Μαύρη σελίδα: Νόμος του κράτους η εκχώρηση της διαχείρισης των Μνημείων σε Ανώνυμη Εταιρεία
Η κυβέρνηση με συνοπτικές διαδικασίες, μέσα
στο καλοκαίρι, ύστερα από μία προσχηματική υποτιθέμενη διαβούλευση και
κόντρα στο σύνολο των εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΟΔΑΠ
(Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξη Πολιτιστικών Πόρων) έγραψε σήμερα
μια μαύρη σελίδα στην ιστορία της προστασίας και διαχείρισης της
Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Με την ψήφιση της Ανώνυνης Εταιρείας (Hellenic Heritage Organisation SA),
η οποία θα “διαχειρίζεται” τα ιστορικά – αρχαιολογικά κατάλοιπα και τα
αρχαιολογικά μουσεία η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η υπουργός Πολιτισμού,
Λ. Μενδώνη εγγράφονται στα πιο μαύρα κατάστιχα, σε εκείνα όπου θα
περιγράφεται πώς η Μνήμη βιάζεται και εκχωρείται σε κάθε λογής τρωκτικά
ενώ ταυτόχρονα υποθηκεύεται ένα σημαντικό τμήμα της περιουσίας του λαού
για 50 + 50 χρόνια!
Το νομοσχέδιο πέρασε μόνο με τις ψήφους της ΝΔ.
Πρόκειται για την απογείωση της χυδαίας αγοραίας αντίληψης για το ρόλο των Μνημείων στη κοινωνία, τα οποία πλέον αποκτούν “ανταποδοτική” αξία, τιμοκατάλογο, followers, διαφημιστές, συμβούλους, ώστε να αποτελούν ένα προσοδοφόρο εμπορεύσιμο προϊόν.
Η Εταιρεία θα διαχειρίζεται, χωρίς ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο, την κινητή και ακίνητη περιουσία του υπουργείου Πολιτισμού και όλα τα έσοδα από εισιτήρια, πωλητήρια, αναψυκτήρια, ακριβή αντίγραφα, εκδόσεις, έσοδα που για το 2025 ανήλθαν σε 250 εκατ. ευρώ.
Δηλαδή, με όρους αγοράς, πρόκειται για ένα κυριολεκτικό “φιλέτο” το οποίο θα διαμελιστεί και θα διαμοιραστεί εν είδη “διαχείρισης” σε διάφορους επιτήδειους.
Αυτή άλλωστε είναι και η ιδεολογία της κυβέρνησης, όπως πολύ σωστά είπε στη Βουλή η Λ. Μενδώνη: «Η ελληνική κοινωνία έχει επιλέξει τη διακυβέρνησή της για αυτήν την τετραετία από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνησή του, άρα και την εφαρμογή των πολιτικών μας. Είναι σαφές ότι η διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς και του πολιτισμού απηχεί την ιδεολογική μας τοποθέτηση ακριβώς και από τα προηγούμενα που είπα. Η πολιτιστική διαχείριση δεν μπορεί να είναι ουδέτερη ιδεολογικά, σαφώς επηρεάζεται από την ιδεολογία μας».
Δηλαδή η ιδεολογία που εφαρμόζεται είναι το ξεπούλημα.
Mε στρατηγικά επιτελικό σχεδιασμό παραλαμβάνεται από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, οργανώνεται και ολοκληρώνεται η πλήρης παράδοσης των δημόσιων αγαθών σε Ανεξέλεγκτες Εταιρείες (ΑΕ), διότι όπου υπάρχει δημόσιο αγαθό και λαϊκή περιουσία αυτομάτως μεταφράζεται σε μηχανή εσόδων και κερδών.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται έξι χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου 4761/2020, με τον οποίο το ΤΑΠ (Ταμείο Αρχαιολογικό Πόρων και Απαλλοτριώσεων) μετατράπηκε σε ΟΔΑΠ (Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων), με στόχο, όπως υποστήριζε η υπουργός πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τον ριζικό εκσυγχρονισμό του, την αναβάθμιση των υπηρεσιών προς τους επισκέπτες, τον εμπλουτισμό των ειδών στα πωλητήρια και εν τέλει την εξοικονόμηση μεγαλύτερων εσόδων.
Το τι βέβαια εννοούσαν ως εκσυγχρονισμό αποδεικνύεται επί 6 συναπτά έτη: υπέρογκη αύξηση των εισιτηρίων στα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους με παράλληλη κατάργηση της μειωμένης τιμής του χειμώνα, ανάθεση σε ιδιώτη της διαχείριση των εισιτηρίων στην Ακρόπολη, στην Αρχαία Ολυμπία, στην Επίδαυρο, στους Δελφούς και αλλού, ιδιωτικές επισκέψεις των 5.000 ευρώ για φραγκάτους επισκέπτες, ιδιωτικά γεύματα, ακόμα και γαμήλιο πάρτυ σε μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους (21 συνολικά), ανάμεσά τους και το μαρτυρικό Επταπύργιο των βασανισμών και των εκτελέσεων αγωνιστών και κομμουνιστών, ανάθεση σε ιδιώτη μέχρι και των τουαλετών στην Ακρόπολη με αντίτιμο 1 ευρώ η χρήση, οι οποίες ανακαινίστηκαν χρήματα του ΤΑΑ, για να τις παραλάβει καινούργιες ο ανάδοχος κάπου το φθινόπωρο… Ως τότε οι επισκέπτες θα κάνουν ό,τι και όπου μπορούν.
Με τη νομοθέτηση της Ανώνυμης Εταιρείας απογειώνεται ο εκσυγχρονισμός.
Η Ανώνυμη Εταιρεία αναλαμβάνει:
- Τα ηλεκτρονικά εισιτήρια και τα συστήματα πρόσβασης στους χώρους.
- Τα πωλητήρια, τα ηλεκτρονικά καταστήματα, τα αντίγραφα και τα προϊόντα που εμπνέονται από τα μνημεία.
- Τη σήμανση, την εταιρική ταυτότητα και την ψηφιακή προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς.
- Την αξιοποίηση, εκμίσθωση και παραχώρηση ακινήτων.
- Την οργάνωση εκδηλώσεων, ακόμη και γαστρονομικών δράσεων, μέσα σε αρχαιολογικούς χώρους, ιστορικούς τόπους και μουσεία.
- Τη διαμόρφωση προτάσεων για τις τιμές των εισιτηρίων και τη δημιουργία συνδυαστικών πακέτων με υπηρεσίες τρίτων.
- Συνεργασίες με ιδιωτικές εταιρείες και εμπορικά δίκτυα, καθώς και την ανάθεση έργων σε εξωτερικούς συνεργάτες.
Παράλληλα, ο ΟΔΑΠ θα προκαταβάλλει στην εταιρεία την ετήσια αμοιβή διαχείρισης και το 80% των λειτουργικών της δαπανών.
Οι οργισμένες αντιδράσεις αφορούν κυρίως τη σύσταση του «Οργανισμού Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΑΕ», με διακριτικό τίτλο Hellenic Heritage. Η εταιρεία ιδρύεται από το Ελληνικό Δημόσιο και τον ΟΔΑΠ, εποπτεύεται από τον υπουργό Πολιτισμού και έχει διάρκεια 50 ετών, με δυνατότητα παράτασης. Το ποσοστό συμμετοχής του Δημοσίου δεν μπορεί να υποχωρήσει κάτω από το 90% του μετοχικού κεφαλαίου.
Ωστόσο, η αλλαγή βρίσκεται στην έκταση των λειτουργιών που θα αναλάβει. Η Hellenic Heritage θα διαχειρίζεται την ψηφιακή πύλη και τα συστήματα εισιτηρίων, θα αναπτύσσει εμπορική στρατηγική, θα λειτουργεί και θα υποστηρίζει εργαστήρια παραγωγής αντιγράφων και εκθεσιακούς χώρους, θα επιλέγει προϊόντα για τα πωλητήρια και θα συνεργάζεται με ιδιωτικά εμπορικά δίκτυα. Παράλληλα, θα έχει κεντρικό ρόλο στην αξιοποίηση ακινήτων, αναψυκτηρίων και πωλητηρίων, καθώς και στον σχεδιασμό εκδηλώσεων και δράσεων μέσα σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ότι ο ΟΔΑΠ θα προκαταβάλλει, μέσα στους δύο πρώτους μήνες κάθε έτους, το σύνολο της ετήσιας διαχειριστικής αμοιβής της εταιρείας και το 80% των λειτουργικών δαπανών για τις εργασίες που εκτελεί για λογαριασμό του. Το υπόλοιπο 20% θα καταβάλλεται στο τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Τα σωματεία του Πολιτισμού καταγγέλλουν ότι ο ΟΔΑΠ περιορίζεται σταδιακά σε ρόλο χρηματοδότη και επόπτη, ενώ οι πιο ενεργές και προσοδοφόρες λειτουργίες περνούν στη νέα εταιρική δομή. Εκφράζουν επίσης ανησυχίες για την επέκταση των συμβάσεων έργου και των εξωτερικών συνεργασιών, για τη μεταφορά προσωπικού, αλλά και για την πιθανότητα η αύξηση των εσόδων και η εμπορική αξιοποίηση να αποκτήσουν μεγαλύτερο βάρος από την ισότιμη πρόσβαση στα μνημεία και τον εκπαιδευτικό τους χαρακτήρα.
Επτά σωματεία και σύλλογοι από τον χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς, ανάμεσά τους ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και η Πανελλήνια Ένωση Συντηρητών Αρχαιοτήτων, πραγματοποίησαν στις 22 Ιουλίου στάση εργασίας και συγκέντρωση στα γραφεία του ΟΔΑΠ. Διαμηνύουν ότι η εταιρική μορφή θα μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα μνημεία, εισάγοντας ισχυρότερα κριτήρια αποδοτικότητας, επισκεψιμότητας και εμπορικής απόδοσης.
Αναλυτικά η καταγγελία των σωματείων του ΥΠΠΟ:
«Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και η ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ), ακολουθώντας την προσφιλή τους τακτική, επέλεξαν και πάλι να φέρουν και να ψηφίσουν στα τέλη Ιουλίου στη Βουλή, ένα ακόμα νομοσχέδιο-έκτρωμα για τον πολιτισμό.
Με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο προωθείται:
– Η σύσταση της διαβόητης Ανώνυμης Εταιρείας (Α.Ε.) του ΟΔΑΠ, και μάλιστα για 50 χρόνια, που ουσιαστικά υποκαθιστά τον ΟΔΑΠ και τον συρρικνώνει, ολοκληρώνει το έγκλημα που ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια με τη μετατροπή του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης.
– Η ίδρυση ενός νέου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία «Φορέας Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς», που αποκόπτει τους αρχαιολογικούς χώρους από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και στρώνει το έδαφος για την παράδοσή τους σε Δήμους και επιχειρηματίες.
Το νομοσχέδιο ολοκληρώνει μια πορεία που ξεκίνησε πριν αρκετά χρόνια με την υποβάθμιση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων που μετατράπηκε σε ΟΔΑΠ, τα μεγάλα δημόσια μουσεία που αποσπάστηκαν από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και έγιναν ΝΠΔΔ, την επέκταση των χορηγιών, τις παραχωρήσεις χώρων, τις εμπορικές χρήσεις.
Ολοκληρώνει και την πορεία της απίσχνασης του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ από προσωπικό: αντί για μόνιμες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ, θα έχουμε μπλοκάκια, εργολαβίες, ενοικιαζόμενο προσωπικό, στο έλεος του διορισμένου ΔΣ και κάθε εργοδότη.
Λεηλασία του Δημοσίου Χρήματος χωρίς κανένα όφελος για τον λαό και τα μνημεία
– Η Εταιρεία θα εισπράττει “τύποις” για λογαριασμό του Δημοσίου, αλλά στην πράξη θα ξοδεύει ανεξέλεγκτα (απευθείας αναθέσεις, διαφημίσεις, συμβουλευτικές) υπό εντολές της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας, χωρίς έλεγχο, το δημόσιο χρήμα που θα εισπράττει.
– Ένα διορισμένο πανίσχυρο Διοικητικό Συμβούλιο υποκαθιστά την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τον ΟΔΑΠ. Η εταιρεία θα μπορεί να διαχειρίζεται για εμπορικό όφελος τα μνημεία, την περιουσία του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ, και να εισηγείται νομοθετικές διατάξεις στον Υπουργό.
– Τα άρθρα 4-24 του νομοσχεδίου ισχύουν προσωρινά, μέχρι η ίδια η Εταιρεία να αποφασίσει το δικό της Καταστατικό —δηλαδή βασικές διατάξεις (αρμοδιότητες, διαχείριση εσόδων, αμοιβές στελεχών) μπορούν να αλλάξουν μονομερώς από το διορισμένο ΔΣ.
– Και το επιστέγασμα: Αντί η εταιρεία να φέρνει έσοδα στο κράτος, ο δημόσιος ΟΔΑΠ υποχρεούται να της προκαταβάλλει κάθε χρόνο το 80% των λειτουργικών της εξόδων μέσα στο πρώτο δίμηνο, καθώς και «διαχειριστικό κόστος» που θα καθορίζει η ίδια η Α.Ε. Παράλληλα, προβλέπονται τακτικές και έκτακτες επιχορηγήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό, ακόμη και από το ΠΔΕ.
– Οι επισκέψιμοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι αποκόπτονται από την Εφορεία που τους άνοιξε στους δύτες, ανοίγοντας το δρόμο για την αποκοπή και άλλων αρχαιολογικών χώρων από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, ώστε η διαχείρισή τους να ιδιωτικοποιηθεί.
Ποιος θέλει να βάλει χέρι στα έσοδα από τα μνημεία;
Στα 250 εκ. ευρώ υπολογίζονται τα ετήσια έσοδα του ΟΔΑΠ σήμερα. Κανένα πλαφόν δεν υπάρχει για το πόσα από αυτά θα κατευθύνονται στην Α.Ε.!
Οι αρχαιολογικοί χώροι παύουν να αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως χώροι γνώσης, ιστορικής μνήμης και εκπαίδευσης και μετατρέπονται σε «τουριστικά προϊόντα», προσαρμοσμένα στις ανάγκες της αγοράς, των μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων και της κερδοφορίας. Οι εργαζόμενοι, η νεολαία και ο λαός θα βλέπουν ολοένα και περισσότερο την πολιτιστική τους κληρονομιά «με το κυάλι», καθώς η πρόσβαση στα μνημεία και στους αρχαιολογικούς χώρους μετατρέπεται σε προνόμιο όσων μπορούν να πληρώσουν.
Οι ρυθμίσεις αυτές δεν αποτελούν νέα πολιτική. Αποτελούν τη θεσμική την περαιτέρω θεσμική ενίσχυση της πολιτικής «κόστους – οφέλους» που εφαρμόζεται, με βασικό κριτήριο την εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι γαμήλιες εκδηλώσεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, οι ιδιωτικές ξεναγήσεις των 5.000 ευρώ, οι γαστρονομικές βραδιές για ιδιωτικά ιδρύματα και εταιρείες, η εκχώρηση αναψυκτηρίων και πωλητηρίων σε ιδιώτες με διαγωνισμούς με μόνο έναν ή δύο υποψήφιους αναδόχους, αποτελούν μόνο ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα της ίδιας πολιτικής.
Από το 1910 το ελληνικό κράτος είχε θεσμοθετήσει φορείς (Αρχαιολογικό Ταμείο, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων) για να διαχειρίζεται τα έσοδα των μνημείων και να τα επενδύει ξανά στα μνημεία. Η αλλαγή που επιχειρείται – θα αποβεί καταστροφική! Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους στον ΟΔΑΠ και στο Υπουργείο Πολιτισμού. Αφορά κάθε πολίτη.»
ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ από ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟ και THE PRESS PROJECT
- ΣΧΕΤΙΚΗ η ανάρτηση στο μπλογκ μας:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου