«Δεν υπάρχει θετικό σενάριο»: Η δραματική προειδοποίηση του ΟΗΕ για την κλιματική κατάρρευση λόγω αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας (ΕΙΚΟΝΕΣ)

«Δεν υπάρχει θετικό σενάριο»: Η δραματική προειδοποίηση του ΟΗΕ για την κλιματική κατάρρευση

Το αναπόφευκτο ξεπέρασμα του ορίου των 1,5°C, το κρίσιμο κατώφλι των 1,8°C και η επιτακτική ανάγκη για ριζική αναδιάρθρωση της παγκόσμιας κλιματικής στρατηγικής

Ενώπιον μιας μη αναστρέψιμης κατεύθυνσης βρίσκεται η ανθρωπότητα, καθώς η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας αναμένεται να ξεπεράσει το όριο των 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού εντός των επόμενων ετών όπως περιγράφεται σε ρεπορτάζ του Guardian. Η νέα έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP) με τίτλο Limiting Overshoot αποσαφηνίζει ότι ακόμη και στο πλέον αισιόδοξο μελλοντικό σενάριο, η υπερθέρμανση θα φτάσει τουλάχιστον τους 1,8°C.

Η διαπίστωση του ΟΗΕ συμπυκνώνεται στη φράση: «Δεν υπάρχουν θετικές εξελίξεις πάνω από τους 1,5°C», εξέλιξη που υποχρεώνει τη διεθνή κοινότητα σε επαναξιολόγηση των εργαλείων κλιματικής διακυβέρνησης.

Η γεωμετρική κλιμάκωση των επιπτώσεων

Η απόσταση μεταξύ των υφιστάμενων πολιτικών δεσμεύσεων και της φυσικής πραγματικότητας διευρύνεται επικίνδυνα. Οι τρέχουσες εθνικές πολιτικές οδηγούν σε αύξηση της θερμοκρασίας τουλάχιστον κατά 2,3°C, προκαλώντας αλυσιδωτές αποσταθεροποιήσεις. Σε ένα ενδεχόμενο ανόδου κατά 3°C, οι παγετώνες θα απωλέσουν πάνω από το ένα τέταρτο της μάζας τους έως το 2100, ανυψώνοντας τη στάθμη της θάλασσας κατά 13 εκατοστά, ενώ η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων απειλείται με μείωση έως και 14% έως το 2050 απουσία μέτρων προσαρμογής.

People salvage their belongings from a building damaged by flash flooding in Nuwakot district of Nepal, Tuesday, Sept. 1, 2026. (AP Photo/Rajesh Kumar Singh)

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Ρίτσαρντ Μπετς από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ, αναφερόμενος στις πρόσφατες πλημμύρες στα Ιμαλάια, «η απώλεια των παγετώνων είναι ήδη δρομολογημένη», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι «μπορούμε όμως να αποτρέψουμε μια χειρότερη εξέλιξη, μειώνοντας τις εκπομπές και περιορίζοντας την αύξηση της θερμοκρασίας».

Τα επιστημονικά όρια της αναστροφής

Η δυνατότητα επαναφοράς της θερμοκρασίας στους 1,5°C έως το τέλος του αιώνα παραμένει εφικτή μόνο υπό την προϋπόθεση ότι η υπερθέρμανση δεν θα υπερβεί τους 1,8°C. Αυτό απαιτεί τον υποδιπλασιασμό των παγκόσμιων εκπομπών έως το 2035 και την επίτευξη μηδενικού καθαρού ισοζυγίου (net zero) έως τα μέσα του αιώνα.

Εβραίοι καλλιτέχνες και επιστήμονες στηρίζουν τον ηθοποιό Μαρκ Ραφάλο – «Ανυπόστατες οι κατηγορίες για αντισημιτισμό»

Δεκάδες Εβραίοι καλλιτέχνες και επιστήμονες στηρίζουν τον ηθοποιό Μαρκ Ράφαλο – «Ανυπόστατες οι κατηγορίες για αντισημιτισμό»

Εβραίοι καλλιτέχνες και επιστήμονες υπογράφουν επιστολή με την οποία εκφράζουν την αμέριστη στήριξή τους στον ηθοποιό Μαρκ Ράφαλο για τις κατηγορίες που δέχεται για αντισημιτισμό.

Ανάμεσα στους 184 υπογράφοντες την επιστολή, η οποία υποστηρίζει ότι ο Ράφαλο δέχεται «ανυπόστατες κατηγορίες», περιλαμβάνονται οι Χοακίν Φίνιξ, Τζόναθαν Γκλέιζερ, Τζόελ Κοέν, Τοντ Χέινς, Ιλάνα Γκλέιζερ, Χάνα Άινμπιντερ, Τζέιμς Σέιμους, Έμα Σέλιγκμαν, Τόνι Κούσνερ, Τζέιν Σένμπρουν και Γουάλας Σον.

Υπενθυμίζεται ότι ο Ράφαλο βρέθηκε στο επίκεντρο μιας κλιμακούμενης αντιπαράθεσης σχετικά με τη συγχώνευση της Paramount με τη Warner Bros. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 21 Αυγούστου, ο πρωταγωνιστής των ταινιών της Marvel επιτέθηκε στη συμφωνία για τις πιθανές επιπτώσεις της στο Χόλιγουντ.

Παράλληλα, κατηγόρησε την οικογένεια Έλισον για συνέργεια στη «γενοκτονία» των Παλαιστινίων, υποστηρίζοντας ότι αυτή «στηρίχθηκε σε ένα σύστημα καταπίεσης και απαρτχάιντ, ενισχυμένο από την τεχνολογία της Oracle». Στην ίδια ανάρτηση, ανέδειξε τους δεσμούς της Oracle με τον ισραηλινό στρατό, επισυνάπτοντας βίντεο όπου η εκτελεστική αντιπρόεδρος της εταιρείας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Paramount, Σάφρα Κατς, περιέγραφε «πραγματικά τρομακτικές τεχνολογίες» που χρησιμοποιήθηκαν μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.

Ο Ράφαλο απάντησε, χαρακτηρίζοντας την κατηγορία της Paramount «αποτρόπαια και θεμελιωδώς ανέντιμη», ενώ πρόσθεσε: «Η κριτική στις ενέργειες του Ισραηλινού πρωθυπουργού, σε μια σύμβαση στρατιωτικής τεχνολογίας ή στους απουσιάζοντες στελεχιακούς παράγοντες που την παρέχουν, δεν ταυτίζεται με την κριτική κατά του εβραϊκού λαού».

Στο πλευρό του στάθηκαν και άλλοι, όπως η Χάνα Άινμπιντερ η οποία είναι Εβραία και τοποθετείται ανοιχτά υπέρ των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων, ευχαριστώντας τον Ράφαλο που ανέδειξε τη «σύνδεση μεταξύ της παροχής στρατιωτικής τεχνολογίας στο Ισραήλ από την οικογένεια Έλισον εν μέσω γενοκτονίας και της πρωτοφανούς εξαγοράς μέσων ενημέρωσης από τους ίδιους». Την Τρίτη, ο βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης και θεατρικός συγγραφέας Κένεθ Λόνεργκαν δημοσιοποίησε επιστολή στήριξης, τονίζοντας ότι «η ιδέα ότι ο Ράφαλο είναι αντισημίτης είναι προφανώς παραλογισμός, και η ίδια η κατηγορία συνιστά ένα κυνικό και αηδιαστικό ψέμα».

Η νέα επιστολή που υπέγραψαν οι Εβραίοι παράγοντες την Τρίτη υιοθετεί την ίδια υπερασπιστική γραμμή, καταγγέλλοντας την «ψευδή και επικίνδυνη εργαλειοποίηση των κατηγοριών περί αντισημιτισμού». Παράλληλα, υπογραμμίζει τις ίδιες διασυνδέσεις που επεσήμανε ο Ράφαλο ανάμεσα στη συγχώνευση Paramount/Warner Bros. και τις σχέσεις της οικογένειας Έλισον με το Ισραήλ.

«Η επισήμανση των κρίσιμων δεσμών ανάμεσα σε όσα συμβαίνουν στη Γάζα και σε όσα διαδραματίζονται στο Χόλιγουντ είναι το ακριβώς αντίθετο του αντισημιτισμού», αναφέρεται στην επιστολή. «Για εμάς, αποτελεί την ίδια την ουσία του εβραϊκού ηθικού καθήκοντος».

«Το να αποκαλείς τον Μαρκ Ράφαλο αντισημίτη επειδή αμφισβητεί μια τεράστια εταιρική συγχώνευση δεν είναι απλώς παράλογο, είναι ένας επικίνδυνος τρόπος να φιμωθεί η θεμιτή κριτική», ανέφερε. «Ο Μαρκ καταδικάζει σταθερά τον αντισημιτισμό, ενώ ταυτόχρονα υπερασπίζεται τα δικαιώματα των Παλαιστινίων και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια για όλους. Αποτελεί δικαίωμα κάθε Αμερικανού να συζητά για τη συγκέντρωση των ΜΜΕ και τους κινδύνους της μονοπωλιακής εταιρικής ισχύος, χωρίς να επιστρατεύεται ο αντισημιτισμός για να εξαναγκάζονται οι άνθρωποι σε σιωπή».

Αναλυτικά η επιστολή υπεράσπισης του Μαρκ Ράφαλο αναφέρει:

Είμαστε Εβραίοι καλλιτέχνες, συγγραφείς, επαγγελματίες του δημιουργικού χώρου, θρησκευτικοί ηγέτες και διανοούμενοι που, απαντώντας στην απαράδεκτη εκστρατεία σπίλωσης κατά του συναδέλφου μας Μαρκ Ράφαλο, θέλουμε να στείλουμε ένα απλό μήνυμα στον κόσμο: Αρκεί! Αρκεί με την ψευδή και επικίνδυνη εργαλειοποίηση των κατηγοριών περί αντισημιτισμού σε βάρος όσων έχουν το θάρρος να επισημάνουν το αυτονόητο: ότι η επίθεση κατά του παλαιστινιακού λαού και η επίθεση κατά των ελευθεριών μας στην πατρίδα μας συνδέονται στενά, και δεν υπάρχει τίποτα το αντισημιτικό στην αναγνώριση αυτής της πραγματικότητας.

Αγώνες ρομπότ: Τρέχουν πιο γρήγορα από τον Μπολτ αλλά δεν βλέπουν τον τοίχο - Του Αντώνη Μαυρόπουλου*

Αγώνες ρομπότ - Τρέχουν πιο γρήγορα από τον Μπολτ αλλά δεν βλέπουν τον τοίχο

Αντώνης Μαυρόπουλος

 

Αν έπρεπε να ελέγξουμε την πραγματική χρησιμότητα των ρομπότ, τα αγωνίσματα δεν θα ήταν σίγουρα σπριντ 100 μέτρων και άλμα εις μήκος. Θα βάζαμε τα ανθρωποειδή να μεταφέρουν ένα ποτήρι νερό σε ηλικιωμένο άνθρωπο χωρίς να το χύσουν, να ξεχωρίσουν πότε ένα παιδί έχει πέσει και χτύπησε και πότε απλώς μπουσουλάει, να πλοηγηθούν σε ένα ακατάστατο διαμέρισμα με απρόβλεπτα εμπόδια.

Στις 22 Αυγούστου ξεκίνησαν στο Πεκίνο οι δεύτεροι Παγκόσμιοι Αγώνες Ανθρωποειδών Ρομπότ. Επί πέντε ημέρες, 2.056 ρομπότ από 666 ομάδες και 16 χώρες διαγωνίζονται σε 51 αγωνίσματα και 1.301 αναμετρήσεις, από σπριντ 100 μέτρων και ποδόσφαιρο μέχρι τη βιομηχανική συναρμολόγηση και την οικιακή φροντίδα.

Ήδη από την πρώτη μέρα, δύο εικόνες έκαναν το γύρο του κόσμου. Πρώτα, το κινέζικο ανθρωποειδές Tiangong Ultra έτρεξε τα 100 μέτρα σε 9,39 δευτερόλεπτα, σαφώς ταχύτερα από το παγκόσμιο ρεκόρ των 9,58 δευτερολέπτων του Γιουσέιν Μπολτ, ενώ το ανθρωποειδές Lightning της Honor τερμάτισε σε 9,47. Πέρυσι, στους ίδιους αγώνες, το Tiangong Ultra είχε χρειαστεί 21,50 δευτερόλεπτα για την ίδια απόσταση: το ανθρωποειδές υπερδιπλασίασε την ταχύτητα του σε ένα μόλις χρόνο.

Η δεύτερη εικόνα ήρθε από τις προπονήσεις και ήταν κάπως φρικαλέα: ένα ανθρωποειδές έπεσε με φόρα πάνω σε αφρώδη τοίχο και σχεδόν κόπηκε στα δύο, με σπινθήρες να πετάγονται από τον σκελετό του. Στους περσινούς αγώνες, πολλά ρομπότ έπεφταν κάτω από μόνα τους, ένα ανθρωποειδές έριξε κάτω έναν τεχνικό καθώς βγήκε εκτός διαδρομής, ενώ ένας κινέζος σχολιαστής της τηλεόρασης, σχολιάζοντας έναν αγώνα πυγμαχίας ανθρωποειδών, δήλωνε ότι «ειλικρινά, η ακρίβεια λείπει - απλώς χτυπάνε τον αέρα».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ρομπότ έτρεξε τα 100 μ. πιο γρήγορα από τον Γιουσέιν Μπολτ

Έχουμε λοιπόν ανθρωποειδή ρομπότ να ξεπερνάνε τον Μπολτ σε ταχύτητα, και ταυτόχρονα να μη μπορούν να φρενάρουν η και να μην αντιλαμβάνονται καθόλου έναν τοίχο. Δεν πρόκειται για μία τυχαία συνύπαρξη γεγονότων, αντίθετα η εν λόγω αντίφαση είναι το κλειδί για να διαβάσουμε τι πραγματικά συμβαίνει με τα ανθρωποειδή ρομπότ, και όχι μόνο.

Οι αγώνες ως βιομηχανική πολιτική

Οι αγώνες του Πεκίνου είναι κάτι πολύ παραπάνω από αγώνες επίδειξης, είναι ουσιαστικό μέρος της βιομηχανικής πολιτικής της Κίνας. Ο Georg Stieler, ειδικός στη ρομποτική, το θέτει ρητά: «οι τεχνολογίες που παρουσιάζονται … συνδέονται σταθερά με τις κρατικές στρατηγικές, από το Made in China 2025 μέχρι τους στόχους ρομποτικής του 14ου Πενταετούς Σχεδίου».

Οι αριθμοί, πίσω από το θέαμα, επιβεβαιώνουν την εκτίμηση. Η κινεζική κυβέρνηση έχει επιδοτήσει με ποσά που ξεπερνούν τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια τον κλάδο των ανθρωποειδών τον τελευταίο χρόνο. Παράλληλα, η Κίνα έχει αναπτύξει κρατικό χρηματοδοτικό εργαλείο 1 τρισεκατομμυρίου γουάν (137 δις δολάρια) για την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική στην επόμενη εικοσαετία. Οι κρατικές παραγγελίες ανθρωποειδών πολλαπλασιάστηκαν, σε αξία, επί 45, μεταξύ 2023 και 2024. Οι τοπικές αρχές επιδοτούν 10-20% της τιμής αγοράς κάθε ρομπότ. Το Πεκίνο έχει θέσει στόχο ετήσιας παραγωγής 10.000 ανθρωποειδών μέχρι το 2027 και έχει εντάξει τη ρομποτική στο πενταετές πλάνο 2026-2030 ως «ουσιαστικό νέο κινητήρα ανάπτυξης».

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι αγώνες εξυπηρετούν τρεις λειτουργίες. 

«Όσοι επιβιώσαμε στην οικονομική κρίση είμαστε survivors»: Συνέντευξη της Δώρας-Δήμητρας Τελώνη*

Συνέντευξη της Δώρας-Δήμητρας Τελώνη στη Δήμητρα Αλιφιεράκη: «Όσοι επιβιώσαμε στην οικονομική κρίση είμαστε survivors»

• Δημήτρα - Δώρα Τελώνη, Δήμητρα Αλιφιεράκη

Η συνέντευξη της Δώρας – Δήμητρας Τελώνη στη Δήμητρα Αλιφιεράκη δημοσιεύτηκε αρχικά στη γερμανική εφημερίδα nd. Η παρούσα μορφή της συνέντευξης προσαρμόστηκε και επικαιροποιήθηκε για να δημοσιευτεί στα ελληνικά.

Δήμητρα Αλιφιεράκη: Γεια σου Δώρα. Είσαι καθηγήτρια Κοινωνικής Εργασίας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Θα μπορούσες να μου περιγράψεις με λίγα λόγια το πεδίο πάνω στο οποίο εργάζεσαι;

Δώρα- Δήμητρα Τελώνη: Είμαι αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και επίσης  αναπληρώτρια διευθύντρια στο Δι-ιδρυματικό Μεταπτυχιακό «Κοινωνικά Δικαιώματα και Συνηγορία στις Κοινωνικές Υπηρεσίες» που πραγματοποιείται από το τμήμα που εργάζομαι και το τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου.

Το συγκεκριμένο μεταπτυχιακό να σημειώσουμε πως είναι χωρίς δίδακτρα και αυτό έχει την σημασία του, ειδικά την περίοδο που διανύουμε με την τάχιστη προώθηση από την κυβέρνηση, των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Φαντάζομαι θα μιλήσουμε για αυτό και την πρόσφατη ακύρωση από το ΣτΕ άδειας λειτουργίας τους στη συνέχεια οπότε δεν θα επεκταθώ.

Επειδή όμως με ρώτησες για το πεδίο που εργάζομαι διδάσκω κοινωνική εργασία και πιο συγκεκριμένα το γνωστικό μου αντικείμενο μου είναι η ριζοσπαστική κοινωνική εργασία (ΡΚΕ) και οι κοινωνικές υπηρεσίες.  Η Κοινωνική Εργασία, είναι μία εφαρμοσμένη κοινωνική επιστήμη που έχει ιστορικά έναν διπλό ρόλο αυτό της φροντίδας και του ελέγχου. Ιστορικά δηλαδή αλλά και στο σήμερα μπορεί να λειτουργήσει ως το «μακρύ χέρι» της εξουσίας, να εφαρμόσει και να αναπαράγει την καταπίεση και μάλιστα σε «σκοτεινές εποχές» να έχει αντίστοιχα λειτουργήσει και υπέρ των καταπιεστικών συστημάτων. Εδώ το «πρόβλημα» είναι το άτομο που θα πρέπει να νουθετηθεί, η συμπεριφορά να ελεγχθεί και βέβαια τα αίτια των προβλημάτων είναι ατομικά αυτό που λέγεται συχνά ως «blame the victim”. Για παράδειγμα τα αίτια της φτώχειας και της ανισότητας αναζητούνται στο άτομο για παράδειγμα οι άνθρωποι θεωρούνται υπεύθυνοι για την κατάσταση επειδή είναι «τεμπέληδες», υποτίθεται πως επαναπαύονται σε επιδόματα κλπ.

Τώρα η ΡΚΕ που αναπτύχθηκε κυρίως την δεκαετία του 1970, θεωρεί πως τα προβλήματα των υποκειμένων με τους/τις οποίους/ες δουλεύουμε στις κοινωνικές υπηρεσίες –  όπως η φτώχεια, η ανισότητα, προβλήματα ψυχικής υγείας, εξάρτηση, ο ρατσισμός, μισαναπηρισμός, ομοφοβία, τρανσφοβία, ανυπαρξία παιδικής προστασίας, βία κατά των γυναικών, γυναικοκτονίες κλπ έχουν δομικά αίτια. Η κοινωνική εργασία ήταν και είναι και μία πολιτική δραστηριότητα και δεν μπορεί να είναι διαφορετικά ανεξαρτήτου προσέγγισης της. Οπότε ειδικότερα η ΡΚΕ δεν συμμερίζεται όπως καταλαβαίνεις την  «πολιτική ουδετερότητα» του επαγγέλματος και ακαδημαϊκού πεδίου – ακριβώς επειδή πρόκειται για επιστήμη που δουλεύει με τα πιο φτωχά κομμάτια της κοινωνίας και εφαρμόζεται σε ένα καταπιεστικό και άδικο πολιτικό και οικονομικό σύστημα, αυτό του καπιταλισμού. Είναι απαραίτητο να είναι σαφές το θεωρητικό πλαίσιο ανάλυσης των κοινωνικών προβλημάτων για φοιτητές/τριες και μέσω συγκεκριμένων θεωρητικών μοντέλων να μπορούν σε συμμαχία με τα υποκείμενα αλλά και μέσω της συλλογικής δράσης να εργαστούν σε μία απελευθερωτική κατεύθυνση. Τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και η Κοινωνική Δικαιοσύνη είναι επίσης κεντρικά στην κοινωνικά εργασία, διδάσκω εκτός της ΡΚΕ και Ανθρώπινα Δικαιώματα, Κοινωνική Εργασία και Κινήματα στο προπτυχιακό και βέβαια δίνουμε έμφαση στα κοινωνικά δικαιώματα (υγεία, εκπαίδευση, βιοτικό επίπεδο) και τη συνηγορία και μέσω του μεταπτυχιακού μας. Για να το κλείσω, έχουμε το «προνόμιο» θα έλεγα μέσω της κριτικής συνειδητοποίησης, βλ. Freire, οι κοινωνικές/οί λειτουργοί να δουλεύουμε με τις κοινότητες και όχι αντί για αυτές. Η δουλειά βέβαια των κοινωνικών λειτουργών αλλά και όλων θα έλεγα που εργάζονται στην υγεία και στην κοινωνική προστασία είναι πλέον πολύ δύσκολη. Οι κοινωνικές υπηρεσίες υποφέρουν από σοβαρή υποστελέχωση,  κάτι που είναι γνωστό σε σειρά κυβερνήσεων εδώ και δεκαετίες και με το άλλοθι της οικονομικής κρίσης η κατάσταση επιδεινώθηκε. Η απουσία κοινωνικής προστασίας συμπεριλαμβανομένης της παιδικής προστασίας με κοινοτική κατεύθυνση και όχι ιδρυματική είναι ένας επιπλέον λόγος. . Συνεπώς, στην πρώτη γραμμή των κοινωνικών προβλημάτων οι κοινωνικές/οί λειτουργοί βρίσκονται «χωρίς όπλα» να βοηθήσουν ανθρώπους με πολλαπλές ακάλυπτες ανάγκες ακόμα και στα πολύ βασικά. Αυτή την πραγματικότητα λοιπόν επίσης αναδεικνύουμε στην διδασκαλία και πρακτική και τρόπους αλληλεγγύης και αντίστασης αλλά και επιβίωσης θα έλεγα πλέον στις κοινωνικές υπηρεσίες.

Εγώ έχω μόνιμη θέση στο Δημόσιο Πανεπιστήμιο από το 2017. Από το 2006 έως το 2017 ήμουν ωρομίσθια και βίωσα έντονα το τι σημαίνει επισφάλεια και στα πανεπιστήμια και τα τότε (ΤΕΙ) αλλά και σε ΜΚΟ που εργάστηκα σε διάφορους τομείς. Επιπλέον βιώσαμε τις άγριες πολιτικές της λιτότητας τα χρόνια της οικονομικής κρίσης εντός και εκτός πανεπιστημίων.  Είναι επιπτώσεις που ήρθαν για να μείνουν, το οποίο σημαίνει ξεκάθαρα, το ξέραμε και από τότε πολιτικά, το βιώσαμε και στα σώματά μας και στις ζωές μας, ότι η «κρίση», η οικονομική κρίση ήταν το τέλειο άλλοθι για την προώθηση σκληρών, νεοφιλελεύθερων μέτρων στο ελληνικό πλαίσιο.

Τα Πανεπιστήμια πάντως και αναφέρομαι εδώ στο Δημόσιο Πανεπιστήμιο, είναι υπέροχοι χώροι, με ενέργεια και δημιουργικότητα όπου έχουμε ακόμη την δυνατότητα κάνουμε και πολύ ωραία πράγματα με τις φοιτήτριες και τους φοιτητές μας.  Μιλάω πλέον από τη θέση της μόνιμης καθηγήτριας, που σημαίνει ότι έχω σταθερό μισθό και ασφάλεια, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε την τεράστια επισφάλεια που υπάρχει στους νέους ερευνητές και ερευνήτριες, και βέβαια τις φοιτήτριες και φοιτητές μας που μεγάλο μέρος αυτών εργάζεται για να τα βγάλει πέρα.

ΔΑ: Πώς είναι η εργασιακή πραγματικότητα ενός ανθρώπου που δουλεύει στο ελληνικό πανεπιστήμιο; Τι σημαίνει να είσαι academic worker στην Ελλάδα;

Οι «κηφήνες» εκπαιδευτικοί: Μετράμε τις διακοπές τους, αλλά ξεχνάμε ποιος θα μπει αύριο στην τάξη - Του Χρήστου Κάτσικα

Οι «κηφήνες» εκπαιδευτικοί: Μετράμε τις διακοπές τους, αλλά ξεχνάμε ποιος θα μπει αύριο στην τάξη

 Χρήστος Κάτσικας

Ο μύθος του «βολεμένου δασκάλου» επιμένει την ώρα που αυξάνονται οι απαιτήσεις, οι μισθοί πιέζονται, οι αναπληρωτές παραιτούνται και οι νέοι εκπαιδευτικοί συναντούν ένα επάγγελμα πολύ διαφορετικό από εκείνο που είχαν φανταστεί

Κάθε φορά που ανοίγει η συζήτηση για τους εκπαιδευτικούς, υπάρχει ένα ερώτημα που εμφανίζεται σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια: «Πόσες διακοπές κάνουν;»

Πόσες ημέρες κάθονται το καλοκαίρι, πόσες τα Χριστούγεννα, πόσες το Πάσχα. Πόσες ώρες βρίσκονται στο σχολείο και πόσες ώρες «πραγματικά δουλεύουν».

Και κάπως έτσι, όπως σημειώνει η εκπαιδευτικός Φωτεινή Φωτιάδου, μια ολόκληρη συζήτηση για το δημόσιο σχολείο καταλήγει σε ένα πρόχειρο λογιστήριο ωρών και ημερών.

Δεν συζητάμε με την ίδια ένταση πόσα παιδιά βρίσκονται σε μια τάξη. Δεν μετράμε πόσοι μαθητές χρειάζονται ειδική υποστήριξη και δεν την έχουν εγκαίρως. Δεν αναρωτιόμαστε γιατί ο εκπαιδευτικός πρέπει ταυτόχρονα να είναι δάσκαλος, παιδαγωγός, διαμεσολαβητής, διαχειριστής κρίσεων, χειριστής ψηφιακών πλατφορμών και διεκπεραιωτής μιας συνεχώς διογκούμενης γραφειοκρατίας.

Και κυρίως αποφεύγουμε το σημαντικότερο ερώτημα: Ποιος θα θέλει να γίνει εκπαιδευτικός τα επόμενα χρόνια;

Η «εύφορη κοιλάδα» που υπάρχει μόνο στη φαντασία

Το στερεότυπο του «βολεμένου εκπαιδευτικού» δεν είναι καινούργιο.

Η εικόνα του δασκάλου που εργάζεται μόνο τις ώρες που βρίσκεται μπροστά στον πίνακα αφήνει εκτός όλο το αθέατο τμήμα της δουλειάς: προετοιμασία, διορθώσεις, επικοινωνία με γονείς, συνεδριάσεις, δράσεις, επιμορφώσεις, διοικητικές υποχρεώσεις και διαχείριση προβλημάτων που δεν τελειώνουν με το κουδούνι.

Αυτό ακριβώς είναι που συχνά δεν φαίνεται.

Ένας εκπαιδευτικός μπορεί να έχει τελειώσει το διδακτικό του ωράριο, αλλά όχι τη δουλειά του. Τα τετράδια θα διορθωθούν στο σπίτι. Το επόμενο μάθημα θα προετοιμαστεί το απόγευμα. Το μήνυμα του γονέα θα απαντηθεί αργότερα. Η έκθεση, η πλατφόρμα, το σχέδιο δράσης, η επιμόρφωση και η συνεδρίαση θα προστεθούν σε μια εργασία που δεν χωρά εύκολα σε ένα ωρολόγιο πρόγραμμα.

Κι όμως, όπως επισημαίνει η εκπαιδευτικός Φωτεινή Φωτιάδου το στερεότυπο επιμένει: «Έχουν τρεις μήνες διακοπές».

Μια τάξη δεν είναι 25 καρέκλες

Υπάρχει όμως κάτι ακόμη πιο σημαντικό που δεν μετριέται σε ώρες.

Ο εκπαιδευτικός μπαίνει σε μια αίθουσα και απέναντί του δεν βρίσκει απλώς 25 μαθητές. Βρίσκει 25 διαφορετικές ιστορίες.

Το παιδί που δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί. Το παιδί που βρίσκεται στο φάσμα μιας μαθησιακής ή άλλης δυσκολίας. Εκείνο που δεν γνωρίζει καλά ελληνικά. Εκείνο που ξεσπά με θυμό. Εκείνο που φοβάται να μιλήσει. Το παιδί που κουβαλά στο σχολείο ό,τι συνέβη την προηγούμενη νύχτα στο σπίτι του.

Και δίπλα σε αυτά βρίσκονται άλλα παιδιά που περιμένουν να προχωρήσει το μάθημα, να μάθουν, να ρωτήσουν, να δημιουργήσουν.

Ο εκπαιδευτικός καλείται να τα δει όλα.

Δεν είναι babysitter. Δεν βρίσκεται στο σχολείο απλώς για να «κρατάει» τα παιδιά όσο οι γονείς εργάζονται.

Η δουλειά του είναι πολύ πιο απαιτητική: να διδάξει, να εντοπίσει δυσκολίες, να διαφοροποιήσει τη διδασκαλία, να διαχειριστεί συμπεριφορές, να συνεργαστεί με τις οικογένειες, να προστατεύσει το παιδαγωγικό κλίμα και ταυτόχρονα να μην αφήσει κανένα παιδί πίσω.

«Δεν κουράστηκα από τα παιδιά – κουράστηκα από όλα τα υπόλοιπα»

Ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις που ακούγονται σήμερα μεταξύ εκπαιδευτικών.

Η σύγχρονη σχολική τάξη έχει αλλάξει. Τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε έναν κόσμο συνεχούς ψηφιακής διέγερσης, κοινωνικών δικτύων, τεράστιου όγκου πληροφορίας, άγχους και οικογενειακών πιέσεων. Αυτό θα απαιτούσε περισσότερο παιδαγωγικό χρόνο, μικρότερα τμήματα και ενισχυμένες υποστηρικτικές δομές.

Την ίδια ώρα, όμως, ο εκπαιδευτικός καλείται να διαθέτει όλο και περισσότερο χρόνο σε πλατφόρμες, καταχωρίσεις, αναφορές, σχέδια δράσης, αξιολογικές διαδικασίες, διοικητικές υποχρεώσεις και επιμορφώσεις. Σχετική αρθρογραφία περιγράφει αυτή ακριβώς τη μετατόπιση: πολλές φορές η κόπωση δεν προέρχεται πρωτίστως από τη σχέση με τα παιδιά αλλά από όλα όσα έχουν συσσωρευτεί γύρω από τη διδασκαλία.

Και εδώ εμφανίζεται μια νέα μορφή επαγγελματικής εξουθένωσης.

Όχι μόνο η εξάντληση από την πολλή δουλειά, αλλά η εξάντληση που γεννιέται όταν ο εργαζόμενος αισθάνεται ότι χάνει τον χρόνο, την αυτονομία και το νόημα της ίδιας του της δουλειάς.

Ζητάμε όλο και περισσότερα από έναν άνθρωπο που αμείβουμε όλο και λιγότερο

Η αντίφαση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν φτάσουμε στις αμοιβές.

Γεωπάρκο Σύρου / 9 χρόνια εργασίας έμειναν άκαρπα: Η γραφειοκρατία "σκότωσε" το Γεωπάρκο της Σύρου

Στην εικόνα η παραλία Βαρβαρούσα που θα συμπεριλαμβανόταν στο Γεωπάρκο. Τώρα ανοίγουν άλλες δυνατότητες "αξιοποίησης"...

Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων

9 χρόνια εργασίας έμειναν άκαρπα: Η γραφειοκρατία "σκότωσε" το Γεωπάρκο της Σύρου

Ένα έργο που θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Σύρου οδηγείται στην εγκατάλειψη, ύστερα από εννέα ολόκληρα χρόνια προσπάθειας.

Η Σύρος δεν έχει μόνο τα περίφημα νεοκλασικά και τη βιομηχανική της ιστορία. Διαθέτει και μοναδική γεωλογική κληρονομιά, γνωστή εδώ και δεκαετίες στη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Γι’ αυτό δημιουργήθηκε η ιδέα του Γεωπάρκου Σύρου: ένα Γεωκέντρο στο ιστορικό βυρσοδεψείο Κορνηλάκη και ένα δίκτυο 5 γεωλογικών μονοπατιών στην Απάνω Μεριά.

Στόχος ήταν η γεωλογική γνώση να γίνει προσβάσιμη στους κατοίκους, στα σχολεία και στους επισκέπτες και παράλληλα να αναπτυχθεί ένας διαφορετικός τουρισμός, εκπαιδευτικός, φυσιολατρικός και περιπατητικός, που θα μπορούσε να λειτουργεί για πολλούς μήνες τον χρόνο και πέρα από την υψηλή τουριστική περίοδο.

Η χρηματοδότηση είχε εξασφαλιστεί από εθνικούς πόρους και στο έργο συμμετείχαν περισσότεροι από 40 ερευνητές από ελληνικά και 14 διεθνή πανεπιστήμια. Είχαν ήδη σχεδιαστεί εκθέματα, διαδραστικές εγκαταστάσεις και ψηφιακές εφαρμογές.

Κι όμως, το έργο κόλλησε στη γραφειοκρατία. Παραγγελίες και εγκρίσεις καθυστερούσαν, ενώ τιμολόγια παρέμεναν απλήρωτα — ορισμένα για πάνω από 11 μήνες. Παράλληλα, βασικές εργασίες στο κτίριο Κορνηλάκη δεν ολοκληρώθηκαν και προβλήματα στην οροφή απειλούσαν τα εκθέματα.

Το αποτέλεσμα είναι σήμερα δεκάδες εκθέματα και διαδραστικές εγκαταστάσεις να παραμένουν αναξιοποίητα, ενώ τα 5 γεωμονοπάτια της Απάνω Μεριάς παραμένουν ημιτελή. Μετά από εννέα χρόνια, η επιστημονική ομάδα ανακοίνωσε ότι αποχωρεί, καθώς εξαντλήθηκαν τα περιθώρια απέναντι στη γραφειοκρατική κωλυσιεργία.

Δεν είναι μόνο ένα πρόγραμμα που χάνεται. Είναι μια διαφορετική, βιώσιμη πρόταση για το μέλλον ενός νησιού. Όμως βλέπετε, εδώ δεν μιλάμε για μια "Στρατηγική Επένδυση" κάποιας μεγάλης εταιρείας, η οποία τσιμεντώνει τα πάντα. Διότι αν ήταν έτσι, θα έμπαινε σε ισχύ η "αναπτυξιακή" νομοθεσία και η αδειοδότηση του έργου θα γινόταν με fast track διαδικασίες.

Πρώτα στραγγαλίζεται καθετί το διαφορετικό και μετά η ληστρική "ανάπτυξη" των τεράστιων πολυτελών τουριστικών μονάδων παρουσιάζεται σαν μονόδρομος.

Πηγή: Τάσος Σαραντής, Εφημερίδα των Συντακτών. Διαβάστε εδώ ολόκληρο το εξαιρετικό άρθρο.

 Εδώ θα βρείτε και την αναλυτική ανακοίνωση από το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου.

#ΣΥΡΟΣ #γεωπαρκο

Στην εικόνα η παραλία Βαρβαρούσα που θα συμπεριλαμβανόταν στο Γεωπάρκο. Τώρα ανοίγουν άλλες δυνατότητες "αξιοποίησης"...

 

- ΣΧΕΤΙΚΕΣ, εκτός των δύο αναφερόμενων πιο πάνω (βλέπε ΕΔΩ και ΕΔΩ), είναι, επίσης, οι αναρτήσεις στο μπλογκ μας: 

 

• Σύρος: Ανοιχτή επιστολή των μελών της Παιδαγωγικής Ομάδας του ΚΕΠΕΑ Σύρου Ερμούπολης για τις δυσάρεστες εξελίξεις στην υπόθεση του Γεωλογικού Πάρκου Σύρου 

• Γεωπάρκο Σύρου: Ένα μονοπάτι προς τον βιώσιμο τουρισμό - Της Βιργινίας Κιμπουροπούλου*

Έρχεται νέος κλιματικός Εφιάλτης - Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου*

Έρχεται νέος κλιματικός Εφιάλτης

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου*

Οι περισσότεροι άνθρωποι αναγνωρίζουν ότι ζούμε σε ένα περιβάλλον όπου ήδη το κλίμα έχει αλλάξει, τα καιρικά φαινόμενα έχουν γίνει πιο ακραία και οι πάσης φύσεως υποδομές δοκιμάζονται όλο και περισσότερο. Πιστεύουν ότι η κλιματική αλλαγή υπάρχει μεν, αλλά την αντιμετωπίζουν ως μια σταθερά.

Στην πραγματικότητα η κλιματική αλλαγή δεν είναι σταθερά. Είναι μια όλο και περισσότερο επιταχυνόμενη μεταβλητή. Και πιθανολογείται ότι νέες πολύ περισσότερο βίαιες και καταστροφικές εκδηλώσεις της θα αντιμετωπίσουμε τους ερχόμενους 12 μήνες. Θα αφυπνίσουν άραγε την ανθρωπότητα ή θα αποτελέσουν μια ακόμα χαμένη ευκαιρία για επιδιόρθωση πορείας;

O Ειρηνικός Ωκεανός δεν μοιάζει καθόλου Ειρηνικός φέτος. Εγκυμονεί ένα τερατώδες κλιματικό φαινόμενο El Niño που θα μπορούσε, σύμφωνα με τις υπάρχουσες προκαταρκτικές ενδείξεις, να είναι το κατά πολύ ισχυρότερο στην καταγεγραμμένη ιστορία. Θα προκαλέσει ξηρασίες, φωτιές, έντονες καταιγίδες, πλημμύρες, κατάρρευση της γεωργίας και λεύκανση (θάνατο) των κοραλλιών σε όλο τον κόσμο. Θα είναι όμως αρκετά ισχυρό για να ξυπνήσει την ανθρωπότητα και να αντιληφθεί την ανάγκη επείγουσας κλιματικής δράσης ανταποκρινόμενης σε έκτακτη κατάσταση;

Αυτό το ερώτημα θέτει σε ένα άρθρο του στην αμερικανική επιθεώρηση «The Raven» ο γνωστός Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας, ειδικευμένος στην κλιματική αλλαγή, τις πράσινες ενέργειες και τη βιωσιμότητα, Patrick Mazaa.

Το El Niño είναι ένα περιοδικό φαινόμενο, η σημαντικότερη περιοδική μεταβολή του παγκοσμίου καιρού μετά τη μετάβαση από τη μια εποχή στην άλλη (https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BB_%CE%9D%CE%AF%CE%BD%CE%B9%CE%BF). Στο άρθρο του ο Mazaa εξετάζει αφενός τις συνέπειες της προσθήκης των συνεπειών ενός τέτοιου El Niño στις ήδη υπάρχουσες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά και το κατά πόσον η ένταση του επερχόμενου φαινομένου οφείλεται στην ίδια την κλιματική αλλαγή (ή κρίση αν προτιμάτε). Πως θα αλληλεπιδράσει το χάος που προκαλεί το El Niño με την κλιματική αλλαγή και με τα αποτελέσματά της;

Το αναμενόμενο τώρα «τέρας» El Niño μοιάζει να είναι το κατά πολύ πιο έντονο στα χρονικά, πολύ πιο ζεστό από τα θερμότερα καταγεγραμμένα El Niño (1982-83, 1997-98 and 2015-16) . Ο μάλλον συντηρητικός Zeke Hausfather, κλιματικός επιστήμονας στο Berkeley Earth υπογραμμίζει σε μια ανάρτησή του:

“Είμαι γενικά αρκετά μετρημένος στο πως συζητώ τα κλιματικά δεδομένα. Μόνο μια φορά τα τελευταία χρόνια σοκαρίστηκα, όταν η παγκόσμια θερμοκρασία τον Σεπτέμβριο του 2023 ξεπέρασε κατά μισό ολόκληρο βαθμό τις θερμοκρασίες όλων των Σεπτεμβρίων. Αλλά τώρα (τον Ιούλιο) με 667 δείγματα από 14 διαφορετικά εποχιακά προγνωστικά μοντέλα (seasonal forecast models), φαίνεται ότι το φετεινό El Niño δεν είναι μόνο πολύ πιθανό να είναι το ισχυρότερο από τότε που άρχισαν οι αξιόπιστες μετρήσεις, αλλά μπορεί να είναι τόσο πολύ που κυριολεκτικά σε τρελλαίνει (« it may end up the strongest by a truly mind–blowing margin»).

« Ο μέσος όρος (median) των μοντέλων για την κορυφή, το μέγιστο του φαινομένου… είναι σήμερα 3.6C, χοντρικά δηλαδή 0.8C θερμότερο από το προηγούμενο ρεκόρ των 2.75C που πραγματοποιήθηκε το 2015-16. Για να συγκρίνουμε, η διαφορά ανάμεσα στο ισχυρότερο και το πέμπτο ισχυρότερο El Niño των τελευταίων 150 χρόνων είναι μόνο 0.5C. Τα μοντέλα προβλέπουν κάτι εντελώς έξω από τα πλαίσια όλων όσων έχουμε δει».

Ο πλανήτης είναι ήδη στην 11^η χρονιά παγκόσμιων θερμοκρασιών ρεκόρ ή κοντά στα ρεκόρ. Αυτό έχει ήδη υπερεπιβαρύνει την ατμόσφαιρα με υδρατμούς που τροφοδοτούν τις νεροποντές και τις πλημμύρες. Κάθε βαθμός Κελσίου αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας συνεπάγεται 7% περισσότερη υγρασία στην ατμόσφαιρα. Και το επερχόμενο  El Niño θα «σκάσει» επί ενός ήδη υπερθερμασμένου πλανήτη.

El Niño και Κλιματική Αλλαγή

Οι ωκεανοί απορροφούν την περισσότερη ηλιακή ενέργεια που δέχεται ο πλανήτης και ο Ειρηνικός είναι ο μεγαλύτερος ωκεανός καλύπτοντας σχεδόν τη μισή επιφάνεια της Γης. Ο μεγαλύτερος συλλέκτης ηλιακής ενέργειας είναι ο τροπικός δυτικός Ειρηνικός. Και το El Niño είναι ο μηχανισμός με τον οποίο αποβάλλει τη θερμότητα. Ο μηχανισμός αυτός είναι το εντονότερο φαινόμενο κλιματικής περιοδικής ταλάντωσης το χρόνο, μετά από την αλλαγή των τεσσάρων εποχών. Το όνομά του το πήρε από τη λέξη «παιδί» στα ισπανικά, επειδή εμφανίζεται κοντά στα Χριστούγεννα.

Μέσω μιας σειράς περίπλοκων αλληλεπιδράσεων το «Παιδί» επηρεάζει το παγκόσμιο σύστημα των ωκεανών και της ατμόσφαιρας, προκαλώντας διαφορετικά φαινόμενα ανά την υδρόγειο (teleconnections). Μπορεί να επηρεάσει τους μουσώνες στην Ινδία, προκαλεί συχνά ξηρασία και φωτιές στην Αυστραλία, την Ινδονησία και την Αμαζονία, πλημμύρες στην ακτή της Λατινικής Αμερικής, στον Ειρηνικό και στην Ανατολική Αφρική. Η θερμοκρασία ρεκόρ που προκάλεσε τις τωρινές καταστροφικές πυρκαγιές στη Γαλλία και την Ισπανία, όπως και οι «θόλοι θερμότητας» στη Βόρειο Αμερική, ευθυγραμμίζονται με τον παρελθόντα σούπερ El Niño.

Είναι μια λογική υπόθεση να περιμένει κανείς, σε ένα θερμαινόμενο κόσμο, ο Ειρηνικός να «αποφορτίζεται» από τη θερμότητα, συχνότερα και εντονότερα. Αλλά η απίστευτη περιπλοκότητα (ο στατιστικός χαρακτήρας) του κλίματος καθιστούν δυσχερείς τις αιτιοκρατικές προβλέψεις σε αυτό το επίπεδο και κάθε ξεχωριστό φαινόμενο δεν είναι εύκολο να αποδοθεί στον ένα ή τον άλλο παράγοντα. Σε αυτές τις συνθήκες οι περισσότεροι επιστήμονες (ίσως και για να μην κατηγορηθούν για «καταστροφολογία») προβλέπουν ότι στο μέλλον όντως η αυξανόμενη θερμότητα θα επηρεάσει το «Παιδί»,  αποφεύγουν όμως να είναι κατηγορηματικοί για το κατά πόσον αυτό συμβαίνει ήδη. Προτιμούν να περιμένουν.

«Είναι υπό έντονη αμφιβολία, γιατί είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό ζήτημα και πρέπει να είμαστε σωστοί», υπογραμμίζει ο κλιματικός επιστήμων του Brown University Kim Cobb σε ένα άρθρο των New York Times που αναφέρεται στο ερώτημα «αν η κλιματική αλλαγή υπερφορτώνει το El Niño».

Στο ίδιο άρθρο των NYT αναφέρεται ότι «από τους 16 επιστήμονες που μίλησαν με την εφημερίδα, οι οκτώ είπαν ότι υπάρχει επαρκής απόδειξη ότι πιθανώς η κλιματική αλλαγή αυξάνει την ένταση του «Παιδιού» και των φαινομένων που συνδέονται με αυτό. Μεταξύ αυτών ο Michael McPhaden, επικεφαλής επιστήμων στη  NOAA (Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ, που σχεδόν κατήργησε ο Ντόναλντ Τραμπ!), που αναγνώρισε ότι η επιστήμη παραμένει  πολύ αβέβαιη, αν όμως αναπτυχθεί ακόμα ένα ισχυρό El Niño φέτος θα είναι πολύ αξιοσημείωτο. Αν το φετεινό El Niño πάρει τις διαστάσεις που πολλοί προβλέπουν, θα σημαίνει ότι τα τρία πιο έντονα φαινόμενα μετά το 1950 έχουν συμβεί τα τελευταία 11 χρόνια».

Τα τελευταία όμως 11 χρόνια είναι ακριβώς τα θερμότερα που έχουν ποτέ καταγραφεί στον πλανήτη.

Φυτοφάρμακα στην Ε.Ε.: Θα παίρνουν άδεια εφ΄όρου ζωής, χωρίς έλεγχο

photo pixabay

Φυτοφάρμακα: Θα παίρνουν άδεια εφ΄όρου ζωής, χωρίς έλεγχο

Δια παντός συγχωροχάρτι σε όλα τα φυτοφάρμακα δίνει η Κομισιόν με τη βοήθεια του ΕΛΚ και του κόμματος της Μελόνι, ικανοποιώντας τους κολοσσούς της βιοτεχνολογίας σε βάρος της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.

Η πρόταση, που κατατέθηκε από την Κομισιόν από τις 16 Δεκεμβρίου 2025 θα κριθεί στα μέσα Οκτωβρίου του 2026  από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προβλέπει χαλάρωση των περιορισμών και του επανελέγχου μια και η νέα μόδα στην ΕΕ είναι η αποθέωση της «απλοποίησης» των κανονισμών μέσω της κατάργησης της θεμελιώδους αρχής της προφύλαξης.

Μόνο που εδώ μιλάμε για φυτοφάρμακα, όπως την καρκινογόνο γλυφοσάτη και όλα τα λεγόμενα PFAS, μια πολύ μεγάλη οικογένεια συνθετικών χημικών ουσιών, που είναι γνωστή με την επωνυμία «αιώνια χημικά», τα οποία διασπώνται εξαιρετικά δύσκολα στο περιβάλλον και συσσωρεύονται στο νερό, στο έδαφος, στα τρόφιμα και στον ανθρώπινο οργανισμό.

Και αυτή την πρόταση της Κομισιόν, δύο ευρωβουλευτές από το ΕΛΚ και το κόμμα της Μελόνι προτείνουν να την κάνουν ακόμα πιο χαλαρή για τους επιχειρηματίες των φυτοφαρμάκων.

Τι προβλέπει η πρόταση για τα φυτοφάρμακα

Η Κομισιόν προτείνει ένα σύνολο κανόνων για την αποδυνάμωση του νόμου για τα φυτοφάρμακα, που ονομάζεται Food and Feed Omnibus και συγκεκριμένα προτείνει για τις περισσότερες δραστικές ουσίες των φυτοφαρμάκων να σταματήσει το σύστημα περιοδικής ανανέωσης των αδειών τους και προτείνει οι εγκρίσεις για τα φυτοφάρμακα να γίνονται χωρίς προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης, δηλαδή, να παίρνουν άδεια για πάντα.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τις νέες ουσίες. Η ίδια η πρόταση προβλέπει ότι, όταν ο νέος κανονισμός τεθεί σε ισχύ, οι ήδη εγκεκριμένες δραστικές ουσίες θα θεωρηθούν καταρχήν εγκεκριμένες για απεριόριστο χρόνο.

Και υπάρχει και τρίτη πρόβλεψη εξίσου επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, χαλαρώνει ακόμα και το καθεστώς για μια ουσία στα φυτοφάρμακα που δεν ανανεώθηκε η άδειά της!

Μέχρι σήμερα η περίοδος χάριτος για τις ουσίες που δεν ανανεώθηκε η έγκρισή τους είναι έξι μήνες για πώληση και διανομή και ακόμη ένα έτος για αποθήκευση και χρήση των αποθεμάτων.

Η Κομισιόν προτείνει, όταν δεν υπάρχουν εύλογες εναλλακτικές λύσεις, το συνολικό διάστημα να μπορεί να φθάσει έως τα τρία χρόνια. Δηλαδή, ένα έτος για πώληση και διανομή και δύο ακόμη για χρήση των υπαρχόντων αποθεμάτων.

Περίοδος χάριτος δεν προβλέπεται μόνο για φυτοφάρμακα που η απαγόρευσή τους οφείλεται σε άμεσες και σοβαρές ανησυχίες για την ανθρώπινη ή ζωική υγεία ή το περιβάλλον.

Οι εισηγητές στο ΕΚ που τα δίνουν όλα στις πολυεθνικές

Δύο εισηγητές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνουν τώρα να επιδεινώσουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση και είναι έτοιμοι να θυσιάσουν την υγεία και το περιβάλλον για χάρη καλύτερων κερδών για τη χημική βιομηχανία.

Πρόκειται για τον  Herbert Dorfmann από το ΕΛΚ (Χριστιανοδημοκράτες) και τη Michele Picaro από το κόμμα Meloni (ECR – Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) που  προτείνουν επ’ αόριστον άδειες για μια σειρά επικίνδυνων χημικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένων της γλυφοσάτης και των «αιώνιων χημικών».

Ζητούν, δηλαδή, ως εισηγητές περισσότερες εξαιρέσεις για τη χρήση απαγορευμένων φυτοφαρμάκων ακόμη και αν αποδειχθεί ότι ένα φυτοφάρμακο είναι πολύ επικίνδυνο για χρήση.

