
Ναόμι Κλάιν: Ο πλούτος και ο φασισμός του Ίλον Μασκ πάνε πακέτο
Πηγή: naomiklein.substack.com*
Πρόσφατα είχα μια από τις τακτικές μου συζητήσεις με τον Μέντι Χασάν στο «Unshocked» για τον Ίλον Μασκ, κατά την οποία επιχειρήσαμε να ξετυλίξουμε το εξής παράδοξο: πώς ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος του πλανήτη μπορεί να είναι ταυτόχρονα κι ένας από τους χειρότερους ανθρώπους του κόσμου. Εδώ θα ήθελα να εξηγήσω γιατί αυτή η σύμπτωση δεν είναι καθόλου τυχαία.
Οι περισσότερες συζητήσεις για τον Μασκ κρατούν αυτές τις δύο εικόνες χωριστά, σαν να μην έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Στη μία πλευρά, βλέπουμε τον Μασκ ως τον λαμπρό τεχνοκράτη-διευθύνοντα σύμβουλο, τον άνθρωπο εναντίον του οποίου δεν πρέπει να στοιχηματίζει κανείς και του οποίου η περιουσία πια αγγίζει τα όρια του τρισεκατομμυρίου. Στην άλλη, αντικρίζουμε έναν άθλιο τύπο που χοροπηδάει κρατώντας αλυσοπρίονο, κάνει δημοσίως «μη-ναζιστικούς» χαιρετισμούς, συνάπτει απροκάλυπτα σχέσεις με την ακροδεξιά παγκοσμίως – και γενικά καλό θα ήταν να αποφεύγεται σε πολιτισμένες παρέες.
Η αλήθεια είναι ότι αυτές οι δύο πλευρές του Μασκ δεν μπορούν να αποκοπούν η μία από την άλλη. Eίναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Τα θεατρικά τεχνάσματα με το αλυσοπρίονο και η σφαγή της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους φτωχούς, οι ρατσιστικές θεωρίες συνωμοσίας που διαχέονται μέσω του X, τα ναζιστικά παραληρήματα του Grok και όλοι οι άλλοι τρόποι με τους οποίους ο Μασκ συμβάλλει στην εξευτέλιση και τη θυσία τεράστιων τμημάτων της ανθρωπότητας – όλα αυτά συνιστούν τις αναγκαίες κοινωνικές προϋποθέσεις για το εταιρικό εγχείρημα που τον ανέδειξε πρόσφατα σε τρισεκατομμυριούχο. Άλλωστε, το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής που έχει πουλήσει ο Μασκ στο χρηματιστήριο θα ωφελήσει μόνο ένα ελάχιστο τμήμα του είδους μας, θυσιάζοντας παράλληλα αμέτρητους ανθρώπους και μη-ανθρώπους. Άρα, κάτι πρέπει να γίνει με όσους μένουν απ’ έξω. Εδώ ακριβώς εμφανίζεται η άλλη πλευρά του Μασκ – ή, όπως την αποκαλεί ο ίδιος, το «Σκοτεινό MAGA».
Το Όνειρο της Απόσχισης
Πριν από δεκατρία χρόνια, η μυθιστοριογράφος Αρουντάτι Ρόι αναλογιζόταν το νόημα ενός φανταχτερού αρχιτεκτονήματος: ενός νέου εκθαμβωτικού ανακτόρου, που έχτισε ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ινδίας, ο Μουκές Αμπάνι. Έγραψε ότι ολόκληρη η χώρα σχολίαζε «τους είκοσι επτά ορόφους του, τα τρία ελικοδρόμια, τους εννέα ανελκυστήρες, τους κρεμαστούς κήπους, τις αίθουσες χορού, τα δωμάτια ελεγχόμενου κλίματος, τα γυμναστήρια, τους έξι ορόφους πάρκινγκ και τους εξακόσιους υπηρέτες».
Στεκόμενη στη σκιά του, κοιτάζοντας τον κατακόρυφο κήπο του, αναρωτήθηκε: «Είναι αυτή η ύστατη πράξη του πιο επιτυχημένου αποσχιστικού κινήματος της Ινδίας; Η απόσχιση της μεσαίας και ανώτερης τάξης προς το διάστημα;»

















