Το Νεπάλ είναι εικόνα από το μέλλον της κλιματικής κρίσης και των αρνητών της
Η καταστροφή της 26ης Αυγούστου στα σύνορα του Νεπάλ με το Θιβέτ, όπου η κατάρρευση τεράστιας μάζας πάγου και βράχων πυροδότησε μια σαρωτική ροή λάσπης, είναι η σοκαριστική εικόνα από το μέλλον ενός πλανήτη που θερμαίνεται. Ωστόσο, στο δημόσιο διάλογο αυτό που υπερτονίζεται είναι η αβεβαιότητα των επιστημόνων για τα αίτια της καταστροφής. Είναι πράγματι έτσι;
Οι πρώτες αναλύσεις δορυφορικών εικόνων από την καταστροφή στο Νεπάλ δείχνουν ότι η αλληλουχία των γεγονότων ξεκίνησε με την κατάρρευση βράχων και ενός μεγάλου τμήματος παγετώνα κοντά στο Λανγκτάνγκ Λιρούνγκ. Η πλημμύρα και η ροή λάσπης, πάγου και βράχων κατέστρεψαν οικισμούς, δρόμους και γέφυρες και άλλαξαν την κοίτη ποταμών σε μεγάλη απόσταση από το σημείο της αρχικής κατάρρευσης. Οι αριθμοί των θυμάτων και των αγνοουμένων συνεχίζουν να μεταβάλλονται καθώς εξελίσσονται οι επιχειρήσεις διάσωσης, με εκατοντάδες επιβεβαιωμένους νεκρούς και περισσότερους από χίλιους αγνοουμένους στις πρώτες ημέρες μετά την καταστροφή. Οι αρχές και οι επιστήμονες εξακολουθούν να εξετάζουν τις ακριβείς διεργασίες που οδήγησαν στην καταστροφή, καθώς και τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής.
Το Νεπάλ βρίσκεται στην καρδιά μιας από τις σημαντικότερες παγετωνικές περιοχές του πλανήτη. Η Ορεινή Ασία φιλοξενεί περίπου 90.000 παγετώνες, περισσότερο από το ένα τρίτο των περίπου 210.000 παγετώνων που περιλαμβάνονται στη βασική παγκόσμια επιστημονική απογραφή. Η περιοχή των Ιμαλαΐων και του Χίντου Κους αποκαλείται συχνά «Τρίτος Πόλος», λόγω της τεράστιας ποσότητας χιονιού και πάγου που συγκεντρώνει.
Η θέρμανση επιδρά εδώ με πολλαπλούς τρόπους. Οι παγετώνες χάνουν μάζα, το νερό της τήξης μπορεί να σχηματίσει ή να διογκώσει παγετωνικές λίμνες και το μόνιμα παγωμένο έδαφος, το permafrost (βλ. σχετικά το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ του Γ. Αυγερόπουλου), αρχίζει να υποχωρεί. Ο πάγος μέσα στο έδαφος λειτουργεί σε πολλά εδάφη σαν σταθεροποιητικό υλικό ανάμεσα στα πετρώματα. Όταν ξεπαγώνει, η συνοχή του εδάφους μειώνεται και αυξάνεται η πιθανότητα κατολισθήσεων και καταπτώσεων βράχων. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η οριστική απόδοση ενός συγκεκριμένου γεγονότος στην κλιματική αλλαγή απαιτεί ειδική ανάλυση, το αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα όμως είναι ότι η θέρμανση αποσταθεροποιεί τα περιβάλλοντα υψηλού βουνού.
Χιλιάδες παγετώνες θα χάνονται κάθε χρόνο
Η καταστροφή στο Νεπάλ δεν είναι απλώς άλλη μια καταστροφή σε μια φτωχή χώρα της Ασίας. Μελέτη των Λάντερ Βαν Τριχτ, Χάρι Ζεκολάρι, Ματίας Χους και συνεργατών, που δημοσιεύθηκε στο Nature Climate Change το 2026, χρησιμοποίησε τρία παγκόσμια μοντέλα για να εξετάσει την εξέλιξη περισσότερων από 200.000 παγετώνων. Οι επιστήμονες εισήγαγαν την έννοια της «κορύφωσης της εξαφάνισης των παγετώνων», το χρονικό σημείο δηλαδή κατά το οποίο θα χάνεται ο μεγαλύτερος αριθμός μεμονωμένων παγετώνων κάθε χρόνο.
Τα αποτελέσματα τοποθετούν αυτή την κορύφωση μεταξύ 2041 και 2055. Αν η παγκόσμια θέρμανση συγκρατηθεί στους 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, η μέγιστη απώλεια εκτιμάται σε περίπου 2.000 παγετώνες τον χρόνο γύρω στο 2041. Σε έναν κόσμο θερμότερο κατά 4°C, η κορύφωση μετακινείται προς τα μέσα του 2050 και πλησιάζει τους 4.000 παγετώνες ετησίως. Σημειώνεται ότι σήμερα τα μοντέλα υπολογίζουν ότι εξαφανίζονται περίπου 750-800 τον χρόνο.
Η εικόνα διαφέρει σημαντικά ανάλογα την περιοχή. Στις Ευρωπαϊκές Άλπεις, στον Καύκασο, στις Υποτροπικές Άνδεις και σε τμήματα της Ασίας, περισσότερο από το 50% των παγετώνων προβλέπεται να εξαφανιστεί μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες. Με θέρμανση 4°C, στην Κεντρική Ευρώπη προβλέπεται να απομείνουν περίπου 20 από τους περίπου 3.200 παγετώνες που καταγράφονται για το 2025.
Γιατί δεν υπάρχει ένα παγκόσμιο σχέδιο
Η δημιουργία ενός ενιαίου παγκόσμιου σχεδίου διαχείρισης των παγετωνικών καταστροφών προσκρούει πρώτα στη γεωγραφία. Ένας μικρός παγετώνας των Άλπεων, ένας παγετώνας της Αλάσκας και ένα σύστημα στα Ιμαλάια δεν δημιουργούν τον ίδιο κίνδυνο. Η μορφολογία, το υψόμετρο, η θερμοκρασία, οι βροχοπτώσεις, το μέγεθος των παγετώνων, η γεωλογία και οι χρόνοι απόκρισής τους διαφέρουν σημαντικά, όπως διαφέρει και το είδος της απειλής.
Υπάρχει βεβαίως και το οικονομικό χάσμα. Η Ελβετία μπορεί να διαθέτει πυκνά δίκτυα αισθητήρων, δορυφορική παρακολούθηση, γεωλόγους και οργανωμένα σχέδια εκκένωσης. Ορεινές κοινότητες στο Νεπάλ, στο Πακιστάν ή σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες δεν διαθέτουν αντίστοιχους πόρους.
Όπως έδειξε άλλωστε η καταστροφή στο Νεπάλ, η διασυνοριακή διάσταση είναι ένας ακόμη πολύ σοβαρός παράγοντας. Ένας παγετώνας μπορεί να βρίσκεται σε μία χώρα, η κατολίσθηση να συμβεί κοντά στα σύνορα και η πλημμύρα να πλήξει κοινότητες εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Τα Ιμαλάια τροφοδοτούν μεγάλα ποτάμια συστήματα από τα οποία εξαρτώνται τεράστιοι πληθυσμοί στην Κίνα, στην Ινδία, στο Νεπάλ, στο Πακιστάν και σε άλλες ασιατικές χώρες.
Η παραπληροφόρηση
Σε ενδιαφέρει
Ας μην ξεχνάμε όμως και την παραπληροφόρηση όσον αφορά την λεγόμενη «κλιματική κρίση». Η καλύτερα τεκμηριωμένη περίπτωση αφορά τις εκστρατείες παραπληροφόρησης της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2023 στο Science ανέλυσε τις εσωτερικές κλιματικές προβλέψεις της Exxon και διαπίστωσε ότι ήδη από τη δεκαετία του 1970 οι επιστήμονές της είχαν προβλέψει με αξιοσημείωτη ακρίβεια την ανθρωπογενή υπερθέρμανση, καθώς το 63%-83% των προβλέψεων που εξέτασαν οι ερευνητές συμφωνούσε με την άνοδο της θερμοκρασίας που τελικά καταγράφηκε. Την ίδια περίοδο ωστόσο, οι δημόσιες τοποθετήσεις της εταιρείας αμφισβητούσαν την αξιοπιστία των κλιματικών μοντέλων και υπερ-τόνιζαν την επιστημονική αβεβαιότητα προσπαθώντας να αποπροσανατολίσουν το κοινό.
