Μια νέα γενιά στους δρόμους: Από τη σχολική κρίση στη στεγαστική ασφυξία σε Γαλλία και Ισπανία (ΕΙΚΟΝΕΣ & VIDEO)

EPA/BRAIS LORENZO

Μια νέα γενιά στους δρόμους / Από τη σχολική κρίση στη στεγαστική ασφυξία σε Γαλλία και Ισπανία

Ηλέκτρα Ζαργάνη

Δύο διαφορετικές εκδοχές μιας ευρύτερης κρίσης των όρων ζωής των νέων, βρίσκονται σε εξέλιξη τόσο στη Γαλλία, με τις εκρηκτικές μαθητικές κινητοποιήσεις ενάντια στις ελλείψεις εκπαιδευτικών και στην εντατικοποίηση, όσο και στην Ισπανία με το ζήτημα της στέγασης να τίθεται για πρώτη φορά στο επίκεντρο με τόσο δυναμικούς όρους.

Στην Ισπανία, πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις δεκάδων χιλιάδων ατόμων, με αφορμή την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι στο οποίο ζούσε επί 70 χρόνια στη Μαδρίτη. Οι απόπειρες της κυβέρνησης να αποτρέψει τις διαμαρτυρίες αλλάζοντας τη νομοθεσία απέτυχαν, ενώ τα δεξιά κόμματα μεταξύ των οποίων και το ακροδεξιό Vox, επέδειξαν εξαιρετική «αλληλεγγύη» προς τους ιδιοκτήτες και τους κατασκευαστές ακινήτων και καταψήφισαν τα μέτρα.

Η στεγαστική κρίση είναι οξεία στην Ισπανία, όπως και σε ολόκληρη την Ευρώπη και το κίνημα που γεννήθηκε αποκτάει πλέον μεγαλύτερες κοινωνικές διαστάσεις, προκαλώντας ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις. 

Μεγάλο κύμα κοινωνικής διαμαρτυρίας έχει ξεσπάσει και στη Γαλλία με αφορμή τις μαθητικές κινητοποιήσεις σε εκατοντάδες σχολεία. Λόγω της έκτασης και της πορείας του, αλλά και της πολυφωνικής εμφάνισής του στην πολιτική ατζέντα, η κινητοποίηση αυτή αποτελεί ήδη σημείο καμπής στη σύγχρονη γαλλική πολιτική ζωή.

Τα κινήματα τόσο στη Γαλλία όσο και στην Ισπανία αφορούν ζητήματα που επηρεάζουν τις κοινωνίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το ενοίκιο απορροφά σε ορισμένες περιπτώσεις έως και το μισό του μισθού, ενώ οι σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις έχουν εκτοξεύσει το κόστος ζωής σε πρωτοφανή επίπεδα. Οι ιδιοκτήτες και οι κατασκευαστές επωφελούνται από το αυτό το αρρύθμιστο πεδίο για να αυξάνουν τα κέρδη τους, ενώ υπάρχει ελάχιστος έλεγχος των ενεργειών τους συμπεριλαμβανομένων των εξώσεων και των ανεξέλεγκτων αυξήσεων στα ενοίκια.

Πράσινα χαρτιά: Πώς ο δείκτης ESG του Χρηματιστηρίου Αθηνών γίνεται εργαλείο greenwashing (πράσινου ξεπλύματος) για εταιρείες ενέργειας & τζόγου, τσιμεντοβιομηχανίες και τράπεζες - Αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Reporters United (ΕΙΚΟΝΕΣ & ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ)

Πράσινα χαρτιά: Πώς ο δείκτης ESG του Χρηματιστηρίου Αθηνών γίνεται εργαλείο greenwashing

Υπάρχει ένας χρηματιστηριακός δείκτης που υποτίθεται ότι βαθμολογεί τις εταιρείες ανάλογα με την προσφορά τους στο περιβάλλον. Τότε πώς γίνεται στην κορυφή του να βρίσκονται ένα διυλιστήριο πετρελαίου, μια τσιμεντοβιομηχανία και ο μεγαλύτερος ρυπαντής διοξειδίου του άνθρακα στην Ελλάδα; Το Reporters United αποκαλύπτει ένα χρηματιστηριακό τρικ. Μέσω αυτού, εταιρείες όπως η ΔΕΗ, η Motor Oil και η HELLENiQ ENERGY (πρώην ΕΛΠΕ) χτίζουν και διαφημίζουν ένα πλασματικό πράσινο προφίλ.

Εικονογράφηση: Spoovio

Δημήτρης Καρακώστας

Editing: Χριστόφορος Κάσδαγλης

Τεκμήρια & Πηγές:

Απάντηση Helleniq Energy

Απάντηση Euronext

Όταν ο Γκόρντον Γκέκο αναφωνούσε στην ταινία Wall Street του 1987 «greed is good» («η απληστία είναι καλή»), εξέφραζε με τον πιο γλαφυρό τρόπο τον αμοραλισμό των χρηματιστηριακών αγορών και των επενδυτών. Και όμως, από την αλλαγή της χιλιετίας έως σήμερα παρατηρείται μια σαφής τάση για επενδύσεις με περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, καθώς αρκετοί επενδυτές στρέφονται στους πιο «ηθικούς» δείκτες ESG (Environmental, Social, Governance, δηλαδή Περιβάλλον, Κοινωνία, Εταιρική Διακυβέρνηση). 

Σκοπός των δεικτών ESG είναι να αποκλείουν προβληματικές εταιρείες τόσο με περιβαλλοντικά κριτήρια (όπως οι πετρελαιοβιομηχανίες) όσο και με κριτήρια που αφορούν κοινωνικά ευαίσθητα θέματα (όπως καπνοβιομηχανίες, εταιρείες όπλων ή τζόγου) ή θέματα διακυβέρνησης (όπως η έλλειψη διαφάνειας ή τα σκάνδαλα διαφθοράς).

