Ως Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης, καταθέσαμε σημείο προς σημείο την κριτική μας στην «Εθνική
Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική», με στόχο να υπερασπιστούμε
δημόσια τα συμφέροντα των ενοικιαστ(ρι)ών και όλων όσων πλήττονται από
τη στεγαστική κρίση.
Σε αυτόν τον σύνδεσμο μπορείτε
να βρείτε το πλήρες κείμενο ανάλυσης και κριτικής της Ένωσης
Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης για την «Εθνική Στρατηγική για τη
Στεγαστική Πολιτική» (σ.σ. το κείμενο παρατίθεται ολόκληρο παρακάτω).
Στηρίζουμε επίσης όσα επισημαίνει το Σωματείο Βάσης Ενοικιαστών Αθήνας σχετικά
με τη σκανδαλώδη ανάθεση της μελέτης και σύνταξης της στρατηγικής σε
συμβουλευτική εταιρεία με άμεση εμπλοκή στην κτηματομεσιτική αγορά,
καθώς και με τον προσχηματικό χαρακτήρα της διαβούλευσης.
Η θέση μας είναι ότι το κείμενο που παρουσιάζεται ως «Εθνική
Στρατηγική» δεν συνιστά ούτε πραγματική στρατηγική ούτε ουσιαστική
στεγαστική πολιτική. Παρουσιάζει ως ενιαία στρατηγική ήδη ολοκληρωμένα
μέτρα, υφιστάμενα προγράμματα, δράσεις υπό σχεδιασμό και νέες προτάσεις,
χωρίς μετρήσιμους κοινωνικούς στόχους, δείκτες, χρονοδιαγράμματα και
δεσμευτική χρηματοδότηση για τα νέα μέτρα. Έτσι, οι «άνω των 48
παρεμβάσεων» και τα 6,5 δισ. ευρώ αποτυπώνουν κυρίως παρελθούσα ή ήδη
δρομολογημένη δαπάνη, όχι νέες δεσμεύσεις.
Ταυτόχρονα, συνεχίζει τη μετατροπή της κατοικίας σε επενδυτικό
προϊόν, την επιδότηση του κατασκευαστικού κλάδου και τις φοροαπαλλαγές
προς εκμισθωτές, χωρίς ουσιαστική προστασία των ενοικιαστ(ρι)ών.
Αντιμετωπίζει τη στεγαστική κρίση ως τεχνικό πρόβλημα περιορισμένης
προσφοράς και όχι ως κοινωνική και ταξική σύγκρουση γύρω από την
κατοικία. Αποφεύγει έτσι να κατονομάσει όσους ωφελούνται από την κρίση:
εκμισθωτές, εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων, κατασκευαστές, επενδυτές,
μεσίτες και χρηματοπιστωτικούς φορείς. Αντί να περιορίζει την
κερδοσκοπία, προτείνει περισσότερα κίνητρα στην αγορά.
Στο πλήρες κείμενο αναλύουμε
τους τρεις πυλώνες της στρατηγικής και υποστηρίζουμε ότι, χωρίς έλεγχο
ενοικίων, κοινωνικά δεσμευμένους όρους στα προγράμματα ανακαίνισης,
περιορισμό της βραχυχρόνιας μίσθωσης, κατάργηση της Golden Visa,
προστασία της δημόσιας γης και δημιουργία μη κερδοσκοπικού στεγαστικού
αποθέματος, τα προτεινόμενα μέτρα κινδυνεύουν να τροφοδοτήσουν νέες
αυξήσεις τιμών.
Μια πραγματική στεγαστική πολιτική πρέπει να ξεκινά από τις ανάγκες
των ενοικιαστ(ρι)ών, των χαμηλών εισοδημάτων, των φοιτητ(ρι)ών, των
αστέγων, των εργαζομένων και της κοινωνικής πλειοψηφίας. Αυτό σημαίνει
πλαφόν στα ενοίκια, κριτήρια κατοικησιμότητας, μεγαλύτερη διάρκεια
μίσθωσης, δημόσια ελεγχόμενες φοιτητικές εστίες, τοπικούς φορείς
κοινωνικής μίσθωσης και μόνιμο μη κερδοσκοπικό στεγαστικό απόθεμα.
__________________________
Ανάλυση και
κριτική της
Ένωσης
Ενοικιαστ(ρι)ών
Θεσσαλονίκης
για την Εθνική
στρατηγική για τη Στέγαση.
Εισαγωγή
Το κείμενο
που παρουσιάζεται
ως «Εθνική
Στρατηγική για
τη Στεγαστική
Πολιτική» δεν
είναι, στην πραγματικότητα, ούτε
στρατηγική ούτε ουσιαστική στεγαστική
πολιτική. Συνεχίζει τη μετατροπή της
κατοικίας σε επενδυτικό προϊόν για
χρηματοπιστωτικούς δρώντες, την επιδότηση
του κατασκευαστικού κλάδου και τις
φοροαπαλλαγές για εκμισθωτές.
Δεν είναι στρατηγική, γιατί δεν διαμορφώνει
πραγματικό ορίζοντα αλλαγής του μοντέλου
κατοικίας, ώστε να απαντήσει στη
στεγαστική κρίση που βιώνει η κοινωνική
πλειοψηφία. Αντίθετα, συμπεριλαμβάνει
παρεμβάσεις εντελώς διαφορετικής φύσης:
ήδη ολοκληρωμένα μέτρα, υφιστάμενα
προγράμματα, δράσεις υπό σχεδιασμό και
νέες προτάσεις.
Δεν είναι
στεγαστική
πολιτική, γιατί,
παρά τη
διακηρυγμένη
πρόθεση να
μη συνεχιστεί
η αποσπασματική αντιμετώπιση της
κατοικίας (σελ. 51), παραμένει μια συρραφή
ήδη εφαρμοσμένων μέτρων και νέων
εξαγγελιών της ίδιας λογικής. Απουσιάζουν
δείκτες, χρηματοδοτική πρόβλεψη για τα
νέα μέτρα και μετρήσιμοι κοινωνικοί
στόχοι, όπως ο αριθμός
των νοικοκυριών
που θα
βγουν από
την υπερβολική
στεγαστική
επιβάρυνση, ο
χρονικός ορίζοντας υλοποίησης ή το
ποσοστό αύξησης του διαθέσιμου και
κοινωνικά ελεγχόμενου αποθέματος
κατοικίας.
Είναι λοιπόν αναγκαίος ένας σαφής
διαχωρισμός ανάμεσα στον απολογισμό
προηγούμενων πολιτικών και τον νέο
προγραμματισμό, με δείκτες, χρονοδιάγραμμα,
χρηματοδότηση και δεσμευτικούς στόχους.
Η κεντρική αδυναμία της βρίσκεται στο
ότι αρνείται να αναγνωρίσει την κατοικία
ως πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στους
κερδοσκόπους και την κοινωνική πλειοψηφία
που χάνει από τη στεγαστική κρίση. Αυτό
φαίνεται χαρακτηριστικά στην επίκληση
της διαδικτυακής
πλατφόρμας
στεγαστικής
πολιτικής, η
οποία απευθύνεται
ταυτόχρονα «στους ενοικιαστές, στους ιδιοκτήτες,
στους εκμισθωτές, στους επαγγελματίες
του κατασκευαστικού κλάδου και στις
επιχειρήσεις μελετών και κατασκευών».
Έτσι, η στεγαστική πολιτική αντιμετωπίζεται
ταυτόχρονα ως κοινωνική παρέμβαση και
ως μηχανισμός στήριξης της αγοράς,
επιχειρώντας να συνδέσει «την επενδυτική
δραστηριότητα με την πραγματική
στεγαστική χρήση» (σελ. 52). Δεν μπορούν
να ισχύουν και τα δύο. Οι κερδοσκόποι
που προκαλούν την κρίση δεν θα τη λύσουν
επειδή θα λάβουν περισσότερα κίνητρα.
Χρειάζεται να τεθούν όρια στην κερδοσκοπία,
να αποεμπορευματοποιηθούν
κρίκοι της
αλυσίδας παραγωγής
και διάθεσης
κατοικίας και να αναπτυχθεί μη κερδοσκοπική κατοικία.
Χωρίς αυτά, η λεγόμενη στρατηγική
διαχειρίζεται την κρίση προς όφελος
όσων ήδη κερδίζουν από αυτήν.