Λίβανος : Η «ζώνη ασφαλείας» γίνεται καμένη γη
Στον νότιο Λίβανο, η δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» από τον ισραηλινό στρατό δεν χαράσσεται πλέον μόνο με βομβαρδισμούς, τανκς, εντολές για εκκενώσεις χωριών και μπουλντόζες που κατεδαφίζουν ότι έχει μείνει όρθιο. Χαράσσεται και με φωτιά.
Πυροσβέστες και κάτοικοι της περιοχής καταγγέλλουν τώρα ότι οι δυνάμεις του IDF προκαλούν συστηματικά πυρκαγιές σε δάση, ελαιώνες και καλλιεργήσιμες εκτάσεις, σχεδόν δύο μήνες μετά την εκεχειρία της 17ης Ιουνίου. Περιβαλλοντικές οργανώσεις μιλούν για μια διαδικασία καταστροφής που δεν απειλεί μόνο τη βλάστηση και τη βιοποικιλότητα, αλλά την ίδια τη δυνατότητα των κατοίκων να επιστρέψουν και να ζήσουν κάποια στιγμή στη γη τους.
Το Ισραήλ εξακολουθεί να διατηρεί στρατεύματα μέσα στον Λίβανο και έχει δηλώσει ότι θα κρατήσει «ζώνη ασφαλείας» στον νότο για να αποτρέψει την επιστροφή της Χεζμπολάχ κοντά στα σύνορά του. Τον Ιούνιο έριξε μάλιστα φυλλάδια στο χωριό Μανσούρι, ενημερώνοντας τους κατοίκους ότι το χωριό είχε ενταχθεί μονομερώς στη ζώνη αυτή.
Φωτιές μετά την εκεχειρία
Την Τρίτη, σύμφωνα με μαρτυρίες που συγκέντρωσε ο Guardian, ισραηλινές φωτοβολίδες έπεσαν σε δασική περιοχή έξω από τη Χιάμ προκαλώντας πυρκαγιά. Όταν έφτασαν πυροσβέστες, ισραηλινό drone άνοιξε πυρ κοντά τους και τους ανάγκασε να αποχωρήσουν, σύμφωνα με τον επικεφαλής της Πολιτικής Άμυνας στην περιοχή Ναμπατίγια, Χουσεΐν Φακίχ.
Ο ίδιος εκτιμά ότι στις περιοχές κοντά στη γραμμή του μετώπου οι πυρκαγιές έχουν επηρεάσει περίπου το 30%-40% της γης. Καταγγέλλει καθημερινή χρήση εμπρηστικών πυρομαχικών, μικρών drones, βλημάτων λευκού φωσφόρου και φωτοβολίδων πάνω από ξερή βλάστηση. Ο ισραηλινός στρατός, από τον οποίο ζητήθηκε σχόλιο για τα συγκεκριμένα περιστατικά, δεν απάντησε.
Παρόμοια περιστατικά καταγράφηκαν στο Κφαρσούμπα και στην περιοχή ανάμεσα στη Τζεζίν και τη δυτική κοιλάδα Μπεκάα. Σύμφωνα με τον τοπικό επικεφαλής της Πολιτικής Άμυνας Σαμίρ Χαρντάν, οι πυροσβέστες κατάφεραν να σβήσουν μία φωτιά έπειτα από ολονύκτια μάχη και την επόμενη ημέρα ένα drone προκάλεσε νέα.
Ακόμη και η κατάσβεση εξαρτάται από τη στρατιωτική πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί. Οι πυροσβέστες πρέπει να συντονίζουν τις μετακινήσεις τους με τον λιβανέζικο στρατό, ο οποίος μεταφέρει τα αιτήματα σε μηχανισμό αποκλιμάκωσης στον οποίο συμμετέχει και το Ισραήλ. Σε πρόσφατες πυρκαγιές, σύμφωνα με τις λιβανέζικες υπηρεσίες, τους επετράπη να επιχειρήσουν μόνο σε δύο σημεία ενώ αλλού οι φλόγες συνέχιζαν να καίνε.
Από τις μπουλντόζες στα ζιζανιοκτόνα
Οι πυρκαγιές είναι μόνο το τελευταίο επεισόδιο μιας πολύ μεγαλύτερης ιστορίας. Το 2024 Ισραηλινοί στρατιώτες είχαν χρησιμοποιήσει ακόμη και καταπέλτες με φλεγόμενα αντικείμενα για να προκαλέσουν φωτιές στην άλλη πλευρά των συνόρων. Ο λιβανέζικος στρατός είχε επίσης δημοσιοποιήσει φωτογραφίες drones με σωλήνες που, σύμφωνα με τον ίδιο, χρησιμοποιούνταν για τη διασπορά εύφλεκτων υγρών.
Τον περασμένο Φεβρουάριο ακολούθησαν νέες καταγγελίες: ισραηλινά αεροσκάφη έριξαν ζιζανιοκτόνα σε αγροτικές εκτάσεις του νότιου Λιβάνου, προκαλώντας ανησυχία για τις επιπτώσεις στην υγεία, στις καλλιέργειες και στο έδαφος.
Το Ισραήλ έχει υποστηρίξει ότι η Χεζμπολάχ χρησιμοποιεί τις δασικές περιοχές ως κάλυψη για μαχητές και υπόγειες εγκαταστάσεις. Όμως η κλίμακα της καταστροφής ξεπερνά πλέον το άμεσο στρατιωτικό αποτέλεσμα.
Ο ιδρυτής της λιβανέζικης περιβαλλοντικής οργάνωσης Green Southerners, Χισάμ Γιούνες, χρησιμοποιεί τον όρο «οικοκτονία» για να περιγράψει αυτό που συμβαίνει. Οι φωτιές πλήττουν ώριμα δάση πεύκου και βελανιδιάς, αλλά και περιοχές που αποτελούν περάσματα αποδημητικών πουλιών. Κυρίως όμως καταστρέφουν το φυσικό κεφάλαιο από το οποίο εξαρτώνται ολόκληρες τοπικές κοινωνίες.
Να μην υπάρχει τίποτε για να επιστρέψουν
Φωτό: Omar Abdel-Baqui, Dov Lieber
Το Γιαρούν, ακριβώς δίπλα στα σύνορα, δείχνει πού μπορεί να οδηγήσει αυτή η διαδικασία. Από τα περίπου 900 σπίτια του χωριού, μόλις 20 είχαν απομείνει όρθια μετά τις ισραηλινές κατεδαφίσεις, σύμφωνα με τον δήμαρχο Χαφέζ Γκασάμ. Οι εκτοπισμένοι κάτοικοι συγκέντρωναν χρήματα για να αγοράζουν δορυφορικές φωτογραφίες και να βλέπουν από μακριά τι είχε απομείνει από το χωριό τους.
Την 1η Αυγούστου διαπίστωσαν ότι είχαν καεί και ελαιώνες και οπωρώνες. Πολλές από τις ελιές ήταν δέντρα δεκαετιών, κληρονομημένα από γονείς και παππούδες, αλλά ταυτόχρονα αποτελούσαν πηγή εισοδήματος για τις οικογένειες του χωριού.
Η καταστροφή ενός σπιτιού εκτοπίζει μια οικογένεια. Η καταστροφή του σπιτιού, του χωραφιού, των ελαιόδεντρων και του δάσους γύρω του αφαιρεί και τον τελευταίο λόγο για τον οποίο θα μπορούσε να επιστρέψει. Αυτό είναι που συνδέει τις σημερινές φωτιές με τη «ζώνη ασφαλείας».
Το Ισραήλ παρουσιάζει τη στρατιωτική παρουσία του στον νότιο Λίβανο ως αναγκαία για να εμποδίσει τη Χεζμπολάχ να επανεγκατασταθεί κοντά στα σύνορα. Η ίδια όμως περιοχή είναι ο τόπος όπου ζούσαν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πολύ πριν μετατραπεί σε στρατιωτικό πρόβλημα προς επίλυση. Ο τελευταίος πόλεμος εκτόπισε περίπου 1,2 εκατ. ανθρώπους στον Λίβανο, ενώ ισραηλινές δυνάμεις παρέμειναν μετά την εκεχειρία σε μια αυτοανακηρυγμένη ζώνη όπου χωριά έχουν ισοπεδωθεί.
Ο δήμαρχος του Γιαρούν περιέγραψε ίσως καλύτερα από οποιονδήποτε τη λογική που φοβούνται ότι βλέπουν οι κάτοικοι να εφαρμόζεται: να περάσει αρκετός χρόνος ώστε κάποτε «να μοιάζει σαν να μην είχε ζήσει ποτέ κανείς εδώ».
Μια «ζώνη ασφαλείας» μπορεί να σχεδιαστεί πάνω σε έναν στρατιωτικό χάρτη ως μια λωρίδα γης ανάμεσα σε δύο αντιπάλους. Στον κόσμο όπου ζούμε όμως η λωρίδα αυτή είχε χωριά, σπίτια, καλλιέργειες, δάση και ανθρώπους. Και όσο αυτά εξαφανίζονται, η «ζώνη ασφαλείας» αποκτά ένα άλλο όνομα, γίνεται πια καμένη γη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου