Drones: Ο Επιταχυντής της Νέας Ευρωπαϊκής Κούρσας Εξοπλισμών
Τα drones, η χρηματοδότηση της ΕΕ και το «εργαστήριο» της Ουκρανίας οδηγούν σε νέα εξοπλιστική κούρσα στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα η στροφή αποτυπώνεται ήδη στο πεδίο.
Της Ιωάννας Λουλούδη
Η είδηση πως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο πρόκειται να συνεργαστούν για την από κοινού παραγωγή ως το 2027 αυτόνομων στρατιωτικών drones χαμηλού κόστους (Low-Cost Effectors and Autonomous Platforms), προκάλεσε έκπληξη την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026 – μια εβδομάδα πριν από τις αιματηρές επιθέσεις των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν. Σε άλλες εποχές ίσως να ήταν αδιανόητη μια τόσο στενή συνεργασία των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών, ωστόσο μία σειρά γεγονότων τους τελευταίους μήνες ανέτρεψε τα δεδομένα, αναδιαμορφώνοντας την αμυντική στρατηγική της Ευρώπης: από τη μία, οι διαρκείς υπερπτήσεις drones και μαχητικών αεροσκαφών πάνω από ευρωπαϊκούς στρατηγικούς στόχους, όπως για παράδειγμα αεροδρόμια στη Δανία, τη Σουηδία και τη Γερμανία και στρατιωτικές βάσεις στο Βέλγιο, την Ολλανδία και τη Γαλλία. Και από την άλλη, οι διαρκείς προειδοποιήσεις της Ουάσινγκτον πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μειώσουν τη συμβολή τους στο ΝΑΤΟ, με φόντο την επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ-Ευρώπης με αποκορύφωμα τις εμπρηστικές δηλώσεις Τραμπ για τη διεκδίκηση της Γροιλανδίας.
Τον τόνο είχε δώσει μία εβδομάδα νωρίτερα η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δηλώνοντας στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου πως η Ευρώπη πρέπει τώρα να «ανεβάσει ταχύτητα» και να «αναλάβει τις ευθύνες της», καθιστώντας σαφές πως η ΕE πλέον κινείται αφενός σε τροχιά αμυντικής απεξάρτησης από τις ΗΠΑ και αφετέρου σε μία πορεία επιτάχυνσης της στρατιωτικής θωράκισής της, ιδιαίτερα έναντι της Ρωσίας. Τα μη επανδρωμένα συστήματα -ιπτάμενα (UAV), επίγεια (UGV), θαλάσσια (USV) και υποθαλάσσια (UUV/AUV)- παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτόν τον σχεδιασμό.
Στο επίκεντρο του αμυντικού σχεδιασμού Ετοιμότητας
Από τον περασμένο Μάρτιο, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιο «ReArm Europe / Readiness 2030», αναζωπυρώθηκε μία νέα εξοπλιστική κούρσα, αφού το πρόγραμμα στοχεύει στη μαζική ενίσχυση των αμυντικών επενδύσεων μέσα από την κινητοποίηση έως και 800 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2030. Ως κίνητρο στα κράτη-μέλη, η Ε.Ε. προέβλεψε τόσο την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης ώστε να επιτρέπεται η αύξηση των αμυντικών δαπανών στους κρατικούς προϋπολογισμούς, αλλά και τη δρομολόγηση του χρηματοδοτικού μέσου δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE), ύψους 150 δισ. ευρώ. Μέσω δανείων που αναμένεται να εκταμιευθούν ως το 2030 και να αποπληρωθούν σε βάθος 45 ετών, επιδιώκεται η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, δίνοντας προτεραιότητα στις επενδύσεις σε drones, κυβερνοασφάλεια και αντιπυραυλική άμυνα.
Προτεραιότητα στα μη επανδρωμένα συστήματα δίνεται και στον Οδικό Χάρτη για το Readiness 2030 που δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο και θέτει ως στόχο τα κράτη-μέλη να προμηθεύονται τουλάχιστον το 50% του αμυντικού εξοπλισμού τους εντός της ΕΕ έως το 2030 και το 60% έως το 2035. Σε πρόσφατη έκθεσή τους, αναλυτές της ολλανδικής Rabobank αναφέρουν πως το 80% του στρατιωτικού εξοπλισμού των κρατών-μελών παράγεται αυτή τη στιγμή εκτός ΕΕ, ενώ εκτιμούν πως τα τελευταία χρόνια τα ευρωπαϊκά κράτη παρήγαγαν λιγότερο από το 30% των στρατιωτικών drones τους. Ανάμεσα στα έργα που προτάσει ο οδικός χάρτης για να αντιστρέψει αυτούς τους δείκτες, είναι το “Eastern Flank Watch”, που στοχεύει στην αντιμετώπιση απειλών στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης, καθώς και το περιβόητο “European Drone Defence Initiative”, γνωστό και ως “Τείχος κατά των Drones”: ένα πολυεπίπεδο δίκτυο συστημάτων ανίχνευσης και αναχαίτισης των drones που εισβάλλουν στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο, το οποίο αναμένεται να είναι λειτουργικό το 2027.
Από το πρωί η διαδικασία διεκόπη τουλάχιστον τρεις φορές. Αρχικά το δικαστήριο διέκοψε και επανήλθε με εισήγηση να συνεχιστεί κανονικά η διαδικασία προκαλώντας οργή στο ακροατήριο. Ακολούθησε νέα ένταση και νέα διακοπή με δικηγόρους και συγγενείς να προειδοποιούν ότι θα απέχουν. Στη συνέχεια η έδρα ανέβηκε και πάλι ανακοινώνοντας ότι θα συνεχιστεί η δίκη και προκαλώντας νέο γύρο αντιδράσεων και νέα διακοπή.
Τελικά εν μέσω συνεχών αντεγκλήσεων και διαρκούς έντασης, μετά από τέσσερις διακοπές η έδρα ανακοίνωσε ότι η δίκη διακόπτεται και όρισε νέα δικάσιμο για την Πρωταπριλιά.
Θυμίζουμε ότι ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, στο εδώλιο θα βρεθούν 36 κατηγορούμενοι ενώ απουσιάζουν πλήρως τα πολιτικά πρόσωπα. Μεταξύ των κατηγορούμενων βρίσκονται πρώην και νυν στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, της Hellenic Train, της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και του υπουργείου Μεταφορών. Από τα 36 άτομα, οι 33 κατηγορούνται με κακούργημα.