Γεωπάρκο Σύρου: Μετά από 9 χρόνια εθελοντικής εργασίας εγκαταλείπεται το σχέδιο – Κόλλησε στα γρανάζια της γραφειοκρατίας

(EUROKINISSI)

Γεωπάρκο Σύρου: Μετά από 9 χρόνια εθελοντικής εργασίας εγκαταλείπεται το σχέδιο – Κόλλησε στα γρανάζια της γραφειοκρατίας

Οι δυσλειτουργίες του ελληνικού Δημοσίου ματαιώνουν τη δημιουργία του Γεωπάρκου του νησιού, έργο που υλοποιούσε ομάδα ξένων και Ελλήνων επιστημόνων με εθελοντική εργασία εννέα ετών

 Τάσος Σαραντής

Ένα έργο που θα μπορούσε να είναι μοναδικό σε ολόκληρο τον κόσμο, το Γεωπάρκο Σύρου, που είχε φτάσει σε ώριμο, προχωρημένο στάδιο υλοποίησης, με ανθρώπους, γνώση, χρηματοδότηση, επιστημονική τεκμηρίωση και ουσιαστικό όφελος για τη Σύρο, έπειτα από εννέα ολόκληρα χρόνια εθελοντικής εργασίας και επένδυσης δημόσιου χρήματος εγκαταλείπεται από την ομάδα που το υλοποιούσε και αφιέρωσε χιλιάδες ώρες εργασίας σε αυτό, καθώς δεν μπόρεσε να προσπεράσει τις σημαντικές δομικές δυσλειτουργίες της ελληνικής δημόσιας διοίκησης.

Η Σύρος, εκτός των νεοκλασικών, της βιομηχανικής ιστορίας και των παραλιών της, είναι ένα νησί μοναδικής γεωλογικής αξίας, γνωστό εδώ και δεκαετίες στη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Τα πετρώματά της αφηγούνται την ιστορία μιας αρχαίας ζώνης καταβύθισης και διεργασιών που έγιναν σε μεγάλα βάθη μέσα στη Γη, σε συνθήκες υψηλής πίεσης και χαμηλής θερμοκρασίας.

Το όραμα

Λόγος για τον οποίο γεωλόγοι, ερευνητές και φοιτητές από πανεπιστήμια του εξωτερικού επισκέπτονται συστηματικά τη Σύρο γιατί μπορούν να δουν, σχεδόν σαν σε «ανοιχτό βιβλίο», φαινόμενα που αλλού είναι κρυμμένα, δυσπρόσιτα ή δύσκολο να εξηγηθούν στο ευρύ κοινό. Ομως, αν και η Σύρος είναι παγκοσμίως γνωστή για τους εξαιρετικούς γεωλογικούς θησαυρούς της στον επιστημονικό κόσμο, οι περισσότεροι κάτοικοί της δεν γνωρίζουν τίποτα γι’ αυτό.

Και σε αυτό αποσκοπούσε η δημιουργία του Γεωπάρκου Σύρου, ενός συνδυασμού ενός GeoCenter (μουσείου) στο κτίριο του πρώην βυρσοδεψείου Κορνηλάκη, δύο χιλιόμετρα από το κέντρο της Ερμούπολης, και πέντε γεωλογικών μονοπατιών (πεζοπορικών διαδρομών), που θα έφερνε κοντά τον κόσμο στους πολλούς θησαυρούς που κρύβει η Σύρος («Γεωπάρκο Σύρου: Ενα μονοπάτι προς τον βιώσιμο τουρισμό», «Εφ.Συν.», 10/4/2022).

Ετσι, το όραμα της δημιουργίας του Γεωπάρκου ήταν να γίνει αυτή η γνώση κτήμα της τοπικής κοινωνίας, των σχολείων, των κατοίκων και των επισκεπτών. Να αναδειχτούν τα γεωλογικά μονοπάτια της Απάνω Μεριάς ώστε να προσελκύουν βιώσιμο τουρισμό με ετήσια περίοδο πεζοπορίας 6 έως 7 μήνες.

Να λειτουργήσει μια σύγχρονη γεω-έκθεση στο κτίριο Κορνηλάκη, να αξιοποιηθούν κινητές εφαρμογές, εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας και σφαιρικές οθόνες, ώστε ο γεωλογικός πλούτος του νησιού να παρουσιαστεί με τρόπο ζωντανό, κατανοητό και ελκυστικό.

Και για την επίτευξη του εγχειρήματος υπήρξε μια σπάνια ευνοϊκή συγκυρία. Ο διεθνούς φήμης Ελβετός γεωλόγος Μάρτιν Εγκι, φίλος της Σύρου εδώ και δεκαετίες και εποχικός κάτοικος του νησιού, συγκέντρωσε γύρω του μια εξαιρετική διεθνή επιστημονική ομάδα, ανάμεσά τους και επιστήμονες που έχουν αφιερώσει τη διδακτορική τους έρευνα στη γεωλογία της Σύρου.

Ο τερματισμός

Η χρηματοδότηση είχε εξασφαλιστεί από εθνικούς πόρους. Το γεω-εκθετήριο είχε μπει σε τροχιά υλοποίησης. Ομοίως και καινοτόμες ψηφιακές εφαρμογές για την ανάδειξη του γεωλογικού δυναμικού του νησιού που είχε αναλάβει να αναπτύξει επιστημονική ομάδα από το τοπικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Ωστόσο, ύστερα από εννέα χρόνια σκληρής δουλειάς, η ομάδα που ήταν υπεύθυνη για το έργο αποφάσισε τον τερματισμό του έπειτα από μια μακρά και απογοητευτική περίοδο, καθώς οι προσπάθειες για την εξασφάλιση υποστήριξης δεν έφεραν ρεαλιστικές προοπτικές για το μέλλον του, γεγονός που κοινοποίησε στον τοπικό Τύπο. Οπως επισήμανε, οι βασικές αδυναμίες που προκάλεσαν ατελείωτη απογοήτευση και τελικά οδήγησαν στην κατάρρευση αυτού του έργου είναι στην πραγματικότητα δομικές.

Η Ουκρανία εγκαινιάζει τις εξαγωγές στρατιωτικής τεχνολογίας επιτήρησης

Τεχνολογία που αναπτύχθηκε μέσα στον πόλεμο της Ουκρανίας πρόκειται να δοκιμαστεί στη Μεγάλη Βρετανία για την επιτήρηση στρατιωτικών εγκαταστάσεων και την προστασία τους από «διαδηλωτές και δρώντες ξένων χωρών». Σε επόμενη φάση, προβλέπεται η επέκταση των νέων συστημάτων σε αεροδρόμια, φυλακές, σιδηροδρομικά δίκτυα και ενεργειακές υποδομές. Η συμφωνία – ορόσημο σηματοδοτεί τη μεταφορά τεχνολογιών και τεχνικών που αναπτύσσονται σε πεδίο μάχης σε συστήματα εσωτερικής ασφάλειας και επιτήρησης.

Η συμφωνία που υπογράφηκε στο Κίεβο στις 24 Αυγούστου από τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθιστά τη Μ. Βρετανία την πρώτη χώρα που αποκτά πρόσβαση στο Avengers AI Labs, την ουκρανική πλατφόρμα δεδομένων που χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση στρατιωτικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Η πρώτη εφαρμογή της θα συνδυάζει τεχνητή νοημοσύνη με θαμμένα καλώδια οπτικών ινών, μετατρέποντάς τα σε αισθητήρες ικανούς να εντοπίζουν δραστηριότητα στο έδαφος. Η συνεργασία προβλέπει επίσης κοινή έρευνα σε AI chips χαμηλής κατανάλωσης για drones και αυτόνομα συστήματα με τη συμμετοχή πανεπιστημίων, στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων και εταιρειών τεχνολογίας των δύο χωρών.

Πέντε εκατομμύρια εικόνες πραγματικού πολέμου

Ένα σύστημα AI που καλείται να αναγνωρίσει ένα άρμα, ένα drone ή έναν άνθρωπο πρέπει προηγουμένως να έχει «δει» μεγάλο αριθμό σχετικών παραδειγμάτων. Η διαδικασία είναι παρόμοια με την εκπαίδευση συστημάτων που αναγνωρίζουν αυτοκίνητα ή ζώα σε φωτογραφίες. Στη στρατιωτική χρήση, όμως, η συγκέντρωση αξιόπιστων δεδομένων είναι πολύ δυσκολότερη. Ένα άρμα σε φωτογραφία κατασκευαστή είναι καθαρά ορατό. Στο πεδίο της μάχης όμως, μπορεί να βρίσκεται πίσω από δέντρα, να εμφανίζεται για λίγα δευτερόλεπτα σε βίντεο χαμηλής ποιότητας ή να καταγράφεται νύχτα από θερμική κάμερα.

Τέτοιες πληροφορίες έχει συγκεντρώσει η Ουκρανία στο πεδίο της μάχης. Το Avengers AI Labs έχει δημιουργηθεί γύρω από ένα επισημασμένο σύνολο περίπου πέντε εκατομμυρίων εικόνων από πραγματικές πολεμικές επιχειρήσεις. Το μεγαλύτερο μέρος των δεδομένων προέρχεται από το DELTA, το ουκρανικό σύστημα διαχείρισης πεδίου μάχης που συγκεντρώνει πληροφορίες από drones, κάμερες και άλλους αισθητήρες. Στη βάση υπάρχουν εικόνες οχημάτων, πυροβολικού, συστημάτων αεράμυνας, στρατιωτών και διαφορετικών τύπων drones.

Οι εικόνες είναι «annotated», δηλαδή επισημασμένες. Αυτό σημαίνει ότι άνθρωποι ή ειδικά συστήματα έχουν ονοματίσει τι εμφανίζεται σε αυτές. Το AI εκπαιδεύεται στη συνέχεια πάνω σε εκατομμύρια τέτοιες αντιστοιχίες, μέχρι να μπορεί να αναγνωρίζει μόνο του παρόμοια αντικείμενα σε νέες εικόνες.

Σύμφωνα με το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας, περισσότερες από 100 ουκρανικές εταιρείες χρησιμοποιούν ήδη πραγματικά δεδομένα πεδίου μάχης για την εκπαίδευση μοντέλων AI. Η Ουκρανία άνοιξε το 2026 τη δυνατότητα χρήσης τέτοιων δεδομένων με συνεργαζόμενες εταιρείες και διεθνείς εταίρους, με βασικό στόχο την αύξηση της αυτονομίας των drones και άλλων μη επανδρωμένων συστημάτων.

Το Νεπάλ είναι εικόνα από το μέλλον της κλιματικής κρίσης-κατάρρευσης και των αρνητών της

Το Νεπάλ είναι εικόνα από το μέλλον της κλιματικής κρίσης και των αρνητών της

Η καταστροφή της 26ης Αυγούστου στα σύνορα του Νεπάλ με το Θιβέτ, όπου η κατάρρευση τεράστιας μάζας πάγου και βράχων πυροδότησε μια σαρωτική ροή λάσπης, είναι η σοκαριστική εικόνα από το μέλλον ενός πλανήτη που θερμαίνεται. Ωστόσο, στο δημόσιο διάλογο αυτό που υπερτονίζεται είναι η αβεβαιότητα των επιστημόνων για τα αίτια της καταστροφής. Είναι πράγματι έτσι;

Οι πρώτες αναλύσεις δορυφορικών εικόνων από την καταστροφή στο Νεπάλ δείχνουν ότι η αλληλουχία των γεγονότων ξεκίνησε με την κατάρρευση βράχων και ενός μεγάλου τμήματος παγετώνα κοντά στο Λανγκτάνγκ Λιρούνγκ. Η πλημμύρα και η ροή λάσπης, πάγου και βράχων κατέστρεψαν οικισμούς, δρόμους και γέφυρες και άλλαξαν την κοίτη ποταμών σε μεγάλη απόσταση από το σημείο της αρχικής κατάρρευσης. Οι αριθμοί των θυμάτων και των αγνοουμένων συνεχίζουν να μεταβάλλονται καθώς εξελίσσονται οι επιχειρήσεις διάσωσης, με εκατοντάδες επιβεβαιωμένους νεκρούς και περισσότερους από χίλιους αγνοουμένους στις πρώτες ημέρες μετά την καταστροφή. Οι αρχές και οι επιστήμονες εξακολουθούν να εξετάζουν τις ακριβείς διεργασίες που οδήγησαν στην καταστροφή, καθώς και τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής.

Το Νεπάλ βρίσκεται στην καρδιά μιας από τις σημαντικότερες παγετωνικές περιοχές του πλανήτη. Η Ορεινή Ασία φιλοξενεί περίπου 90.000 παγετώνες, περισσότερο από το ένα τρίτο των περίπου 210.000 παγετώνων που περιλαμβάνονται στη βασική παγκόσμια επιστημονική απογραφή. Η περιοχή των Ιμαλαΐων και του Χίντου Κους αποκαλείται συχνά «Τρίτος Πόλος», λόγω της τεράστιας ποσότητας χιονιού και πάγου που συγκεντρώνει.

Η θέρμανση επιδρά εδώ με πολλαπλούς τρόπους. Οι παγετώνες χάνουν μάζα, το νερό της τήξης μπορεί να σχηματίσει ή να διογκώσει παγετωνικές λίμνες και το μόνιμα παγωμένο έδαφος, το permafrost (βλ. σχετικά το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ του Γ. Αυγερόπουλου), αρχίζει να υποχωρεί. Ο πάγος μέσα στο έδαφος λειτουργεί σε πολλά εδάφη σαν σταθεροποιητικό υλικό ανάμεσα στα πετρώματα. Όταν ξεπαγώνει, η συνοχή του εδάφους μειώνεται και αυξάνεται η πιθανότητα κατολισθήσεων και καταπτώσεων βράχων. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η οριστική απόδοση ενός συγκεκριμένου γεγονότος στην κλιματική αλλαγή απαιτεί ειδική ανάλυση, το αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα όμως είναι ότι η θέρμανση αποσταθεροποιεί τα περιβάλλοντα υψηλού βουνού.

Χιλιάδες παγετώνες θα χάνονται κάθε χρόνο

Η καταστροφή στο Νεπάλ δεν είναι απλώς άλλη μια καταστροφή σε μια φτωχή χώρα της Ασίας. Μελέτη των Λάντερ Βαν Τριχτ, Χάρι Ζεκολάρι, Ματίας Χους και συνεργατών, που δημοσιεύθηκε στο Nature Climate Change το 2026, χρησιμοποίησε τρία παγκόσμια μοντέλα για να εξετάσει την εξέλιξη περισσότερων από 200.000 παγετώνων. Οι επιστήμονες εισήγαγαν την έννοια της «κορύφωσης της εξαφάνισης των παγετώνων», το χρονικό σημείο δηλαδή κατά το οποίο θα χάνεται ο μεγαλύτερος αριθμός μεμονωμένων παγετώνων κάθε χρόνο.

Τα αποτελέσματα τοποθετούν αυτή την κορύφωση μεταξύ 2041 και 2055. Αν η παγκόσμια θέρμανση συγκρατηθεί στους 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, η μέγιστη απώλεια εκτιμάται σε περίπου 2.000 παγετώνες τον χρόνο γύρω στο 2041. Σε έναν κόσμο θερμότερο κατά 4°C, η κορύφωση μετακινείται προς τα μέσα του 2050 και πλησιάζει τους 4.000 παγετώνες ετησίως. Σημειώνεται ότι σήμερα τα μοντέλα υπολογίζουν ότι εξαφανίζονται περίπου 750-800 τον χρόνο.

Η εικόνα διαφέρει σημαντικά ανάλογα την περιοχή. Στις Ευρωπαϊκές Άλπεις, στον Καύκασο, στις Υποτροπικές Άνδεις και σε τμήματα της Ασίας, περισσότερο από το 50% των παγετώνων προβλέπεται να εξαφανιστεί μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες. Με θέρμανση 4°C, στην Κεντρική Ευρώπη προβλέπεται να απομείνουν περίπου 20 από τους περίπου 3.200 παγετώνες που καταγράφονται για το 2025.

Γιατί δεν υπάρχει ένα παγκόσμιο σχέδιο

Η δημιουργία ενός ενιαίου παγκόσμιου σχεδίου διαχείρισης των παγετωνικών καταστροφών προσκρούει πρώτα στη γεωγραφία. Ένας μικρός παγετώνας των Άλπεων, ένας παγετώνας της Αλάσκας και ένα σύστημα στα Ιμαλάια δεν δημιουργούν τον ίδιο κίνδυνο. Η μορφολογία, το υψόμετρο, η θερμοκρασία, οι βροχοπτώσεις, το μέγεθος των παγετώνων, η γεωλογία και οι χρόνοι απόκρισής τους διαφέρουν σημαντικά, όπως διαφέρει και το είδος της απειλής.

Υπάρχει βεβαίως και το οικονομικό χάσμα. Η Ελβετία μπορεί να διαθέτει πυκνά δίκτυα αισθητήρων, δορυφορική παρακολούθηση, γεωλόγους και οργανωμένα σχέδια εκκένωσης. Ορεινές κοινότητες στο Νεπάλ, στο Πακιστάν ή σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες δεν διαθέτουν αντίστοιχους πόρους.

Όπως έδειξε άλλωστε η καταστροφή στο Νεπάλ, η διασυνοριακή διάσταση είναι ένας ακόμη πολύ σοβαρός παράγοντας. Ένας παγετώνας μπορεί να βρίσκεται σε μία χώρα, η κατολίσθηση να συμβεί κοντά στα σύνορα και η πλημμύρα να πλήξει κοινότητες εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Τα Ιμαλάια τροφοδοτούν μεγάλα ποτάμια συστήματα από τα οποία εξαρτώνται τεράστιοι πληθυσμοί στην Κίνα, στην Ινδία, στο Νεπάλ, στο Πακιστάν και σε άλλες ασιατικές χώρες.

Η παραπληροφόρηση