Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ: Τι σημαίνει στην πράξη το νέο όριο του… 1,5%
Από τις 19 Αυγούστου 2026 βρίσκεται σε ισχύ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο, σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, φιλοδοξεί να βάλει αυστηρότερους κανόνες στη χωροθέτηση των έργων ΑΠΕ και να ενισχύσει την προστασία του περιβάλλοντος, της αγροτικής γης και των τοπικών κοινωνιών. Ωστόσο, πίσω από τις απαγορεύσεις και τα νέα όρια, ένα συγκεκριμένο ποσοστό γεννά σοβαρά ερωτήματα: το 1,5% της συνολικής έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας, που ορίζεται ως ανώτατο όριο κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς. Στα χαρτιά το 1,5% μοιάζει μικρό. Όταν όμως μεταφραστεί σε πραγματικές εκτάσεις και χιλιάδες στρέμματα παραγωγικής γης, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.
Τα επιτρεπόμενα να κατασκευαστούν φωτοβολταϊκά πάρκα στη Θεσσαλία αντιστοιχούν σε έκταση 5,5 φορές μεγαλύτερη από εκείνη που καταλαμβάνουν μαζί οι τέσσερις μεγάλες πόλεις της περιφέρειας: η Λάρισα, ο Βόλος, τα Τρίκαλα και η Καρδίτσα.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ θεσπίζει, σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, κατά λέξη: “…οριζόντιο, για όλη την επικράτεια, όριο στην κάλυψη γης από νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, προκειμένου να προστατευθεί το τοπίο, η αγροτική γη και η ισορροπία των τοπικών χρήσεων. Συγκεκριμένα, το μέγιστο ποσοστό κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανά Περιφερειακή Ενότητα ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασης”.
Διαβάζοντας το ποσοστό του 1,5%, σκέπτεται κανείς ότι πρόκειται πράγματι για ένα μικρό κλάσμα της γης και, επομένως, ότι μιλάμε για σχετικά μικρές εκτάσεις.
Αν όμως υπολογίσουμε πιο προσεκτικά τι σημαίνει στην πράξη αυτό το ποσοστό, η εικόνα αλλάζει δραματικά.
Στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, για παράδειγμα, το 1,5% αντιστοιχεί σε περίπου 80.000 στρέμματα φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, καθώς η συνολική έκταση της Π.Ε. είναι περίπου 5,4 εκατομμύρια στρέμματα.
Συνολικά, στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, το 1,5% αντιστοιχεί σε περίπου 210.000 στρέμματα, καθώς η συνολική έκταση της Θεσσαλίας είναι περίπου 14 εκατομμύρια στρέμματα.
Δηλαδή, η μεγαλύτερη, η πλουσιότερη και σημαντικότερη πεδιάδα της χώρας μπορεί να καλυφθεί από φωτοβολταϊκά πάνελ σε μια επιφάνεια περίπου πεντέμισι φορές μεγαλύτερη από εκείνη που καταλαμβάνουν συνολικά οι τέσσερις θεσσαλικές πρωτεύουσες: η Λάρισα, ο Βόλος, τα Τρίκαλα και η Καρδίτσα.
Το παράδειγμα το βλέπουμε να εφαρμόζεται ήδη στο οροπέδιο του Δομοκού, στη Μακρυρράχη και στην Ξυνιάδα. Εργολάβοι περιφέρονται προσφέροντας στους αγρότες ακόμη και τριπλάσια ή πενταπλάσια τιμή από την αξία των χωραφιών, ενώ κατασκευάζονται φωτοβολταϊκά πάρκα χιλιάδων στρεμμάτων.
Και για να μην θεωρηθούν οι αριθμοί υπερβολικοί, σύμφωνα με κατοίκους που αγωνίζονται εκεί για να σώσουν τη γη τους, “οι εκτάσεις που καλύπτουν οι επικείμενες εγκαταστάσεις που έχουν λάβει άδεια στον Δήμο Δομοκού ισοδυναμούν με τα ¾ της έκτασης των πόλεων των Αθηνών, του Πειραιά και των προαστίων”. Τα πάρκα δίπλα στα χωριά, είναι μεγαλύτερα από τα χωριά, διαλύοντας βοσκοτόπια, καλλιέργειες, δημιουργώντας γιγαντιαίες μαύρες εκτάσεις επάνω στη γόνιμη γη.
Αν θέλει κανείς να συζητήσει τις επιπτώσεις στην καταστροφή της παραγωγικής αγροτικής γης, στο κλίμα και στα τοπία, από τις τεράστιες αυτές εγκαταστάσεις μπορούν πράγματι να γραφτούν ολόκληρα βιβλία.
Όμως ένα πράγμα είναι ήδη πολύ καθαρό και φαίνεται μπροστά στα μάτια μας:
Δεν μιλάμε πλέον για την προστασία του περιβάλλοντος από την κλιματική κρίση ούτε απλώς για την πράσινη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ΑΠΕ, προκειμένου να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Μιλάμε για ένα οριζόντιο πάρτι μεγάλων και μικρών εταιρειών, εργολάβων και κερδοσκόπων της αγοράς ενέργειας, πάνω στη γη, όχι μόνο στη Θεσσαλία, αλλά σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Nikos Belavilas
Σχετικό άρθρο:https://infolibre.gr/2026/06/21/https-infolibre-gr-2026-06-21-to-neo-eidiko-ch-osia-diavoyleysi/
