του Δημήτρη Χαμπεσή
Στο πρόσφατο άρθρο του σε ένα περιοδικό γνώμης, το Books’ Journal, με τον τίτλο «Η υποκρισία του ελληνικού αντισιωνισμού»,
ο Ιλάν Μανουάχ δεν επιχειρεί απλώς να υπερασπιστεί τον σιωνισμό ή να
αντικρούσει ορισμένες ακραίες ή επιφανειακές μορφές αντιισραηλινής
ρητορικής. Επιχειρεί κάτι πολύ πιο φιλόδοξο. Κάνει πειθαρχική αναδιάταξη
του πεδίου όπου μας εγκαλεί, ξαναζεσταίνοντας μια ηθική απάτη που έχει
πια ξεφουσκώσει. Αν ασκήσεις κριτική στον σιωνισμό, είσαι αντισημίτης.
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι στοιχειώδες, που ο Μανουάχ προσπαθεί
συστηματικά να θολώσει. Ο αντισημιτισμός αφορά ανθρώπους. Ο σιωνισμός
αφορά μια πολιτική ιδεολογία και την κρατική της εφαρμογή. Η σύγχυση
αυτών των δύο δεν είναι απλώς λάθος. Είναι εργαλείο.
Αυτό που απασχολεί τον συγγραφέα δεν είναι τι πραγματικά συμβαίνει.
Τον απασχολεί ποιος το ονομάζει, με ποια λέξη, με ποιες «ασυνέπειες» και
με ποια υποτιθέμενα κίνητρα.
Δεν τον απασχολεί η λιμοκτονία ως όπλο, η μαζική δολοφονία πολιτών,
ανθρωπιστικών εργαζομένων και δημοσιογράφων, η καταστροφή νοσοκομείων, η
μαζική τιμωρία αμάχων. Τον απασχολεί αν η λέξη «σιωνισμός»
χρησιμοποιείται σωστά, αν η λέξη «λόμπι» είναι επιτρεπτή, αν ο
αντισιωνισμός έχει ηθική καθαρότητα, κάνοντας εσκεμμένη μετατόπιση
θέματος από την ουσία, στη διαχείριση του λεξιλογίου της κριτικής.
Και για να πετύχει αυτή τη μετατόπιση, ο Μανουάχ δεν απαντά στον
πραγματικό αντισιωνισμό που κερδίζει έδαφος και μέσα στο Ισραήλ, αλλά
κατασκευάζει έναν άλλο μονοδιάστατο, ηθικά ρηχό, ενίοτε συγγενή με τον
αντισημιτισμό, έναν αντισιωνισμό που απλοποιεί βολικά για να μπορέσει να
του επιτεθεί.
Γι’ αυτό και μες στο κείμενο καταφεύγει σε μια δεύτερη, πολύ πιο επιθετική πρακτική, στην ιδεολογική κατάληψη της εβραϊκότητας.
Ο σιωνισμός παρουσιάζεται περίπου ως φυσική, οργανική ή αυτονόητη έκφραση της εβραϊκής εμπειρίας.
Σαν να μην υπήρξαν ποτέ εβραϊκές αντισιωνιστικές παραδόσεις.
Σαν να μην υπάρχουν σήμερα Εβραίοι που αντιτίθενται στον σιωνισμό.
Σαν να μη βλέπουμε σε πόσα βίντεο ακόμα και ultra-orthodox Εβραίους να
καίνε τη σημαία του Ισραήλ ονομάζοντάς το σιωνιστικό κράτος που προκαλεί
κακό στους Εβραίους παγκοσμίως.
Σαν να είναι αυτός ο εντεταλμένος αντιπρόσωπος του εβραϊσμού.
Έτσι, ιστορικοί και διανοούμενοι που έχουν ασκήσει τεκμηριωμένη
κριτική εκ των έσω, όπως ο Ilan Pappé ή ο Norman Finkelstein,
απαξιώνονται εκ των προτέρων ως «ταλισμανικές φιγούρες», λες και η
επίκληση γνωστών και δημόσιων παρεμβάσεων είναι πρόβλημα προς απαξίωση
και όχι επιχείρημα προς απάντηση.