Παρομοίως, αντίστοιχη έρευνα για τη γαλλική Total (σήμερα TotalEnergies) διαπίστωσε μέσα από εσωτερικές επικοινωνίες και συνεντεύξεις ότι στελέχη της εταιρείας είχαν ενημερωθεί για τις δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις της υπερθέρμανσης από τα προϊόντα της ήδη από το 1971. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές του 1990, σύμφωνα με τη μελέτη, η Total συμμετείχε στην αμφισβήτηση της κλιματικής επιστήμης. Αργότερα, μετακινήθηκε στην αποδοχή της επιστήμης, συνοδευόμενη όμως από θέσεις που στοχεύουν να καθυστερήσουν τις πολιτικές περιορισμού των ορυκτών καυσίμων.
Πράγματι, η στρατηγική της απόλυτης άρνησης του φαινομένου φαίνεται να έχει μετακινηθεί στην πρόκληση αβεβαιότητας για τις λύσεις. Έρευνες για την επικοινωνία των πετρελαϊκών εταιρειών καταγράφουν μετάβαση από την ευθεία άρνηση της κλιματικής αλλαγής σε αφηγήματα που καθυστερούν ή αποδυναμώνουν τη δράση. Για παράδειγμα, η προβολή του φυσικού αερίου ως αναγκαίου «μεταβατικού» καυσίμου, η έμφαση στην ατομική αντί στην εταιρική ευθύνη (πχ. η καμπάνια της BP «Μάθε το αποτύπωμα άνθρακα σου»), και η αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών απανθρακοποίησης είναι κάποιες από αυτές τις τακτικές. Μελέτη του 2025 που ανέλυσε περισσότερες από 200.000 αναρτήσεις στο Twitter/X περιγράφει αυτή τη μετατόπιση ως τη «νέα άρνηση»: η κλιματική αλλαγή δεν απορρίπτεται ευθέως, υπονομεύονται όμως οι λύσεις για την αντιμετώπισή της.
Ανάλογη μετατόπιση καταγράφει μελέτη του 2023 στο Energy Research & Social Science, η οποία εξέτασε την επικοινωνιακή στρατηγική τεσσάρων πετρελαϊκών κολοσσών (Shell, ExxonMobil, BP και TotalEnergies) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η επικοινωνία τους έχει απομακρυνθεί από την ευθεία άρνηση της κλιματικής αλλαγής και στρέφεται πλέον σε αφηγήματα που οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν «λόγους καθυστέρησης» (discourses of climate delay).
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι αυτού του τύπου η επικοινωνία μπορεί να λειτουργήσει ως πιο σύνθετη μορφή παρεμπόδισης της κλιματικής δράσης. Παρουσιάζουν τις ανανεώσιμες πηγές και κυρίως το φυσικό αέριο ως απαραίτητο καύσιμο της ενεργειακής μετάβασης, ενώ παράλληλα συνεχίζουν να βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα (νέες εξορύξεις κτλ). Δεν αμφισβητούν την επιστήμη, φροντίζουν όμως να διαμορφώνουν τις αντιλήψεις για το πόσο γρήγορη και βαθιά πρέπει να είναι η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Αυτά είναι κάποια στοιχεία που αξίζει να θυμόμαστε όταν, μετά την επόμενη «φυσική καταστροφή», ξεκινήσει ξανά η συζήτηση για το αν και πόσο συνδέεται με την κλιματική αλλαγή.
