Οι ΗΠΑ διαλύουν το διεθνές δίκαιο για λογαριασμό του Ισραήλ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες κλιμακώνουν την επίθεση στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), επιβάλλοντας νέες κυρώσεις στην πρόεδρό του, Τομόκο Ακάνε, και στον Σενεγαλέζο Αμπντουλαγέ Σεγιέ, ανώτερο δικηγόρο της Εισαγγελίας. Η απόφαση ανακοινώθηκε στις 18 Αυγούστου από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και αποτελεί συνέχεια της εκστρατείας που ξεκίνησε η κυβέρνηση Τραμπ το 2025 εναντίον δικαστών, εισαγγελέων και οργανώσεων που συνδέονται με έρευνες του ΔΠΔ για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Ο Ρούμπιο, ο οποίος είχε δηλώσει τον Ιούλιο ότι θα διαλύσει το ΔΠΔ «τούβλο-τούβλο», μίλησε ξανά για ένα «διεφθαρμένο και θανάσιμα πολιτικοποιημένο υπερεθνικό δικαστήριο», κατηγορώντας το ότι έχει καταχραστεί την εξουσία του και υπερβεί την εντολή του. Για την Ακάνε και τον Σεγιέ ανέφερε ότι «εμπλέκονται άμεσα» σε προσπάθειες του ΔΠΔ να ερευνήσει, συλλάβει, κρατήσει ή διώξει αξιωματούχους κυβερνήσεων που δεν έχουν συναινέσει στη δικαιοδοσία του. Η Ουάσιγκτον δεν διευκρίνισε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες αποδίδει στην Ακάνε. Ο Σεγιέ, ωστόσο, έχει συνδεθεί με τις έρευνες της Εισαγγελίας για το Ισραήλ, ενώ ισραηλινά δημοσιεύματα τον εμφανίζουν να εποπτεύει έρευνα για τη χρηματοδότηση εποικισμών και τη διανομή όπλων σε εποίκους στη Δυτική Όχθη.
Η νομική βάση για τις κυρώσεις είναι η εκτελεστική απόφαση 14203, που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ στις 6 Φεβρουαρίου 2025. Το διάταγμα επιτρέπει το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και τον αποκλεισμό από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα ξένων προσώπων που, κατά την αμερικανική κυβέρνηση, συμμετέχουν ή παρέχουν ουσιώδη υποστήριξη σε ενέργειες του ΔΠΔ κατά Αμερικανών ή υπηκόων συμμαχικών χωρών που δεν έχουν αποδεχθεί τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου.
Μέχρι σήμερα, οι αμερικανικές κυρώσεις που συνδέονται με το ΔΠΔ μπορούν να διακριθούν σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με την έρευνα ή τη δραστηριότητα για την οποία στοχοποιήθηκαν τα συγκεκριμένα πρόσωπα.
Η πρώτη κατηγορία αφορά την έρευνα για το Αφγανιστάν και ενδεχόμενα εγκλήματα Αμερικανών στρατιωτικών και άλλου προσωπικού. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι δικαστές Σόλομι Μπόσα, Λουζ ντελ Κάρμεν Ιμπάνιες Καράνσα και Κίμπερλι Προστ, οι οποίες συνδέθηκαν με αποφάσεις που επέτρεψαν ή προώθησαν την έρευνα.
Η δεύτερη και μεγαλύτερη κατηγορία αφορά τα εγκλήματα του Ισραήλ στη Γάζα, συγκεκριμένα τα εντάλματα σύλληψης κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του πρώην υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ και τις ευρύτερες έρευνες για το Ισραήλ. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται τα μέτρα εναντίον του πρώην εισαγγελέα Καρίμ Χαν και των δικαστών Ρεν Αλαπινί-Γκανσού, Μπέτι Χόλερ και Νικολά Γκιγιού, καθώς και των αναπληρωτών εισαγγελέων Ναζάτ Σαμίμ Χαν και Μαμέ Μαντιαγέ Νιάνγκ. Ακολούθησαν οι δικαστές Γκότσα Λορντκιπανίτζε και Ερντενεμπαλσούρεν Ντάμντιν, ενώ πλέον στη λίστα βρίσκονται και η πρόεδρος Τομόκο Ακάνε και ο Αμπντουλαγέ Σεγιέ. Συνολικά, 13 στελέχη του ΔΠΔ βρίσκονται σήμερα στον μακρύ κατάλογο αμερικανικών κυρώσεων.
Η τρίτη κατηγορία αφορά πρόσωπα και οργανώσεις εκτός του ΔΠΔ που κατηγορούνται από την Ουάσιγκτον ότι υποστηρίζουν τις έρευνές του. Σε αυτήν περιλαμβάνεται η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα παλαιστινιακά εδάφη Φραντσέσκα Αλμπανέζε, καθώς και οι παλαιστινιακές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων Al-Haq, Al Mezan Center for Human Rights και Palestinian Centre for Human Rights.
