«Αλήθεια κάτω από τους σωρούς ερειπίων: Μέσα Ενημέρωσης στον καιρό γενοκτονίας» είναι ο τίτλος της πρόσφατα δημοσιευμένης Έκθεσης του ΟΗΕ, με συγγραφέα την Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα υπό κατοχή Παλαιστινιακά εδάφη από το 1967, Φραντσέσκα Αλμπανέζε.
Στην 29σέλιδη Έκθεση, τεκμηριωμένη με σχεδόν 300 παραπομπές, δείχνεται ότι η φυσική εξόντωση Παλαιστίνιων δημοσιογράφων, η αποσιώπηση και η παραμόρφωση της πληροφορίας, μάλιστα με τη συνεργασία δυτικών Μέσων Ενημέρωσης, έχουν κεφαλαιώδη ρόλο στην υλοποίηση της γενοκτονίας στη Γάζα.
Μιντιακτονία (mediacide) είναι ακριβώς ο όρος που θέλει να αποδώσει τους ασφυκτικούς περιορισμούς στην ενημέρωση, την απροκάλυπτα προκατειλημμένη και μονομερή κάλυψη των γεγονότων, την εσκεμμένη και σχεδιασμένη εξόντωση δημοσιογράφων, την εξάλειψη πηγών ενημέρωσης, και την καταστροφή τεχνικών μέσων και εγκαταστάσεων επικοινωνίας. Η μιντιακτονία, στο μέρος που της αναλογεί, έχει καταστήσει δυνατή τη συνέχιση της γενοκτονίας και της εθνοκάθαρσης, με τις λιγότερες δυνατές αντιδράσεις από τη διεθνή κοινή γνώμη.
Στην Έκθεση καταγράφεται και τεκμηριώνεται αυτό το φαινόμενο, παρουσιάζοντας τις τρεις πτυχές του και τη μεταξύ τους αλληλοτροφοδότηση, που είναι:
α. η εξόντωση Παλαιστίνιων δημοσιογράφων και εργαζομένων στη δημοσιογραφία στη Γάζα, με σκοπό την εξαφάνιση των άμεσων μαρτυριών και της απουσίας ρεπορτάζ από το πεδίο·
β. ο ασφυκτικός έλεγχος της πληροφορίας, η απόλυτη απαγόρευση εισόδου ανεξάρτητων διεθνών δημοσιογραφικών συνεργείων στη Γάζα, το καθεστώς λογοκρισίας στο εσωτερικό του Ισραήλ. Η υποκίνηση ρατσιστικού μίσους και της αποανθρωποποίησης των Παλαιστινίων από τα Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης·
γ. η συνένοχη στάση των δυτικών Μέσων Ενημέρωσης, ιδιαίτερα των πιο γνωστών και φερόμενων ως αξιόπιστων και αντικειμενικών, τα οποία νομιμοποιούν το αφήγημα του Ισραήλ και το προωθούν στο διεθνές ακροατήριο.
Ακολουθεί μια σύντομη σταχυολόγηση των ευρημάτων της Έκθεσης της Ειδικής Εισηγήτριας του ΟΗΕ.
Απειλές, φυλακίσεις και εξόντωση Παλαιστίνιων δημοσιογράφων
Στη Λωρίδα της Γάζας, από τον Οκτώβριο του 2023, έχουν καταγραφεί 240 επιθέσεις εναντίον δημοσιογραφικών συνεργείων. Περίπου 300 δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στην ενημέρωση έχουν δολοφονηθεί και 400 έχουν τραυματιστεί. Περισσότερα από 150 σπίτια δημοσιογράφων έχουν καταστραφεί από βομβαρδισμούς και 710 συγγενείς δημοσιογράφων και συνεργατών τους έχουν σκοτωθεί. Ο Ισραηλινός στρατός έχει επιχειρήσει να παρουσιάσει τους δημοσιογράφους που έχουν γίνει θύματα των επιθέσεων του ως μέλη ή συνεργάτες της Χαμάς, θέλοντας έτσι να νομιμοποιήσει την σχεδιασμένη εγκληματική τακτική του. Σε κάθε περίπτωση, βάσει της διεθνούς νομοθεσίας, αν δεν παρουσιάζονται αποδείξεις πως δημοσιογράφοι και συνεργαζόμενο προσωπικό παίρνουν ενεργά μέρος στις εχθροπραξίες, αυτοί τελούν πάντα και χωρίς εξαίρεση υπό πολιτικό καθεστώς προστασίας. Οι επιθέσεις εναντίον δημοσιογράφων είναι έγκλημα πολέμου.

Τα περισσότερα θύματα, δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι, κατά τις επιθέσεις εναντίον τους, έφεραν ορατά και καθαρά τα διακριτικά της ιδιότητάς τους («PRESS»). Πολλοί δημοσιογράφοι απειλήθηκαν να σταματήσουν να κάνουν ρεπορτάζ πριν τελικά γίνουν στόχοι του Ισραηλινού στρατού.
Οι επιθέσεις κατά δημοσιογράφων συνεχίζονται και μετά την υποτιθέμενη εκεχειρία του Οκτωβρίου 2025. Τρεις Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι σκοτώθηκαν από Ισραηλινό χτύπημα, την 21η Ιανουαρίου 2026. Στις 8 Απριλίου 2026, ο Mohammed Washah, που εργαζόταν για το Al-Jazeera, έγινε θύμα στοχευμένης επίθεσης του Ισραηλινού στρατού.
Αρκετοί δημοσιογράφοι εργάζονταν για λογαριασμό διεθνών μέσων ενημέρωσης, όπως το Al-Jazeera και το Reuters χωρίς όμως αυτό να τους προσφέρει ασφάλεια. Το αντίθετο. Μάλιστα, το πρακτορείο Reuters σταμάτησε να κοινοποιεί το στίγμα των δημοσιογράφων του στις αρχές του Ισραήλ, με την ελπίδα να τους προστατέψει.
Η Παλαιστίνια δημοσιογράφος και φωτογράφος Fatima Hassouna δολοφονήθηκε μαζί με πέντε μέλη της οικογένειάς της, στις 16 Απριλίου 2025, όταν βομβαρδίστηκε το διαμέρισμά της, μία μέρα ακριβώς μετά την ανακοίνωση ότι το ντοκιμαντέρ της σχετικά με τη ζωή στη Γάζα εν μέσω γενοκτονίας είχε επιλεγεί να προβληθεί στο Διεθνές Φεστιβάλ των Καννών.
Ιδιαίτερα αποτρόπαιη είναι η τακτική του Ισραηλινού στρατού να εξαπολύει τα λεγόμενα «διπλά χτυπήματα» (double taps). Σε ένα από αυτά τα χτυπήματα με στόχο δημοσιογράφους, στις 25 Αυγούστου 2025 στο Νοσοκομείο Νάσερ, κατά την πρώτη επίθεση δολοφονήθηκε ο κάμεραμαν του Reuters, Hussam Al-Masri, και στο δεύτερο διαδοχικό χτύπημα, λίγο αργότερα, σκοτώθηκαν εργαζόμενοι του συνεργείου και διασώστες, οι οποίοι έσπευσαν στο σημείο για βοήθεια, με συνολικό απολογισμό 22 νεκρούς.
Το 81% των εγκαταστάσεων τηλεπικοινωνιών στη Γάζα έχει καταστραφεί και το 12% έχει υποστεί ζημιές. Το Ισραήλ επανειλημμένως έχει διακόψει τη σύνδεση του διαδικτύου στη Λωρίδα.
Στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, από τον Οκτώβριο του 2023, οι δημοσιογράφοι έχουν γίνει θύματα συστηματικών επιθέσεων από εποίκους και τον Ισραηλινό στρατό. Έχουν τεκμηριωθεί 139 επιθέσεις με στόχο δημοσιογράφους.
Από τον Οκτώβριο του 2023, περισσότεροι από 100 Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι και συνεργάτες τους συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν. Τριάντα από αυτούς παραμένουν ακόμη φυλακισμένοι. Οι αποφυλακισμένοι περιέγραψαν, κατά τη διάρκεια της κράτησής τους στις Ισραηλινές φυλακές, βίαιες επιθέσεις, σεξουαλική βία, συμπεριλαμβανομένου του βιασμού, εξαναγκασμό σε επώδυνες στάσεις, αισθητηριακή στέρηση, ανεπαρκή σίτιση και στέρηση ιατρικής περίθαλψης. Απειλήθηκαν ότι θα ξαναγίνουν στόχος αν εξακολουθήσουν να κάνουν ρεπορτάζ.
Το τοπίο της ενημέρωσης στο Ισραήλ
Στη διετία 2024-2025, οι αρχές λογοκρισίας του Ισραήλ απαγόρευσαν 2.388 άρθρα, ενώ άλλα 11.239 άρθρα δημοσιεύτηκαν με περικοπές, για λόγους εθνικής ασφάλειας. Ως σύγκριση, κατά την περίοδο 2011-2023, υπήρξαν κατά μέσον όρο 6 λογοκριτικές παρεμβάσεις την ημέρα, ενώ τη διετία 2024-2025 ο μέσος ημερήσιος αριθμός τους ξεπέρασε τις 18.
Από τον Οκτώβριο του 2023, έχει επιβληθεί απόλυτη απαγόρευση εισόδου στους διεθνείς ανταποκριτές και στα διεθνή μέσα ενημέρωσης στη Λωρίδα της Γάζας, με εξαίρεση ελάχιστες ενσωματωμένες στον Ισραηλινό στρατό δημοσιογραφικές αποστολές, πλήρως ελεγχόμενες ως προς τις κινήσεις τους και το περιεχόμενο που μετέδωσαν.