***
- ΣΧΕΤΙΚΟ:
Νεπάλ, ισχυρό σήμα της Κλιματικής Κατάρρευσης
Οι επιστήμονες που ερευνούν την αιτία των ξαφνικών καταστροφικών πλημμυρών που έπληξαν τα σύνορα Νεπάλ-Κίνας την περασμένη Τετάρτη- καταπίνοντας πόλεις, δρόμους και γέφυρες και αφήνοντας πίσω τους δεκάδες νεκρούς και περισσότερους από 1.300 αγνοούμενους- θα αργήσουν να καταλήξουν σε ασφαλή συμπεράσματα.
Στα συντρίμμια της τεράστιας καταστροφής η οποία μεταδόθηκε σχεδόν on line σε όλο τον κόσμο, η μέχρι στιγμής βεβαιότητα είναι ότι αυτή προκλήθηκε από μια τεράστια κατάρρευση παγετώνα και κατολίσθηση. Η ανθρωπότητα παρακολούθησε με κομμένη την ανάσα την εξαφάνιση μιας ολόκληρης κοιλάδας, τον καταποντισμό τεράστιων κτιρίων, τη βιαιότητα εκτίναξης τόνων νερού, λάσπης και βράχων επάνω σε έργα ανθρώπων.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το Νεπάλ βιώνει καταστροφικές πλημμύρες. Στη διεθνή επιστημονική κοινότητα αναφέρεται ως “εστία κλιματικών καταστροφών”. Είναι ωστόσο η ισχυρότερη έως σήμερα ένδειξη ότι τεράστιες εκτάσεις πάγου στα Ιμαλάια λιώνουν και οι βραχώδεις πλαγιές των βουνών γίνονται λιγότερο συμπαγείς και πιο ρευστές. Αυτά συμβαίνουν επειδή ο πλανήτης συνεχίζει και θερμαίνεται.
Ναι, γράφουν πολλοί επιστήμονες από προχθές, η κλιματική αλλαγή είναι ανθρωπογενής. Ναι, η κλιματική αλλγή μπορεί και συμβαίνει και χωρίς ανθρώπους. Αλλά η ταχύτητα των αλλαγών σε θερμότητα γης και ωκεανών και οι επακόλουθες καταστροφές δεν εξαρτώνται από το Κλίμα, είναι η παρέμβαση των ανθρώπων.
Στο συνοριακό πέρασμα Νεπάλ- Θιβέτ στην κομητεία Γκιρόνγκ, βόρεια του Κατμαντού, την περασμένη Τετάρτη η πρώτη ένδειξη ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, ήταν το πρώτο τράνταγμα της γης. Αρχικά εκτιμήθηκε ότι ήταν σεισμός. Η γη όμως άρχισε να σείεται ως αποτέλεσμα της ισχυρότατης κατάρρευσης παγετώνα η οποία καταγράφηκε και μετρήθηκε δορυφορικά και με πληθώρα οργάνων. Η δόνηση ισοδυναμεί με σεισμό μεγέθους 5,2 Ρίχτερ.
Σύμφωνα με ενημέρωση των τοπικών αρχών χθές Πέμπτη, τουλάχιστον 389 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Νεπάλ και περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται, ανάμεσα στους αγνοούμενους τουλάχιστον 700 ξένοι υπήκοοι. Κανείς δεν γνωρίζει ακόμη πόσα ακριβώς κτίρια έχουν καταστραφεί, ντοκουμέντα υπάρχουν μόνο από τα επαληθευμένα βίντεο που δείχνουν το νερό να καταπίνει την κοιλάδα, εξαφανίζοντας όλα τα κτίρια κοντά στην όχθη του ποταμού.
Το Διεθνές Κέντρο Ολοκληρωμένης Ορεινής Ανάπτυξης (ICIMOD), όπως έγραψε το BBC, προειδοποίησε για ένα δευτερογενές πιθανό πλημμυρικό συμβάν, ως αποτέλεσμα των συντριμμιών που ξεπλύθηκαν στα ποτάμια συστήματα. Οι επιπτώσεις δεν έχουν ακόμη τελειώσει. Πολλές περιοχές κατά μήκος του ποταμού Μπότε Κόσι, ο οποίος ρέει από το Θιβέτ στο Νεπάλ, παραμένουν σε κατάσταση ύψιστης επιφυλακής και οι δρόμοι, οι επικοινωνίες και η ηλεκτροδότηση στην περιοχή έχουν διακοπεί. Ο κεντρικός δρόμος προς το Κατμαντού είναι κλειστός.
"Μη ρωτάτε πως εξαφανίστηκαν οι δεινόσαυροι, ρωτήστε πως κατάφεραν να επιβιώσουν για 150 με 200 χρόνια”. Διάσημο moto -παράφραση της βασικής ιδέας του παλαιοντολόγου και συγγραφέα Στίβεν Μπρουσάτι, ο οποίος έγραψε: The story of the dinosaurs is not just about how they died, but about how they lived.” (Η ιστορία των δεινοσαύρων δεν αφορά μόνο το πώς πέθαναν, αλλά το πώς έζησαν)."
Σύμφωνα με το CNN οι επιστήμονες συγκρίνοντας δορυφορικές εικόνες πριν και μετά την καταστροφή, διαπίστωσαν ότι ένα τεράστιο κομμάτι παγετώνα αποκόπηκε από ψηλά σε ένα βουνό. Από εκεί, βυθίστηκε στο ποτάμι από κάτω — μια πτώση περίπου 2.000 ποδιών σε υψόμετρο και το τμήμα του παγετώνα που έπεσε είχε πλάτος περίπου 600 μέτρα.
“Θεωρούν ότι μπορεί να συνέβη ταυτόχρονα μια κατολίσθηση, δημιουργώντας έναν θανατηφόρο καταρράκτη από βράχους και πάγο, ο οποίος κατέρρευσε από την πλαγιά του βουνού στον ποταμό Lhende Khola, έναν παραπόταμο του ποταμού Bhote Koshi, ο οποίος ρέει από την Κίνα στο Νεπάλ, συχνά μέσα από βαθιά φαράγγια”, γράφει το cnn.com
Αυτό που θα μπορούσε να εξηγήσει τον τεράστιο όγκο νερού που παρατηρείται να σαρώνει τις στενές ορεινές κοιλάδες, καταπίνοντας τα πάντα στο πέρασμά του, είναι ότι ο χείμαρρος μάζεψε επίσης και άλλα ιζήματα που είχαν κατακλυστεί από νερό, δήλωσε ο γεωλόγος Ντάνιελ Σούγκαρ ο οποίος συμμετέχει στην επιστημονική ομάδα που διερευνά την κατάρρευση,
“Το κύμα πλημμύρας — ένας καταρράκτης από νερό, κονιοποιημένο πάγο και βράχο — κατέβηκε τα πρώτα 22 χιλιόμετρα (13,7 μίλια) με μέση ταχύτητα 193 χιλιομέτρων την ώρα (120 μίλια/ώρα), δήλωσε ο Τζέφρι Κάργκελ, ανώτερος επιστήμονας στο Ινστιτούτο Πλανητικών Επιστημών. Αυτό σημαίνει ότι ταξίδεψε σχεδόν 14 μίλια σε μόλις 6 λεπτά και 50 δευτερόλεπτα.
Σε αυτά τα έξι λεπτά, οι άνθρωποι ελάχιστα μπορούν να κάνουν. Η δύναμη της πλημμύρας έσκασε στην κοιλάδα ως βόμβα. “Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι ξαφνικές πλημμύρες προκαλούνται από έντονες βροχοπτώσεις, αλλά στο Νεπάλ και το Θιβέτ, όπως και σε πολλές άλλες ορεινές περιοχές, μπορούν επίσης να προκύψουν από πολύπλοκες αλυσίδες κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων κατολισθήσεων (και) χιονοστιβάδων”, δήλωσε η Λιζ Στίβενς, καθηγήτρια μετεωρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ.
"Η καταστροφή δεν συνέβη έτσι ξαφνικά, δεν ήταν μεμονωμένο γεγονός. Ήρθε σταδιακά μέσα από μια αργή διαδικασία. Η ανθρωπότητα κατέρρευσε μετά από πολλά μικρά γεγονότα σε πολλές δεκαετίες”. Ήταν οι Κλιματική αλλαγή, ξηρασίες, μεγάλες πλημμύρες, σοβαρές ελλείψεις νερού, εξαφανίστηκαν πολλά είδη στο οικοσύστημα, σάρωναν οι πανδημίες, μείωση πληθυσμού. “Επειδή η καταστροφή συνέβαινε τόσο αργά, οι άνθρωποι στην αρχή δεν συνειδητοποιούσαν καν ότι την ζούσαν, θεωρώντας τη απλώς “κακές ειδήσεις” στην καθημερινότητά τους. (Γουίλιαμ Γκίμπσον, στο βιβλίο του Περιφερειακό, εκδόσεις Αίολος)"
Η συντριπτική πλειονότητα των επιστημόνων που τοποθετούνται δημόσια μετά την κατακλυσμιαία καταστροφή στα σύνορα Νεπάλ-Θιβέτ συμφωνούν πως πρόκειται για “είδος του γεγονότος που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή”.
“Οι καταρρεύσεις παγετώνων και οι κατολισθήσεις είναι σύνθετες καταστάσεις που μπορούν να προκληθούν από διάφορους παράγοντες, αλλά η κλιματική αλλαγή συχνά παίζει ρόλο”, λένε. Το Νεπάλ βρίσκεται στην ταχύτατα θερμαινόμενη περιοχή των Ιμαλαΐων, φιλοξενεί χιλιάδες παγετώνες που λιώνουν και αποσταθεροποιούνται καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες.
Τα ποσοστά απώλειας πάγου από τους παγετώνες στα Ιμαλάια Χίντου Κους, μια περιοχή που περιλαμβάνει το Νεπάλ, έχουν διπλασιαστεί από το 2000, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα , με τεράστιους κινδύνους για τα σχεδόν 2 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν εκεί.
“Οι παγετώνες εκεί πέρα σίγουρα υποχωρούν”, λέει ο Γιόσεφ Σέα, αναπληρωτής καθηγητής γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Βρετανικής Κολομβίας στο wired.com. “Υπάρχει μεγάλη μάζα παγετώνων εκεί πάνω, αλλά βλέπουμε αραίωση, βλέπουμε υποχώρηση”.
Από το 2000, επισημαίνει η ιστοσελίδα, οι παγετώνες του κόσμου έχουν χάσει το 5% του πάγου τους, με πολύ πιο δραστικές επιπτώσεις σε ορισμένες περιοχές. Οι παγετώνες του Νεπάλ έχασαν σχεδόν το ένα τέταρτο της έκτασής τους μεταξύ 1970 και 2010. Περισσότεροι από 160 μικρότεροι παγετώνες στη χώρα, σύμφωνα με έρευνα, έχουν εξαφανιστεί εντελώς.
Μια πρόσφατη μελέτη διαπιστώνει ότι το 40% των παγετώνων του κόσμου θα μπορούσε να εξαφανιστεί εάν η θερμοκρασία του πλανήτη δεν συνεχίσει να αυξάνεται κάτω από 1,5 βαθμό Κελσίου.
Παρά το γεγονός ότι οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί με ακρίβεια ποιά στοιχεία συντέλεσαν ώστε οι πλημμύρες στο Νεπάλ να είναι τόσο θανατηφόρες, τα διαρκώς μεταβαλλόμενα καιρικά φαινόμενα στα Ιμαλάια, ο σχηματισμός παγετωνικών λιμνών σε όλη την περιοχή και η αύξηση της θερμοκρασίας είναι η σημερινή πραγματικότητα.
Το ερώτημα που ακόμη δεν έχει τεθεί είναι κατά πόσο οι επιστημονικές μετρήσεις αλλά και η προσαρμογή των ανθρώπων που μαθαίνουν να ζουν με τα καταστροφικά καιρικά φαινόμενα, αρκούν για το επόμενο μεγάλο κύμα στην Κλιματική Κατάρρευση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου