Λένα Κυριακίδη

Η βίαιη επίθεση διευθυντή ξενοδοχείου κατά 16χρονου υφιστάμενου πρόσφατα στη Χερσόνησο Κρήτης συνοψίζει μία από τις νέες διαστάσεις της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, που δεν θυσιάζουν μόνο το καλοκαίρι αλλά τον ύπνο και ενίοτε την αξιοπρέπειά τους, όπως περιγράφουν νέοι σεζονίστας στην «Εφ.Συν.», ενώ μένουν συχνά σε άθλια, βρόμικα ή και υπόγεια καταλύματα.

Στην κορύφωση της τουριστικής σεζόν ξενοδόχοι και εστιάτορες καλύπτουν με συγγενικά πρόσωπα ορισμένες από τις τρύπες, που δημιούργησαν οι περίπου 80.000 εκτιμώμενες κενές θέσεις και δεν φαίνεται να οδήγησαν σε δραστικές πρωτοβουλίες βελτίωσης των όρων απασχόλησης, αν και η «βαριά» βιομηχανία βρίσκεται σε συνεχή ανάπτυξη με αποτέλεσμα την ενίσχυση της ζήτησης εργατικών χεριών.

Παραβίαση ΣΣΕ

Η ανήλικη εργασία αυξήθηκε φέτος κατά 50% σε σχέση με το 2025, χωρίς να εφαρμόζονται τα μέτρα προστασίας της σχετικής νομοθεσίας, σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό-Τουρισμό, που επικαλείται επίσης μπαράζ καταγγελιών σχετικά με καταστρατήγηση κλαδικών συμβάσεων εργασίας (ΣΣΕ) και της εργατικής νομοθεσίας.

Η μεγάλη, παγιωμένη, έλλειψη διαθέσιμου εποχικού προσωπικού να εξυπηρετήσει τους ως επί το πλείστον ξένους τουρίστες -πάνω από 8 στους 10 το 2025 ήταν αλλοδαποί (ΕΛΣΤΑΤ – Ιούλιος, 2026)- δεν αποκλείεται, με βάση τις προβλέψεις επαγγελματιών του κλάδου, να φέρει το 2027 επέκταση των σελφ σέρβις καταστημάτων.

Ακόμα και αυτή η πρακτική μείωσης του εργασιακού κόστους δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει τη διαρθρωτική πλέον πρόκληση, καθώς το 55% των ξενοδόχων δηλώνει προβλήματα στελέχωσης εκ των οποίων το 73% αναφέρει δυσκολία στους τομείς καθαριότητας/δωματίων, 64% σε κουζίνα και σέρβις, 41% σε τεχνική υποστήριξη/συντήρηση και 30% στην υποδοχή (ΠΟΞ – Μάιος, 2026).

Παραβίαση ωραρίων

Προς το παρόν πλήθος εργαζομένων χάνει υπερωρίες, προσαυξήσεις και ημέρες ανάπαυσης κατά την περίοδο υψηλής κίνησης ή σε όλη τη σεζόν, το δε φαινόμενο της υπερεργασίας σε συνδυασμό με την έλλειψη μέτρων ασφαλείας συμβάλλει στην πρόκληση εργατικών ατυχημάτων.

Το μέγεθος της παραβατικότητας από τουριστικές επιχειρήσεις και ειδικά σε ό,τι αφορά τις αδήλωτες υπερωρίες (+681% κατέγραψε η ΕΡΓΑΝΗ στο ενδεκάμηνο του 2025) αποκαλύφθηκε από την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Ομως, στα «κόλπα» παράκαμψης του μέτρου -και άρα αλλοίωσης του χρόνου εργασίας- φέρεται να έχει προστεθεί η «αόρατη» χρήση παράνομου λογισμικού από εργοδότες για την παραποίηση των πραγματικών δεδομένων που καταγράφει η κάρτα στην ΕΡΓΑΝΗ.

Πιο συνήθη μέθοδο αποτελεί να «χτυπούν» τα αφεντικά την ψηφιακή κάρτα, αντί για τους υπαλλήλους τους, ενώ εργαζόμενοι μετατρέπονται σε στελέχη ή πελάτες και στην περίπτωση ελέγχου κρύβονται προς αποφυγή επιβολής προστίμου.

«Κάτω από τη γη μένουμε εμείς»

Η Παναγιώτα είναι μία από τους πολλούς νέους που αναγκάζονται να δουλεύουν «γαλέρα», επτά μέρες την εβδομάδα. Δουλεύει σεζόν από τα 15 της και τώρα σερβίρει σε μπαρ γνωστού resort. Η ίδια δηλώνει στην «Εφ.Συν.»:

«Δουλεύω 10 ώρες κάθε μέρα, γιατί δεν μας αφήνουν να έχουμε ρεπό, ακόμα και εάν το ζητήσουμε. Είναι ακόμα χειρότερο, επειδή στα χαρτιά φαίνεται να έχω ένα ρεπό την εβδομάδα, αλλά δουλεύω εκείνη τη μέρα. Εδώ που δουλεύω, τα δωμάτια για τους εργαζόμενους, δεν έχουν κανένα παράθυρο. Το ξενοδοχείο όμως χρεώνει εκατοντάδες ευρώ τη βραδιά τα δωμάτια για τουρίστες. Στο ίδιο ξενοδοχείο, κάτω από αυτά τα δωμάτια, κάτω από τη γη, μένουμε εμείς.

»Την προηγούμενη χρονιά μου είχε τύχει να είμαστε πέντε άτομα μαζί σε ένα δωμάτιο, σαν αποθήκη, με μούχλα, με πόρτες που δεν κλειδώνουν καν, με την τουαλέτα να μυρίζει, ενώ σε άλλο δωμάτιο έβγαινε νερό από την τουαλέτα. Στο ίδιο ξενοδοχείο τα καταλύματα για τους τουρίστες είναι σε πάρα πολύ καλή κατάσταση. Και εμείς μέναμε δίπλα, κυριολεκτικά, αλλά δεν φαινόταν απ’ έξω. Εγώ δεν κοιμόμουν εκεί από την ανασφάλεια».