Περισσότεροι από 80 νυν και πρώην συμμετέχοντες του φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, Berlinale, υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή, καταγγέλλοντας ότι η διοργάνωση «σιωπά» απέναντι στη Γάζα, καθώς και πως ασκεί «λογοκρισία» εις βάρος καλλιτεχνών που έχουν τοποθετηθεί δημόσια ως προς τη γενοκτονία.

Μεταξύ των υπογραφόντων βρίσκονται γνωστοί καλλιτέχνες, όπως η Τίλντα Σουίντον, ο Χαβιέρ Μπαρδέμ, η Αγγελική Παπούλια και ο Φιλ Ιερόπουλος.

Στην επιστολή, οι υπογράφοντες επισημαίνουν ότι «αναμένουμε από τους θεσμούς του χώρου μας να αρνηθούν τη συνενοχή στη φρικτή βία που συνεχίζει να ασκείται κατά των Παλαιστινίων».

Πολιτική αντιπαράθεση στη Berlinale 2026

Η επιστολή αυτή έρχεται λίγες μέρες μετά τις δηλώσεις του προέδρου της κριτικής επιτροπής, του σκηνοθέτη Βιμ Βέντερς, στην εναρκτήρια συνέντευξη Τύπου του Berlinale.

Ερωτηθείς για τη Γάζα και για τη στήριξη που προσφέρει στο Ισραήλ η γερμανική κυβέρνηση, η οποία συνιστά και μεγάλο χρηματοδότη του Berlinale, ο Βέντερς δήλωσε ότι «πρέπει να μείνουμε εκτός πολιτικής», υποστηρίζοντας ότι μία κινηματογραφική δημιουργία είναι «το αντίθετο της πολιτικής».

Οι αρνητικές αντιδράσεις που ακολούθησαν μετά την τοποθέτηση του Βέντερς περί «απολιτίκ» κινηματογράφου, οδήγησαν τη διευθύντρια του φεστιβάλ, Τρίσια Τέρτλ, να εκδώσει ανακοίνωση στην οποία ανέφερε τα εξής: «Οι καλλιτέχνες δεν θα πρέπει να αναμένεται να τοποθετούνται για κάθε ευρύτερη συζήτηση που αφορά προηγούμενες ή τρέχουσες πρακτικές ενός φεστιβάλ, επί των οποίων δεν έχουν κανέναν έλεγχο».

Οι υπογράφοντες της επιστολής, ωστόσο, διαφωνούν κατηγορηματικά με τις δηλώσεις του Βέντερς, τονίζοντας ότι ο κινηματογράφος «δεν μπορεί να διαχωριστεί»

Στην ανοιχτή επιστολή, οι υπογράφοντες δηλώνουν ότι «η τάση αλλάζει στον διεθνή κινηματογραφικό χώρο», επικαλούμενοι την άρνηση περισσότερων από 5.000 εργαζομένων στον κινηματογράφο, ανάμεσά τους και σημαντικά ονόματα του Χόλιγουντ, να συνεργαστούν με «ισραηλινές κινηματογραφικές εταιρείες και θεσμούς που συνενοχούν (στη γενοκτονία)».

Η επιστολή επισημαίνει επίσης ότι η Berlinale έχει στο παρελθόν προβεί σε «σαφείς δηλώσεις» σχετικά με «θηριωδίες» που διαπράχθηκαν εις βάρος ανθρώπων στο Ιράν και την Ουκρανία.

«Καλούμε τη Berlinale να εκπληρώσει το ηθικό της καθήκον και να δηλώσει ξεκάθαρα την αντίθεσή της στη γενοκτονία του Ισραήλ, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα εγκλήματα πολέμου κατά των Παλαιστινίων, και να τερματίσει πλήρως τη συμμετοχή της στην προστασία του Ισραήλ από την κριτική και τα αιτήματα λογοδοσίας», καταλήγει το κείμενο.

Ολόκληρη η ανοιχτή επιστολή:

Γράφουμε ως εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, όλοι μας πρώην και νυν συμμετέχοντες της Berlinale, οι οποίοι αναμένουμε από τους θεσμούς του χώρου μας να αρνηθούν τη συνενοχή στη φρικτή βία που συνεχίζει να ασκείται κατά των Παλαιστινίων. Εκφράζουμε την απογοήτευσή μας για τη συμμετοχή της Berlinale στη λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων στη Γάζα και στον καθοριστικό ρόλο του γερμανικού κράτους στη διευκόλυνσή της. Όπως έχει δηλώσει το Palestine Film Institute, το φεστιβάλ «αστυνομεύει τους κινηματογραφιστές, ενώ παράλληλα συνεχίζει να συνεργάζεται με την Ομοσπονδιακή Αστυνομία στις έρευνές της».

Πέρυσι, κινηματογραφιστές που μίλησαν από τη σκηνή της Berlinale υπέρ της ζωής και της ελευθερίας των Παλαιστινίων ανέφεραν ότι δέχθηκαν επιθετικές επιπλήξεις από ανώτερα στελέχη του καλλιτεχνικού προγραμματισμού του φεστιβάλ. Ένας δημιουργός φέρεται να ερευνήθηκε από την αστυνομία, ενώ η ηγεσία της Berlinale υπαινίχθηκε ψευδώς ότι η συγκινητική ομιλία του – βασισμένη στο διεθνές δίκαιο και την αλληλεγγύη – ήταν «μεροληπτική». Όπως δήλωσε άλλος δημιουργός στην πρωτοβουλία Film Workers for Palestine σχετικά με το περσινό φεστιβάλ: «υπήρχε μια αίσθηση παράνοιας στην ατμόσφαιρα, ότι δεν υπήρχε προστασία και ότι υπήρχε δίωξη, κάτι που δεν είχα ξαναζήσει σε κινηματογραφικό φεστιβάλ». Στεκόμαστε στο πλευρό των συναδέλφων μας, απορρίπτοντας αυτή τη θεσμική καταστολή και τον αντιπαλαιστινιακό ρατσισμό.

Διαφωνούμε κατηγορηματικά με τη δήλωση του προέδρου της κριτικής επιτροπής της Berlinale 2026, Wim Wenders, ότι η κινηματογραφική δημιουργία είναι «το αντίθετο της πολιτικής». Δεν μπορείς να διαχωρίσεις το ένα από το άλλο. Εκφράζουμε βαθιά ανησυχία ότι η χρηματοδοτούμενη από το γερμανικό κράτος Berlinale συμβάλλει στην εφαρμογή αυτού που η Irene Khan, Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για την Ελευθερία της Έκφρασης και της Γνώμης, καταδίκασε πρόσφατα ως κατάχρηση δρακόντειας νομοθεσίας από τη Γερμανία «για τον περιορισμό της υπεράσπισης των παλαιστινιακών δικαιωμάτων, αποθαρρύνοντας τη δημόσια συμμετοχή και συρρικνώνοντας τον διάλογο στην ακαδημαϊκή κοινότητα και τις τέχνες». Αυτό είναι επίσης ό,τι ο Ai Weiwei περιέγραψε πρόσφατα ως μια Γερμανία που «κάνει ό,τι έκανε τη δεκαετία του 1930» (συμφωνώντας με τον συνομιλητή του που του είπε ότι «είναι η ίδια φασιστική παρόρμηση, απλώς με διαφορετικό στόχο»).

Όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία γίνονται γνωστές φρικιαστικές νέες λεπτομέρειες για τους 2.842 Παλαιστινίους που «εξαϋλώθηκαν» από τις ισραηλινές δυνάμεις με τη χρήση διεθνώς απαγορευμένων, αμερικανικής κατασκευής θερμικών και θερμοβαρικών όπλων. Παρά τα άφθονα στοιχεία περί γενοκτονικής πρόθεσης του Ισραήλ, συστηματικών εγκλημάτων θηριωδίας και εθνοκάθαρσης, η Γερμανία συνεχίζει να προμηθεύει το Ισραήλ με όπλα που χρησιμοποιούνται για την εξόντωση Παλαιστινίων στη Γάζα.

Η τάση αλλάζει στον διεθνή κινηματογραφικό χώρο. Πολλά διεθνή φεστιβάλ έχουν υιοθετήσει το πολιτιστικό μποϊκοτάζ κατά του απαρτχάιντ του Ισραήλ, μεταξύ των οποίων το International Documentary Festival Amsterdam – το μεγαλύτερο στον κόσμο στον τομέα του – καθώς και το BlackStar Film Festival στις ΗΠΑ και το Film Fest Gent, το μεγαλύτερο του Βελγίου. Περισσότεροι από 5.000 εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων μορφών του Χόλιγουντ και της διεθνούς σκηνής, έχουν επίσης ανακοινώσει ότι αρνούνται να συνεργαστούν με συνενοχικές ισραηλινές κινηματογραφικές εταιρείες και θεσμούς.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής η Berlinale δεν έχει ανταποκριθεί ούτε καν στο αίτημα της κοινότητάς της να εκδώσει δήλωση που να επιβεβαιώνει το παλαιστινιακό δικαίωμα στη ζωή, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία· να καταδικάζει τη συνεχιζόμενη ισραηλινή γενοκτονία των Παλαιστινίων· και να δεσμεύεται για την προάσπιση του δικαιώματος των καλλιτεχνών να εκφράζονται ελεύθερα υπέρ των παλαιστινιακών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό είναι το ελάχιστο που μπορεί – και οφείλει – να πράξει.

Όπως έχει δηλώσει το Palestine Film Institute, «είμαστε συγκλονισμένοι από τη θεσμική σιωπή της Berlinale απέναντι στη γενοκτονία των Παλαιστινίων και από την απροθυμία της να υπερασπιστεί την ελευθερία λόγου και έκφρασης των κινηματογραφιστών». Όπως το φεστιβάλ έχει προβεί στο παρελθόν σε σαφείς δηλώσεις σχετικά με θηριωδίες εις βάρος ανθρώπων στο Ιράν και την Ουκρανία, καλούμε τη Berlinale να εκπληρώσει το ηθικό της καθήκον και να δηλώσει ξεκάθαρα την αντίθεσή της στη γενοκτονία του Ισραήλ, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα εγκλήματα πολέμου κατά των Παλαιστινίων, και να τερματίσει πλήρως τη συμμετοχή της στην προστασία του Ισραήλ από την κριτική και τα αιτήματα λογοδοσίας.

Υπογράφουν οι:

  • Adam McKay
  • Adèle Haenel
  • Alan O’Gorman
  • Alexandra Juhasz
  • Alexandre Koberidze
  • Alia Shawkat
  • Alison Oliver
  • Alkis Papastathopoulos
  • Ana Naomi de Sousa
  • Angeliki Papoulia
  • Antigoni Rota
  • Ariane Labed
  • Artemis Anastasiadou
  • Ashley McKenzie
  • Avi Mograbi
  • Bahija Essoussi
  • Ben Russell
  • Bingham Bryant
  • Blake Williams
  • Blanche Gardin
  • Brett Story
  • Brian Cox
  • Camilo Restrepo
  • Carice Van Houten
  • Charlie Shackleton
  • Cherien Dabis
  • Christopher Young
  • Dali Benssalah
  • David Osit
  • Deragh Campbell
  • Dustin Defa
  • Eleni Alexandrakis
  • Elhum Shakerifar
  • Emilie Deleuze
  • Eyal Sivan
  • Fernando Meirelles
  • Fil Ieropoulos
  • Geoff Arbourne
  • Hany Abu Assad
  • Hind Meddeb
  • James Benning
  • Javier Bardem
  • John Greyson
  • Jon Jost
  • Khalid Abdalla
  • Leah Borromeo
  • Lukas Dhont
  • Mahdi Fleifel
  • Mai Masri
  • Malika Zouhali-Worrall
  • Manuel Embalse
  • Marina Gioti
  • Marion Schmidt
  • Merawi Gerima
  • Miguel Gomes
  • Mike Leigh
  • Miranda Pennell
  • Namir Abdel Messeeh
  • Nan Goldin
  • Narimane Mari
  • Nina Menkes
  • Pascale Ramonda
  • Patricia Mazuy
  • Paul Laverty
  • Pedro Pimenta
  • Peter Mullan
  • Phaedra Vokali
  • Robert Greene
  • Saeed Taji Farouky
  • Saleh Bakri
  • Samaher Alqadi
  • Sarah Friedland
  • Sepideh Farsi
  • Shirin Neshat
  • Smaro Papaevangelou
  • Sofia Georgovassili
  • Tatiana Maslany
  • Thodoris Dimitropoulos
  • Tilda Swinton
  • Tobias Menzies
  • Tyler Taormina

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΠΗΓΗ