Σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, δημοκρατίας και περιβαλλοντικής
προστασίας αναφέρει το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος, με
επικεφαλής την Μαρία Καραμανώφ σχετικά με νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ το
οποίο τιτλοφορείται «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την
παραγωγή Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Η διαβούλευση για
το νομοσχέδιο ολοκληρώθηκε χθες μετά από μόλις 2 εβδομάδες, μέσα σε
περίοδο Πάσχα, για ένα κείμενο 300+ σελίδων.
Το νομοσχέδιο επηρεάζει ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων:
– Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)
– Περιοχές Natura 2000
– Δάση και αναδασωτέες εκτάσεις
– Πολεοδομία και χωροταξία
– Μεταλλεία και λατομεία
– Διοικητικές και θεσμικές ρυθμίσεις
Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος κατέθεσε έναν κρίσιμο
σχολιασμό στη διαβούλευση, αποδομώντας συνολικά τη φιλοσοφία του
νομοσχεδίου. Παρακάτω επισημαίνονται τα βασικά ζητήματα που θέτει ο
σχολιασμός από την Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων.
«Οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου είναι μεν ετερόκλιτες, πολύπλοκες και
προκαλούν σκόπιμη σύγχυση, ώστε να αποθαρρύνουν τους πολίτες από τη
συμμετοχή στη διαβούλευση, συγκλίνουν όμως ως προς ένα κοινό σκοπό.
Συνδυαστικά λαμβανόμενες όλες οι επίμαχες διατάξεις, είτε αφορούν την
ακόμα μεγαλύτερη άμβλυνση των προϋποθέσεων χωροθέτησης και αδειοδότησης
των ΑΠΕ και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) είτε
καταργούν εντελώς τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης χάριν της
επιτάχυνσης είτε παρέχουν ακόμη μεγαλύτερα προνόμια στην αγορά ενέργειας
είτε εξουδετερώνουν ακόμα περισσότερο τη συνταγματική προστασία των
δασών, των αναδασωτέων και των οικοτόπων Natura είτε αλλοιώνουν τη
διαδικασία χωρικού σχεδιασμού, έχουν τον ίδιο στόχο. Να καταστήσουν τη
χώρα ένα πεδίο απαλλαγμένο από κάθε περιορισμό και ανοιχτό για την
αλόγιστη και αναιτιολόγητη επέκταση της επιδρομής των ΑΠΕ, την
ανεμπόδιστη επέκταση της λατομικής και μεταλλευτικής δραστηριότητας, την
οικιστική ανάπτυξη ακόμα και των περιοχών Natura, την εξόντωση των
δασών και των αναδασωτέων εκτάσεων και κάθε είδους επιχειρηματική
εκμετάλλευση» συμπεραίνει το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και
Βιωσιμότητας.
1. “Νομοσχέδιο-συνονθύλευμα” και αντισυνταγματικότητα
Το Επιμελητήριο τονίζει ότι το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει 110 άρθρα
και καλύπτει 6 διαφορετικά αντικείμενα, εισάγοντας άσχετες μεταξύ τους
ρυθμίσεις (ΑΠΕ, Natura, δάση, μεταλλεία, πολεοδομία, διοίκηση). Αυτό
παραβιάζει ευθέως το Σύνταγμα, καθώς δεν επιτρέπεται η εισαγωγή άσχετων
διατάξεων σε ένα ενιαίο νομοσχέδιο.
2. Διαβούλευση-παρωδία
Δόθηκαν μόλις 2 εβδομάδες για την διαβούλευση, μέσα σε περίοδο Πάσχα,
για ένα κείμενο 300+ σελίδων. Σαν αποτέλεσμα, οι πολίτες δεν μπορούσαν
να ενημερωθούν ουσιαστικά και η συμμετοχή ήταν τυπική και όχι
πραγματική. Το Επιμελητήριο μιλά ξεκάθαρα για ευτελισμό της
διαβούλευσης, προσχηματική διαδικασία και παραβίαση της αρχής της
συμμετοχικής δημοκρατίας (ευρωπαϊκό δίκαιο).
3. Αφαίρεση δικαστικής προστασίας από τους πολίτες
Ένα από τα πιο σοβαρά σημεία είναι ότι το νομοσχέδιο ρυθμίζει κρίσιμα
περιβαλλοντικά ζητήματα με νόμο αντί για διοικητικές πράξεις (π.χ.
Προεδρικά Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις). Οι πολίτες όμως δεν μπορούν
να προσβάλουν άμεσα έναν νόμο στα δικαστήρια, συνεπώς μειώνεται
δραστικά η πρόσβασή τους στη δικαιοσύνη.
4. Καταστρατήγηση προστασίας δασών και αναδασώσεων
Το Επιμελητήριο επισημαίνει μια ιδιαίτερα επικίνδυνη διάταξη: Αν μια
περιοχή είχε άδεια επέμβασης για κάποιο έργο και μετά καεί, η αναδάσωση
μπορεί να ανακληθεί υποχρεωτικά (!) Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι τα καμένα
δάση χάνουν την προστασία τους και δημιουργείται ισχυρό κίνητρο για
αλλαγή χρήσης γης. Παράλληλα, στο νομοσχέδιο παρατείνεται η νομιμοποίηση
αυθαιρέτων και αναστέλλονται κατεδαφίσεις και πρόστιμα.
5. ΑΠΕ χωρίς περιβαλλοντικό έλεγχο
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η κριτική για τις “περιοχές επιτάχυνσης ΑΠΕ”,
που δρομολογούνται από το νομοσχέδιο. Στις περιοχές αυτές τα έργα θα
εξαιρούνται από περιβαλλοντική αδειοδότηση! Το Επιμελητήριο επισημαίνει
ότι η Ελλάδα δεν έχει ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό για τις ΑΠΕ, και
για αυτό έχει καταδικαστεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό σημαίνει ότι οι περιοχές Natura δεν έχουν επαρκές καθεστώς
προστασίας. Συνεπώς, η επιτάχυνση των ΑΠΕ γίνεται χωρίς επιστημονική
βάση και σε σύγκρουση με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
6. Συνολική εικόνα: Η ύπαιθρος γίνεται εξορυκτική και ενεργειακή βιομηχανία – η αυθαίρετη δόμηση ενθαρρύνεται
Το βασικό συμπέρασμα του Επιμελητηρίου είναι ξεκάθαρο:
Όλες οι ρυθμίσεις, παρότι φαινομενικά άσχετες, έχουν κοινό στόχο την
χαλάρωση των υφιστάμενων περιορισμών, τη διευκόλυνση επενδύσεων χωρίς
επαρκή έλεγχο και την υποβάθμιση προστασίας της φύσης. Δεν πρόκειται
απλώς για ένα “κακό νομοσχέδιο”. Αποτελεί μια συστημική αλλαγή από την
προστασία περιβάλλοντος και τις θεσμικές εγγυήσεις προς την επιτάχυνση
επενδύσεων με περιορισμένη δημοκρατία και έλεγχο.
Ολόκληρος ο σχολιασμός του Επιμελητηρίου: