
Πώς στήθηκε η επιχείρηση λάσπης για το ντοκιμαντέρ NAZA
Πηγή: 972+ Mag
Η κυκλοφορία του «NAZA» τον Σεπτέμβριο – του ντοκιμαντέρ των Γιουβάλ Αβραάμ και Ρέιτσελ Σορ, που αποκαλύπτει τη γενοκτονική λογική στην οποία στηρίζεται ο πόλεμος του Ισραήλ στη Γάζα – προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις στο Ισραήλ. Όπως έχει καταγράψει η οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), οι δύο δημιουργοί δέχθηκαν διαδικτυακές επιθέσεις και παρενοχλήσεις, απειλές για προσφυγή στη Δικαιοσύνη από τον ισραηλινό στρατό, ακόμη και απειλές αφαίρεσης της ισραηλινής ιθαγένειάς τους.
Παράλληλα όμως με τις απόπειρες εκφοβισμού των δημιουργών, βρισκόταν σε εξέλιξη μια πιο σύνθετη εκστρατεία, με στόχο να υπονομεύσει τα ευρήματα του ντοκιμαντέρ και να στρέψει το κοινό προς μια ανταγωνιστική εκδοχή της ταινίας.
Έρευνα του Mediapart αποκαλύπτει ότι η εκστρατεία παραπληροφόρησης είχε σχεδιαστεί, μεταξύ άλλων, για να χειραγωγήσει τα chatbot τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να προτείνουν μια εναλλακτική εκδοχή του ντοκιμαντέρ στους χρήστες που αναζητούσαν το «Naza». Η έρευνα, η οποία βασίζεται σε τεχνική ανάλυση της οργάνωσης AI Forensics, εντοπίζει άμεσες διασυνδέσεις με το ισραηλινό κράτος.
Στις 18 Σεπτεμβρίου, έξι ημέρες αφότου το «NAZA» απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, όπου είχε πραγματοποιήσει την πρεμιέρα του, μια άγνωστη ισραηλινή οργάνωση κατοχύρωσε τη διαδικτυακή διεύθυνση Nazadocumentary.com μέσω της Cloudflare. Όπως έχουν αναφέρει ο Guardian -που συμμετείχε στη συμπαραγωγή του «NAZA»- και το Al Jazeera, ο ιστότοπος παρουσιαζόταν αρχικά ως «η επίσημη ιστοσελίδα του NAZA», παραθέτοντας τα ονόματα των σκηνοθετών και πληροφορίες για τις προβολές και την κάλυψη της ταινίας από τον Τύπο.
Δύο ημέρες αργότερα, αναρτήθηκε στον ιστότοπο ένα βίντεο διάρκειας 49 λεπτών. Με τίτλο «NAZA: Η αληθινή ιστορία» και υπότιτλους σε 39 γλώσσες, το αντι-ντοκιμαντέρ επιχειρεί να μιμηθεί την πρωτότυπη ταινία. Στη συνέχεια, το περιεχόμενο του Nazadocumentary.com άλλαξε: το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου, ο ιστότοπος είχε πάψει να αναφέρεται στο αρχικό ντοκιμαντέρ και προωθούσε πλέον την ανταγωνιστική εκδοχή του.
«Η πιο πειστική εξήγηση», δηλώνει ο Πολ Μπουσό, ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS), ο οποίος ηγήθηκε της τεχνικής ανάλυσης της AI Forensics, «είναι ότι οι δημιουργοί του ιστότοπου υιοθέτησαν αυτή τη στρατηγική για να βελτιώσουν τη θέση του στα αποτελέσματα των μηχανών αναζήτησης και να αυξήσουν τις πιθανότητες να εμφανίζεται σε χρήστες που αναζητούν πληροφορίες για την πρωτότυπη ταινία».
Το αντι-ντοκιμαντέρ, στους παραγωγούς του οποίου περιλαμβάνονται ο δικηγόρος Άριελ Άβερμπουχ και ο Ρόι Ντανίνο, υποψήφιος του δεξιού κόμματος Israel First, επιτίθεται ευθέως στο έργο των Αβραάμ και Σορ.
Αμφισβητεί την αξιοπιστία των ανώνυμων μαρτυριών στις οποίες στηρίζεται η δημοσιογραφική τους έρευνα, αναπαράγει το αφήγημα του ισραηλινού στρατού και παρουσιάζει τα θύματα των στρατιωτικών επιχειρήσεών του ως μέλη της Χαμάς. Σύμφωνα με έναν μετρητή στον ιστότοπο, η ταινία έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 45 εκατομμύρια προβολές. Ωστόσο, σύμφωνα με το Al Jazeera, ο αριθμός αυτός είναι διογκωμένος, καθώς οι πραγματικές προβολές εκτιμάται ότι δεν ξεπερνούν τις μερικές εκατοντάδες χιλιάδες.
Στις 6 Οκτωβρίου κατοχυρώθηκαν, επίσης μέσω της Cloudflare, δύο ακόμη ιστότοποι, οι Whatisnaza.com και Watchnaza.com, που προωθούν την ίδια ανταγωνιστική ταινία. Οι δύο ιστότοποι συνδέονται μεταξύ τους και αναπαράγουν το αφήγημα που προωθεί το ισραηλινό κράτος από την κυκλοφορία του αρχικού ντοκιμαντέρ. «Ο πόλεμος που παρουσιάζεται στην ταινία ξεκινά με τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023», αναφέρει για παράδειγμα, το Whatisnaza.com, το οποίο φιλοξενεί εκτενές, μη λογοκριμένο οπτικοακουστικό υλικό από την επίθεση.
Οι δύο ιστότοποι παρέχουν επίσης πραγματολογικές πληροφορίες για την ταινία των Αβραάμ και Σορ, συμπεριλαμβανομένων λεπτομερειών για προγραμματισμένες προβολές. «Η δομή του ιστότοπου είναι σαφώς σχεδιασμένη, ώστε να εξασφαλίζει την εμφάνισή του στα αποτελέσματα αναζήτησης όσων αναζητούν πληροφορίες για το ντοκιμαντέρ», επισημαίνει ο Πολ Μπουσό.
Η στρατηγική ωστόσο, δεν περιορίζεται στις συμβατικές μηχανές αναζήτησης. Η εις βάθος ανάλυση του Nazadocumentary.com αποκάλυψε μια σειρά αρχείων που δεν απευθύνονται στους συνηθισμένους χρήστες του διαδικτύου, αλλά σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) και πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης. Κάθε σελίδα διατίθεται σε μορφές JSON και Markdown, ώστε το περιεχόμενό της να είναι ευκολότερα προσβάσιμο και αναγνώσιμο από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Ο ιστότοπος διαθέτει επίσης ένα σύστημα «agent skill», δηλαδή ένα ειδικά σχεδιασμένο σύνολο εντολών για πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, έχει δημιουργηθεί μια ξεχωριστή σελίδα με σκοπό να επηρεάζει τις απαντήσεις των chatbot, ιδίως όταν οι χρήστες αναζητούν τους όρους «Naza Film», «Naza Movie» ή «Naza Documentary».
«Αυτές οι πρακτικές, γνωστές ως “LLM grooming” -δηλαδή η συστηματική προσπάθεια επηρεασμού των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων μέσω στοχευμένου περιεχομένου- έχουν γίνει ολοένα και πιο συνηθισμένες τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Δεν θυμάμαι όμως, να έχω συναντήσει κάποια τόσο εξελιγμένη», δήλωσε στο Mediapart ο Βενσάν Μπερτιέ, επικεφαλής του τμήματος τεχνολογίας και δημοσιογραφίας των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα.













