Η Εποχή των MegaFires: Πώς οι μεγαπυρκαγιές έγιναν η νέα κανονικότητα στην Ευρώπη - Αποκαλυπτική έρευνα του MIIR (ΕΙΚΟΝΕΣ, ΧΑΡΤΕΣ & ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ)

Η Εποχή των MegaFires

Πώς οι μεγαπυρκαγιές έγιναν η νέα κανονικότητα στην Ευρώπη

Έρευνα – Κείμενο: Ιωάννα Λουλούδη, Κώστας Ζαφειρόπουλος
Ανάλυση Δεδομένων – Visualizations: Κωνσταντίνα Μαλτεπιώτη
Εικονογράφηση: Λουίζα Καραγεωργίου

Πέντε διαφορετικές χώρες, ένα πύρινο παρόν, ένα δυστοπικό μέλλον. Περισσότεροι από 40.000 άνθρωποι τις τελευταίες ημέρες εγκατέλειψαν τα σπίτια και τα καταλύματά τους για να γλιτώσουν από την πύρινη κόλαση του Καπ Φερέ στη νοτιοδυτική Γαλλία, όπου περισσότερα από 100.000 στρέμματα έγιναν στάχτη, ενώ τουλάχιστον 23.000 ακόμη πολίτες εκκένωσαν το Μπισκαρός λίγο πιο νότια. Δραματικές εκκλήσεις για βοήθεια στην ΕΕ απηύθυναν και οι αρχές στην Ισπανία, καθώς μαστίζεται από ισχυρότατες πυρκαγιές στα δυτικά της Μαδρίτης και στις επαρχίες Άβιλα και Γκουνταλαχάρα. Εδώ και ένα μήνα η χώρα βιώνει έναν πύρινο κλοιό, με τις αρχές να δηλώνουν πως πάνω από 1,1 εκατομμύρια στρέμματα κάηκαν ήδη σε 29 πυρκαγιές το 2026, ενώ τουλάχιστον δώδεκα άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους. Όλο τον Ιούλιο η Ευρώπη φλέγεται. Η πυρκαγιά που εξαπλώθηκε στη νότια Νορβηγία «καταβρόχθισε» στο πέρασμά της περισσότερα από εκατό σπίτια και δασική έκταση στην πόλη Ντράμεν. Στάχτη έγιναν και 135.000 στρέμματα γης στη νότια Πορτογαλία εξαιτίας της μέγα-πυρκαγιάς που ξεκίνησε στις αρχές Ιουλίου στην πόλη Βουζέλα, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να ζητήσει ευρωπαϊκές ενισχύσεις για την κατάσβεσή της. Στην Ελλάδα, δύο άνθρωποι βρήκαν τραγικό θάνατο στη φωτιά στο Ωραιόκαστρο, ενώ η πυροσβεστική κλήθηκε να καταστείλει και πάλι πυρκαγιές σε περιοχές -Εύβοια, Αττική, Χίο- που έχουν σχετικά πρόσφατα πληγεί από μεγάλες πυρκαγιές. 

Περιηγηθείτε εδώ στην interactive scrolly παρουσίαση της νέας έρευνας δεδομένων του MIIR. 

Δορυφορική εικόνα σύννεφου καπνού 620 χιλιομέτρων πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό, προερχόμενου από τις πυρκαγιές που μαίνονταν στη Βουζέλα της Πορτογαλίας στις 3 Ιουλίου 2026. – Πηγή: Ευρωπαϊκή Ένωση, Copernicus Sentinel-3

Οι προαναφερθείσες πυρκαγιές αποτελούν μέρος μιας νέας κανονικότητας που αποτυπώνεται στα ευρήματα της έρευνας που πραγματοποίησε το MIIR σε συνεργασία με επτά δημοσιογραφικές ομάδες του European Data Journalism Network στο πλαίσιο του ChatEurope, και η οποία δείχνει ότι οι ακραίες πυρκαγιές ήρθαν για να μείνουν στην Ευρώπη, απειλώντας πολύτιμους οικοτόπους, ανθρώπινες ζωές και τα πιο ευάλωτα είδη της Γηραιάς Ηπείρου.

Μέσα από την ανάλυση δεδομένων του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές του προγράμματος Copernicus – EFFIS καταγράψαμε τον αυξανόμενο αντίκτυπο των πυρκαγιών στην ευρωπαϊκή ήπειρο τα τελευταία δέκα χρόνια. Αναλύσαμε σχεδόν 24.000 πυρκαγιές που καταγράφηκαν από το EFFIS σε 26 χώρες από το 2015 έως το 2025 μεταξύ των μηνών Απριλίου και Οκτωβρίου (αντιπυρική περίοδος) και διαπιστώσαμε ότι οι πυρκαγιές άφησαν πίσω τους τουλάχιστον 45 εκατομμύρια στρέμματα καμένης γης σε ολόκληρη την Ευρώπη – μια έκταση μεγαλύτερη από την Εσθονία. 

Διαβάστε την πλήρη μεθοδολογία και τον κώδικα που χρησιμοποιήθηκε για τη συλλογή και την ανάλυση των δεδομένων εδώ.

Η έκταση αυτή ενδέχεται να είναι και ευρύτερη, εάν ληφθεί υπόψη πως οι πυρκαγιές που ανιχνεύονται από το EFFIS αντιπροσωπεύουν περίπου το 95% των συνολικών καμένων εκτάσεων που αναφέρονται σε εθνικό επίπεδο, καθώς δεν προσμετρώνται οι μικρότερες πυρκαγιές που δεν ξεπερνούν το δορυφορικό όριο ανίχνευσης. 

Από την έρευνα προκύπτει ακόμη πως οι μεγάλες πυρκαγιές έχουν καταστεί πιο συχνές μετά το 2021, καθώς και ότι συγκεντρώνονται σε μικρό αριθμό περιοχών, καίνε κυρίως θαμνώδεις και δασικές εκτάσεις μεταβατικού τύπου, εκδηλώνονται συχνά σε αγροτικές περιοχές και πλήττουν επανειλημμένα προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000.

“Έκκληση για Εφημερίδα των Συντακτών και τη δημοσιογραφία”: Κείμενο έκκλησης εξωτερικών συνεργατών της "Εφ.Συν.", με αφορμή απολύσεις δημοσιογράφων

Οι συνεργάτες της ΕφΣυν κάνουν έκκληση στον Δ. Μελισσανίδη

Για δεύτερη φορά τους τελευταίους μήνες οι συνεργάτες-αρθρογράφοι της Εφημερίδας των Συντακτών, εξαίρετοι επιστήμονες, Πανεπιστημιακοί και δημοσιογράφοι, παρεμβαίνουν στις εξελίξεις της εφημερίδας μετά τις απολύσεις και τις καταγγελίες για κρούσματα λογοκρισίας και εκφοβισμού. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συνεργάτες της εφημερίδας παρέχουν τα άρθρα τους αμισθί και έχουν συμβάλει στα “πέτρινα χρόνια” κατά τα οποία η εφημερίδα πάσχιζε να σταθεί ως εναλλακτική δημοσιογραφική φωνή.

Οι πρόσφατες απολύσεις όμως, όπως του Γιάννη Κιμπουρόπουλου, το ψήφισμα των εργαζόμενων που ζητούσε και απεργιακές κινητοποιήσεις, οι καταγγελίες για λογοκρισία και εκφοβισμό δημοσιογράφων από διευθυντικά δημοσιογραφικά στελέχη που το προηγούμενο διάστημα μιλούσαν για την επιτυχία της “αδέσμευτης εφημερίδας”, έφεραν μια ακόμη παρέμβασή τους.

Με τίτλο “Έκκληση για Εφημερίδα των Συντακτών και τη δημοσιογραφία” 14 συνεργάτες υπογράφουν ονομαστικά το παρακάτω κείμενο καλώντας την ιδιοκτησία να παγώσει τις απολύσεις και την αποκατάσταση της εργασιακής ειρήνης.

Το κείμενο με τις υπογραφές των συνεργατών:

Με λύπη και ανησυχία παρακολουθούμε τις εξελίξεις στην Εφημερίδα των Συντακτών μετά τη μεταβίβαση του 51% της ιδιοκτησίας της στον όμιλο επιχειρήσεων του κ. Μελισσανίδη: απολύσεις δημοσιογράφων και εργαζομένων, άσκηση λογοκρισίας, κλίμα εκφοβισμού. Οι συνεργάτες/-τριες της εφημερίδας που υπογράφουμε αυτή την έκκληση απευθυνόμαστε στη διοίκηση και στους εργαζόμενους της ΕφΣυν, καθώς και στις αρμόδιες συνδικαλιστικές ενώσεις τους, ζητώντας να συμβάλουν, με όποια μέσα θεωρήσουν αναγκαία, στην αποκατάσταση της τραυματισμένης τιμής της ελληνικής δημοσιογραφίας.

Οι περισσότεροι/-ες από εμάς συνεργαζόμαστε επί χρόνια κι εξακολουθούμε να συνεργαζόμαστε με την ΕφΣυν χωρίς αμοιβή, θέλοντας να ενισχύσουμε ένα πολλά υποσχόμενο συνεταιριστικό εγχείρημα. Η προσφορά μας ήταν και είναι έκφραση της εμπιστοσύνης και της εκτίμησής μας σε δημοσιογράφους όπως στους απολυθέντες (με τελευταίο τον Γιάννη Κιμπουρόπουλο) και πολλούς άλλους, αποχωρήσαντες ή παραμένοντες, που με τα κείμενά τους υπηρετούν τις αρχές που πρέσβευε η εφημερίδα: την ανεξαρτησία απέναντι στις κυβερνητικές εξουσίες και τις επιχειρηματικές σκοπιμότητες, την προάσπιση της δημοκρατίας, των πολιτικών και συνδικαλιστικών δικαιωμάτων, την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας, των ποικίλων μορφών βίας και αυταρχισμού, την καταγγελία της λεηλασίας του περιβάλλοντος και των άδικων πολέμων.

Έχουμε επίγνωση ότι η χρυσή εποχή των εφημερίδων έχει παρέλθει – και στην Ελλάδα και διεθνώς. Ωστόσο, η ανάγκη για ανεξάρτητη δημοσιογραφία παραμένει επιτακτική. Αυτός είναι και ο λόγος που ζητάμε το πάγωμα των απολύσεων και την αποκατάσταση περιβάλλοντος εργασιακής ειρήνης και ασφάλειας, αλλά και δημιουργικότητας και ελευθερίας.

Στα 14 χρόνια της ύπαρξής της, η ΕφΣυν καλλιέργησε μια παράδοση ανεξαρτησίας. Η ΕφΣυν έχει δώσει, κι εξακολουθεί να δίνει, δείγματα αδέσμευτης, θαρραλέας δημοσιογραφίας. Τιμούμε τους δημοσιογράφους της που με τα ρεπορτάζ και τις απόψεις τους συνεχίζουν αυτή την παράδοση κι ευχόμαστε να τους δίνεται η δυνατότητα να εργάζονται σε συνθήκες εργοδοτικού, διευθυντικού και συναδελφικού σεβασμού της ανεξαρτησίας και της αξιοπρέπειάς τους.

Απευθυνόμαστε και στους αναγνώστες που συνέβαλαν στην εδραίωση της φυσιογνωμίας της ΕφΣυν, ζητώντας τους να δείξουν την αλληλεγγύη τους προς τους ανθρώπους που με συνέπεια και αυταπάρνηση έχτισαν αυτή την εφημερίδα και σήμερα έχουν απομακρυνθεί, καθώς και προς εκείνους που εξακολουθούν να μάχονται με ευθύνη και σοβαρότητα. Δεν θέλουμε και άλλοι εργαζόμενοι της εφημερίδας να βρεθούν στην ανεργία, δεν θέλουμε η ΕφΣυν να φυλλορροήσει κυκλοφοριακά, να βουλιάξει μες στην ανυποληψία. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ήταν βαρύ πλήγμα για την ελευθερία του Τύπου.

Προασπίζοντας την αξιοπρέπεια των δημοσιογράφων της ΕφΣυν προασπίζουμε τη δημοσιογραφία, όσο μπορούμε.

Ολύμπιος Δαφέρμος, μηχανολόγος-ηλεκτρολόγος μηχανικός

Δημήτρης Καλτσώνης, καθηγητής θεωρίας κράτους και δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Χρήστος Λάσκος, εκπαιδευτικός

Γιώργος Λιερός, συγγραφέας

Βασίλης Λιόσης, εκπαιδευτικός-συγγραφέας

Τάκης Μαστρογιαννόπουλος, συνταξιούχος

Γιάννης Μαυρής, πολιτικός επιστήμονας

Νίκος Ξυδάκης, δημοσιογράφος

Τάσης Παπαϊωάννου, αρχιτέκτων, ομ. καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ

Μανώλης Πιμπλής, δημοσιογράφος

Πέπη Ρηγοπούλου, ομ. καθηγήτρια ΕΚΠΑ

Μαριάννα Τζιαντζή, συγγραφέας-δημοσιογράφος

Θωμάς Τσαλαπάτης, συγγραφέας-αρθρογράφος

Reporters United

ΠΗΓΗ 

Σοκαριστική η συμφωνία ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας για τα πυρηνικά - Πώς η κυβέρνηση Τραμπ κλέβει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας (ΓΡΑΦΗΜΑ)

Τρίτα Πάρσι: Σοκαριστική η συμφωνία ΗΠΑ – Σαουδικής Αραβίας για τα πυρηνικά

του Τρίτα Πάρσι | substack.com*

Μερικά σημεία για τη σοκαριστική συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας που ανακοινώθηκε.

1. Αντανακλά μια ασθενέστερη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ, όχι μια ισχυρότερη.

Το ευρύτερο πλαίσιο είναι η Κίνα. Η κυβέρνηση Μπάιντεν επιδίωξε μια πυρηνική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, ως μέρος μιας ευρύτερης επέκτασης των Συμφωνιών του Αβραάμ που είχαν ξεκινήσει επί (πρώτης προεδρίας) Τραμπ, εν μέρει για να φέρει το Ριάντ πιο κοντά στην Ουάσιγκτον και να το απομακρύνει από το Πεκίνο. Ωστόσο, η θέση της Ουάσιγκτον έχει έκτοτε επιδεινωθεί. Η αξιοπιστία της αμερικανικής ομπρέλας ασφαλείας έχει αποδυναμωθεί, τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και η Σαουδική Αραβία έχει ενισχύσει τη διαπραγματευτική της ισχύ, διαφοροποιώντας τις διεθνείς της συνεργασίες.

Το αποτέλεσμα φαίνεται να είναι ότι η Ουάσιγκτον αναγκάστηκε να προσφέρει πολύ περισσότερα για να αποτρέψει τη Σαουδική Αραβία από το να στραφεί ακόμη περισσότερο προς την Κίνα, λαμβάνοντας όμως πολύ λιγότερα ανταλλάγματα.

2. Με οποιοδήποτε ιστορικό μέτρο, πρόκειται για μια εξαιρετική νίκη της Σαουδικής Αραβίας.

Σε σύγκριση με προηγούμενες διαπραγματεύσεις, το Ριάντ εξασφάλισε αξιοσημείωτες παραχωρήσεις. Δεν φαίνεται πλέον να υποχρεούται να εξομαλύνει τις σχέσεις του με το Ισραήλ ως μέρος της συμφωνίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν απαιτείται να υπογράψει μια παραδοσιακή συμφωνία του Άρθρου 123, η οποία θα του στερούσε τη δυνατότητα ανάπτυξης τεχνολογίας εμπλουτισμού ουρανίου. Επιπλέον, δεν προβλέπονται οι εκτεταμένες εγγυήσεις και επιθεωρήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), που η Ουάσιγκτον απαιτούσε επί δεκαετίες σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Αν αυτές οι πληροφορίες επιβεβαιωθούν, η Σαουδική Αραβία πέτυχε κάτι που ελάχιστοι πίστευαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποδέχονταν ποτέ.

3. Ο Μπάιντεν κινούνταν προς την ίδια κατεύθυνση…

Η κυβέρνηση Μπάιντεν φέρεται να εξέταζε παρόμοιες ρυθμίσεις, όμως οι προσπάθειές της εκτροχιάστηκαν λόγω των συνεπειών των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου.

Οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Μπάιντεν κατανοούσαν επίσης τους κινδύνους, χωρίς όμως αυτό να τους αποτρέψει από το να επιδιώξουν τη συμφωνία και να σηματοδοτήσουν την προθυμία τους να προσφέρουν σημαντικές πυρηνικές παραχωρήσεις στη Σαουδική Αραβία. Ορισμένες από τις εναλλακτικές λύσεις που συζητήθηκαν έφταναν στα όρια του παράδοξου: να φυλάσσονται οι σαουδαραβικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού από Αμερικανούς στρατιώτες απέναντι στους ίδιους τους Σαουδάραβες ή να σχεδιαστούν συστήματα που θα επέτρεπαν στις ΗΠΑ να απενεργοποιούν ή ακόμη και να καταστρέφουν εξ αποστάσεως τις εγκαταστάσεις, εφόσον κρινόταν αναγκαίο.

Το γεγονός ότι τέτοιες δικλίδες ασφαλείας εξετάστηκαν σοβαρά θα έπρεπε από μόνο του να αποτελεί προειδοποίηση. Αν μια πρόταση απαιτεί τόσο έκτακτους μηχανισμούς για να αποτραπεί ο ίδιος σου ο σύμμαχος από το να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία που του παρέχεις, τότε ίσως η ίδια η πρόταση είναι εκ θεμελίων προβληματική.

4. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί το πρώτο βήμα προς μια ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή: παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στη Σαουδική Αραβία.

Όπως επισημαίνει η Ρόζμαρι Κέλανικ, η συμφωνία αυτή προσφέρει στο Ριάντ διαπραγματευτική ισχύ που μπορεί στο μέλλον να χρησιμοποιήσει για να πιέσει την Ουάσιγκτον να παράσχει στη χώρα επίσημες εγγυήσεις ασφαλείας. Η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να απειλήσει ότι θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, εκτός αν οι ΗΠΑ της προσφέρουν εγγυήσεις αντίστοιχες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ — μια εξέλιξη που θα εμπλέξει ακόμη περισσότερο στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή, αντί να τους επιτρέψει να αποδεσμευθούν από την περιοχή.

Όπως υποστηρίζει η Κέλανικ, υπάρχει σημαντικό ιστορικό προηγούμενο. Η Νότια Κορέα και η Δυτική Γερμανία είχαν προωθήσει πυρηνικά προγράμματα που ανησύχησαν την Ουάσιγκτον. Αντί να τους επιτρέψουν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενίσχυσαν τελικά τις στρατιωτικές δεσμεύσεις και τις εγγυήσεις ασφαλείας, με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη αυτών των προγραμμάτων.

Κατά συνέπεια, η παρούσα πυρηνική συμφωνία μπορεί να αποδειχθεί προάγγελος μιας ακόμη πιο επιζήμιας παραχώρησης προς τη Σαουδική Αραβία στο μέλλον.

5. Η συμφωνία πιθανότατα αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσιγκτον έναντι του Ιράν.

Αν στο μέλλον υπάρξει νέα πυρηνική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η σημερινή απόφαση δημιουργεί ένα εντελώς νέο σημείο αναφοράς.

Καθίσταται πλέον εξαιρετικά δύσκολο να υποστηριχθεί ότι η Σαουδική Αραβία μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο, ενώ το Ιράν όχι — παρότι η Τεχεράνη δεν επρόκειτο ποτέ να αποδεχθεί μηδενικό εμπλουτισμό. Ακόμη και προτάσεις που είχαν κατά καιρούς εξεταστεί, όπως ένα μορατόριουμ εμπλουτισμού διάρκειας 5 έως 10 ετών, ενδέχεται πλέον να είναι ανέφικτες.

Επιπλέον, και ίσως ακόμη σημαντικότερο, γίνεται δυσκολότερο να απαιτεί κανείς αυστηρές διεθνείς επιθεωρήσεις για το Ιράν, ενώ αποδέχεται ένα πολύ πιο χαλαρό καθεστώς επιτήρησης για τη Σαουδική Αραβία, εκτός του πλαισίου του IAEA. Παράλληλα, καθίσταται δυσκολότερο να παρουσιάζεται ο εμπλουτισμός ουρανίου ως απαράδεκτος κίνδυνος διάδοσης πυρηνικών όπλων.

Με τη συμφωνία αυτή, η Ουάσιγκτον καθιστά ακόμη πιο περίπλοκο το είδος της συμφωνίας που επιδιώκει να συνάψει με το Ιράν.

6. Το Ισραήλ έχει κάθε λόγο να είναι δυσαρεστημένο.

Μεγάλο μέρος της συζήτησης θα επικεντρωθεί στην απώλεια του «χαρτιού» της εξομάλυνσης των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία, που αποτελούσε έναν από τους βασικούς στρατηγικούς στόχους του Ισραήλ.

Ωστόσο, το σημαντικότερο ζήτημα ίσως είναι ότι η Σαουδική Αραβία φαίνεται πλέον να βαδίζει προς την απόκτηση πυρηνικής στρατιωτικής ικανότητας, εφόσον κάποτε αποφασίσει να την επιδιώξει. Αυτό συνιστά μια θεμελιώδη μεταβολή για το μακροπρόθεσμο στρατηγικό περιβάλλον του Ισραήλ.

7. Σχετίζεται αυτή η συμφωνία με ενδεχόμενη διεύρυνση του πολέμου με το Ιράν;

Είναι πιθανό. Μία ερμηνεία είναι ότι η Ουάσιγκτον έκανε αυτές τις παραχωρήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει μεγαλύτερη σαουδαραβική συνεργασία στην τρέχουσα ή σε μια μελλοντική αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.

Ωστόσο, η ίδια η Τεχεράνη δεν φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα.

Η άμεση στρατιωτική συμβολή της Σαουδικής Αραβίας σε έναν πόλεμο με το Ιράν πιθανότατα θα παρέμενε περιορισμένη, ενώ η συμμετοχή του Βασιλείου δεν μεταβάλλει ουσιαστικά τα γεωστρατηγικά πλεονεκτήματα του Ιράν στον Περσικό Κόλπο. Κυρίως όμως, η σαουδαραβική ηγεσία έχει αφιερώσει τα τελευταία χρόνια στην προσπάθεια να μειώσει —και όχι να αυξήσει— τον κίνδυνο να μετατραπεί η χώρα σε πεδίο μάχης μιας σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Αν αυτή εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική στρατηγική προτεραιότητα του Ριάντ, τότε η συγκεκριμένη συμφωνία είναι απίθανο να αλλάξει ουσιαστικά τη στρατιωτική ισορροπία σε μια τέτοια σύγκρουση.

Συνολικά, είναι δύσκολο να υποστηριχθεί ότι η σημερινή ανακοίνωση προωθεί τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, πόσο μάλλον ότι συνάδει με άλλες υφιστάμενες προσπάθειες, όπως η εξεύρεση μιας αποδεκτής λύσης στη διαμάχη με το Ιράν. Αντίθετα, δημιουργεί ακόμη περισσότερα ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο υφίσταται μια συνεκτική αμερικανική στρατηγική για τη Μέση Ανατολή.

*** 

Ο Τραμπ κλέβει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας

Πηγή: Dropsite News, Financial Times, Counsil on Foreign Relations

Οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει περισσότερα από 13 δισεκατομμύρια δολάρια από τις πωλήσεις πετρελαίου της Βενεζουέλας το 2026, αλλά μόνο 300 εκατομμύρια δολάρια έχουν καταγραφεί δημόσια να έχουν μεταφερθεί στη Βενεζουέλα, σύμφωνα με τους Financial Times.

ΜΟΥΝΤΙΑΛ 2026: Ο Τραμπ, η «μισητή» Αργεντινή και ο Μέσι- αλήθειες, μύθοι και… παράκρουση, του Διονύση Ελευθεράτου

 ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΑΤΟΣ

Όταν ολοκληρώνεται ένα ποδοσφαιρικό Μουντιάλ αφθονούν οι απολογισμοί. Συνήθως εκκινούν από τα «αμιγώς ποδοσφαιρικά» και κατόπιν κινούνται στις «προεκτάσεις». Ενίοτε όμως οι «προεκτάσεις» είναι τόσο ηχηρές, ώστε διεκδικούν θέση στο «κέντρο του γηπέδου». Και κάπου εκεί, τίθεται ξανά το ερώτημα – κι ας επιτραπεί στον γράφοντα να αρχίσει από αυτό: Ως πού μπορεί να φθάσει η αιχμαλωσία μιας κορυφαίας αθλητικής διοργάνωσης από το πνεύμα του «τραμπισμού»;

Δόθηκαν, ως προς αυτό, αρκετές απαντήσεις από τα προεόρτια του Μουντιάλ και εντεύθεν, με γνωστότερη την ετσιθελική άρση της τιμωρίας του ποδοσφαιριστή των ΗΠΑ, Φολαρίν Μπαλογκάν. Δύο τελευταίες απαντήσεις επεφύλαξαν τα στερνά του Μουντιάλ. Την πρώτη τη «λούστηκε» ένας πρώην ποδοσφαιριστής της Ισπανίας, με την εθνική ομάδα της οποίας είχε αναδειχθεί παγκόσμιος πρωταθλητής το 2010. Ο Ζοάν Καπντεβίλα.

Ο Καπντεβίλα ετοιμαζόταν να ταξιδέψει στις ΗΠΑ μαζί με τα παιδιά του για να παρακολουθήσουν τον τελικό,  αλλά με έκπληξη πληροφορήθηκε ότι οι αμερικανικές αρχές αρνήθηκαν να του επιτρέψουν την είσοδο στη χώρα. Ο λόγος; Το 2016 είχε συμμετάσχει σε φιλικό αγώνα στο Ιράν, μαζί με άλλους Ισπανούς παίκτες. Πολύ… πειστικός λόγος «εθνικής ασφάλειας» και αυτός! Κάπως έτσι, το Μουντιάλ που «με το καλημέρα» σημαδεύτηκε από όσα ξέρουμε (εδώ) βρήκε κι ένα φινάλε αντάξιο όλων αυτών.

Πάλι καλά που τελείωσε… Διότι αν συνεχιζόταν και παράλληλα εντείνονταν οι πονοκέφαλοι (άρα και το άχτι) του Τραμπ με τα αδιέξοδα του πολέμου, τότε ίσως να αναγορευόταν σε λόγο απαγόρευσης εισόδου στις ΗΠΑ η πληροφορία ότι ο «ύποπτος» παρακολούθησε ιρανική κινηματογραφική ταινία ή έχει αγοράσει κάποιο περσικό χαλί, για το σπίτι του.

Ένας… «κατσικωμένος» πρόεδρος, δυο παίκτες που αρνούνται χειραψία 

Η τελευταία απάντηση παραπέμπει στη λήξη του Μουντιάλ: Ο Τραμπ παρέμενε… πεισματικά πάνω στο βάθρο, ανάμεσα στους τροπαιούχους Ισπανούς παίκτες που ετοιμάζονταν να πανηγυρίσουν τη δικαιότατη νίκη τους, ωσάν να ήταν και εκείνος συντελεστής του θριάμβου τους. Καθόλου ανεξήγητη συμπεριφορά, εκ μέρους ενός προέδρου που έχει φθάσει σημείο να εκδώσει νόμισμα με… τη φάτσα του. Αλλά και καθόλου τιμητική – για τον ίδιο – σκηνή: Ο αρχηγός της ισπανικής ομάδας, ο Ρόδρι, να προσπαθεί με διακριτικά… τζαρτζαρίσματα να τον απομακρύνει…

Λίγο νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της απονομής των μεταλλίων στους φιναλίστ, τους ηττημένους του τελικού, δυο παίκτες της Αργεντινής σνόμπαραν επιδεικτικά τον Αμερικανό πρόεδρο, αποφεύγοντας τη χειραψία μαζί του. Ήταν ο Ρομέρο και ο Λισάντρο Μαρτίνες. Ο δεύτερος έχει επικρίνει αρκετές φορές, δημοσίως, την οικονομική και κοινωνική πολιτική του ακροδεξιού προέδρου της Αργεντινής, του «αναρχοκαπιταλιστή» με το αλυσοπρίονο,  Χαβιέρ Μιλέι. Κι αν είσαι πολέμιος του Μιλέι, έχεις πολλούς λόγους να απεχθάνεσαι και τον Τραμπ.

Είναι άλλωστε κοινό «μυστικό» ότι ο Μιλέι χρωστά σε καταλυτικό βαθμό την περσινή εκλογική νίκη του στην ωμή παρέμβαση του Τραμπ, που απείλησε τους Αργεντινούς ψηφοφόρους πως θα προκαλούσε έντονο «πόνο» στην οικονομία της χώρας τους, εάν δεν τιμούσαν ξανά τον εκλεκτό του. Η αβυσσαλέα διαφορά ανάμεσα στα ευρήματα των δημοσκοπήσεων πριν από την παρέμβαση Τραμπ και τα εκλογικά αποτελέσματα δεν αφήνει πολλά περιθώρια για να αμφισβητηθεί το ειδικό βάρος του εν λόγω εκβιασμού.

Είχε, λοιπόν, ο Λισάντρο Μαρτίνες λόγους να αρνηθεί τη χειραψία με τον Τραμπ. Είχε κι ο Αμερικανός πρόεδρος τα μικρά παθήματά του, μέσα στη γενική ρότα του.

Όταν ανταλλάσσουν πάσες Νετανιάχου και Μιλέι

Κάθε πολιτική εξουσία «παίζει μπάλα» όπως μπορεί. Έπαιξε κι ο Νετανιάχου τη δική του. Πώς; Δηλώνοντας ότι θα ήθελε να κερδίσει το τρόπαιο η ομάδα της Αργεντινής και εκφράζοντας τον θαυμασμό του για την ποδοσφαιρική αξία του Λιονέλ Μέσι. Αυτά όμως ήταν τα «παραγεμίσματα»…

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δεν έκρυψε τον βασικό λόγο, για τον οποίο «συμπάθησε» την «μπιανκοσελέστε», όπως ονομάζεται (λόγω χρωμάτων) η εθνική ομάδα της Αργεντινής: Την κυβερνά ο Μιλέι, ο άκρως φιλικός προς το Ισραήλ, την κυβέρνηση Νετανιάχου και την πολιτική της. Εάν εξέλιπε αυτή η ευτυχής (για το Τελ Αβίβ) συγκυρία, τότε κανένας θαυμασμός για την ομάδα της Αργεντινής ή τον Μέσι δεν θα ωθούσε την ισραηλινή ηγεσία σε ένα τέτοιο επικοινωνιακό παιχνίδι. Στο Μουντιάλ του 2022 η «μπιανκοσελέστε» ήταν καλύτερη απ’ όσο η σημερινή και καταλυτικότερος ο Μέσι (των 35 κι όχι των 39 ετών). Αλλά καθώς η χώρα είχε τότε πρόεδρο τον Αλμπέρτο Φερνάρντες κι όχι τον εφ’ όλης της ύλης φιλο- σιωνιστή, τον «τρελαμένο» Μιλέι, το Τελ Αβίβ δεν δήλωσε καμία προτίμηση.

Δεν στάθηκαν – προ Μιλέι – αρκετές δυο σταθερές, πληθυσμιακές παράμετροι. Ούτε το μέγεθος του εβραϊκού στοιχείου στην Αργεντινή, όπου ζει η πολυπληθέστερη στη Λατινική Αμερική και η 6^η μεγαλύτερη στον κόσμο εβραϊκή «παροικία». Ούτε ο επίσης μεγάλος αριθμός κατοίκων του Ισραήλ, των οποίων οι  πρόγονοι (κατά κανόνα πολιτικά προοδευτικοί τότε, στις εποχές του «μια φορά κι έναν καιρό») είχαν καταφύγει εκεί από την Αργεντινή, όταν την κυβερνούσαν οι χούντες του Ονγκανία (1966- 1970), του Βιντέλα (1976 – 1981) και Γκαλτιέρι  (1981- 1983). Για όλα χρειαζόταν ένας Μιλέι…

Έτσι, λοιπόν, Νετανιάχου και Μιλέι επιδόθηκαν σε ένα αμοιβαία επωφελές παιχνίδι. Ο πρώτος πάσχισε να κλέψει για λογαριασμό του ίδιου και της κυβέρνησής του κάτι από την αίγλη μιας ποδοσφαιρικής παγκόσμιας πρωταθλήτριας (του 2022), η οποία επιπλέον διεκδικούσε ξανά το τρόπαιο, έστω και αν δεν ήταν το ισχυρότερο φαβορί για αυτό. Καθόλου άσχημη επιχείρηση ψυχολογικού προσεταιρισμού, σε καιρούς κατά τους οποίους το Ισραήλ το περιβάλλει –  για λόγους πασίγνωστους- η απέχθεια των κοινωνιών σχεδόν όλου του κόσμου. Και μάλιστα μια απέχθεια ολοένα και μεγαλύτερη, όπως δείχνουν και τα ευρήματα της έρευνας – σε 36 χώρες- του PewResearchCenter για το 2026.

"Στρατηγικές επενδύσεις": Χτίζουν μια Ελλάδα στην οποία οι Έλληνες δεν χωράνε

Στην εικόνα στρατηγική επένδυση στις ακτές της Αλβανίας. Οι γείτονες ήδη ξεσηκώθηκαν κατά του ξεπουλήματος των ακτών τους. Εμείς τι περιμένουμε;

Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων

Χτίζουν μια Ελλάδα στην οποία οι Έλληνες δεν χωράνε.

Τα πρόσφατα επίσημα στατιστικά στοιχεία που δημοσιεύτηκαν για τον τουρισμό είναι η απόδειξη ότι η χώρα μετατρέπεται σταδιακά σε ένα απέραντο τουριστικό πάρκο για ξένους επισκέπτες υψηλού εισοδήματος, ενώ οι ίδιοι οι Έλληνες αποκλείονται από τον τόπο τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Μάιο του 2026:

• 82% των αφίξεων στα τουριστικά καταλύματα αφορούσαν αλλοδαπούς.
• 89,8% των διανυκτερεύσεων πραγματοποιήθηκαν από ξένους.
• Οι Έλληνες περιορίστηκαν μόλις στο 18% των αφίξεων και μόλις στο 10,2% των διανυκτερεύσεων.

Ακόμη και μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού η εικόνα δεν αλλάζει. Τον Αύγουστο του 2025 οι Έλληνες αντιστοιχούσαν μόλις στο 23,5% των αφίξεων και στο 16% των διανυκτερεύσεων. Και όσοι καταφέρνουν να φύγουν, μένουν όλο και λιγότερο.

Ο μέσος Έλληνας παραμένει σε κατάλυμα μόλις 2,2 ημέρες, ενώ ο ξένος επισκέπτης 4,3 ημέρες, σχεδόν τις διπλάσιες.

Ο λόγος είναι προφανής - Σύμφωνα με τη Eurostat, το 46,6% των Ελλήνων δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να κάνει ούτε μία εβδομάδα διακοπές μακριά από το σπίτι του.

Και όμως, αντί να προστατεύσει τον τόπο και να ενισχύσει έναν τουρισμό που να ωφελεί την κοινωνία, η κυβέρνηση συνεχίζει να εγκρίνει γιγαντιαίες "στρατηγικές επενδύσεις" που καταστρέφουν ό,τι πολυτιμότερο έχουμε. Το τίμημα το πληρώνουμε οι μόνιμοι κάτοικοι της χώρας:

μόνιμη καταστροφή ακτών, δασών και προστατευόμενων οικοσυστημάτων
ευρεία ιδιωτικοποίηση του φυσικού πλούτου
εκτόξευση της αξίας γης και των ενοικίων
αποκλεισμός των κατοίκων από τον αιγιαλό και μεγάλες εκτάσεις στις ίδιες τους τις περιοχές
τεράστια κατανάλωση νερού και ενέργειας σε μια εποχή λειψυδρίας και κλιματικής αλλαγής

Κρήτη, Χαλκιδική, Αργολίδα, Κέα, Σαντορίνη, Μύκονος, Μήλος, Ίος, Πάρος, Ιθάκη, Ρόδος είναι τα σημαντικότερα μέρη που καταστρέφονται ταχύτατα από αυτήν την πολιτική. Ακόμα και μικρά, σχεδόν ακατοίκητα νησιά, όπως οι Πεταλιοί και ο Διάπορος δεν εξαιρούνται. Ένα ακόμα παράδειγμα είναι το τεράστιο συγκρότημα του Ελληνικού, μεγάλο κομμάτι του οποίου αφορά οικοδόμηση πανάκριβων κατοικιών για πώληση.

Οι νέες αυτές τουριστικές πόλεις - συνήθως περίκλειστες - απευθύνονται σε μια μικρή παγκόσμια οικονομική ελίτ, σε ανθρώπους που αγοράζουν κατοικίες εκατομμυρίων ευρώ και περνούν λίγες εβδομάδες τον χρόνο σε ιδιωτικά θέρετρα.

Όμως όλα αυτά βαφτίζονται "ανάπτυξη". Για ποια ανάπτυξη μιλάμε όταν ο Έλληνας δεν μπορεί ούτε να κάνει διακοπές στη χώρα του; Όταν εκδιώκεται από τις ίδιες τις παραλίες του, σε περίπτωση που δεν μπορεί να πληρώσει πανάκριβες υπηρεσίες; Η "ανάπτυξη" αυτή έχει μόνο έναν στόχο - να αυξηθούν τα κέρδη λίγων επενδυτικών ομίλων – στις περισσότερες περιπτώσεις ούτε καν ελληνικών.

Δεν χρειαζόμαστε άλλη "ανάπτυξη" που καταστρέφει τον φυσικό μας πλούτο και αποκλείει την κοινωνία από αυτόν. Χρειαζόμαστε μια Ελλάδα που να ανήκει στους ανθρώπους της, όχι στα χαρτοφυλάκια των διεθνών και εγχώριων funds και μεγάλων επενδυτών.

Στην εικόνα στρατηγική επένδυση στις ακτές της Αλβανίας. Οι γείτονες ήδη ξεσηκώθηκαν κατά του ξεπουλήματος των ακτών τους. Εμείς τι περιμένουμε;

Πηγή πληροφοριών: periodista.gr

 

#στρατηγικηεπενδυση

 

- ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: 

«Δεν χωράμε άλλοι στην Μαγιόρκα»: Χιλιάδες διαδήλωσαν κατά του υπερτουρισμού – Συγκρούσεις με την αστυνομία

Οι χιλιάδες κάτοικοι που βρέθηκαν στους δρόμους της Μαγιόρκα τονίζουν ότι η στεγαστική κρίση έχει επιδεινωθεί δραματικά από την μεγάλη ανάπτυξη του τουρισμού........

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη εξαιρεί το “δημόσιο” από την αντί Slapp νομοθεσία

Η κυβέρνηση εξαιρεί το “δημόσιο” από την αντί Slapp νομοθεσία

Το σχέδιο νόμου που ενσωματώνει την Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντια στις καταχρηστικές αγωγές Slapps και βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, περιέχει πολλές θετικές διατάξεις, τόσο για τους δημοσιογράφους όσο και για τους πολίτες-ακτιβιστές που βρίσκονται στο στόχαστρο οικονομικών συμφερόντων και εκφοβίζονται με αγωγές εξοντωτικών αποζημιώσεων. Ο νομικός Ζαχαρίας Κεσσές που χειρίζεται και την υπόθεση των υποκλοπών δηλώνει ότι ο το νομοσχέδιο κινείται μεν “προς τη σωστή κατεύθυνση”, αλλά με «ατέλειες» που έχουν σημασία, καθώς εξαιρεί τις υποθέσεις ευθύνης του Δημοσίου. Μια εξαίρεση πολύ σημαντική αφού με την έννοια “δημόσιο” μπορεί να καλυφθεί ο οποιοσδήποτε πολιτικός σε θέση υπουργού που ασκεί “κρατική εξουσία”. Η ΕΣΗΕΑ αλλά και οι δικηγορικοί Σύλλογοι που έχουν ήδη μεγάλη εμπειρία σε υποθέσεις καταχρηστικών αγωγών σε δημοσιογράφους και πολίτες-ακτιβιστές, οφείλουν να λάβουν άμεσα θέση και να πιέσουν στην απόσυρση της εξαίρεσης αυτής.

Σημειώνει ο Ζαχαρίας Κεσσές

Η πρωτοβουλία για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1069) κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, το προτεινόμενο σχέδιο νόμου εμφανίζει σημαντικές ατέλειες, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπισθούν πριν από την ψήφισή του, ώστε το νέο πλαίσιο να ανταποκρίνεται πραγματικά στον σκοπό της Οδηγίας.

Ενδεικτικά:

Το άρθρο 3 εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής τις υποθέσεις ευθύνης των οργάνων του δημοσίου για πράξεις και παραλείψεις κατά την άσκηση της κρατικής εξουσίας. Η διατύπωση αυτή δημιουργεί σοβαρό προβληματισμό, καθώς μπορεί να ερμηνευθεί με τρόπο που να επιτρέπει την παράκαμψη της νέας νομοθεσίας και να οδηγεί στον αποκλεισμό μεγάλου αριθμού αγωγών από τις εγγυήσεις προστασίας που εισάγει η Οδηγία.

Δεν παρέχεται ορισμός της «προδήλως αβάσιμης αγωγής», παρά το ότι ο όρος αποτελεί βασική προϋπόθεση ενεργοποίησης του μηχανισμού πρώιμης απόρριψης. Είναι ασαφές εάν αφορά το νόμιμο, το ουσιαστικά αβάσιμο ή και τα δύο. Η έλλειψη αυτή δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και αφήνει υπερβολικά ευρύ περιθώριο ερμηνείας, ιδίως όταν το δικαστήριο καλείται να κρίνει σε πρώιμο στάδιο χωρίς πλήρη αποδεικτική διαδικασία.

Η ειδική διαδικασία παρουσιάζει δικονομικά κενά. Ειδικότερα, η μη παράσταση των διαδίκων δεν επιφέρει τις συνήθεις δικονομικές συνέπειες αλλά απλώς εκτιμάται ελεύθερα από το δικαστήριο. Η επιλογή αυτή μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε καταχρηστική αξιοποίηση της ίδιας της διαδικασίας προστασίας, ιδίως όταν ο αιτών δύναται να καταθέτει αιτήσεις χωρίς ουσιαστικό δικονομικό κίνδυνο, επιτυγχάνοντας μόνο την επιμήκυνση της κύριας δίκης.

Η αντιστροφή του βάρους απόδειξης προβλέπεται μόνο στο πλαίσιο της πρώιμης διαδικασίας και όχι όταν το ίδιο ζήτημα εξετάζεται κατά την κύρια εκδίκαση της αγωγής. Η διαφοροποίηση αυτή δεν φαίνεται να δικαιολογείται. Λόγω της φύσεως των διαφορών αυτών και της εγγενούς ανισορροπίας μεταξύ των διαδίκων, θα ήταν συνεπέστερο ο ενάγων να φέρει σε κάθε περίπτωση το βάρος απόδειξης της βασιμότητας της αγωγής του και όχι ο εναγόμενος να αποδεικνύει την καταχρηστικότητά της.

Παραμένουν αρρύθμιστα κρίσιμα δικονομικά ζητήματα σχετικά με την τύχη της κύριας αγωγής μετά την έκδοση οριστικής απόφασης που την απορρίπτει ως προδήλως απαράδεκτη ή προδήλως αβάσιμη, καθώς και τις συνέπειες σε περίπτωση άσκησης έφεσης. Οι ελλείψεις αυτές είναι πιθανό να δημιουργήσουν σημαντικά προβλήματα στην πρακτική εφαρμογή του νέου θεσμού.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το νομοσχέδιο δεν ρυθμίζει την τύχη των ήδη εκκρεμών αγωγών, οι οποίες αριθμούν πλέον χιλιάδες και σε πολλές περιπτώσεις φέρουν όλα τα χαρακτηριστικά στρατηγικών αγωγών. Η απουσία μεταβατικής διάταξης δημιουργεί ένα σοβαρό κενό προστασίας. Είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστεί εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις οι νέες διατάξεις θα εφαρμόζονται και στις εκκρεμείς υποθέσεις, με την αναγκαία προσαρμογή των δικονομικών προθεσμιών. Διαφορετικά, θα δημιουργηθεί ένα αδικαιολόγητο καθεστώς δύο ταχυτήτων, όπου η προστασία από τις στρατηγικές αγωγές θα εξαρτάται αποκλειστικά από τον χρόνο κατάθεσης της αγωγής και όχι από τη φύση της.

Δεν προβλέπεται ειδική προθεσμία προσδιορισμού της έφεσης κατά της απόφασης που εκδίδεται στο πλαίσιο της πρώιμης διαδικασίας απόρριψης (early dismissal). Στα μεγάλα δικαστήρια, η γενική αναφορά σε εκδίκαση «κατά προτεραιότητα στην πλησιέστερη δυνατή δικάσιμο» ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις, αποδυναμώνοντας τον σκοπό της ταχείας προστασίας που επιδιώκει η Οδηγία. 

Παράλληλα, το προτεινόμενο δικονομικό σχήμα κινδυνεύει να μετατρέψει την πρώιμη απόρριψη σε μια μικρή κύρια δίκη, υπονομεύοντας την ταχεία και αποτελεσματική προστασία που επιδιώκει η Οδηγία

ΠΗΓΗ 

- ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης:  

• Η κυβέρνηση «πούλησε» τους εκδότες για την Google 

H Google τελικά κέρδισε τους ισχυρούς ομίλους ΜΜΕ, κατάφερε να σταματήσει την έκδοση κανονισμού διανομής πνευματικών δικαιωμάτων της ΕΕΤΤ.......

• Τράμπ σε δημοσιογράφους: “Δώστε τις πηγές ή πάτε φυλακή”

Τράμπ για Μέσα Ενημέρωσης: Από την πολιτική υστερία στον κρατικό εκφοβισμό και τις κλητεύσεις δημοσιογράφων........

Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του Νερού: Να αποσυρθεί τώρα το κυβερνητικό νομοσχέδιο που γιγαντώνει ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ, ενισχύει τη ΡΑΑΕΥ και ανοίγει δρόμο για ακριβότερο νερό

 

Νομοσχέδιο που γιγαντώνει ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ, ενισχύει τη ΡΑΑΕΥ και ανοίγει δρόμο για ακριβότερο νερό

Παρά τις σφοδρές αντιδράσεις σχεδόν του συνόλου των θεσμικών φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση του κύκλου του νερού, των εργαζομένων και των τοπικών κοινωνιών, η κυβέρνηση προχώρησε στην κατάθεση στη Βουλή του νομοσχεδίου για την Επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.

Παρά τη διαχρονικά εκφρασμένη βούληση της κοινωνίας για αποκλειστικά δημόσια διαχείριση του νερού, παρά τη σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας που υπερασπίζονται τον αποτελεσματικό δημόσιο έλεγχο της ύδρευσης, η κυβέρνηση, αφού οδήγησε τους οργανισμούς ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης σε ασφυξία μέσα από υποστελέχωση, υποχρηματοδότηση και εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, προχωρά δια της πλαγίας σε έμμεση ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης του κύκλου του νερού.

Το νομοσχέδιο δεν απαντά στα πραγματικά προβλήματα: τις διαρροές, τα γερασμένα δίκτυα, την έλλειψη προσωπικού, την ενεργειακή εξάρτηση, την υπεράντληση, την άναρχη κατανάλωση και την απουσία ολοκληρωμένου σχεδίου προστασίας των υδατικών πόρων. Αντί να ενισχύσει τους δημόσιους και δημοτικούς φορείς, μεταφέρει αρμοδιότητες, υποδομές, οικονομικές υποχρεώσεις και κρίσιμες αποφάσεις σε μεγαλύτερα εταιρικά σχήματα και σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς απομακρυσμένους από τις τοπικές κοινωνίες.

Οι βασικές επιδιώξεις του νομοσχεδίου είναι:

• τιμολόγια που εγκρίνονται και εποπτεύονται από τη ΡΑΑΕΥ, απομακρύνοντας ακόμη περισσότερο την τιμολογιακή πολιτική από τις τοπικές κοινωνίες και τα αιρετά όργανα·
• συγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε μεγάλα εταιρικά και υπερτοπικά σχήματα, με κεντρικούς πυλώνες την ΕΥΔΑΠ, την ΕΥΑΘ και τον ΟΔΥΘ Θεσσαλίας, σε συνέχεια ενός ευρύτερου σχεδιασμού για τη διαχείριση του νερού σε όλη τη χώρα·
• κλειστές fast-track αναθέσεις έργων, με περιορισμένο ανταγωνισμό και ανεπαρκή δημόσια τεκμηρίωση της αναγκαιότητας, του κόστους και των περιβαλλοντικών συνεπειών τους·
• δημιουργία σοβαρής εργασιακής αβεβαιότητας, με μεταφορά προσωπικού σε νέα εταιρικά σχήματα χωρίς πλήρη και μόνιμη κατοχύρωση όλων των μισθολογικών, υπηρεσιακών και εργασιακών δικαιωμάτων·
• μετακύλιση του κόστους των νέων υποδομών, των επενδύσεων, των χρεών και των έργων λειψυδρίας στους καταναλωτές, μέσα από τη λογική της ανάκτησης κόστους.

Η κυβέρνηση, με προσχηματική επίκληση της λειψυδρίας και χωρίς να εφαρμόζει καμία σοβαρή πολιτική ορθολογικής, φιλοπεριβαλλοντικής και οικολογικής διαχείρισης στο σκέλος της ζήτησης του νερού, επιχειρεί να παρουσιάσει ως μονόδρομο αυτό που η κοινωνία έχει απορρίψει εδώ και χρόνια: την επιθετική είσοδο μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων στη διαχείριση του κύκλου του νερού.

Τα προβλήματα που υπάρχουν στον κύκλο του νερού είναι υπαρκτά. Όμως δεν τα δημιούργησε η «πολυδιάσπαση» των ΔΕΥΑ από μόνη της. Τα δημιούργησαν η χρόνια υποχρηματοδότηση, η απουσία δημόσιου σχεδιασμού, η υποστελέχωση, η εργολαβοποίηση κρίσιμων λειτουργιών, η ενεργειακή ακρίβεια και η αντιμετώπιση του νερού ως κόστους που πρέπει να ανακτηθεί από τον πολίτη. Η απάντηση σε αυτά δεν είναι η κατάργηση της τοπικής διαχείρισης, αλλά η ενίσχυσή της με πόρους, προσωπικό, διαφάνεια και δεσμευτικό δημόσιο σχεδιασμό.

Η βούληση της κοινωνίας, τα κινήματα του δημόσιου νερού και οι αποφάσεις του ΣτΕ διέσωσαν μέχρι σήμερα το νερό από το να ακολουθήσει τον δρόμο του ρεύματος: ιδιωτικοποίηση, χρηματιστικοποίηση, ρήτρα κόστους, ακριβοί λογαριασμοί και κοινωνικός αποκλεισμός. Το νερό δεν πρέπει να γίνει το επόμενο πεδίο κερδοφορίας των ίδιων συμφερόντων που κερδοσκόπησαν στην ενέργεια.

Είναι επίσης κρίσιμο ότι η πολιτική απόφαση προηγείται της γνώσης των πραγματικών δεδομένων. Πρώτα επιβάλλεται η μεταφορά και μετά θα ολοκληρωθούν αποτιμήσεις, τεχνικοί έλεγχοι, καταγραφή υποχρεώσεων, επενδυτικά σχέδια και εκτίμηση επιπτώσεων στα τιμολόγια. Αυτή η σειρά δεν συνιστά σοβαρή μεταρρύθμιση. Συνιστά προαποφασισμένη συγκεντροποίηση.

Η δυνατότητα των Δήμων να διατηρήσουν τυπικά την κυριότητα των παγίων δεν αναιρεί το πρόβλημα. Αν η χρήση, η διαχείριση, η εκμετάλλευση, η συντήρηση, τα έργα και η τιμολογιακή πολιτική μεταφέρονται στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ, τότε ο Δήμος μένει ιδιοκτήτης στα χαρτιά αλλά χάνει τον ουσιαστικό έλεγχο. Αυτό δεν είναι προστασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Είναι αφαίρεση αρμοδιότητας με θεσμικό περιτύλιγμα.

Οι κατεπείγουσες διαδικασίες για τα έργα λειψυδρίας δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως λευκή επιταγή για κλειστές αναθέσεις, ανεπαρκή περιβαλλοντικό έλεγχο και επιλογές έργων χωρίς δημόσια τεκμηρίωση. Η λειψυδρία απαιτεί σχέδιο εξοικονόμησης, προστασίας υδροφορέων, μείωσης διαρροών, επαναχρησιμοποίησης νερού, αλλαγής υδροβόρων πρακτικών και δημόσιας λογοδοσίας. Δεν αντιμετωπίζεται με εργολαβικές fast-track λύσεις που θα πληρωθούν από τους λογαριασμούς των πολιτών.

Η απόσυρση του νομοσχεδίου είναι το επόμενο κρίσιμο ορόσημο στον αγώνα για το δημόσιο νερό. Είναι μάχη που αφορά τους καταναλωτές, τους εργαζόμενους, τους αγρότες, τους Δήμους, τις τοπικές κοινωνίες και κάθε πολίτη που δεν θέλει το νερό να μετατραπεί σε ακόμη ένα ακριβοπληρωμένο εμπόρευμα.

Καλούμε τα κόμματα, τους βουλευτές, τις τοπικές κοινωνίες, το συνδικαλιστικό κίνημα στον κύκλο του νερού, τους επιστημονικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς να αντιδράσουν δυναμικά και συντονισμένα, ώστε να αποσυρθεί το νομοσχέδιο.

Παρά τη σύμπλευση της κυβέρνησης με τα μεγάλα συμφέροντα και την προσπάθεια να ψηφιστεί το νομοσχέδιο μέσα στον προεκλογικό Αύγουστο μιας κυβέρνησης σε αποδρομή, υπάρχουν οι κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που μπορούν να το αποτρέψουν για ακόμη μία φορά.

Το κίνημα του δημόσιου νερού έχει δώσει πολλές νικηφόρες μάχες τα τελευταία χρόνια. Και μπορεί να κερδίσει ξανά, αν η αντίδραση γίνει μαζική, τεκμηριωμένη και αποφασιστική.

Απαιτούμε:

Υπαρξιακή απειλή για την Κύπρο από ΝΑΤΟ-Ισραήλ - Tου Λεωνίδα Βατικιώτη

Υπαρξιακή απειλή για την Κύπρο από ΝΑΤΟ – Ισραήλ, του Λεωνίδα Βατικιώτη

Ενώπιον μιας πρωτοφανούς, για όσα έχουμε ζήσει μετά το 1974, θανάσιμης απειλής βρίσκεται η Κύπρος. Αφορμή είναι το ανανεωμένο ενδιαφέρον για επίλυση του Κυπριακού. Η κινητικότητα που υπάρχει σε όλες τις κατευθύνσεις προϊδεάζει για σημαντικές εξελίξεις.

Συνεδρίαση Εθνικού Συμβουλίου στην Κύπρο την Παρασκευή 24/7 και πράσινο φως στον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, συνάντησή του το Σάββατο στην Αθήνα με τον Κ. Μητσοτάκη κι επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτιέρες, στην Κύπρο την Δευτέρα αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες για σύγκλιση πενταμερούς κι εκκίνηση επίσημων διαπραγματεύσεων για πρώτη φορά μετά το 2017.

Ωστόσο ακόμη και να μην υπήρχε ήδη η διπλωματική κινητικότητα των τελευταίων εβδομάδων, είναι τόσο σοβαρή η πολιτική, οικονομική και στρατιωτική κινητικότητα στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και διεθνώς που η ανακίνηση του Κυπριακού ήταν θέμα χρόνου.

Πρώτον, η βιασύνη του Τραμπ να κλείσει κάθε ανοιχτό μέτωπο σε όλον τον κόσμο προς όφελος των αμερικανικών συμφερόντων. Μετά την απαγωγή Μαδούρο στην Βενεζουέλα, την επίθεση στο Ιράν, την γενοκτονία στη Γάζα, τον οικονομικό κλοιό γύρω από την Κούβα, τις δολοφονικές επιθέσεις της Ουκρανίας στην ρωσική ενδοχώρα και τις πρόσφατες φραστικές επιθέσεις του Ρούμπιο στη Νικαράγουα των Σαντινίστας και τις απειλές για επέμβαση ακόμη και στο Σαχέλ, ήταν θέμα χρόνου να έρθει η σειρά της Κύπρου. Η ενδοτικότητα της κυπριακής ηγεσίας διευκόλυνε την αμερικανική βιασύνη.

Δεύτερο, η προώθηση των αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων στην ανατολική Μεσόγειο, την Ελλάδα και την ανατολική Ευρώπη με σημείο αναφοράς τον λεγόμενο νότιο διάδρομο που θα διοχετεύει φυσικό αέριο από τον Κόλπο του Μεξικού μέχρι την Ουκρανία, μέσω της Αλεξανδρούπολης, δεν μπορεί να αφήσει απ’ έξω την Κύπρο. Η οριστική πρόσδεσή της στο αμερικανικό άρμα θα διαμορφώσει μια ενιαία ενεργειακή ζώνη που θα επιτρέψει οικονομίες κλίμακας και ενιαίο δίκτυο υποδομών μεταφοράς, σταθμών μεταφόρτωσης κ.α.

Τρίτο, η ενεργή συμμετοχή των αγγλικών στρατιωτικών βάσεων στις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα και την ισραηλινο-αμερικανική επίθεση στο Ιράν υπογράμμισαν τον ρόλο της Κύπρου σαν αβύθιστο αεροπλανοφόρο. Πολλώ δε μάλλον σε μια εποχή που το ένα μετά το άλλο τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα (Τζέραλντ Φορντ, Άμπρααμ Λίνκολν και Τζορτζ Μπους) αποδείχτηκαν τρωτά και εύκολα βυθιζόμενα σε τέτοιο σημείο ώστε το Πεντάγωνο να διατάξει την απομάκρυνσή τους. Η αποστολή ΝΑΤΟϊκών πλοίων (φρεγάτα Κίμων από Ελλάδα, αντιτορπιλικό Dragon από Αγγλία κ.α.) στην Κύπρο για να προστατεύσουν τις βάσεις επισήμαναν τη σημασία της στους επιθετικούς σχεδιασμούς.

ΝΑΤΟϊκό ορμητήριο η Κύπρος

Οι παραπάνω ιστορικής σημασίας εξελίξεις δεν επιβάλλουν μόνο την επιτάχυνση της λύσης του Κυπριακού, αλλά και μια κατεύθυνση επίλυσης που θα είναι σε βάρος της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας της Κύπρου και προς όφελος των αμερικανικών συμφερόντων. Κι αυτά τα συμφέροντα επιβάλουν μια Κύπρο έρμαιο των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων ακόμη κι αν είναι ακυβέρνητη, διαιρεμένη και χαοτική, όπως είναι σήμερα η Συρία. 

Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ως μια ιδιωτική υπόθεση, του Βασίλη Τουμπέλη*

Ποια είναι σήμερα η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ); Είναι αυτή την οποία βλέπουμε καθημερινά στα κέντρα πολλών πόλεων της Περιφέρειας, της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, διάφορα Διαγνωστικά Κέντρα (ΔΚ), τα οποία συνεχώς ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια, με χιλιάδες χρήστες των υπηρεσιών υγείας.

Μισοπεθαμένη παραμένει η Δημόσια ΠΦΥ στη χώρα μας, παρά τις πολλές δεσμεύσεις της σημερινής κυβέρνησης εδώ και χρόνια, ότι θα προχωρήσει σε ανασυγκρότηση των μονάδων υγείας, ώστε να μπορούν οι πολίτες να απευθύνονται για τα μικρά προβλήματα υγείας ή προληπτικές διαγνωστικές εξετάσεις, και να μη φορτώνονται τα δημόσια νοσοκομεία. Διάφορα σχέδια έχουν διαφημιστεί εδώ και χρόνια, αλλά ουσιαστικά τίποτε δεν έχει αλλάξει, ειδικά σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Η ΠΦΥ χτυπήθηκε από τη μνημονιακή πολιτική των κυβερνήσεων, με απολύσεις προσωπικού-συμβασιούχων, κλείσιμο μονάδων υγείας, απαξίωση δημόσιων εργαστηρίων, και με τη μετακύλιση μεγάλων χρηματικών πόρων του ΕΟΠΥΥ στη γιγάντωση ιδιωτικών ΔΚ και τον σχηματισμό πλέον μονοπωλιακών ομίλων.

Τα Κέντρα Υγείας (ΚΥ) της Πρωτεύουσας, τα οποία θα μπορούσαν να αποσυμφορήσουν σε σημαντικό βαθμό την κίνηση στα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία, ακόμη παραμένουν χωρίς προσωπικό, και αρκετά χωρίς σύγχρονες υποδομές, χωρίς να μπορούν να εξυπηρετούν βασικές ανάγκες διαγνωστικών εξετάσεων.

Τα περισσότερα δημόσια ΚΥ της Αττικής έχουν μετατραπεί σε απλά κέντρα συνταγογράφησης φαρμάκων, χωρίς να μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας. Ενδεικτικά είναι, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Υγείας, ότι την πρωτιά σε συνταγογραφήσεις κατέχει το ΚΥ της πλατείας Αττικής στην Αθήνα, με 54.197 για το 2025, και ακολουθεί αυτό της Νέας Μάκρης με 33.291, ενώ η κατάταξη αυτή συνεχίζεται. Με βάση έρευνες οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί και είναι σε γνώση της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας, το 60% των περιστατικών που προσέρχονται στα νοσοκομεία θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί σε μονάδες της ΠΦΥ, υπό άλλες συνθήκες.

Μισοπεθαμένες και οι κάποτε περιβόητες Τοπικές Μονάδες Υγείας (ΤΟΜΥ), οι οποίες είχαν δημιουργηθεί για να παρέχουν προγράμματα πρόληψης και φροντίδας κυρίως σε γειτονιές της Αθήνας. Σήμερα έχουν μετατραπεί κι αυτές σε απλά κέντρα συνταγογράφησης, και θα είχαν κλείσει εντελώς αν δεν είχαν χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά κοινοτικά κονδύλια. Ιδιαίτερα επιβαρυμένες είναι οι μονάδες ΠΦΥ σε τουριστικά νησιά κατά τους τουριστικούς μήνες, με τα εκατομμύρια τουριστών, όπου φαίνονται οι ελλείψεις σε υγειονομικούς και όπου αρκετοί τοπικοί φορείς και ενώσεις γιατρών, νοσηλευτών και συλλόγων θέτουν συνεχώς ζητήματα ελλείψεων προσωπικού, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί και λαϊκές κινητοποιήσεις (εδώ).

Η συνολική εικόνα είναι αποτέλεσμα της σημερινής κυβερνητικής ανθυγιεινής πολιτικής, αλλά και συνέχεια —με άλλους ρυθμούς— των προηγούμενων κυβερνήσεων, με χρονίζοντα προβλήματα, με την καθήλωση των προϋπολογισμών για την υγεία σε μια εποχή με αυξημένα κόστη και λαϊκές ανάγκες.

Σε συνέντευξή του ο Υπουργός Υγείας, στην Εφημερίδα των Συντακτών, γίνεται προκλητικός· πίσω από τη δήθεν ρητορική υπεράσπισης του δημόσιου συστήματος υγείας, ξεδιπλώνεται η όλη λογική της εμπορευματοποίησης. Κατά τον Υπουργό, το κράτος οφείλει να στηρίζει μόνο εκείνες τις περιοχές όπου ο ιδιωτικός τομέας δεν βρίσκει συμφέρον για να βγάλει κέρδη — δηλαδή το δημόσιο να καλύπτει τις ζημιές του, ενώ οι κερδοφόρες υπηρεσίες να παραδίνονται στα χέρια των επιχειρηματιών υγείας. Φαίνεται καθαρά πλέον η θεσμοθέτηση της υγειονομικής ανισότητας: όσοι έχουν να πληρώσουν θα βρίσκουν γρήγορη φροντίδα και περίθαλψη στην «αγορά» παροχής υπηρεσιών υγείας, ενώ οι φτωχοί θα στέκονται σε ουρές, σε ένα δημόσιο αποψιλωμένο από υποδομές και προσωπικό. Η λογική της εμπορευματοποίησης της υγείας είναι ευρέως διαδεδομένη στο πολιτικό προσωπικό σήμερα και όχι μόνο· πέρα από λόγια παρηγοριάς και εφησυχασμού, στην Ελλάδα οι ιδιωτικές δαπάνες φτάνουν στο 40% του συνολικού ποσού — οι υψηλότερες στην Ευρώπη — όπου πέρα από τους πλούσιους, οι εργαζόμενοι είναι εξαναγκασμένοι να βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη, ή ακόμη και στις περιουσίες τους (εδώ).

Grosso Pliatsikofication Νο 20: Τραπεζικοί λογαριασμοί σε «ασφυξία». Στον πάτο το 70% του λαού (ΓΡΑΦΗΜΑ & ΕΙΚΟΝΑ)

Grosso Pliatsikofication.20: Τραπεζικοί λογαριασμοί σε «ασφυξία». Στον πάτο το 70% του λαού

Η αμείλικτη πραγματικότητα της ταξικής πολιτικής που εφαρμόζουν οι κυβερνήσεις που βρέθηκαν στο τιμόνι αυτής της χώρας, συμπεριλαμβανόμενης της σημερινής νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης της ΝΔ, αποτυπώνεται και στον «καθρέφτη των αριθμών» του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ), και συγκεκριμένα στον Απολογισμό του 2025 και στην ενότητα που αφορά στην ακτινογραφία των τραπεζικών καταθέσεων στη χώρα μας.

Του Γιώργη Χρήστου*

Τα στοιχεία του ΤΕΚΕ αποδομούν τα κυβερνητικά αφηγήματα περί «οικονομικής ανθεκτικότητας» και τις επικοινωνιακές φιέστες για δήθεν «αυξήσεις» σε συντάξεις και μισθούς, καθώς αποκαλύπτουν τη χαώδη ταξική ψαλίδα της κοινωνικής εξαθλίωσης: η μεγάλη πλειονότητα του λαού, συνταξιούχοι και εργαζόμενοι, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαρκή, βίαιη φτωχοποίηση, την ώρα που ο εθνικός πλούτος συσσωρεύεται προκλητικά στα χέρια μιας ελάχιστης οικονομικής ελίτ.

Από τη μία πλευρά, το συντριπτικό 70,6% των καταθετών βρίσκεται στον «πάτο» διαθέτοντας στους λογαριασμούς του μέχρι 1.000 ευρώ, την ώρα που στην άλλη άκρη μόλις το 0,9% της οικονομικής ελίτ συγκεντρώνει καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ!

Η εικόνα αυτή δεν αποτυπώνει απλώς ένα «έλλειμμα αποταμίευσης», αλλά τη γυμνή αλήθεια μιας κοινωνίας που ζει από μήνα σε μήνα, αδυνατώντας να καλύψει ακόμα και το πιο μικρό έκτακτο έξοδο ή μια βλάβη στο σπίτι.

Συντάξεις πείνας, ούτε για τα βασικά

Σε αυτό το ζοφερό τοπίο, αποκαλυπτικά είναι και τα στοιχεία του συστήματος «Ήλιος» για τους συνταξιούχους της χώρας μας.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του «Ριζοσπάστη» και με βάση τα στοιχεία του συστήματος «Ήλιος», έπειτα από 35 και 40 χρόνια σκληρής δουλειάς, η συντριπτική πλειονότητα των συνταξιούχων οδηγείται στην περιθωριοποίηση, με τη μέση κύρια σύνταξη να διαμορφώνεται στα μόλις 866,4 ευρώ μεικτά —ποσό κάτω από τον κατώτατο μισθό—, ενώ για τους νέους συνταξιούχους κατηφορίζει στα 774 ευρώ. Στο πρώην ΙΚΑ η μέση σύνταξη δεν ξεπερνά τα 850,7 ευρώ, ενώ για τους 320.000 αγρότες του πρώην ΟΓΑ το αστικό κράτος επιφυλάσσει ένα εξευτελιστικό ξεροκόμματο 511,94 ευρώ.

«Σε ένα τέτοιο φόντο η κυβέρνηση παρουσιάζει σαν λύση από τη μία την ίδια συνταγή που οδήγησε σε συντάξεις πείνας, δηλαδή την περαιτέρω απόσυρση του κράτους και την ενίσχυση της ιδιωτικοποίησης της Κοινωνικής ασφάλισης», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο ρεπορτάζ της εφημερίδας.

«Γι' αυτό και την επόμενη βδομάδα φέρνει στη Βουλή το νομοσχέδιο για την ενίσχυση της Επαγγελματικής Ασφάλισης, μετατρέποντας έτσι ακόμα περισσότερο τη συνταξιοδότηση σε “ατομική ευθύνη»” και επιλογή του κάθε ασφαλισμένου, δίνοντας ταυτόχρονα ζεστό χρήμα στους επιχειρηματικούς ομίλους από τις εισφορές των εργαζομένων», συμπληρώνεται.

«Πωλειτισμός»... σε τιμή ευκαιρίας: Κυβερνητικό νομοσχέδιο-ταφόπλακα για τον πολιτισμό μετά από επτά χρόνια συστηματικής εμπορευματοποίησης

(ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)

«ΠΩΛΕΙΤΙΣΜΟΣ»... ΣΕ ΤΙΜΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ

Νομοσχέδιο – ταφόπλακα για τον πολιτισμό μετά από επτά χρόνια συστηματικής εμπορευματοποίησης

Σύσσωμη η αντιπολίτευση απέναντι στο πολυνομοσχέδιο που ψηφίζεται την Τρίτη στην Ολομέλεια της Βουλής και παραδίδει στα χέρια των ιδιωτών τη διαχείριση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του υπουργείου Πολιτισμού

Βασιλική Τζεβελέκου

Η πολιτική που ασκεί από το 2019 η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού αποσκοπεί, πρωτίστως, στην εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην εκχώρηση της διαχείρισής της σε ιδιώτες. Μεθοδικά και μελετημένα η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με την απόλυτη στήριξη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με σταθερά βήματα και ισχυρούς φίλους, υλοποιεί το σχέδιο που αποτυπώνεται εύγλωττα στο πολυνομοσχέδιο που συζητείται από την Πέμπτη στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων και πρόκειται να ψηφιστεί από την ολομέλεια της Βουλής την προσεχή Τρίτη.

Παρ’ ότι είναι κρατική υποχρέωση συνταγματικά κατοχυρωμένη η πολιτική διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, η κυβέρνηση προωθεί την ίδρυση της Ανώνυμης Εταιρείας «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης της Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς» (Hellenic Heritage Organisation SA) που θα διαχειρίζεται, χωρίς ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο, την κινητή και ακίνητη περιουσία του υπουργείου Πολιτισμού και όλα τα έσοδα από εισιτήρια, πωλητήρια, αναψυκτήρια, ακριβή αντίγραφα, εκδόσεις που το 2025 ανήλθαν σε 250 εκατ. ευρώ. Και αυτό για 50 χρόνια με δυνατότητα ανανέωσης για άλλα 50 χρόνια.

Σύσσωμη η αντιπολίτευση αναμένεται να καταψηφίσει το νομοσχέδιο, όπως φάνηκε από τις τοποθετήσεις των εισηγητών και των ομιλητών την πρώτη ημέρα, που θα περάσει βέβαια με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας και ας εκφράζουν διαφωνίες ακόμα και στελέχη της. Η ΔΑΚΕ πάντως στην πρόσφατη συνεδρίαση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων-ΥΠΠΟ είπε «όχι», ενώ ο Γιάννης Τσακοπιάκος το υπερασπίστηκε με σθένος, όπως συνέβη και χθες κατά τη διάρκεια της ακρόασης των φορέων στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων. Η επεξεργασία του σχεδίου νόμου θα ολοκληρωθεί τη Δευτέρα (27/7) και την Τρίτη θα κατατεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια.

Η πολιτική που εφαρμόζει η Λίνα Μενδώνη αντικατοπτρίζεται στην απαράδεκτη συμφωνία της Συλλογής Στερν, στη μετατροπή των πέντε μεγάλων δημόσιων μουσείων σε ΝΠΔΔ με το πρόσχημα της ευελιξίας τους, αλλά και στην πρώτη νομοθετική πρωτοβουλία το 2020. Με τον νόμο 4761/2020, άλλαξε το ΤΑΠ (Ταμείο Αρχαιολογικό Πόρων και Απαλλοτριώσεων) στον ΟΔΑΠ, τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων δηλαδή, με στόχο, όπως έλεγε, τον ριζικό εκσυγχρονισμό του, την αναβάθμιση των υπηρεσιών προς τους επισκέπτες, τον εμπλουτισμό των ειδών στα πωλητήρια και εν τέλει την εξοικονόμηση μεγαλύτερων εσόδων. Με δουλειά και προσήλωση τα πράγματα άλλαξαν προς την κατεύθυνση της φιλελεύθερης πολιτικής της κυβέρνησης. Με πρόεδρο τη Νικολέτα Βαλάκου, στενή φίλη και εκλεκτή συνεργάτιδα της Λίνας Μενδώνη, με διορισμένα μέλη στο Δ.Σ. που δεν έχουν σχέση με την πολιτιστική κληρονομιά, ο προσανατολισμός του ΟΔΑΠ έθεσε προτεραιότητα την ιδιωτικοποίηση και την εμπορευματοποίηση των μνημείων. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια ενισχύθηκε για τους σκοπούς του με 52 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας!

Στο μεταξύ εισηγήθηκε την υπέρογκη αύξηση των εισιτηρίων στα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους, ενώ κατάργησε τη μειωμένη τιμή του χειμώνα.

Ανέθεσε σε ιδιώτες, έναντι μεγάλης αμοιβής, τη διαχείριση των εισιτηρίων της Ακρόπολης και άλλων σημαντικών αρχαιολογικών χώρων (Αρχαία Ολυμπία, Επίδαυρος, Δελφοί κ.ά.).

Εισήγαγε τις «πριβέ επισκέψεις» στην Ακρόπολη, έναντι 5.000 ευρώ, τις οποίες ανέθεσε επίσης σε ιδιωτική εταιρεία.

Με φωτογραφικό διαγωνισμό παρέδωσε τα αναψυκτήρια των μεγαλύτερων αρχαιολογικών χώρων στην αλυσίδα «Γρηγόρης», με πρόσχημα ότι μαζί θα ανοίξει και τα καφέ των μικρότερων χώρων, στόχος που δυστυχώς δεν έχει επιτευχθεί σε πολλές περιπτώσεις.

Ο ΟΔΑΠ στη νέα εποχή του ξεκίνησε τα ιδιωτικά γεύματα σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία με αποκορύφωμα το κρητικό γλέντι που έστησε πέρυσι το καλοκαίρι στη Σπιναλόγκα, ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων. Προχώρησε παραπέρα τη δράση του καθώς ανακοίνωσε ότι 21 αρχαιολογικοί χώροι θα διατίθενται για ιδιωτικά γεύματα, ανάμεσά τους και o μαρτυρικός τόπος του Επταπυργίου. Τον Απρίλιο 2026, με νέο διαγωνισμό παραχώρησε σε ιδιώτη τους χώρους υγιεινής και τις θυρίδες φύλαξης (lockers) της Ακρόπολης. Παρά το τσουχτερό εισιτήριο των 30 ευρώ, οι επισκέπτες είναι υποχρεωμένοι να καταβάλουν 1 ευρώ για χρήση τουαλέτας και 2 ευρώ για ντουλάπι προσωρινής αποθήκευσης!

Είναι ενδεικτικό το πρόσφατο άρθρο της Libération, έπειτα από ρεπορτάζ στην Ακρόπολη, που κάνει λόγο για «κόλαση» για τους τουρίστες και τους εργαζόμενους, για συνθήκες που δεν τιμούν τη χώρα, το μνημείο και το υπουργείο Πολιτισμού («Libération: Παγίδα για τους τουρίστες η Ακρόπολη – Χωρίς τουαλέτες, σκιά και δυνατότητα αγοράς νερού», efsyn.gr).