Στην περίπτωση του Χρηματιστηρίου Αθηνών ο επίσημος δείκτης για το περιβάλλον, την κοινωνία και την εταιρική διακυβέρνηση είναι ο ATHEX ESG. Η ειρωνεία είναι ότι στην κορυφή αυτού του δείκτη βρίσκονται ένα διυλιστήριο πετρελαίου, μια τσιμεντοβιομηχανία και η ΔΕΗ, με διαφορά ο μεγαλύτερος ρυπαντής διοξειδίου του άνθρακα στην Ελλάδα. Συμπεριλαμβάνονται επίσης καταδικασμένες για καρτέλ συστημικές τράπεζες (Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα), αλλά και ο ΟΠΑΠ/Allwyn, το ιδιωτικό μονοπώλιο τζόγου της Ελλάδας. Το Reporters United δεν λαμβάνει χρηματοδότηση από καμία εταιρεία ενέργειας, τζόγου ή τράπεζα, γι’ αυτό μπορούμε να κάνουμε ρεπορτάζ σαν κι αυτό. Για να συνεχίσουμε, στήριξέ μας εδώ με μια μηνιαία συνδρομή.

Ο επίσημος δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών ATHEX ESG για το περιβάλλον είναι σχεδιασμένος για να βαθμολογεί όχι το πόσο “πράσινη” είναι μια εταιρεία, αλλά μόνο και μόνο το πόσο πλήρη είναι τα στοιχεία που δημοσιεύει.

Δεν πρόκειται για λάθος. Ο δείκτης είναι σχεδιασμένος για να βαθμολογεί όχι το πόσο πράσινη είναι μια εταιρεία, αλλά μόνο και μόνο το πόσο πλήρη είναι τα στοιχεία που δημοσιεύει. Το ίδιο το Χρηματιστήριο το παραδέχεται με μια φράση που δύσκολα επιδέχεται παρερμηνεία: η βαθμολογία «εξετάζει το ποσοστό διαφάνειας […] και όχι την επίδοσή τους επί των δεικτών αυτών». 

Γύρω από αυτόν τον δείκτη έχει χτιστεί μια ολόκληρη βιομηχανία για τη δημιουργία πράσινης εικόνας. Διυλιστήρια όπως η HELLENiQ ENERGY (πρώην ΕΛΠΕ) τον διαφημίζουν ως «θετικό αποτύπωμα για το περιβάλλον». H ΔΕΗ τον παρουσιάζει ως απόδειξη «των υψηλότερων επιδόσεων» σε θέματα ESG. Κι ένα ρεύμα δημόσιου χρήματος διοχετεύεται προς ιδιωτικές συμβουλευτικές: Σύμφωνα με τα μητρώα δημοσίων συμβάσεων (Διαύγεια και ΚΗΜΔΗΣ), τουλάχιστον 850.000 ευρώ ξοδεύτηκαν την πενταετία 2021-2026 από δημόσιους οργανισμούς για την παραγωγή εκθέσεων που τροφοδοτούν το ATHEX ESG Data Portal, την πλατφόρμα δεδομένων απ’ όπου προκύπτει η βαθμολογία του δείκτη, χωρίς να μειώνουν ούτε έναν τόνο CO2.

Η ταξική διάσταση του καρκίνου: Η σκληρή αλήθεια πίσω από τη νόσο, του Δρ. Θανάση Μπαγκατζούνη

Πηγή:  Facebook

Συχνά ακούμε το κλισέ ότι «ο καρκίνος δεν κοιτάζει πορτοφόλι, είμαστε όλοι ίσοι απέναντί του». Είναι όμως έτσι; Η σκληρή αλήθεια είναι ότι ο καρκίνος εξελίσσεται στην πιο βαθιά ταξική αρρώστια της εποχής μας.

Αν και η βιολογική απειλή είναι κοινή, οι πιθανότητες να προλάβεις, να διαγνώσεις έγκαιρα και τελικά να επιβιώσεις από τη νόσο κρίνονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την κοινωνική σου τάξη και τον ταχυδρομικό σου κώδικα.

Πού κρύβεται η ανισότητα;

• Στην Πρόληψη: Οι καρκίνοι του πνεύμονα, του στομάχου και του ήπατος «χτυπούν» δυσανάλογα τα χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, λόγω ανθυγιεινών συνθηκών εργασίας, αυξημένου στρες και μειωμένης πρόσβασης σε προληπτικό έλεγχο (screening).
• Στο Χρόνο: Ενώ ο εύπορος ασθενής παρακάμπτει τις λίστες αναμονής μέσω του ιδιωτικού τομέα, ο χαμηλόμισθος εγκλωβίζεται σε υποστελεχωμένα δημόσια νοσοκομεία, περιμένοντας μήνες για μια κρίσιμη ακτινοβολία ή χειρουργείο.
• Στην Ιατρική Ακριβείας: Οι καινοτόμες ανοσοθεραπείες και τα γονιδιακά τεστ (βιοδείκτες) κοστίζουν χιλιάδες ευρώ. Όταν το κράτος καθυστερεί να τα αποζημιώσει, η πρόσβαση στη ζωή γίνεται προνόμιο λίγων.
• Στον Αξιοπρεπή Θάνατο: Η παρηγορητική φροντίδα (palliative care) παραμένει σχεδόν ανύπαρκτη στο δημόσιο σύστημα. Η διαχείριση του πόνου στο τελικό στάδιο αγοράζεται πλέον ιδιωτικά. Όποιος δεν έχει τα χρήματα, αφήνεται στη σωματική και ψυχική εξάντληση της οικογένειάς του.

Υπάρχει ελπίδα;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να κλείσει αυτό το χάσμα μέσω του Europe’s Beating Cancer Plan, θεσπίζοντας δράσεις όπως το «Δικαίωμα στη Λήθη» (για να μην αποκλείονται οικονομικά οι επιζώντες από δάνεια και ασφάλειες). Όμως, όσο η υγεία αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα και όχι ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, η επιβίωση θα έχει αντίτιμο.

Η υγεία δεν μπορεί να είναι ζήτημα τύχης ή πλούτου. Η πρόσβαση στην κορυφαία αντικαρκινική φροντίδα πρέπει να είναι καθολική, δωρεάν και άμεση για κάθε πολίτη.

* Ο Θανάσης Μπαγκατζούνης είναι Ακτινοθεραπευτής – Ογκολόγος

ΠΗΓΗ 

Αποκαλυπτικό ρεπορτάζ: Αγοράσαμε επτά φορές πιο ακριβά το σύστημα ραντάρ DPS των αεροδρομίων

iStock

ΑΓΟΡΑΣΑΜΕ ΕΠΤΑ ΦΟΡΕΣ ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΑΝΤΑΡ DPS ΤΩΝ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΩΝ

REPORTAGE  ΝΙΚΗ ΜΠΑΚΟΥΛΗ

Το NEWS 24/7 αποκαλύπτει αυθαιρεσίες στις τοποθετήσεις προϊσταμένων στην ΥΠΑ, παράκαμψη τεχνικών προδιαγραφών και επικίνδυνα κενά στην ασφάλεια του ελληνικού εναέριου χώρου.

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας δεν είναι απλά μια υπηρεσία του ελληνικού δημοσίου.

Πρόκειται για τον αεροναυτιλιακό πάροχο της χώρας και τον φορέα λειτουργίας των κρατικών αερολιμένων. Δηλαδή, είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια εκατομμυρίων επιβατών και χιλιάδων πτήσεων, καθημερινά.

Κάθε θέση ευθύνης που υπάρχει στο οργανόγραμμα της ΥΠΑ, μπορεί να επηρεάσει αυτήν την ασφάλεια.

Βλέπετε, στον αεροπορικό τομέα, τα ατυχήματα σπάνια οφείλονται σε ένα μόνο αίτιο.

Συχνά ξεκινούν από διοικητικές αποφάσεις που ελήφθησαν, χωρίς τους απαραίτητους ελέγχους.

Η τοποθέτηση λοιπόν, προϊσταμένων χωρίς διαφανή κριτήρια και μελέτη διαχείρισης αλλαγής συνιστά σοβαρή παράλειψη που εκθέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των πτήσεων.

Αυτό αναφέρεται σε έγγραφα που εξασφάλισε το NEWS 24/7, με καταγγελίες υπαλλήλων της Υπηρεσίας και οργάνων της αεροναυτιλίας για παράτυπες τοποθετήσεις, που έχουν οδηγήσει σε κύμα διοικητικών και δικαστικών προσφυγών, οι οποίες εκθέτουν την ΥΠΑ σε σοβαρό νομικό και οικονομικό κίνδυνο.

Υπ’ όψιν: ακόμα δεν έχει τοποθετηθεί το σύστημα επικοινωνίας μεταξύ πιλότων και πύργων ελέγχου, προκειμένου να εξαφανιστεί ο κίνδυνος νέου μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών.

Η απουσία αυτής της αναβάθμισης, σε συνδυασμό με “την τοποθέτηση ανεπαρκώς εκπαιδευμένου προσωπικού σε καίριες θέσεις”, όπως καταγγέλλεται θέτει την αεροναυτιλία σε καθεστώς υψηλού κινδύνου.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ

FIR Αθηνών: Έκλεψαν από την ΥΠΑ τα καλώδια για την εγκατάσταση του συστήματος VCRS

Τι επιβάλλουν οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί και πώς αγνοήθηκαν

Στον Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2017/373, που ρυθμίζει τις απαιτήσεις για τους παρόχους υπηρεσιών αεροναυτιλίας, αναφέρεται πως επιβάλλεται η διασφάλιση ότι το προσωπικό σε θέσεις ευθύνης διαθέτει την απαραίτητη επάρκεια, εκπαίδευση και τεχνογνωσία.

Στο δε, Παράρτημα 19 του ICAO (Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας), η Διαχείριση Αλλαγής (Management of Change) εντάσσεται υποχρεωτικά στα Συστήματα Διαχείρισης Ασφάλειας (Safety Management System – SMS).

Άρα, κάθε σημαντική οργανωτική ή διοικητική μεταβολή «πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δυνητική πηγή κινδύνου και να αξιολογείται προκαταβολικά».

Παρ’ όλα αυτά, όπως καταγγέλλουν υπάλληλοι της ΥΠΑ σε μεμονωμένες και ομαδικές καταγγελίες, η Ομοσπονδία Συλλόγων Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας και οι Πανελλήνιοι Σύλλογοι Πτυχιούχων Οικονομικών Υπαλλήλων και Διοικητικών Υπαλλήλων της Yπηρεσίας, αυθαιρεσίες που έχουν γίνει, θέτουν σοβαρό θέμα ασφάλειας για όλους μας.

Οι λόγοι της αναδιοργάνωσης και ο νόμος

Όπως αναφέρει η πηγή του NEWS 24/7, όλα άρχισαν με την μετατροπή της ΥΠΑ σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.). Έγινε με τον νόμο 5240/2025, όπου αναφέρονται ως λόγοι

• ο εκσυγχρονισμός της δομής, με νέο οργανωτικό σχήμα, σαφέστερους κανόνες λειτουργίας, διοικητική αυτοτέλεια και οργάνωση,
• η ευθυγράμμιση με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς -(ΕΕ) 2017/373 και (ΕΕ) 139/2014- και τα διεθνή πρότυπα του ICAO (Παράρτημα 19), για τις σύγχρονες διοικητικές δομές και εσωτερικά συστήματα διαχείρισης ασφαλείας και
• ο επανακαθορισμός των αρμοδιοτήτων του ΔΣ, του Διοικητή, των Υποδιοικητών και των προϊσταμένων των οργανικών μονάδων «ώστε ο φορέας να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις επιχειρησιακές του ανάγκες».

Πάμε να δούμε, τώρα και τι έγινε, σύμφωνα με τις καταγγελίες.

Με τους μουλάδες, αδελφές μου, με τους μουλάδες - Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου (ΓΡΑΦΗΜΑ & ΕΙΚΟΝΑ)

Με τους μουλάδες, αδελφές μου, με τους μουλάδες

Οσοι περιμένατε τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ για να δει άσπρη μέρα- ή μαύρη, αν είστε του ντίζελ- το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου σας φαντάζομαι ότι ήδη θα έχετε καταλάβει ότι αδίκως περιμένατε.

Οσοι πιστεύατε ότι ο Τραμπ θα κουνήσει το μικρό δακτυλάκι του για να ανταποκριθεί στις επίμονες προτάσεις της ιρανικής ηγεσίας- ναι, ναι, των μουλάδων!- για αποκλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης στον Κόλπο για να χαλαρώσουν και να... φαρδύνουν κάπως τα Στενά του Ορμούζ, πάλι θα το πήρατε απόφαση πως ματαίως προσδοκούσατε (σ.σ. κρατάω μια πισινή για την τελευταία πρόταση του Ιρανού ΥΠΕΞ και την επίσημη αμερικανική αντίδραση.

Τώρα, όσοι είστε από τους οπτιμιστές που βλέπουν πάντα μισογεμάτο το ποτήρι και περιμένετε τις ανακοινώσεις Μητσοτάκη την Τετάρτη 30/9/2026 για το ενεργειακό σκόντο του προσεχούς 15ημέρου, δεν ξέρω τι να πω, θα έμπαινα στον πειρασμό να σας ρωτήσω σαν τον Αδωνι: «Μπας και κάνατε κανένα μπάφο;». Αλλά εγώ δεν έχω την ασυλία του περφόρμερ υπουργού, οπότε ας το αποφύγω.

Λοιπόν, καταθέτω εξ αρχής τη θέση μου για τη κρίση καυσίμων- και την συνακόλουθη ευρύτερη ενεργειακή- για να μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας: η μόνη περίπτωση να αλλάξει κάτι στις τιμές της βενζίνης, του ντίζελ, του πετρελαίου θέρμανσης, της κηροζίνης, του φυσικού αερίου κι όλης της ενεργειακής αλυσίδας είναι να σταματήσει η αμερικανο-ισραηλινή επιθετικότητα στον Περσικό, να επικρατήσει η στάση του Ιράν και των λιγοστών συμμάχων του και να ηττηθεί ο τραμπικός «άξονας του κακού», μαζί με όλο τον συρφετό των αραβικών βασιλείων των υδρογονανθράκων. Και τελικά, όπως λέει κι ο τίτλος: Με τους μουλάδες αδελφές μου και αδελφοί μου, με τους μουλάδες. Κι ας δούμε σε ταληράκια γιατί.

1  1. Μην πολυκοιτάτε την εξέλιξη της χρηματιστηριακής τιμής του πετρελαίου Brent, πόσο πάνω ή κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι είναι. Ελάχιστη επαφή με τις τελικές των πρατηρίων έχουν, κι αυτό λόγω τεράστιου ειδικού φόρου και του εξίσου υψηλού περιθωρίου κέρδους διυλιστηρίων. Αν υπήρχε μια πραγματική συνάρτηση δεν θα είχαμε τιμές πρατηρίου από 1,5 έως 2,3 ευρώ το λίτρο εδώ και 15 χρόνια. Στη διάρκεια της πανδημίας η τιμή του πετρελαίου έπεσε στα 19 δολάρια. Είδατε τιμή βενζίνης κάτω από 1 ευρώ το λίτρο; Μπα! Το 1,4 ευρώ είναι το χαμηλότερο που είδαμε από το 2012 και μετά. Σκεφτεί, ρίχνοντας μια ματιά και στο γράφημα που παραθέτω με την εξέλιξη της τιμής Brent εδώ και 40 χρόνια (αποπληθωρισμένη): το 1990, με τη διεθνή τιμή του πετρελαίου περίπου στα σημερινά επίπεδα- 105 δολάρια/βαρέλι- πληρώναμε τη βενζίνη (την super τότε, επί δραχμής), 34 λεπτά περίπου. Δέκα χρόνια μετά, με το πετρέλαιο περίπου 50 δολάρια/βαρέλι, η βενζίνη (αμόλυβδη πια και επί ευρώ) είχε διπλασιαστεί στα 70 λεπτά.

2  2. Ο καβγάς κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για τους φόρους στα καύσιμα και την αναγκαία μείωσή τους αφορά το μισό του προβλήματος. Ακόμη κι αν η κυβέρνηση μειώσει στο μισό τους φόρους στα καύσιμα, ρίχνοντας τους στο χαμηλότερο επίπεδο που επιτρέπει η ΕΕ, θα πρέπει να αναπληρώσει τα έσοδο που θα χάσει με άλλους τρόπους, δηλαδή με άλλους φόρους. Τα έσοδα από τα καύσιμα είναι περίπου 6 δισ. ευρώ τον χρόνο, άρα από πού θα αναπληρωθούν τα 3 δισ. ευρώ που θα χαθούν με τη μείωση των φόρων; Ακόμη και με ολική φορολογική «απαλλοτρίωση» των κερδών των διυλιστηρίων δεν βγαίνει ο λογαριασμός. Τι θέλω να είπω: δεν μπορείς να κονταροχτυπιέσαι – και ορθότατα- με την κυβέρνηση για τη φοροληστεία στα καύσιμα, αλλά ταυτόχρονα να συμπλέεις μ’ αυτήν στη στήριξη ή στην ανοχή της αμερικανο-ισραηλινής πολεμικής αλητείας στη Μέση Ανατολή.

3  3. «Με επιτυχία ελληνικός πύραυλος Patriot αναχαίτισε βαλλιστικό πύραυλο των Χούθι», ανακοίνωσε υπερηφάνως το Υπουργείο Αμυνας προ ημερών. Με την ίδια περηφάνεια διαφημίζει η κυβέρνηση τη συμμετοχή της στη στρατιωτική συμμαχία στήριξης του διεφθαρμένου και κλυδωνιζόμενου βασιλείου της Σαουδαραβίας στον ανελέητο υπερδεκαετή πόλεμο κατά των Χούθι, που στην πραγματικότητα έχει εξελιχθεί σε μια σιωπηρή γενοκτονία κατα του λαού της Υεμένης. Ακόμη μεγαλύτερη περηφάνεια εκφράζει η κυβέρνηση για το γεγονός ότι βρέθηκε στην ίδια πλευρά με τον γενοκτόνο Νετανιάχου στο σόου της Νέας Υόρκης κατά Τουρκίας και Ιράν. Δεν είναι μόνο στη λάθος πλευρά της ιστορίας, είναι και στη λάθος πλευρά της οικονομίας. Γιατί όσο συνδαυλίζει την πολεμική ένταση στη Μέση Ανατολή, όπως και την παράταση του πολέμου στην Ουκρανία και δεν στηρίζει πρωτοβουλίες εκτόνωσης, όσο μαζί με την ηγεσία της ΕΕ δεν βγάζει άχνα κατά της αλλοπρόσαλλης πολιτικής Τραμπ, τόσο οι τιμές των ενεργειακών αγαθών θα ανεβαίνουν στον θεό και θα τροφοδοτούν μια νέα πληθωριστική κρίση. Και τότε, ούτε την ελληνική, ούτε την γερμανική, ούτε οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση της ΕΕ τη σώζουν οι εκπτωσούλες των 10 με 20 λεπτά το λίτρο σε βενζίνη και πετρέλαιο, για να κατευναστεί η οργή των πολιτών.

«Καμία θέση για την Palantir σε μια δημοκρατική Ευρώπη!»: 125 οργανώσεις από 30 χώρες ζητούν από Ε.Ε. και κυβερνήσεις να διακόψουν κάθε σύμβαση του δημόσιου τομέα με την εταιρεία λογισμικού Palantir. Τη θεωρούν απειλή για τη δημοκρατία στην Ευρώπη

Η Palantir απειλεί τη δημοκρατία στην Ευρώπη – Πρέπει να φύγει

Περισσότερες από 120 ευρωπαϊκές και διεθνείς οργανώσεις από 30 ευρωπαϊκές χώρες ζητούν με ανοιχτή επιστολή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις κυβερνήσεις να διακόψουν κάθε σύμβαση του δημόσιου τομέα με την εταιρεία λογισμικού Palantir.

Όπως έχουμε γράψει και στο παρελθόν, η Palantir, εταιρεία- τεχνοβλαστός της CIA, έχει εμπλακεί στη γενοκτονία στην Παλαιστίνη προμηθεύοντας τον ισραηλινό στρατό με εργαλεία ανάλυσης δεδομένων με τεχνητή νοημοσύνη, όπως και στις επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν, αλλά και την απαγωγή Μαδούρο στη Βενεζουέλα.

Συνεργάζεται επίσης με την Υπηρεσία Μετανάστευσης των ΗΠΑ (ICE) για την παρακολούθηση της κίνησης των μεταναστών σε πραγματικό χρόνο, ενώ έχει καταφέρει να διεισδύσει σε νευραλγικές υποδομές ευρωπαϊκών κρατών. Η τεχνολογία της χρησιμοποιείται στη βρετανική άμυνα και το NHS, από αστυνομικές αρχές στη Γερμανία, από τη γαλλική υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας DGSI, για τη φύλαξη συνόρων στην Ολλανδία και στην άμυνα στην Ισπανία. Στην Ελλάδα γνωρίζουμε ότι η εταιρεία απέκτησε πρόσβαση στην κυβερνητική διαχείριση δεδομένων κατά την πανδημία με κρυφή σύμβαση, μέσω της πλατφόρμας Foundry.

Τον Απρίλιο του 2026 είχαν προκληθεί έντονες αντιδράσεις με το μανιφέστο 22 θέσεων που είχε δημοσιεύσει η εταιρεία, το οποίο πρεσβεύει ένα σύγχρονο ολοκληρωτισμό, ισχυριζόμενη ότι η εμπλοκή στην στρατιωτική βιομηχανία «ηθικό χρέος» της τεχνολογικής ελίτ και ζητώντας από τις κυβερνήσεις να αντισταθούν σε αυτό που αποκαλεί «κενό και επιφανειακό πλουραλισμό».

Οι ευρωπαϊκές οργανώσεις μιλούν για επικίνδυνη εξάρτηση από μια ιδιωτική αμερικανική εταιρεία και προειδοποιούν για τους κινδύνους για τα πολιτικά δικαιώματα και τη δημοκρατία, που προκύπτουν από τη διείσδυση της Palantir στους δημόσιους θεσμούς των ευρωπαϊκών κρατών.

Ακολουθεί το κείμενο της επιστολής:

«Είμαστε ευρωπαϊκές οργανώσεις που απαιτούμε από τις κυβερνήσεις μας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταργήσουν όλες τις υφιστάμενες συμβάσεις του δημόσιου τομέα με την αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας Palantir Technologies και να τερματίσουν οριστικά κάθε σχέση των κρατών μας με την εταιρεία αυτή.

Δεσμοί με ακροδεξιά εγχειρήματα και την καταπίεση

Η Palantir είναι μια αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας που κατασκευάζει εργαλεία και λογισμικό τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως από κυβερνήσεις για σκοπούς επιτήρησης και πολεμικών επιχειρήσεων με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Στις ΗΠΑ, η Palantir έχει προμηθεύσει την ICE με εργαλεία εξόρυξης δεδομένων, τα οποία χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό μεταναστών και τη διερεύνηση πληροφοριών που περιλαμβάνουν αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιστορικό τοποθεσίας και δεδομένα υγείας.

Το λογισμικό της έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για προγνωστική αστυνόμευση στο Λος Άντζελες και τη Νέα Ορλεάνη – μια πρακτική αστυνόμευσης που αυτοματοποιεί και εντείνει τις επιπτώσεις των ήδη υφιστάμενων θεσμικών προκαταλήψεων.

Τα εργαλεία της Palantir χρησιμοποιούνται από τον ισραηλινό στρατό και ο διευθύνων σύμβουλός της έχει εκφράσει υπερηφάνεια για την υποστήριξη της εταιρείας προς το Ισραήλ, ακόμη και ενώ το κράτος βρίσκεται αντιμέτωπο με διαδικασία ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης σχετικά με κατηγορίες περί γενοκτονίας.

Το ιστορικό της θα έπρεπε να την αποκλείει από οποιαδήποτε συμμετοχή στις λειτουργίες και τη λειτουργία δημοκρατικών κυβερνήσεων. Παρ’ όλα αυτά, της έχουν ανατεθεί συμβάσεις του δημόσιου τομέα σε ολόκληρη την Ευρώπη, σε τομείς που εκτείνονται από την υγειονομική περίθαλψη έως τον στρατό και την αστυνόμευση.

Εταιρική άλωση του δημόσιου τομέα

Οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες έχουν υποστεί επί δεκαετίες την αυξανόμενη επιρροή των εταιρικών συμφερόντων, με ιδιωτικά συμφέροντα να εδραιώνονται ολοένα και περισσότερο στον πυρήνα των κυβερνήσεων. Πιστεύουμε, όμως, ότι η διείσδυση της Palantir στους δημόσιους θεσμούς μας εγκυμονεί ιδιαίτερους κινδύνους για τα πολιτικά δικαιώματα και τη δημοκρατία.

Ένα ζήτημα αφορά τις ίδιες τις τεχνολογίες, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ώστε να επεξεργάζονται και να αναλύουν ταχύτατα πληροφορίες, διευκολύνοντας την ενίσχυση της επιτήρησης και διευρύνοντας τις κατασταλτικές εξουσίες του κράτους. Η ενσωμάτωση τέτοιων τεχνολογιών που απειλούν τις ελευθερίες στον κρατικό μηχανισμό, με ελάχιστο δημόσιο διάλογο ή διαφάνεια, αποτελεί απειλή για ευάλωτες ομάδες και λαϊκά κινήματα.

Επιπλέον, η εξάρτηση από την εταιρεία ενισχύει τη δύναμη -και μας καθιστά ολοένα περισσότερο εξαρτημένους- από μια τάξη δισεκατομμυριούχων της τεχνολογίας, των οποίων η επιρροή και ο έλεγχος στη δημόσια ζωή έχουν ήδη φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα. Παράλληλα, ενώ η εταιρεία απορροφά επικερδείς δημόσιες συμβάσεις που χρηματοδοτούνται από τους φορολογούμενους, έχει επίσης εκμεταλλευτεί φορολογικά παραθυράκια ώστε να καταβάλλει εξαιρετικά χαμηλούς φόρους σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Η Palantir απομυζά δημόσιο πλούτο.

Επικίνδυνη εξάρτηση

Η αυξανόμενη εξάρτηση της Ευρώπης από μία και μόνη εταιρεία για κρίσιμες υπηρεσίες αποτελεί επίσης απειλή για την εθνική και λαϊκή κυριαρχία. Η πρόσβαση της Palantir σε ευαίσθητα δεδομένα, η εδραίωσή της σε διαφορετικούς τομείς του κράτους και ο κίνδυνος εγκλωβισμού σε έναν συγκεκριμένο προμηθευτή εκθέτουν τις δημόσιες υπηρεσίες και τις εθνικές υποδομές σε σημαντικούς οικονομικούς και πολιτικούς κινδύνους.

Παράλληλα, το κράτος συνδέεται με μια εταιρεία την οποία είναι αδύνατον να εμπιστευτεί κανείς. Μέλη της δισεκατομμυριούχου ηγεσίας της Palantir έχουν προβεί σε δηλώσεις που αντιβαίνουν στις ιδέες της λαϊκής εξουσίας, της ισότητας και της δημοκρατίας.

Ευρωπαϊκή άμυνα: Το πιο σύντομο αμερικάνικο ανέκδοτο - Αποκαλυπτική έρευνα του Reporters United και του Investigate Europe - ΜΕΡΟΣ 1ο (ΕΙΚΟΝΕΣ & ΠΙΝΑΚΑΣ)

Ευρωπαϊκή άμυνα: Το πιο σύντομο αμερικάνικο ανέκδοτο

Τα ποσά που ξοδεύει η Ευρώπη σε εξοπλισμούς είναι ιλιγγιώδη. Διακηρυγμένος στόχος είναι να αποκτήσει δικές της αμυντικές δυνατότητες. Στην πραγματικότητα, ενισχύεται η εξάρτησή της από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Οκτώ από τις 10 μεγαλύτερες προμήθειες αεράμυνας στην Ευρώπη προέρχονται από αυτές τις δύο χώρες. Το πρώτο μέρος της πολύμηνης έρευνας του Reporters United και του Investigate Europe.

Εικονογράφηση: Spoovio

Ευρυδίκη Μπερσή, Harald Schumann / Investigate Europe, Maria Maggiore / Investigate Europe, Attila Kálmán / Investigate Europe

Editing: Χριστόφορος Κάσδαγλης

Στην έρευνα Rearming Europe (Επανεξοπλίζοντας την Ευρώπη), υπό τον συντονισμό του Investigate Europe, συμμετέχουν τα μέσα Il Fatto Quotidiano (Ιταλία), Partizán (Ουγγαρία), Público (Ισπανία), ARTE (Γαλλία-Γερμανία), RTP (Πορτογαλία) και Reporters United (Ελλάδα).

Παρακολουθώντας την εκτίναξη των κερδών της ευρωπαϊκής πολεμικής βιομηχανίας, θα υπέθετε κανείς ότι ο πακτωλός χρημάτων που σκορπούν οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι για όπλα θα δώσει στην Ευρώπη τις δικές της αυτόνομες αμυντικές δυνατότητες. Κι όμως, σε πολλούς καίριους τομείς η εξάρτηση από τις ΗΠΑ όχι μόνο παραμένει, αλλά αυξάνεται.  Επιπλέον, προστίθεται και η νέα εξάρτηση από το Ισραήλ. 

Η έρευνα του Reporters United και του Investigate Europe εξέτασε τις τεράστιες ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες και κατέληξε ότι πρόκειται για μια μαύρη τρύπα. Οι προβλεπόμενες δαπάνες 1,2 τρισ. ευρώ ώς το 2030 όχι μόνο αφαιρούν κονδύλια από καίριους τομείς όπως η παιδεία και η υγεία, αποσταθεροποιώντας πολιτικά την Ευρώπη, αλλά δεν πετυχαίνουν καν τον στενό στόχο που έχουν θέσει.

Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας:

• Τεράστιες δαπάνες γίνονται χωρίς δημοκρατικό έλεγχο.
• Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες όπλων αυξάνουν τα κέρδη τους και την παραγωγή τους, αλλά αυτό δεν οδηγεί στο να επικρατήσουν ευρωπαϊκές εναλλακτικές λύσεις στην προμήθεια εξοπλιστικών.
• Πολύ σημαντικό ποσοστό των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών (από 30% έως 60%, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού ανά έτος) οδεύουν προς αμερικανικές πολεμικές βιομηχανίες και εταιρείες υψηλής τεχνολογίας.
• Από το 2022, οκτώ στις 10 προμήθειες συστημάτων αεράμυνας στην Ευρώπη ανατέθηκαν σε αμερικανικές και ισραηλινές εταιρείες.
• Οι πωλήσεις αμερικανικών όπλων στην Ευρώπη μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales έχουν εξαπλασιαστεί, φτάνοντας την περίοδο 2017-2025, κατά μέσο όρο, τα 40,7 δισ. δολάρια ετησίως, αντί του μέσου όρου των 6 δισ. δολαρίων ετησίως τα προηγούμενα εννέα χρόνια. 
• Οι ΗΠΑ διαθέτουν μια σειρά από εργαλεία με τα οποία μπορούν να αχρηστεύσουν ανά πάσα στιγμή το αμερικανικής προέλευσης οπλοστάσιο.
• Η Ευρώπη εισήγαγε το 2025 σχεδόν τρεις φορές περισσότερα ισραηλινά όπλα σε σχέση με το 2020. Οι χώρες με τις μεγαλύτερες προμήθειες είναι η Γερμανία, η Ελλάδα, η Φινλανδία, η Σερβία, η Ρουμανία, η Τσεχία και η Σλοβακία. 
• Η πραγματική εξάρτηση είναι μεγαλύτερη και κρύβεται σε συμπαραγωγές και προμήθειες από θυγατρικές ισραηλινών εταιρειών στην Ευρώπη, όπως η Intracom Defense στην Ελλάδα.
• Συμφέρει τις αμερικανικές και τις ισραηλινές βιομηχανίες να εμπεδωθεί στην Ευρώπη η αίσθηση του κατεπείγοντος.

Η Μαρί-Άγκνες Στρακ-Τσίμερμαν (Marie-Agnes Strack-Zimmermann) είναι Γερμανίδα ευρωβουλεύτρια των Φιλελευθέρων και ένθερμη υπέρμαχος του επανεξοπλισμού της Ευρώπης. Τη συναντάμε στο ευρωκοινοβούλιο και τη ρωτάμε αν η εκτίναξη των αμυντικών δαπανών πετυχαίνει τον αντίθετο από τον δεδηλωμένο στόχο της. Αν δηλαδή, αντί να προσφέρει σταθερότητα και ασφάλεια, κλονίζει σε τέτοιο βαθμό τις κοινωνίες μας ώστε να φέρει στην εξουσία ακροδεξιά κόμματα. 

Η Στρακ-Τσίμερμαν υποστηρίζει ότι ο επανεξοπλισμός είναι επιθυμητός από τους Ευρωπαίους πολίτες. «Αν δεν έχεις ασφάλεια, δεν έχει σημασία τίποτ’ άλλο», λέει η ίδια. 

Το πόσα όπλα διαθέτει κανείς δεν ταυτίζεται με το πόσο ασφαλής είναι, αλλά δεν μπαίνουμε σ’ αυτή τη συζήτηση. Αποφασίζουμε να ερευνήσουμε τι είδους ασφάλεια προσφέρουν τα οπλικά συστήματα που έχει αγοράσει η Ευρώπη ώς τώρα.  

Εστιάζουμε στην αεράμυνα, γιατί βλέπουμε ότι εκεί κρίνονται οι σύγχρονοι πόλεμοι. Κοιτάζουμε τις 10 μεγαλύτερες συμφωνίες που υπογράφηκαν για συστήματα αεράμυνας στην Ευρώπη μετά το 2022: οι οκτώ αφορούν συστήματα είτε αμερικανικά είτε ισραηλινά. Ανάμεσά τους και η Ασπίδα του Αχιλλέα, το ισραηλινό σύστημα που παρήγγειλε τον περασμένο Αύγουστο η κυβέρνηση Μητσοτάκη έναντι 3 δισ. ευρώ. Αυτή είναι η ευρωπαϊκή αμυντική χειραφέτηση;

“Δέσμη μέτρων” Μητσοτάκη για την ενέργεια: Κέρδη για ενεργειακούς ομίλους, “ψίχουλα” για πολίτες

Κέρδη για ενεργειακούς ομίλους, “ψίχουλα” Μητσοτάκη για πολίτες

Η “δέσμη μέτρων” Μητσοτάκη στην αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών σε πετρέλαιο θέρμανσης προκαλούν την κοινή λογική. Μόνο τρεις ενεργειακοί όμιλοι, οι πλέον ευνοημένοι της κυβερνητικής πολιτικής, οι ΔΕΗ, Helleniq Energy και Motor Oil παρουσιάζουν το πρώτο εξάμηνο του 2026 λειτουργικά κέρδη πάνω από 1 δισ. ευρώ! Τα δύο διϋλιστήρια της χώρας (όμιλος Βαρδινογιάννη και όμιλος Λάτση εμφανίζουν κέρδη προ φόρων 1,79 δις. Από το 2021 έως και σήμερα τα κέρδη τους προ φόρων αυξήθηκαν κατά 850%!

Ασπίδα σε αυτά τα υπερκέρδη ενεργειακών ομίλων, τα οποία προέρχονται από τη συνεχιζόμενη εμπόλεμη κατάσταση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και το κλείσιμο των ενεργειακών οδών, αποτελεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός συνεχίζει τα ψεύδεται υποστηρίζοντας ότι η απόφαση για μείωση του φόρου κατανάλωσης σκοντάφτει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ουδέν ψευδέστατο από αυτό, αφού δεν υπάρχει περιορισμός από την Κομισιόν για τον Ειδικό Φόρο και η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ξεκάθαρα πως πολλές χώρες στην Ε.Ε έλαβαν ήδη από την περασμένη Άνοιξη, απόφαση για τη μείωσή του.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε πλήρη αντίθεση με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τάσσεται ενάντια και στην υπερφορολόγηση των κερδών των διϋλιστήριων. Προφανώς για να μη θυμώσουν οι ολιγάρχες της ενέργειας και χάσει την υποστήριξή τους.

Τους παρακάλεσε ωστόσο θερμά να επιτρέψουν μείωση στη διάθεση πετρελαίου στα πρατήρια της τάξης των 15 λεπτών ανά λίτρο. Άλλα τόσο θα διαθέσει από τον κρατικό προϋπολογισμό- δηλαδή από τα χρήματα φόρων των Ελλήνων πολιτών. Έτσι θα καταφέρει να τηρήσει τη διακηρυγμένη δέρσμευσή του για τιμή του πετραλαίου στο 1,70 ευρώ ανά λίτρο. 

Βέβαια πέρυσι το πετρέλαιο διατέθηκε με 1,10 ευρώ το λίτρο και έκλεισε στο τέλος Απριλίου 2026 στο 1,25 ευρώ. Όπως επίσης δεσμεύθηκε θα παρατείνει και την επιδότηση των 10 λεπτών για τη βενζίνη για τον Οκτώβριο, ενώ θα επιβληθεί πλαφόν στα κέρδη των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών και των πρατηρίων. Η φθινοπωρινή νέα αύξηση στην τιμή φυσικά θα συμπαρασύρει προς τα επάνω όλα τα προϊόντα και υπηρεσίες στην αγορά. 

Την κυβέρνηση Μητσοτάκη ουδόλως απασχολεί η δυσβάσταχτη ακρίβεια για τους πολίτες αυτής της χώρας. Όπως το διατυπώνουν οι άριστοι της κυβέρνησης, όσοι διαμαρτύρονται για την κυβερνητική πολιτική είναι “κακομοίρηδες”… Για αυτό και βάζει πλαφόν μόνο στο περιθώριο κέρδους για προμηθευτές και πρατηριούχους, όχι περισσότερο από 5 και 12 λεπτά του ευρώ, αντίστοιχα.

Ασπίδα στα υπερκέρδη ομίλων ενέργειας η κυβέρνηση

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν δέχεται κουβέντα ούτε για τον Ειδικό Φόρο κατανάλωσης ισχυριζόμενη ότι θα είναι μονομερής ενέργεια που θα βάλει σε κίνδυνο τα δημοσιονομικά της χώρας. Ωστόσο χώρες όπως οι Ισπανία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Σουηδία, Αυστρία, Πολωνία, Κροατία, Λετονία, Λιθουανία και Σλοβενία έχουν ήδη μειώσει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης από την Άνοιξη του 2026, χωρίς να ζητήσουν καμία έγκριση από την Κομισιόν. Απλά εφάρμοσαν την Ευρωπαϊκή οδηγία (96/ 2003 ) στο κατώτατο όριο της. Έγκριση έλαβαν μόνο οι Σουηδία και Κροατία επειδή μείωσαν τον ΕΦΚ κάτω από ατα επιτρεπόμενα από τη Οδηγία, όρια. Και φυσικά την έλαβαν. 

Όπως δε σημειώνεται με έμφαση μια πιθανή μείωση του ΕΦΚ στη χώρα μας για τα καύσιμα στα κατώτερα επίπεδα της Οδηγίας, όπως έπραξαν ήδη οι άλλες 11 χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα σήμαινε:

>> 92,5% μείωση στο πετρέλαιο θέρμανσης (από 280€/1000lt σε 21€/1000lt)

>> 48,7% μείωση στον φόρο ΕΦΚ βενζίνης (από 700€/1000lt σε 359€/1000lt)

>> 25% μείωση στον φόρο ΕΦΚ πετρελαίου κίνησης (από 440€/1000lt σε 330€/1000lt)

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο η ενεργειακή κρίση και τα μέτρα αντιμετώπισης θα τεθούν πάλι στο τραπέζι του Eurogroup στις 15 Οκτωβρίου. Ήδη 6 χώρες πιέζουν τις Βρυξέλλες για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού φορολόγησης των κερδών στα διϋλιστήρια. Την πρόταση υπογράφουν με κοινή τους επιστολή Γερμανία, Ιταλία, Αυστρία, Ισπανία, Πορτογαλία και Πολωνία. Στο μεταξύ αρκετές χώρες έχουν ήδη αποφασίσει την έκτακτη φορολόγηση στις εταιρείες ενέργειας, απόφαση που αρνείται να συζητήσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. 

Στην Πολωνία ο Ντόναλντ Τουσκ πρότεινε την επιβολή έκτακτης φορολόγησης ύψους 60%. Θα επιβληθεί στα έσοδα από πωλήσεις που υπερβαίνουν το 120% των εσόδων από πωλήσεις καυσίμων των εταιρειών το 2025. Στην Πορτογαλία, πρόταση της κυβέρνησης είναι η επιβολή έκτακτης εισφοράς 33% στο περιθώριο κέρδους που υπερβαίνει το 120% του μέσου κέρδους του 2024 και του 2025. Στη Μεγάλη Βρετανία εφαρμόζεται ήδη αυξημένος φορολογικός συντελεστής που φθάνει το 78% στα κέρδη από πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Ρουμανία παρατάθηκε η ισχύς έκτακτης εισφοράς 0,5% στα καθαρά έσοδα από την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου, τη διύλιση πετρελαίου, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο καυσίμων, τη διανομή και εμπορία φυσικού αερίου και τη μεταφορά μέσω αγωγών.

Στην Ελλάδα ο Κυριάκος Μητσοτάκης προστατεύει τα υπερκέρδη των ενεργειακών ομίλων, εισηγμένων στο Χρηματιστήριο. Όπως επισημαίνει σε ρεπορτάζ του ο Ανέστης Ντόκας στην “Εφημερίδα των Συντακτών”, καταγράφεται “ιστορικό ρεκόρ κερδοφορίας 13 δισ. ευρώ το 2026” για τις εισηγμένες στο Χρηματιστήριο εταιρείες. Ρεκόρ υπάρχει και στα μερίσματα, με διανομή περίπου 6,5 – 7 δισ. ευρώ στους μετόχους. Τα καθαρά κέρδη των εισηγμένων θα φθάσουν τα 13 δισ. ευρώ, ενώ τα μερίσματα ήδη άγγιξαν το πρωτοφανές ποσό των 6,2 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Λεφτά, λοιπόν υπάρχουν. