Περιεχόμενα

Η Europol, η υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υποστηρίζει τα κράτη-μέλη στην καταπολέμηση του σοβαρού διεθνούς εγκλήματος και της τρομοκρατίας, ανέπτυξε και έθεσε σε λειτουργία παράλληλες πλατφόρμες ανάλυσης δεδομένων που περιλαμβάνουν τεράστιους όγκους ευαίσθητων προσωπικών πληροφοριών, όπως αποκαλύπτει πολύμηνη έρευνα των Solomon, CORRECTIV και Computer Weekly, βασισμένη σε διαρροή ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, εσωτερικά έγγραφα και μαρτυρίες πληροφοριοδοτών.

Πρώην αξιωματούχοι περιγράφουν το σύστημα ως «ένα σκιώδες πληροφοριακό περιβάλλον», το οποίο λειτουργούσε παράλληλα με τις επίσημες βάσεις δεδομένων της υπηρεσίας. Λειτουργούσε χωρίς να λαμβάνει βασικά μέτρα ασφαλείας και μέτρα προστασίας των δεδομένων, όπως προβλέπει το ενωσιακό δίκαιο. 

Ένα από τα συστήματα επέτρεπε στο προσωπικό της Europol να έχουν πρόσβαση και να αναλύουν εξαιρετικά ευαίσθητα δεδομένα — συμπεριλαμβανομένων αρχείων τηλεφωνικών επικοινωνιών, εγγράφων ταυτότητας, οικονομικών στοιχείων και πληροφοριών γεωεντοπισμού — ακόμη και για άτομα που δεν θεωρούνταν ύποπτα για κάποιο έγκλημα.

Το σύστημα πρακτικά μετατράπηκε στο βασικό περιβάλλον της υπηρεσίας για ανάλυση δεδομένων μεγάλης κλίμακας, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν έλεγχοι ως προς το ποιος είχε πρόσβαση ή ποιος μπορούσε να τροποποιήσει τα δεδομένα. Πρόκειται για ένα σύστημα που, σύμφωνα με τους ειδικούς, έθεσε αθώους πολίτες σε κίνδυνο να συνδεθούν εσφαλμένα με εγκληματική δραστηριότητα, με όλες τις πιθανές συνέπειες για την προσωπική, οικογενειακή και επαγγελματική τους ζωή, αλλά και την ελευθερία των μετακινήσεών τους.

Για πρώτη φορά στην ιστορία της υπηρεσίας, πρώην υψηλόβαθμα στελέχη μίλησαν ανοιχτά για αυτό το σκιώδες πληροφοριακό περιβάλλον, κομμάτι του οποίου ήταν και ένα κρυφό εργαλείο που εντός της υπηρεσίας ήταν γνωστό ως “Pressure Cooker” («Χύτρα Ταχύτητας»).

Χρησιμοποιώντας αυτό το εργαλείο, οι αναλυτές της Europol παρέκαμπταν τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Φαίνεται ότι το “Pressure Cooker” παρέμεινε για χρόνια κρυφό από την κορυφαία εποπτική αρχή της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων (ΕΕΔΠ) και ότι το σύστημα ενδέχεται να χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα.