«Πωλειτισμός»... σε τιμή ευκαιρίας: Κυβερνητικό νομοσχέδιο-ταφόπλακα για τον πολιτισμό μετά από επτά χρόνια συστηματικής εμπορευματοποίησης

(ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)

«ΠΩΛΕΙΤΙΣΜΟΣ»... ΣΕ ΤΙΜΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ

Νομοσχέδιο – ταφόπλακα για τον πολιτισμό μετά από επτά χρόνια συστηματικής εμπορευματοποίησης

Σύσσωμη η αντιπολίτευση απέναντι στο πολυνομοσχέδιο που ψηφίζεται την Τρίτη στην Ολομέλεια της Βουλής και παραδίδει στα χέρια των ιδιωτών τη διαχείριση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του υπουργείου Πολιτισμού

Βασιλική Τζεβελέκου

Η πολιτική που ασκεί από το 2019 η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού αποσκοπεί, πρωτίστως, στην εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην εκχώρηση της διαχείρισής της σε ιδιώτες. Μεθοδικά και μελετημένα η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με την απόλυτη στήριξη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με σταθερά βήματα και ισχυρούς φίλους, υλοποιεί το σχέδιο που αποτυπώνεται εύγλωττα στο πολυνομοσχέδιο που συζητείται από την Πέμπτη στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων και πρόκειται να ψηφιστεί από την ολομέλεια της Βουλής την προσεχή Τρίτη.

Παρ’ ότι είναι κρατική υποχρέωση συνταγματικά κατοχυρωμένη η πολιτική διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, η κυβέρνηση προωθεί την ίδρυση της Ανώνυμης Εταιρείας «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης της Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς» (Hellenic Heritage Organisation SA) που θα διαχειρίζεται, χωρίς ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο, την κινητή και ακίνητη περιουσία του υπουργείου Πολιτισμού και όλα τα έσοδα από εισιτήρια, πωλητήρια, αναψυκτήρια, ακριβή αντίγραφα, εκδόσεις που το 2025 ανήλθαν σε 250 εκατ. ευρώ. Και αυτό για 50 χρόνια με δυνατότητα ανανέωσης για άλλα 50 χρόνια.

Σύσσωμη η αντιπολίτευση αναμένεται να καταψηφίσει το νομοσχέδιο, όπως φάνηκε από τις τοποθετήσεις των εισηγητών και των ομιλητών την πρώτη ημέρα, που θα περάσει βέβαια με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας και ας εκφράζουν διαφωνίες ακόμα και στελέχη της. Η ΔΑΚΕ πάντως στην πρόσφατη συνεδρίαση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων-ΥΠΠΟ είπε «όχι», ενώ ο Γιάννης Τσακοπιάκος το υπερασπίστηκε με σθένος, όπως συνέβη και χθες κατά τη διάρκεια της ακρόασης των φορέων στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων. Η επεξεργασία του σχεδίου νόμου θα ολοκληρωθεί τη Δευτέρα (27/7) και την Τρίτη θα κατατεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια.

Η πολιτική που εφαρμόζει η Λίνα Μενδώνη αντικατοπτρίζεται στην απαράδεκτη συμφωνία της Συλλογής Στερν, στη μετατροπή των πέντε μεγάλων δημόσιων μουσείων σε ΝΠΔΔ με το πρόσχημα της ευελιξίας τους, αλλά και στην πρώτη νομοθετική πρωτοβουλία το 2020. Με τον νόμο 4761/2020, άλλαξε το ΤΑΠ (Ταμείο Αρχαιολογικό Πόρων και Απαλλοτριώσεων) στον ΟΔΑΠ, τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων δηλαδή, με στόχο, όπως έλεγε, τον ριζικό εκσυγχρονισμό του, την αναβάθμιση των υπηρεσιών προς τους επισκέπτες, τον εμπλουτισμό των ειδών στα πωλητήρια και εν τέλει την εξοικονόμηση μεγαλύτερων εσόδων. Με δουλειά και προσήλωση τα πράγματα άλλαξαν προς την κατεύθυνση της φιλελεύθερης πολιτικής της κυβέρνησης. Με πρόεδρο τη Νικολέτα Βαλάκου, στενή φίλη και εκλεκτή συνεργάτιδα της Λίνας Μενδώνη, με διορισμένα μέλη στο Δ.Σ. που δεν έχουν σχέση με την πολιτιστική κληρονομιά, ο προσανατολισμός του ΟΔΑΠ έθεσε προτεραιότητα την ιδιωτικοποίηση και την εμπορευματοποίηση των μνημείων. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια ενισχύθηκε για τους σκοπούς του με 52 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας!

Στο μεταξύ εισηγήθηκε την υπέρογκη αύξηση των εισιτηρίων στα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους, ενώ κατάργησε τη μειωμένη τιμή του χειμώνα.

Ανέθεσε σε ιδιώτες, έναντι μεγάλης αμοιβής, τη διαχείριση των εισιτηρίων της Ακρόπολης και άλλων σημαντικών αρχαιολογικών χώρων (Αρχαία Ολυμπία, Επίδαυρος, Δελφοί κ.ά.).

Εισήγαγε τις «πριβέ επισκέψεις» στην Ακρόπολη, έναντι 5.000 ευρώ, τις οποίες ανέθεσε επίσης σε ιδιωτική εταιρεία.

Με φωτογραφικό διαγωνισμό παρέδωσε τα αναψυκτήρια των μεγαλύτερων αρχαιολογικών χώρων στην αλυσίδα «Γρηγόρης», με πρόσχημα ότι μαζί θα ανοίξει και τα καφέ των μικρότερων χώρων, στόχος που δυστυχώς δεν έχει επιτευχθεί σε πολλές περιπτώσεις.

Ο ΟΔΑΠ στη νέα εποχή του ξεκίνησε τα ιδιωτικά γεύματα σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία με αποκορύφωμα το κρητικό γλέντι που έστησε πέρυσι το καλοκαίρι στη Σπιναλόγκα, ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων. Προχώρησε παραπέρα τη δράση του καθώς ανακοίνωσε ότι 21 αρχαιολογικοί χώροι θα διατίθενται για ιδιωτικά γεύματα, ανάμεσά τους και o μαρτυρικός τόπος του Επταπυργίου. Τον Απρίλιο 2026, με νέο διαγωνισμό παραχώρησε σε ιδιώτη τους χώρους υγιεινής και τις θυρίδες φύλαξης (lockers) της Ακρόπολης. Παρά το τσουχτερό εισιτήριο των 30 ευρώ, οι επισκέπτες είναι υποχρεωμένοι να καταβάλουν 1 ευρώ για χρήση τουαλέτας και 2 ευρώ για ντουλάπι προσωρινής αποθήκευσης!

Είναι ενδεικτικό το πρόσφατο άρθρο της Libération, έπειτα από ρεπορτάζ στην Ακρόπολη, που κάνει λόγο για «κόλαση» για τους τουρίστες και τους εργαζόμενους, για συνθήκες που δεν τιμούν τη χώρα, το μνημείο και το υπουργείο Πολιτισμού («Libération: Παγίδα για τους τουρίστες η Ακρόπολη – Χωρίς τουαλέτες, σκιά και δυνατότητα αγοράς νερού», efsyn.gr).

Μια χώρα υπό ολοκληρωτική λεηλασία - Της Δήμητρας Μυρίλλα

Μια χώρα υπό ολοκληρωτική λεηλασία

  ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΥΡΙΛΛΑ

Η Ανώνυμη Εταιρεία που θα παραλάβει την διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων για 50 συν 50 χρόνια, για την ακρίβεια το κερδοφόρο μέρος της  (αναψυκτήρια, πωλητήρια, εισιτήρια, ακίνητη περιουσία) – διότι το άλλο, το κοστοβόρο, θα παραμείνει να καλύπτεται από τα πενιχρά δημόσια κονδύλια – είναι η υψηλή πύλη για περνάνε στο εξής με δόξα και τιμή εταιρείες,  ξιπασμένοι πλην όμως φιλάρχαιοι “επενδυτές”, διαφόρων ειδών και τραπεζικών λογαριασμών αρπακτικά και να βυσσοδομούν κερδοσκοπικά πάνω στη σώμα των μνημείων, δηλαδή της Μνήμης.

Μια κυβέρνηση σε πλήρη αποδρομή, αλλά ταυτόχρονα και σε απόλυτη εγρήγορση, σπεύδει – για παν ενδεχόμενο – να βουλώσει όποιες τρύπες λαϊκής περιουσίας έχουν απομείνει, με αλλότριες ανώνυμες εταιρείες και ιδιώτες τρωκτικά. 

Ο,τι ζούμε, ακούμε, βλέπουμε δεν είναι απλώς ένα οργανωμένο κυβερνητικό πρόγραμμα. Είναι λεπτομερές σχέδιο καταστρωμένο προσεκτικά – εδώ και 3 δεκαετίες τουλάχιστον – για την καθολική παράδοση του δημοσίου χώρου, του εθνικού πλούτου, της λαϊκής πολιτιστικής – πολιτισμικής κληρονομιάς. Παράδοση η οποία ακολουθείται ήδη ή θα ακολουθηθεί από οργιώδη λεηλασία  με όλους τους τύπους του ιδιωτικού και προπάντων κερδοσκοπικού δικαίου. 

Ηταν θέμα χρόνου να φτάσουμε, λοιπόν, και στα Μνημεία. Οχι που τέτοιο “φιλέτο”, “μαγαζί γωνία” θα έμενε εκεί να κρατάει “Θερμοπύλες” δημόσιου συμφέροντος, περιουσίας του λαού και άλλα τέτοια… κομμουνιστικά.  

Να θυμίσουμε ότι το 2018 – με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – στον κατάλογο των 10.119 ακινήτων κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου που περνούσαν  στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε. (ΕΤΑΔ), θυγατρική του λεγόμενου Υπερταμείου (Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. – ΕΕΣΥΠ), φιγουράριζαν και δεκάδες μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι, που κρύβονταν πίσω από αδιευκρίνιστους κωδικούς.  Οταν το “έγκλημα” αποκαλύφθηκε η κυβέρνηση ανέκρουσε πρύμναν, αλλά η στόχευση είχε ήδη ξεκαθαρίσει…

Το νομοσχέδιο, λοιπόν, που συντάχθηκε για να περάσει άρον άρον μέσα στο καλοκαίρι δεν είναι ένα κακό σπυρί που εμφανίστηκε ξαφνικά. Είναι λογική συνέχεια μιας μακράς πορείας που δεν ξεκίνησε με την κυβέρνηση Μητσοτάκη, εντούτοις με την κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει λάβει την πιο προκλητική, κυνική και άγρια μορφή της. 

Οταν πριν από πολλά χρόνια, στη δεκαετία του ’90, άνοιγε το θέμα της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ στο πλαίσιο της εφαρμογής της ευρωπαϊκής οδηγίας 96/92/ΕΚ για την “απελευθέρωση” της αγοράς ενέργειας και ουσιαστικά άνοιγε το γαϊτανάκι των ιδιωτικοποιήσεων που θα ακολουθούσαν, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η κερδοσκοπική μανία  θα έφτανε μέχρι τα ίδια τα μνημεία. Οχι πως δεν γίνονταν κατά καιρούς προσπάθειες να βρεθεί ένα παράθυρο ώστε ο ιδιωτικός τομέας να βάλει και εκεί το αρπακτικό χεράκι του. Ωστόσο, μια τέτοια απόπειρα άγγιζε πολύ ιδιαίτερα και ευαίσθητα αντανακλαστικά συνολικά του λαού και ειδικότερα της αρχαιολογικής υπηρεσίας. 

Στο μεταξύ ο καπιταλισμός ετοιμαζόταν ασμένως για την κρίση που θα ερχόταν, η ΕΕ έβγαζε τους φετφάδες περί “απελευθέρωσης” της αγοράς και του “ανταγωνισμού”, οι κυβερνήσεις η μία μετά τη άλλη οργάνωναν τις κινήσεις τους.  Η ΔΕΗ και ο ΟΤΕ έγιναν εταιρείες με “πελάτες” 10 εκ. λαού, σίγουρη επένδυση, τους δρόμους τους πήραν πανωπροίκι οι εργολάβοι – αυτό κι αν είναι σίγουρο και μεγάλο κέρδος – και μετά ήρθε η κρίση, ήρθαν τα Μνημόνια, το Υπερταμείο, τα αεροδρόμια, τα λιμάνια, γη στους Λάτσηδες για ουρανοξύστες, άλλη γη στους Νιάρχους για να πάρουν το πολιτισμό εργολαβία, καμένα βουνά στους εργολάβους για να κουβαλάνε ανεμογεννήτριες, κουρελόχαρτο οι κηρυγμένες περιοχές NATURA, ξεφύτρωναν οι τουριστικές επενδύσεις με τους εργαζόμενους σχεδόν δούλους να τρέχουν για να ικανοποιήσουν τα καπρίτσια ξιπασμένων λούμπεν λεφτάδων. 

Μαζί με τη Ανώνυμη Εταιρεία για τη διαχείριση των μνημείων και  ακριβώς τις ίδιες ημέρες, η κυβέρνηση επιδεικνύει ιδιαίτερη σπουδή να κλείσει αυτό το καλοκαίρι στη Βουλή και το θέμα της διαχείρισης των υδάτων καταθέτοντας το σχετικό νομοσχέδιο. Εκεί, λοιπόν, μεταξύ άλλων που οδηγούν βήμα – βήμα και στην ιδιωτικοποίηση του νερού, εισάγονται και ρυθμίσεις  “για την πολεοδόμηση εγκαταλελειμμένων, μικρών και φθινόντων οικισμών”, επιτρέποντας τη επέκτασή τους από 50 ως 200 στρέμματα με ευνοϊκούς όρους  και διευκολύνσεις σε συνεταιρισμούς και άλλους ιδιωτικούς φορείς. 

Με απλά  λόγια να μην μείνει κενή, άδεια, μη “αξιοποιήσιμη” καμία σπιθαμή γης. Ακόμα και σε εκείνες τις νησιωτικές ή ορεινές γωνιές, που έχουν κατορθώσει να κρυφτούν από την τουριστική επένδυση, υπό την εντελώς ψευδή επίκληση της “αναβάθμισης οικισμών” θα ξεφυτρώσουν πολυτελή resorts, τουριστικά συγκροτήματα και επενδυτές της golden visa. 

Ομως με τους τόπους και τα μνημεία συμβαίνει και κάτι άλλο, εξίσου σοβαρό με την εξασφάλιση εγγυημένου κέρδους. 

Η βίαιη αποκοπή και αποξένωση του κάθε ανθρώπου από τον τόπο και τα μνημεία, από ό,τι φέρει προσωπικές και συλλογικές μνήμες, απ’ ό,τι τον συνδέει με τη γη, τη φύση, την ιστορία έχει ως μοιραία κατάληξη λαούς χωρίς συνεκτικούς ιστούς και μνήμες. Ανθρώπους που η ζωή τους είναι ψηφιακές αποτυπώσεις σε κοινωνικά δίκτυα…

Αυτοί θα πουλήσουν και την Ακρόπολη…: Η κυβέρνηση εκποιεί μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους σε ιδιώτες ξεπουλώντας τον Πολιτισμό της χώρας

Ο φορέας θα διαχειρίζεται για 50 χρόνια τα έσοδα από το πολιτιστικό απόθεμα, που το 2025 ανήλθαν σε 250 εκατ. ευρώ.

Το μεγάλο ξεπούλημα του πολιτισμού: Η κυβέρνηση προσφέρει μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους σε ιδιώτες

Ο νέος κρατικός φορέας θα κάνει ευκολότερη και ταχύτερη την εκποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ιδιώτες. Ηχηρό μήνυμα ενάντια στο «ξεπούλημα» και την υποθήκευση της περιουσίας του Πολιτισμού έστειλε ο Συντονισμός σωματείων του ΥΠΠΟ. Η Α.Ε. έχει λαμβάνειν με την ίδρυσή της 3 εκατ. ευρώ ως έκτακτη επιχορήγηση και ακόμα 3 εκατ. ευρώ σε μετοχές από το Δημόσιο και τον ΟΔΑΠ.

 Λένα Κυριακίδη

Στη λεηλασία των εσόδων από το σύνολο του πολιτιστικού αποθέματος, που μόνο το 2025 απέφερε 250 εκατ. ευρώ, προχωρά η κυβέρνηση, συστήνοντας Ανώνυμη Εταιρεία του Οργανισμού Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς με την οποία «αναβαθμίζει» το συνεκτικό σχέδιο της Νέας Δημοκρατίας για την παραχώρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ιδιώτες.

Με νομοσχέδιο-σκούπα το υπουργείο Πολιτισμού αναθέτει σκανδαλωδώς στην Α.Ε. τη διαχείριση αρχαιολογικών χώρων, μουσείων και ιστορικών τόπων, την εκμετάλλευση εισιτηρίων, πωλητηρίων και αναψυκτηρίων, την αξιοποίηση κινητής και ακίνητης περιουσίας, την εμπορική προβολή, προώθηση και άρα τη δημόσια εικόνα των μνημείων για 50 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για άλλα 50. Θα αναλαμβάνει επίσης την παραγωγή και τη διάθεση των πωλητέων.

Οι διατυπώσεις περί προστασίας της πολιτικής κληρονομιάς διαψεύδονται από το περιεχόμενο άρθρων του σχεδίου νόμου για την κερδοσκοπική αποστολή του νέου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου και την περαιτέρω αξιοποίηση πόρων, υποδομών και του ίδιων των πολιτισμικών αγαθών, ως επενδυτικά και τουριστικά προϊόντα, σε αντίθεση με τον κοινωνικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα τους, με αποτέλεσμα να εγείρεται ζήτημα συνταγματικότητας.

Σκανδαλώδεις προβλέψεις

Με εισήγηση των υπουργείων Πολιτισμού και Εθνικής Οικονομίας και χωρίς επιστημονικά κριτήρια επιλέγονται το επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο και ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, που διέπεται από τη νομοθεσία περί εταιρικής διακυβέρνησης. Μάλιστα, οι εποπτικές διαδικασίες του συστήματος εσωτερικού ελέγχου θα παρακολουθούνται από επιτροπή ελέγχου, η οποία θα αποτελείται από μέλη τα οποία θα παύονται και θα διορίζονται από τη γενική συνέλευση των μετόχων.

Η Α.Ε. έχει λαμβάνειν με την ίδρυσή της 3 εκατ. ευρώ ως έκτακτη επιχορήγηση και ακόμα 3 εκατ. ευρώ σε μετοχές από το Δημόσιο και τον ΟΔΑΠ, πρόβλεψη που αφήνει ανοιχτή την κερκόπορτα για συμμετοχή της ιδιωτικής αγοράς στη διαχείριση. Σύμφωνα με τις διατάξεις, ποσοστό 60% των καθαρών εσόδων αποδίδεται στον ΟΔΑΠ, ενώ το υπόλοιπο παραμένει στην εταιρεία για την εξυπηρέτηση και τη χρηματοδότηση της λειτουργίας και των επενδυτικών της δράσεων.

Νέα, λοιπόν, λειτουργικά έξοδα, αλλά και εξασφαλισμένα τα κέρδη του νέου φορέα που δημιουργεί το υπουργείο Πολιτισμού αντί να ανταποκριθεί στο διαχρονικό πρόβλημα της υποστελέχωσης κρίσιμων υπηρεσιών. Ενδεικτικό δε της βιασύνης του να νομοθετήσει κατακαλόκαιρο αποτελεί πως η δημοσίευση της αιτιολογικής έκθεσης του ν/σ έγινε λίγες μέρες πριν από τη λήξη της δημόσιας διαβούλευσης, που ολοκληρώθηκε χθες.

«Όχι» στο ξεπούλημα

Ηχηρό μήνυμα ενάντια στο «ξεπούλημα» και την υποθήκευση της περιουσίας του Πολιτισμού έστειλε ο Συντονισμός σωματείων του ΥΠΠΟ, που προχωρά αύριο σε στάση εργασίας από τις 12.00 έως τη λήξη της βάρδιας.

«Ανώνυμη Εταιρεία» για τη διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς! Η κυβέρνηση μετατρέπει σε «οίκο εμπορίου» τα Μνημεία

«Ανώνυμη Εταιρεία» για τη διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς ! Η κυβέρνηση μετατρέπει σε «οίκο εμπορίου» τα Μνημεία

Τα σωματεία του Υπουργείου Πολιτισμού  Δευτέρα 20 Iουλίου πραγματοποιούν Συνέντευξη Τύπου ενάντια  στην ίδρυση Ανώνυμης Εταιρείας.

Η κυβέρνηση, τις τελευταίες ημέρες έχει θέσει προς διαβούλευση σχέδιο νόμου του ΥΠΠΟ, το οποίο μεταξύ άλλων προβλέπει τη σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΑΕ» (Hellenic Heritage Organisation SA)!

Η κυβέρνηση του Μητσοτάκη το έκανε και αυτό! Να στήσει εταιρεία για την διαχείριση των μνημείων!

Ο Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ),  άλλοτε Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ), που διαχειρίζεται κρίσιμες λειτουργικές ανάγκες  μουσείων και αρχαιολογικών χώρων, ήταν ανέκαθεν η χρυσοτόκος όρνιθα για το Υπουργείου Πολιτισμού.

Και αυτό διότι είναι  μία από τις βασικότερες χρηματοδοτικές πηγές της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.  Εισπράττει τα εισιτήρια, διαχειρίζεται τα πωλητήρια στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία καθώς και άλλα ακίνητα και διαθέτει την αποκλειστικότητα – προς όφελος του δημοσίου – των πιστών αντιγράφων αρχαίων έργων τέχνης προς πώληση. Τα έσοδα από όλα τα παραπάνω διατίθενται για τις λειτουργικές ανάγκες των αρχαιολογικών χώρων και μουσείων.

Αλλά στο πολύ κοντινό μέλλον… όλα τα παραπάνω αναμένεται να είναι απλώς παρελθόν.

Το εισπρακτικό εύρος του τέως ΤΑΠ και νυν ΟΔΑΠ το γνώριζαν φυσικά  όλες οι κυβερνήσεις, αλλά κυρίως οι… φιλάρχαιοι επενδυτές και χορηγοί, γι’ αυτό και προσπαθούσαν διακαώς να κάνουν τις … όρνιθες να κακαρίζουν αγοραία.

Θυμίζουμε, το παράδειγμα του ΟΠΕΠ ΑΕ (Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού) που ιδρύθηκε το 1997 με υπουργό Πολιτισμού τον Ευ. Βενιζέλο μόνο για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων, αποφασίστηκε να παραμείνει ενεργός και μετά το 2004,  ανέλαβε από το ΤΑΠΑ τα πωλητήρια στους πλέον προβεβλημένους αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της χώρας, την εκχώρηση της παραγωγής μουσειακών αντιγράφων σε ιδιωτικές εταιρίες, υπέγραψε μια σκανδαλώδη σύμβαση με τη Siemens για την εγκατάσταση 4.500 «φορητών ξεναγών» σε 15 αρχαιολογικούς χώρους (που δεν υλοποιήθηκε ποτέ, ενώ πληρώθηκαν 4 εκατομμύρια ευρώ ως προκαταβολή) και τελικά έκλεισε με έλλειμμα 14 ευρώ!

Θυμίζουμε, επίσης πως ήδη ο ΟΔΑΠ έχει απωλέσει τα έσοδα από τα 5 μεγάλα αρχαιολογικά μουσεία που έγιναν ΝΠΔΔ με διορισμένα από την κυβέρνηση Διοικητικά Συμβούλια. Στην πραγματικότητα τα έσοδα από αυτά τα μουσεία τα στερούνται οι μικρότεροι αρχαιολογικοί χώροι.

Τελευταία προσπάθεια είναι το νομοσχέδιο – πολιτιστική «σκούπα» της κυβέρνησης, που βγήκε σε διαβούλευση,  εμπνεύσεως Λίνας Μενδώνη και φέρει τον τίτλο: «Σύσταση νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, με την επωνυμία «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΑΕ» (Hellenic Heritage Organisation SA), Αναδιοργάνωση του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (Ο.Δ.Α.Π.) – Στρατηγική για την προστασία και ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας – Ίδρυση Φορέα Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς – Εφαρμογή του εθνικού σχεδίου δράσης με σκοπό την ανάπτυξη του Οπτικοακουστικού Δημιουργικού Τομέα (Ο.Δ.Τ.) – Ρυθμίσεις για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς – Διαχείριση και διανομή αδιάθετων ποσών πνευματικών δικαιωμάτων – Θέματα Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας και άλλων εποπτευόμενων φορέων του Υπουργείου Πολιτισμού»»

 Με αυτό, λοιπόν, το σχέδιο νόμου, δίπλα  στον ΟΔΑΠ στήνεται μία Ανώνυμη Εταιρεία,  η οποία με χρήματα του δημοσίου – ο ΟΔΑΠ θα καλύπτει τα λειτουργικά της έξοδα και μάλιστα προκαταβάλλοντας το διαχειριστικό κόστος – θα είναι θεσμικά και λογιστικά απελευθερωμένη  να οργανώνει δουλίτσες με ιδιώτες που νοιάζονται για… τον πολιτισμό. Επίσης, ροβλέπεται η Εταιρεία να παίρνει και έκτακτες επιχορηγήσεις από τον ΟΔΑΠ (άρθρο 17, παρ. 1), καθώς και τακτική και έκτακτη επιχορήγηση από τον κρατικό προϋπολογισμό και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (άρθρο 17, παρ 1).

Στην πραγματικότητα, πρόκειται μία προδιαγεγραμμένη πορεία ετών, η οποία οδηγούσε σε αυτό το αποτέλεσμα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στον νόμο Ν.4761/2020 “Αναδιοργάνωση του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων και μετονομασία του σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων, προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς στο εξωτερικό, ρυθμίσεις για το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και το μουσείο «Φοίβος Ανωγειανάκης» και άλλες διατάξεις» προβλέπεται η σημερινή εξέλιξη, η οποία βέβαια πάει και ένα βήμα πέρα από το νόμο.

Συγκεκριμένα άρθρο 5 αναφέρεται ότι «Για την υποστήριξη της εκπλήρωσης των αναπτυξιακών σκοπών του Ο.Δ.Α.Π. με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού και Αθλητισμού, κατόπιν εισήγησης του Δ.Σ. του Ο.Δ.Α.Π., μπορεί να συστήνεται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ειδικού σκοπού. Το Ν.Π.Ι.Δ. διοικείται από Δ.Σ. που ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού μετά από πρόταση του Δ.Σ. του Ο.Δ.Α.Π. και έχει αποκλειστικό αντικείμενο τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας της παρ. 1 του άρθρου 4.»

Τότε ήταν που σταμάτησε να ανακατευθύνει έσοδα για τις ανάγκες των αρχαιολογικών χώρων. 

Στην πραγματικότητα ,τα τελευταία χρόνια και με σημείο καμπής το Ταμείο Ανάκαμψης, ο ΟΔΑΠ διαμελιζόταν και διαμοιραζόταν σε ιδιώτες για να προσφέρουν διαφόρων ειδών υπηρεσίες, υπό το βολικό επιχείρημα της υποστελέχωσης.   

Και παρά το γεγονός ότι τουλάχιστον τα τελευταία 30 χρόνια το πρόβλημα του πρώην ΤΑΠ, σημερινός ΟΔΑΠ ήταν πράγματι η ακραία υποστελέχωση, τα σχεδόν 50 εκ. του ΤΑΑ που βρέθηκε να διαχειρίζεται, αντί να κατευθυνθούν σε προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, αλλά και εκσυγχρονισμό του φορέα, πήγαν σχεδόν όλα σε εταιρείες.

Εταιρείες οι οποίες ανέλαβαν από την κρίσιμη διαχείριση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου μέχρι και  την μισθοδοσία των υπαλλήλων, αλλά και προσλήψεις προσωπικού για τα πωλητήρια των αρχαιολογικών χώρων. Σύμφωνα με τους εργαζόμενους του ΟΔΑΠ περίπου 45 (!) εταιρείες έχουν συνάψει μεγάλες συμβάσεις κατόπιν διαγωνισμών, αλλά και μικρότερες με απ’ ευθείας αναθέσεις. Εφτασαν να αναθέτουν σε ιδιώτη ακόμα και τις τουαλέτες στην Ακρόπολη με αντίτιμο για τον χρήστη 1 ευρώ! Το αποτέλεσμα είναι, το ήδη ελάχιστο προσωπικό να τρέχει με εξοντωτικούς ρυθμούς πίσω από διαγωνισμούς και παραλαβές έργων και υπηρεσιών.

Με άλλα λόγια υπάλληλοι ως «υπηρετικό» προσωπικό διευθετήσεως των υποθέσεων των ιδιωτικών εταιριών.

Η ίδια πολιτική θα ανατεθεί τώρα σε μια ΑΕ εκτός δημόσιου λογιστικού, εκτός κάθε διαφάνειας και θεσμικής δικλείδας. Η διαχείριση αρχαιολογικών χώρων, μνημείων, μουσείων ιστορικών τόπων, η διαχείριση των εισιτηρίων, τα πωλητήρια, τα αναψυκτήρια, η κινητή και ακίνητη περιουσία του ΟΔΑΠ και του ΥΠΠΟ, θα αποτελούν αντικείμενο Ανώνυμης Εταιρείας!

Σύρος: Προβολή του ντοκιμαντέρ του WWF Ελλάς, «Γυάρος: Η ιστορία της θάλασσας» | Παρασκευή 17/7, ώρα 20:30, Ενυδρείο Κινίου [VIDEO]

Πρόσκληση

Με μεγάλης μας χαρά σας καλούμε στις 17 Ιουλίου, στις 20.30,

στην προβολή του νέου ντοκιμαντέρ του WWF Ελλάς στη Σύρο, «Γυάρος: Η ιστορία της θάλασσας»!

 

Θα χαρούμε ιδιαίτερα να μοιραστείτε την πρόσκληση με φίλους, συνεργάτες ή ανθρώπους που πιστεύετε ότι θα ενδιαφέρονταν για τη Γυάρο και το μοναδικό φυσικό και ιστορικό χαρακτήρα της.

Με εκτίμηση,

Γιάννης Πρεβεδούρος | Υπεύθυνος Τοπικών Δράσεων Σύρου | WWF Ελλάς

 

- ΔΕΙΤΕ το trailer: 

 

 

***

altersyros: Με αφορμή την παραπάνω προβολή και τις, μάλλον θετικές αποτιμήσεις του WWF Hellas (βλέπε εδώ, εδώ και εδώ) ή άλλων περιβαλλοντικών οργανώσεων, για το Προεδρικό Διάταγμα που αναφέρεται στην προστασία της Γυάρου, παραθέτουμε, για πληρέστερη ενημέρωση των αναγνωστών μας, και τις αντιρρήσεις τού "Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967- 1974 (ΣΦΕΑ)":  

Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967- 1974 (ΣΦΕΑ)

ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ (7-6-2026)

ΓΙΑ ΤΟ Π.Δ. ΦΕΚ Δ 280/20.04.2026 «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη»

Στις 20/4/2026 δημοσιεύθηκε στην ΄ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ΄ το ΠΔ «Χαρακτηρισμός, οριοθέτηση και καθορισμός ζωνών και ειδικών κατηγοριών χρήσεων γης της Περιοχής Προστασίας της Βιοποικιλότητας "Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη"».

Στον απολογισμό του το ΔΣ του ΣΦΕΑ αναφέρεται για το ζήτημα αυτό:

'Κορυφαία περίπτωση, το θανατονήσι της Γυάρου, για την οποία παραμένει ανεκπλήρωτη η υποχρέωση που ανέλαβε η ελληνική Πολιτεία το 2001 για τη διάσωση και αποκατάσταση των φυλακών. Το πρόσφατα δημοσιευμένο Π.Δ. για την “Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή της Γυάρου”, αφορά μόνο την νομική προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας του νησιού. Όσο για τις βραβευμένες προτάσεις του διαγωνισμού της ALUMIL κινούνται στο πεδίο του 'σκοτεινού τουρισμού' και της 'βιώσιμης ανάπτυξης'.

Αλλά το ΠΔ όχι μόνο δεν προσφέρει καμιά νομική προστασία στη «θαλάσσια βιοποικιλότητα του νησιού», αλλά, αντίθετα, προωθεί παραπέρα τις 'ιδέες' της ALUMIL, καθώς κινείται στο ίδιο «πεδίο του ’σκοτεινού τουρισμού’ και της ’βιώσιμης ανάπτυξης’.

Με το υπόψη ΠΔ η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί να ολοκληρώσει τον ιστορικό θάνατο της Γυάρου, μετατρέποντάς την από «σημαντικό χώρο ιστορικής μνήμης που έχει αναπόσπαστα συνδεθεί με την ιστορία της νεώτερης Ελλάδας» σε τουριστικό αξιοθέατο, πολλά υποσχόμενο για νέες επικερδείς επενδύσεις του κεφαλαίου.

Πρόκειται για Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) στοιχείο, όμως, που όχι μόνο δεν αποτρέπει την εμπορευματοποίησή της, αλλά την ενισχύει στο πλαίσιο του φυσιολατρικού, εν ολίγοις και πολιτιστικού τουρισμού, χωρίς να αποκλείει τη χωροθέτηση και άλλων εγκαταστάσεων, ενεργειακών (ΑΠΕ) και μη.

Οι διατάξεις του ΠΔ δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης γι' αυτό:

1. Στο άρθρο 1, «Σκοπός», μεταξύ των τριών «επιδιώξεων» του ΠΔ, από τις οποίες απουσιάζει κάθε αναφορά στον ιστορικό, μνημειακό χαρακτήρα του νησιού, περιλαμβάνεται - και εδώ βρίσκεται η ουσία - η «γ) ρύθμιση των χρήσεων γης και των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων μέσω του καθορισμού ζωνών προστασίας, καθώς και η θέσπιση ειδικότερων μέτρων ανά ζώνη προστασίας». Ειδικότερες ρυθμίσεις παραπέμπονται με την παρ. 6 του άρθρου 5 στο μελλοντικό «Σχέδιο Διαχείρισης (...) της Προστατευόμενης Περιοχής νήσου Γυάρου». Όσο για τον «Φορέα Διαχείρισης» της «Προστατευόμενης Περιοχής», το «αφεντικό» τον έχει από τώρα προβλέψει στο άρθρο 6. Δεν είναι άλλος από το περιβόητο ΝΠΙΔ «Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής - ΟΦΥΠΕΚΑ», εγνωσμένης αξίας στη διευκόλυνση των επενδυτικών σχεδίων του κεφαλαίου.

2. Όμως στο άρθρο 5, «Γενικές ρυθμίσεις προστασίας», οι πραγματικές στοχεύσεις της κυβέρνησης αποσαφηνίζονται:

«1. Σε όλες τις Ζώνες της Προστατευόμενης Περιοχής νήσου Γυάρου επιτρέπονται, εκτός από την εκτέλεση έργων και την άσκηση δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στις ειδικές κατηγορίες χρήσεων κάθε ζώνης κατά το άρθρο 4, και τα εξής:

«α ) Έργα η πραγματοποίηση των οποίων επιβάλλεται για επιτακτικούς λόγους σημαντικού δημοσίου συμφέροντος σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 4014/2011».

Σημειώνεται ότι στην υπόψη παρ. 4, ορίζεται ρητά ότι περιλαμβάνονται και έργα για λόγους «κοινωνικής ή οικονομικής φύσεως». Δηλαδή περιλαμβάνονται τα πάντα υπό τη σκέπη κατευθύνσεων και οδηγιών της Ε.Ε., στις οποίες ως πρώτιστο «δημόσιο συμφέρον» αναγορεύονται τα κέρδη του κεφαλαίου. Περιλαμβάνονται και τα ήδη αδειοδοτημένα χερσαία συγκροτήματα των ανεμογεννητριών, καθώς και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα (ΥΑΠ). Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του «Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» (Νοέμβρης 2023) προβλέπει 3 ΥΑΠ να ζώνουν τη Γυάρο, τα 2 από τα οποία σε απόσταση μόλις 1.852 μ. από την ακτογραμμή του νησιού.

Με βάση τα παραπάνω:

Η Ακρόπολη ως εμπόρευμα - "Δίνεις 30 ευρώ και δεν έχεις ούτε νερό" - "Τουαλέτες κλειστές για το κοινό εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο" (ΕΙΚΟΝΕΣ & VIDEO)

ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSI

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΩΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ – “ΔΙΝΕΙΣ 30 ΕΥΡΩ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΧΕΙΣ ΟΥΤΕ ΝΕΡΟ”

REPORTAGE

ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΟΥΝΤΟΥΡΗ

Κλειστές τουαλέτες, νερό επί πληρωμή και προβλήματα προσβασιμότητας συνθέτουν την εικόνα μιας Ακρόπολης που λειτουργεί όλο και περισσότερο ως εμπόρευμα.

Η Ακρόπολη δέχεται περισσότερους από 4,5 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο, κατά μέσο όρο πάνω από 12.000 ανθρώπους την ημέρα, καθώς αποτελεί ένα από τα λαμπρότερα πολιτιστικά σύμβολα παγκοσμίως. Είναι, αδιαμφισβήτητα, το κορυφαίο και σπουδαιότερο μνημείο της χώρας μας.

Ωστόσο, οι άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά στον Βράχο περιγράφουν μια πραγματικότητα που, όπως λένε, προσβάλλει το ίδιο το μνημείο, όσους εργάζονται για αυτό, αλλά και τους επισκέπτες, που φτάνουν από κάθε γωνιά του κόσμου για να θαυμάσουν τον Παρθενώνα, το Ερέχθειο και τα υπόλοιπα μνημεία του “ιερού Βράχου”.

Τουαλέτες που δεν λειτουργούν, νερό μόνο επί πληρωμή, ασανσέρ, που κάθε άλλο παρά εξασφαλίζει σταθερή προσβασιμότητα, είναι μόνο μερικά από τα “κακώς κείμενα” που καταγγέλλουν εργαζόμενοι στην Ακρόπολη. Ακόμα και τα μάρμαρα που φτάνουν στο ναό για τα αναστηλωτικά έργα είναι “δεύτερης και τρίτης ποιότητας”, όπως καταγγέλλουν.

Tourists visit the 5th century B.C. Parthenon temple atop the Acropolis hill in Athens, Friday, Oct. 31, 2025. (AP Photo/Petros Giannakouris)

Για τους ίδιους, όλα αυτά δεν είναι μεμονωμένες αστοχίες, αλλά ενδείξεις μιας συνολικότερης αντίληψης και στόχευσης, η οποία βλέπει την Ακρόπολη περισσότερο ως εμπόρευμα και λιγότερο ως ένα πολύτιμο πολιτιστικό αγαθό.

ΤΟΥΑΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΝΕΡΟ ΕΠΙ ΠΛΗΡΩΜΗ

Ένα από τα βασικότερα προβλήματα, όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ, είναι οι τουαλέτες στον Βράχο, οι οποίες, σύμφωνα με τις αναφορές των εργαζομένων, παραμένουν κλειστές για το κοινό εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο.

“Δεν υπάρχουν τουαλέτες που να λειτουργούν για το κοινό εδώ και περίπου έναν χρόνο”, αναφέρει στο NEWS 24/7 εργαζόμενος στον Παρθενώνα, ο οποίος ζήτησε να μιλήσει, χωρίς να κατανομαστεί. “Έχουμε σχεδόν καθημερινά περιστατικά με ανθρώπους, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, που δεν αντέχουν και κάνουν την ανάγκη τους ανάμεσα στα μάρμαρα, στα αρχαία, όπου βρουν”.

Όπως περιγράφει, πρόκειται για περιστατικά που δεν είναι μεμονωμένα αλλά συμβαίνουν συχνά.

“Έχω δει ανθρώπους να τα έχουν κάνει πάνω τους και προσπαθούν να βρουν πώς θα καθαριστούν, πώς θα αλλάξουν ρούχα. Μιλάμε για πραγματικά τραγικές καταστάσεις”, εξηγεί.

«Δεσποτικό 2001–2025: Ανασκαφή και Αναστήλωση στο Ιερό του Απόλλωνα»: Μια ταινία-οδοιπορικό ανασκαφής και αναστήλωσης στο Ιερό του Απόλλωνα (VIDEO)

ΔΕΣΠΟΤΙΚΟ 2001–2025: Ένα οδοιπορικό ανασκαφής και αναστήλωσης στο Ιερό του Απόλλωνα

Με την ταινία με τίτλο «Δεσποτικό 2001–2025: Ανασκαφή και Αναστήλωση στο Ιερό του Απόλλωνα» η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων παρουσιάζει ένα οδοιπορικό 25 ετών συστηματικής αρχαιολογικής έρευνας στο σπουδαίο ιερό του Απόλλωνα, ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά σύνολα των Κυκλάδων.

Μέσα από το πλούσιο αρχειακό υλικό, αναδεικνύεται η επίμονη επιστημονική προσπάθεια που αποκάλυψε σταδιακά την έκταση και τη σημασία του ιερού, καθώς και το απαιτητικό έργο της αναστήλωσης που επαναφέρει στο φως ένα μοναδικό μνημείο της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς.

Η ταινία φωτίζει το όραμα, την αφοσίωση και τη συνέπεια της ομάδας που εργάζεται στο Δεσποτικό επί ένα τέταρτο του αιώνα, προσφέροντας στο κοινό μια σπάνια ματιά στη διαδικασία της ανασκαφής, της μελέτης και της αποκατάστασης ενός μνημείου που συνεχίζει να αποκαλύπτει νέα στοιχεία για τον αρχαίο κυκλαδικό πολιτισμό.

Αρχείο: Γιάννος Κουράγιος

Μοντάζ – Επιμέλεια: Ιφιγένεια Δημητρίου

Φωτογραφία εξωφύλλου: Ανασκαφή στο Νότιο Συγκρότημα (άποψη από ΝΔ)/Υπουργείο Πολιτισμού

ΠΗΓΗ 

O αντεστραμμένος κόσμος του Κυριάκου Μητσοτάκη

O αντεστραμμένος κόσμος του Κυρ. Μητσοτάκη

Το αναποδογύρισμα της πραγματικότητας από τον Κυρ. Μητσοτάκη (και συνολικά από την κυβέρνηση βέβαια) προκειμένου να τη φέρει στα μέτρα του δεν είναι κάτι καινοφανές, δεν το καταγράφουμε πρώτη φόρα και οπωσδήποτε δεν θα είναι η τελευταία. 

Πάντως η σημερινή ανάρτηση του Κυρ. Μητσοτάκη είναι μια κραυγαλέα τέτοια περίπτωση, κατά την οποία ο πρωθυπουργός κυριολεκτικά μας πετάει την πραγματικότητα στα μούτρα λέγοντας ούτε λίγο ούτε πολύ… “δεν είναι αυτό που ζείτε, είναι αυτό που σας λέω εγώ ότι ζείτε”. 

Με την αναφορά του στη πλατφόρμα posokanei δεν ξέρουμε αν πρέπει κανείς να γελάσει ή να εξοργιστεί. 

Ο Κυρ. Μητσοτάκης, λοιπόν, στη ανάρτησή του μας ανακοινώσει με πανηγυρικό τρόπο πως “το posokanei ήρθε για να μείνει”! 

Και το κάνει, αγνοώντας επιδεικτικά πως ετούτη η τελευταία  η επικοινωνιακή “πλάκα” της κυβέρνησης με τα νοικοκυριά έχει συντριβεί και μάλιστα με πάταγο. Είτε  διαβάζοντας τα σχόλια στα ΜΚΔ, είτε ακούγοντας τους πολίτες στα σούπερ – μάρκετ, στα μανάβικα, στους φούρνους, στα κρεοπωλεία, οι αντιδράσεις κυμαίνονται από την ειρωνεία έως την οργή…

Ουδείς σώφρων άνθρωπος δεν προτίθεται να δαπανήσει ένα τρίωρο στην πλατφόρμα για τα ψώνια της εβδομάδας και μετά άλλο τόσο είτε για να ψωνίσει διαδικτυακά από τα e- shop των σούπερ μάρκετ, είτε για να κάνει περιοδεία στα φυσικά τους καταστήματα! Ουδείς κανονικός άνθρωπος που βιώνει με πρωτοφανή αγριότητα την ακρίβεια νοιάζεται να μάθει “poso kanei”, διότι και ξέρει πόσο κάνει και ξέρει πόσα χάνει και βλέπει πως διαμορφώνει τις τιμές ο περίφημος ανταγωνισμός της ελεύθερης αγοράς: με τον εναρμονισμό τους! 

Αυτά ως προς την πλατφόρμα. 

Ωστόσο, την ανάρτησή του την ξεκίνησε με την Ακρόπολη και την αποκατάσταση του δυτικού αετώματος του Παρθενώνα, προκειμένου μέσω αυτού να αυτοθαυμάσει την κυβέρνηση για τα έργα της στην πολιτιστική κληρονομιά. Και απαρίθμησε: “Στη Σύμη παραδόθηκε το αποκατεστημένο κωδωνοστάσιο του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου, στη Ρόδο ολοκληρώθηκαν σημαντικές παρεμβάσεις σε τρία μνημεία της Μεσαιωνικής Πόλης και στη Χάλκη δημιουργήθηκε νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, μαζί με την αποκατάσταση της Παναγίας της Χωριανής”…

Είπε αυτά για να μην πει ότι:

-τσιμεντώθηκε η Ακρόπολη,

-μετέτρεψαν σε lego τα μνημεία του Σταθμού Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη αφού τα αποξήλωσαν και τα επανατοποθέτησαν κουτσουρεμένα,

-ξυρίζουν τον βράχο της Μονεμβασιάς για να φτιάξουν τελεφερίκ,

-ισοπεδώνουν το μοναδικό μνημείο της Παπούρα στο υπό κατασκευή αεροδρόμιο Καστελίου στην Κρήτη για να φτιαχτεί ραντάρ που θα εξυπηρετεί τις νατοϊκές ανάγκες,

-γέμισαν τον τόπο ανεμογεννήτριες αδιαφορώντας για αρχαιολογικούς χώρους και φυσικά τοπία,

-κατάντησαν τα επιστημονικά συμβούλια (Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων) σε πειθήνια όργανά τους

-βγάζουν στο σφυρί περιφερειακές λειτουργίες σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, όπως πωλητήρια, εκδοτήρια εισιτηρίων, φύλαξη, ακόμα και τις τουαλέτες, δίνοντας χώρο σε ιδιώτες για μεγάλες εισπράξεις.  Με λίγα λόγια μετατρέπουν τη μνημειακή περιουσία του λαού σε ταμειακή μηχανή. 

Και συνέχισε με τα υπόλοιπα ψεύδη. 

«Τα μνημεία και τα μουσεία δεν είναι φόντο για γαμήλιες δεξιώσεις!»: Αντίδραση των αρχαιολόγων στον γκλαμουράτο γάμο σε αρχαιολογικό χώρο με άδεια του Υπουργείου Πολιτισμού (ΕΙΚΟΝΕΣ)

Τα μνημεία και τα μουσεία δεν είναι φόντο για γαμήλιες δεξιώσεις!

Το Διοικητικό Συμβούλιο και τα μέλη του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων με έκπληξη ενημερώθηκαν από τις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες και τις ποικίλες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την τέλεση το Σάββατο 30/5 από το απόγευμα έως το βράδυ ιδιωτικής δεξίωσης γάμου εντός του οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου του Νιόκαστρου στην Πύλο.

Η ιδιωτική εκδήλωση, όπως εύλογα προκύπτει από τις αναρτήσεις των ίδιων των διοργανωτών και συμμετεχόντων, περιελάμβανε υπαίθρια τελετή σε διαμορφωμένο από τους διοργανωτές χώρο (με αψίδα, ειδική διάστρωση και καθίσματα), εντός του Κάστρου, και ιδιωτικό δείπνο-δεξίωση για σημαντικό αριθμό καλεσμένων στον χώρο της Ακρόπολης του Κάστρου. Οι εγκαταστάσεις για τη δεξίωση περιλάμβαναν την τοποθέτηση μεγάλου «παταριού» που κάλυψε σχεδόν όλο το χώρο της Ακρόπολης, τραπεζοκαθισμάτων, εγκαταστάσεων εστίασης στον «προμαχώνα της Ζεματίστρας», μεγάλη σκηνή συναυλίας για ορχήστρα και πίστα. Το γεγονός έλαβε μεγάλη δημοσιότητα καθώς αφορούσε σε συγγενικό πρόσωπο συζύγου εν ενεργεία υπουργού της κυβέρνησης και εύλογα δημιούργησε ενστάσεις και αντιδράσεις στους κόλπους της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και όχι μόνο.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων κρίνει ότι η εν λόγω παραχώρηση, η οποία έγινε από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων με απλή απόφαση, για την οποία ο ΣΕΑ έλαβε γνώση κατόπιν αιτήματός του, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία περί παραχώρησης μνημείων και αρχαιολογικών χώρων για τη διενέργεια εκδηλώσεων, στερείται νομιμότητας.

Σύμφωνα με το άρθρο 46 του Ν. 4858/2021 (για την προστασία αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς), την  ΥΠΠΟΑ/ ΓΔΑΠΚ/ΔΙΠΚΑ/ΤΠΚΑΧΜΑΕ/Φ56/357180/ 256204/ 7869/3303/26-9-2018 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β/4521/2018) «Έγκριση όρων, διαδικασιών και καθορισμού των οργάνων χορήγησης άδειας για την προσωρινή παραχώρηση χρήσης μνημείων, αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών τόπων και μουσείων για την πραγματοποίηση πολιτιστικών ή άλλων εκδηλώσεων» και την ΥΠΠΟΑ/ΓΡΥΠ/ 136505/3066/15-3-2020 (ΦΕΚ Β/912/2020) «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων των Προϊσταμένων Γενικών Διευθύνσεων προς τους Προϊσταμένους των Περιφερειακών και Ειδικών Περιφερειακών Υπηρεσιών… του ΥΠΠΟΑ», προβλέπεται η προσωρινή παραχώρηση μουσείων, μνημείων και αρχαιολογικών χώρων, από τις οικείες Εφορείες, για τη διενέργεια εκδηλώσεων με τις ακόλουθες προϋποθέσεις: α) η εκδήλωση να είναι συμβατή με τον χαρακτήρα του μνημείου και να διακρίνεται από την ποιότητα, την αισθητική και την καλλιτεχνική της αξία, β) να μην παρακωλύεται η πρόσβαση του κοινού στο μνημείο κατά τη διάρκεια αυτής, γ) οι εγκαταστάσεις να είναι ελαφρές και να μην προκαλούν βλάβη στο μνημείο, δ) σύμφωνα με την παράγραφο 14 του άρθρου 1 της παραπάνω Υπουργικής Απόφασης «απαγορεύεται η κατανάλωση τροφίμων και ποτών εντός του παραχωρημένου μνημείου/χώρου/μουσείου καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης…».

Είναι σαφές από την παραπάνω νομοθεσία ότι στις αδειοδοτούμενες εκδηλώσεις δεν περιλαμβάνονται τα δείπνα/δεξιώσεις, πόσο μάλλον γαμήλιων τελετών, καθώς τη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών εστίασης εντός αρχαιολογικών χώρων έχουν μόνο τα εστιατόρια-αναψυκτήρια που νομίμως λειτουργούν εντός τους καθώς και οι διοργανώσεις του ΟΔΑΠ στο πλαίσιο του Ν. 4761/2020, Κεφ. Α’, άρθρο 4, κατόπιν γνωμοδότησης του ΚΑΣ και έκδοσης σχετικής Απόφασης. Η αρμόδια ΕΦΑ δεν έχει την αρμοδιότητα να αδειοδοτήσει την κατανάλωση φαγητού και ποτού, χωρίς απόφαση συλλογικού οργάνου.

Επιπλέον, όπως εύλογα προκύπτει, το σύνολο του αρχαιολογικού χώρου του Νιόκαστρου και όχι μόνο η Ακρόπολη όπως αναγράφεται στην άδεια, παραχωρήθηκε για αποκλειστική χρήση ιδιώτη σε ώρες (6-8μμ) κατά τις οποίες προβλέπεται να είναι ανοιχτό και επισκέψιμο, μέχρι αργά το βράδυ, ενώ οι εγκαταστάσεις και το μέγεθος της δεξίωσης σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να χαρακτηριστούν «ελαφρές». Αντιθέτως, χρειάστηκαν μηχανήματα και τροχοφόρα οχήματα επί τρεις ημέρες για την εγκατάσταση και την απεγκατάστασή τους. Εγείρονται επίσης ερωτήματα σχετικά με ευνοϊκούς όρους της συγκεκριμένης παραχώρησης σε σχέση με αντίστοιχα αιτήματα ή άλλες παραχωρήσεις σε πολίτες (ενδεικτικά: γάμοι στην εκκλησία του Σωτήρος στο Νιόκαστρο γίνονται με όριο 100 καλεσμένων, χωρίς στολισμό, με ρητή απαγόρευση στην κατανάλωση φαγητού και ποτού).

Πρώτα και κύρια όμως τίθεται το ζήτημα του ποιες «ιδιωτικές εκδηλώσεις» συνάδουν με το περιβάλλον ενός μνημείου, αρχαιολογικού χώρου ή ιστορικού τόπου. Η πραγματοποίηση ενός ιδιωτικού γεγονότος, όπως η δεξίωση ενός γάμου (και όχι η απλή τέλεση μυστηρίου με αυστηρούς όρους σε ναούς εντός αρχαιολογικών χώρων η οποία επιτρέπεται) ή και οποιαδήποτε άλλη ιδιωτική δεξίωση, η οποία δεν αφορά ευρύ κοινό αλλά γίνεται για κλειστή ομάδα χωρίς καμία καλλιτεχνική, πολιτιστική ή κοινωφελή σημασία δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνάδει με το περιβάλλον ενός μνημείου, αλλά συνιστά ιδιοποίηση και αγοραία χρήση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το ίδιο είχε καταγγείλει ο ΣΕΑ και για την ιδιωτική δεξίωση γάμου της οικογένειας του έκπτωτου στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας το 2024.

Πρόκειται για την ίδια ακριβώς πρακτική των δεξιώσεων στην αίθουσα των γλυπτών του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο, που έχει στο παρελθόν στηλιτεύσει το ΥΠΠΟ, και της εκχώρησης μνημείων για ποικίλες εκδηλώσεις σε άλλες χώρες, οι οποίες καθιστούν τα μνημεία ως ντεκόρ σε αμφιβόλου ποιότητας δράσεις.

Ποια Ελένη; - Του Κωνσταντίνου Ταχτσίδη

Ποια Ελένη;

Οι συντηρητικοί δεξιοί που εξαγριώθηκαν με την επιλογή της μαύρης ηθοποιού ως «Ωραίας Ελένης», δεν υπερασπίζονται τον Όμηρο. Υπερασπίζονται την ιδιοκτησία πάνω στην εικόνα.

Κωνσταντίνος Ταχτσίδης

Πριν μιλήσουμε για τον σάλο που ξέσπασε επειδή στην ταινία, (όχι ντοκιμαντέρ), «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, την Ωραία Ελένη υποδύεται η μαύρη ηθοποιός Λουπίτα Νιόνγκο, είναι χρήσιμο να ξεκινήσουμε τη λανθασμένη εντύπωση για το ομηρικό έπος. Γιατί ο πανικός γύρω από το κάστινγκ της ταινίας δεν είναι άσχετος. Πατάει πάνω σε μια γενικευμένη άγνοια.

Σαν να λέμε ότι σε ενοχλεί μια λεπτομέρεια στο εξώφυλλο όταν δεν έχεις διαβάσει καν το βιβλίο.

Από τότε που ξέσπασε ο «σοσιαλμιντιακός πόλεμος» για την «Ωραία Ελένη», ρωτάω συντηρητικούς δεξιούς κάτω από σχετικές αναρτήσεις μου, κάτι απλό, σχεδόν παιδικό: «Τι πραγματεύεται η Ιλιάδα του Ομήρου;». Η απάντηση είναι σχεδόν πάντα ίδια: «Τον Τρωικό πόλεμο φυσικά», συνοδευόμενη σχεδόν πάντα από κοσμητικά επίθετα σχετικά με τον ελλιπή πατριωτισμό μου και την έχθρα μου προς την ορθοδοξία.

Το ενδιαφέρον δεν είναι ότι κάνουν λάθος, αλλά το ότι απαντάνε με την αυτοπεποίθηση κάποιου που πιστεύει ότι μόλις είπε κάτι αυτονόητο, κάτι που δε χωράει συζήτηση.

Και κάπως έτσι καταλαβαίνεις γιατί ενοχλούνται τόσο με ένα ρόλο μιας ταινίας.

Γιατί όταν την Ιλιάδα την έχεις περιορίσει σε ένα λανθασμένο γενικό πλαίσιο, όπως: «ένας πόλεμος» «ο Δούρειος Ίππος» ή «ο θρίαμβος των Αχαιών και η καταστροφή της Τροίας», τότε το μόνο που μένει είναι η βιτρίνα, οι περικεφαλαίες, οι χλαμύδες, οι «σωστοί» χρωματότυποι δέρματος.

Λοιπόν, πάμε να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Η Ιλιάδα ΔΕΝ πραγματεύεται τον «Τρωικό Πόλεμο» με την έννοια μιας ιστορικής αφήγησης ή ενός χρονικού γεγονότων. Δεν ξεκινά από την αρπαγή της Ελένης, δεν φτάνει στον Δούρειο Ίππο, δεν σε «ξεναγεί» στην άλωση της Τροίας.

To συγκεκριμένο Έπος του Ομήρου, καλύπτει μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι μερικών εβδομάδων του δέκατου και τελευταίου χρόνου μιας ήδη μακροχρόνιας σύρραξης και ξεκινά με μια λέξη που είναι η ουσία του έπους, όχι η περιγραφή της σύγκρουσης.

Μήνις. Οργή.

Το Ομηρικό έπος ξεκινά με τη την επίκληση του Ομήρου: «Τον άγριο θυμό, θεά, τραγούδησε του Αχιλλέα».

Εννοώντας δηλαδή τον καταστροφικό θυμό του Αχιλλέα εναντίον του Αγαμέμνονα για την κλοπή της αιχμάλωτης τρωάδας σκλάβας Βρισηίδας και καταλήγει με την επιστροφή του νεκρού σώματος του Έκτορα στον πατέρα του, τον Πρίαμο (τι συγκλονιστική αφήγηση).

Αυτό είναι όλο.

Ο Δούρειος Ίππος δεν αναφέρεται πουθενά στην Ιλιάδα. Ούτε η άλωση της Τροίας. Ούτε η καταστροφή της πόλης. Ούτε η νίκη των Αχαιών. Το έπος του Ομήρου τελειώνει με τον Αχιλλέα ακόμα ζωντανό και την πτέρνα του ατρύπητη από το βέλος του Πάρη.

Όταν λοιπόν κάποιος οργίζεται επειδή μια ταινία «προδίδει τις παραδόσεις μας» με μια «μαύρη Ελένη», ενώ παράλληλα πιστεύει ότι η Ιλιάδα διηγείται τον Δούρειο Ίππο και την πτώση της Τροίας, τι ακριβώς υπερασπίζεται; Σίγουρα όχι την «ακρίβεια» του αρχαίου κειμένου.

Υπερασπίζεται όμως κάτι άλλο. Μια συλλογική φαντασίωση, μια λαϊκή εκδοχή του μύθου που έχει διαμορφωθεί από ταινίες, εικονογραφημένα βιβλία και δυστυχώς σχολικά μαθήματα.

Αυτό που κάνει την ιστορία της Ελένης τόσο διαχρονική δεν είναι η ομορφιά της και φυσικά όχι το χρώμα του δέρματός της. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το σώμα της, η επιλογή της, η ύπαρξή της μετατρέπεται σε επιχείρημα. Σε δικαιολογία. Σε casus belli.

Η Ελένη (όπως και η Βρισηίδα) είναι σύμβολο ανταγωνισμού και ιδιοκτησίας. Το σώμα της γίνεται επιχείρημα, λάβαρο, δικαιολογία.

Ακριβώς όπως συμβαίνει διαχρονικά σε κοινωνίες που χρειάζονται να μεταθέσουν την ευθύνη της επιθετικότητάς τους σε ένα πρόσωπο, συνήθως γυναικείο, για να αποφύγουν να μιλήσουν για τις δομές της πατριαρχικής εξουσίας που παράγουν τη βία. Η Ελένη δεν απήγαγε τον εαυτό της. Δεν κήρυξε τον πόλεμο. Αλλά το όνομά της έγινε το λάβαρο κάτω από το οποίο πέθαναν «ηρωικά» χιλιάδες άνδρες.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση μυθιστορίας η εξήγηση του Τρωικού Πολέμου (ως ενιαίο «γεγονός») είναι πολύ πιο κοντά σε γεγονότα που ζούμε και σήμερα, όπως για παράδειγμα στις περιπτώσεις της Βενεζουέλας ή της Γροιλανδίας, παρά στην αρπαγή ενός έφηβου κοριτσιού.

Η Τροία ήταν μια ακμάζουσα πόλη με εγγύτητα σε κρίσιμες εμπορικές οδούς μεταξύ Αιγαίου, Προποντίδας και Εύξεινου Πόντου, ελέγχοντας τις εμπορικές διαδρομές και εξάγοντας πολύτιμα προϊόντα ακόμα και προς τον παρακμάζοντα ήδη τότε, μυκηναϊκό κόσμο. Οι Μυκηναίοι του 13ου αιώνα π.Χ., που επεκτείνονταν επιθετικά στη Μικρά Ασία ενώ οι δικές τους πόλεις είχαν αρχίσει να καταρρέουν, δεν μπορούσαν να ανεχτούν μια ανταγωνιστική δύναμη που μονοπωλούσε το διεθνές εμπόριο και ήταν πλούσια σε ορυκτό πλούτο (κυρίως χαλκό και κασσίτερο). Η καταστροφή της Τροίας ήταν οικονομική και γεωπολιτική αναγκαιότητα που «ντύθηκε» στον μύθο της αρπαγής της Ελένης.

Ας γυρίσουμε όμως στο σήμερα και πίσω στο σκανδαλιστικό κάστινγκ της “Οδύσσειας” του Νόλαν.

Μινωικό μνημείο λόφου Παπούρα (Κρήτη): Ο Μητσοτάκης αγνόησε το ΣτΕ, δείχνοντας για άλλη μια φορά δείγματα καθεστωτικής νοοτροπίας και παρέμβασης στη Δικαιοσύνη

Παπούρα: Ο Μητσοτάκης αγνόησε το ΣτΕ

Ο λόφος Παπούρα, όπου αποκαλύφθηκε το 2025 το μοναδικό μινωικό μνημείο στο Καστέλλι της Κρήτης, καταστρέφεται με ευθύνη της κυβέρνησης καθώς δόθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού το πράσινο φως για την τοποθέτηση συστημάτων αεροναυτιλίας (ραντάρ, κεραία, συνοδές εγκαταστάσεις) σε απόσταση 30 μέτρων από το μινωικό μνημείο που χρονολογείται από την 3η χιλιετία π.Χ.

Η αποκάλυψη του μοναδικού μινωικού μνημείου έγινε κατά τις εργασίες για την κατασκευή του διαδρόμου προσγείωσης και απογείωσης του νέου αεροδρομίου στο Καστέλλι του Ηρακλείου Κρήτης.

Και η κυβέρνηση δια του υπουργείου Πολιτισμού αντί να σταματήσει τις εργασίες έδωσε την άδεια για να εγκατασταθούν σε απόσταση αναπνοής από το μνημείο τα συστήματα αεροναυτιλίας που θα εξυπηρετούν το νέο αεροδρόμιο.

Η απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις από τον δήμο Μινώα Πεδιάδος, τους κατοίκους του Καστελλίου και τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Ο δήμος και κάτοικοι του Καστελλίου προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας με αίτημα να ακυρωθεί η απαράδεκτη απόφαση.

Και ενώ το άκρως σοβαρό θέμα θα συζητηθεί στις 4 Φεβρουαρίου στο ΣτΕ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έσπευσε έξι μέρες νωρίτερα να κάνει φιέστες.

Ο πρωθυπουργός και σύσσωμη η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών έστησαν γλέντι για την υπογραφή της σύμβασης για την συμφωνία για τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας λίγες ημέρες πριν την διάσκεψη για το θέμα του ανωτάτου ακυρωτικού δικαστηρίου.

Ωμή κυβερνητική παρέμβαση στην ένδικη διαδικασία

Η πρεμούρα του Κυριάκου Μητσοτάκη να παραστεί στην υπογραφή της σύμβασης έξι ημέρες πριν το θέμα για την τοποθέτηση συστημάτων αεροναυτιλίας στη θέση Παπούρα κριθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας είναι εξαιρετικά προκλητική.

Και μιλάμε για πρεμούρα καθώς ο πρωθυπουργός έκανε στάση – «αστραπή» στο Καστέλλι πριν τη μετάβασή του στην Κροατία.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αναφερόμενος στην Παπούρα κάνει λόγο για «για ωμή και άμεση κυβερνητική παρέμβαση στην επερχόμενη ένδικη διαδικασία» καθώς το ΣτΕ θα εκδικάζει την προσφυγή με την κυβέρνηση να έχει υπογράψει τη σύμβαση του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ με την ΤΕΡΝΑ.

Ο ΣΕΑ, επισημαίνει ότι «είναι ακατανόητο για ποιο λόγο συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα ιεραρχούνται πάνω από την κοινή κληρονομιά του ελληνικού λαού!» και σημειώνει ότι «στοιχειώδης υποχρέωση του Πρωθυπουργού θα ήταν να επισκεφτεί το μοναδικό λαβυρινθώδες μνημείο, τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, που οφείλουμε ως πολιτεία να παραδώσουμε αλώβητο στις επόμενες γενιές. Στοιχειώδης υποχρέωση της κυβέρνησης αποτελεί να σταθεί στην πλευρά του δημόσιου συμφέροντος της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα της χώρας».

Παράλληλα υπογραμμίζει ότι στοιχειώδης υποχρέωση του πρωθυπουργού είναι να απόσχει από υποθέσεις που εκκρεμούν στο ΣτΕ και σίγουρα να μην νομιμοποιεί με την παρουσία του την κατασπατάληση εκατομμυρίων του ελληνικού λαού σε συστήματα αεροναυτιλίας που, αν το ΣτΕ ακυρώσει την απαράδεκτη απόφαση του ΥΠΠΟ,  θα καταστούν άχρηστα!

Η καραμέλα της μοναδικής τεχνικής λύσης

Δευτέρα 15/12/ 2025: 24ωρη απεργία Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων ενάντια στην υποστελέχωση, την υπερεργασία και τη στέρηση εργασιακών δικαιωμάτων

ΑΠΕΡΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ

Υποστελέχωση, υπερεργασία και στέρηση εργασιακών δικαιωμάτων

Βασιλική Τζεβελέκου

Τις εργασιακές συνθήκες και την έλλειψη μόνιμου προσωπικού ως χρόνιο πρόβλημα του υπουργείου Πολιτισμού καταγγέλλει ο ΣΕΑ και προκηρύσσει 24ωρη απεργία τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου

Ολο και περισσότεροι κλάδοι εργαζομένων διαμαρτύρονται για τον εργασιακό μεσαίωνα που εξαπλώνεται με τις ευλογίες της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Οι αρχαιολόγοι που εργάζονται στις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού δεν αποτελούν εξαίρεση. Καταγγέλλουν υποστελέχωση, υπερεργασία και «στέρηση βασικών δικαιωμάτων» των εργαζομένων. Γι’ αυτό ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων προκήρυξε 24ωρη απεργία για τη Δευτέρα 15/12/2025 με μοναδικό αίτημα την άμεση πρόσληψη μόνιμων αρχαιολόγων όλων των ειδικοτήτων καθώς και των συμβασιούχων το 2026, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και να εξυπηρετούνται άμεσα οι πολίτες. Η απόφαση πάρθηκε ομόφωνα σε έκτακτη συνεδρίαση του Δ.Σ., ενώ το θέμα είχε προηγουμένως συζητηθεί μεταξύ των μελών του ΣΕΑ με τον νομικό τους σύμβουλο.

Μάλιστα το Δ.Σ. του ΣΕΑ έστειλε από τις 5-12-2025 εξώδικη διαμαρτυρία-πρόσκληση με τα αιτήματά του προς τη γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ, Ολυμπία Βικάτου, η οποία πρόκειται να δεχτεί τους εκπροσώπους τους στις 17 Δεκεμβρίου.

«Αντί οι αιτίες της έντονης εργασιακής πίεσης στις υπηρεσίες να εντοπίζονται έγκαιρα και να προλαμβάνονται ή να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά από τη Διοίκηση, διαπιστώνουμε όχι μόνο την επίταση των επιβαρυντικών παραγόντων, αλλά πλέον και μια απόπειρα μετάθεσης της ευθύνης του διογκωμένου εργασιακού φόρτου στους ίδιους τους υπαλλήλους, εσχάτως δε και μία εντελώς ανεδαφική, αβάσιμη και εντέλει απρόσφορη απόπειρα “ανάγνωσης” του ζητήματος με όρους πειθαρχικού δικαίου» αναφέρει η ανακοίνωση του ΣΕΑ.

«Οι πρώτοι που στοχοποιήθηκαν συλλήβδην είναι οι συνάδελφοι και συναδέλφισσες της ΕΦΑ Ηρακλείου στους οποίους επιβλήθησαν προθεσμίες και οδηγίες που έχουν ως αποτέλεσμα την ακραία εργασιακή τους καταπόνηση και καταστρατήγηση εργασιακών δικαιωμάτων. Ομως δεν είναι οι μόνοι, καθώς διαπιστώνουμε ότι και σε άλλες Υπηρεσίες υπάρχουν προφορικές οδηγίες για συλλήβδην κόψιμο αδειών και επιδημιών καθώς και υπόνοιες για πειθαρχικά. Εκτιμούμε ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό, αλλά για πολιτική επιλογή η οποία ενέχει τον κίνδυνο να επεκταθεί σε όλες τις Υπηρεσίες. Μια πολιτική επιλογή που στοχεύει όλους και όλες μας...».

Ο ΣΕΑ ζητάει τη συμπαράσταση της κοινωνίας και των σωματείων του πολιτισμού και του δημόσιου τομέα, καθώς η «δραματική υποστελέχωση, η εντατικοποίηση της εργασίας, η αδυναμία των Υπηρεσιών να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών ταλανίζουν όλο τον δημόσιο τομέα, την παιδεία, την υγεία, τις κοινωνικές Υπηρεσίες, τις μεταφορές, τον πολιτισμό κ.λπ., και είναι αποτέλεσμα των πολιτικών επιλογών συρρίκνωσης του δημοσίου, κατάργησης Υπηρεσιών και απόδοσης του δημόσιου πλούτου και της δημόσιας περιουσίας σε ιδιώτες εργολάβους».

Στις ελλείψεις σε μόνιμο προσωπικό ως χρόνιο πρόβλημα του υπουργείου Πολιτισμού που ζητά επιτακτικά λύση, αναφέρεται η ανακοίνωσή του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων. Στηρίζει την 24ωρη απεργία του ΣΕΑ και προκηρύσσει για την ίδια ημέρα στάση εργασίας από τις 12.00 έως τη λήξη της βάρδιας για όλο το προσωπικό στις υπηρεσίες Αττικής, Στερεάς Ελλάδας και Νήσων, Λέσβου, Χίου, Σάμου και καλεί τα μέλη του σε συγκέντρωση στις 12.30 έξω από το ΥΠΠΟ στην Μπουμπουλίνας.

«Η Υπουργός Πολιτισμού διαφημίζει την επικείμενη πρόσληψη 450 μόνιμων αρχαιοφυλάκων, ενώ γνωρίζει πολύ καλά ότι οι θέσεις αυτές είχαν εξαγγελθεί από την ίδια έξι χρόνια πριν, το 2019, και δεν επαρκούν για τις σημερινές ανάγκες. Νέα Μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι αποδίδονται στο κοινό χωρίς την ελάχιστη πρόνοια για το προσωπικό που θα εξασφαλίσει την λειτουργία τους. Υπάρχουν Υπηρεσίες της περιφέρειας στις οποίες το προσωπικό που υπηρετεί αριθμεί λιγότερο από 20 συναδέλφους και κρίσιμες ειδικότητες (μηχανικοί, λογιστές, εργατοτεχνίτες) απουσιάζουν εντελώς, με αποτέλεσμα την αναγκαστική ετεροαπασχόληση υπαλλήλων άλλων κλάδων. Πανελλαδικές και νησιωτικές υπηρεσίες παραμένουν υποστελεχωμένες σε σχέση με τις αρμοδιότητές τους, και οι υπηρεσίες σε περιοχές με έντονη οικοδομική δραστηριότητα δεν μπορούν, λόγω της ακραίας υποστελέχωσης, να ανταποκριθούν στα αιτήματα των πολιτών» αναφέρει μεταξύ άλλων η ανακοίνωση.

ΠΗΓΗ 

Ιδιωτικοποιούν μέχρι και το Ζάππειο - Η ιδιωτικοποίησή του είναι παράτυπη και προσβλητική και αντιβαίνει στη ρητή βούληση του αείμνηστου Ευάγγελου Ζάππα και στο ίδιο το Σύνταγμα

EUROKINISSI

Και παράτυπη και προσβλητική η ιδιωτικοποίηση του Ζαππείου

Ολυμπία Λιάτσου

Με νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών το Ζάππειο Μέγαρο μετατρέπεται σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, πράγμα που αντιβαίνει στη ρητή βούληση του αείμνηστου Ευάγγελου Ζάππα και στο ίδιο το Σύνταγμα.

Θα έτριζαν τα κόκαλα του εθνικού ευεργέτη Ευάγγελου Ζάππα, εάν μπορούσε να πληροφορηθεί τη βούληση της κυβέρνησης να δώσει σε ιδιώτες τη χρήση ενός εμβληματικού χώρου που είναι συνυφασμένος εδώ και δύο αιώνες με την ιστορία της νεότερης Ελλάδας.

Με ένα νομοσχέδιο fast track που περιλαμβάνει 260 ετερόκλητα άρθρα για τις κοινωφελείς περιουσίες, η κυβέρνηση καθιστά το Ζάππειο Μέγαρο όμηρο και υποχείριο επιλογών ιδιωτικών συμφερόντων, διαστρέφοντας ουσιαστικά το περιεχόμενο της διαθήκης του Ζάππα και αλλάζοντας έναν χώρο που συνδέεται με μνήμες και συμβολισμούς αιώνων.

Πρόκειται για νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που μπήκε «αέρας», σε μόλις μία εβδομάδα, στην Ολομέλεια για ψήφιση και προβλέπει τη μετατροπή του φορέα διαχείρισής του από Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, με την επωνυμία «Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος».

Εχει ιδιαίτερη σημασία, μάλιστα, ότι η κυβέρνηση προχωρά στη μεταβολή αυτή αγνοώντας την Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής, η οποία στην έκθεσή της αναφέρει καθαρά ότι «εισάγεται απόκλιση από τη βούληση του Ευάγγελου Ζάππα, όπως αυτή αποτυπώθηκε στην από 31/10/2016 διαθήκη του, ως προς τους σκοπούς του κληροδοτήματος, καθώς και τον τρόπο διοίκησης και διαχείρισης του κληροδοτήματος».

Πάπιγκο: Κλίμα απειλών και εκφοβισμού. Η νέα ανάπτυξη; (ΕΙΚΟΝΕΣ & VIDEO)

Το φθινοπωρινό Μεγάλο Πάπιγκο / Εικόνα: Maria Rigoutsou/DW

Πάπιγκο: Κλίμα απειλών και εκφοβισμού. Η νέα ανάπτυξη;

Μαρία Ρηγούτσου

Το Πάπιγκο έχει διχαστεί με αφορμή την κατασκευή κατοικιών ενός εφοπλιστή και τη χαλικόστρωση δρόμου από την Περιφέρεια Ηπείρου. Καταγγέλλουν απειλές κατά της ζωής τους και καταχρηστικές αγωγές. Έρευνα Μαρία Ρηγούτσου.

Το Μικρό και το Μεγάλο Πάπιγκο είναι αναμφισβήτητα δύο από τα ομορφότερα χωριά όχι μόνο του Ζαγορίου, αλλά ολόκληρης της Ελλάδας. Χτισμένα στις πλαγιές της Τύμφης, σε υψόμετρο περίπου 1.000 μέτρων, αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αρχιτεκτονικής του μέτρου, της αρμονίας και μιας απέριττης αρχοντιάς. Τα δύο αυτά μικρά χωριά έχουν πληθυσμό 223 κατοίκων, σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Το φυσικό περιβάλλον της περιοχής προστατεύεται ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 μέσω της δημιουργίας του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου και, μεταγενέστερα, της ένταξής του στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών Natura 2000 και στο Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου. Οι δύο οικισμοί έχουν χαρακτηρισθεί και προστατεύονται ως «Tόποι Iδιαίτερου Φυσικού Κάλλους» από το 1968 και ως «παραδοσιακοί οικισμοί» από το 1979. Οι κάτοικοι ασχολούνται πλέον κυρίως με τον τουρισμό, ο οποίος τελευταία έχει αυξηθεί και από το γεγονός ότι ολόκληρη η περιοχή του Ζαγορίου έχει ενταχθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Αυτή λοιπόν η αναγνωρισμένη ανά τον κόσμο ομορφιά δεν προσελκύει πλέον μόνο ολοένα περισσότερο ευκατάστατους τουρίστες, αλλά και πολύ πλούσιους ανθρώπους, όπως είναι ο πλοιοκτήτης και αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών Αντώνης Λαιμός. Η οικογένεια Λαιμού είναι μια ισχυρή οικογένεια με ιστορία πάνω από 170 χρόνων στον χώρο της ναυτιλίας. Ο Αντώνης Λαιμός εκτίμησε την περιοχή, την οποία επισκεπτόταν για χρόνια, και όχι μόνο θέλησε να γιορτάσει τον γάμο του στο Μεγάλο Πάπιγκο το καλοκαίρι του 2021, αλλά είχε ήδη αγοράσει γη το 2019 και το 2020, ώστε αργότερα να χτίσει δύο κατοικίες στο νότιο άκρο του χωριού, μερικά μέτρα μακριά από το νεκροταφείο και τη μικρή εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Οι κάτοικοι, όπως ανέφεραν στην Deutsche Welle και τη Μαρία Ρηγούτσου, το θεώρησαν μεγάλη τιμή που ένας τόσο ισχυρός άνθρωπος επέλεξε το μικρό τους χωριό.

Η χαρά όμως δεν κράτησε πολύ και το χωριό διχάστηκε. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις «Καλλιστώ», «Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης» και «ΡΟΗ» προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας καταγγέλλοντας ότι οι δύο κατοικίες κατασκευάζονται εκτός των ορίων του παραδοσιακού οικισμού και εντός του πυρήνα του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, που ανήκει στην αυστηρότατη ζώνη Α και όπου απαγορεύεται η δόμηση και η διάνοιξη δρόμων, σύμφωνα με Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2005 (ΦΕΚ 639 Δ/2005).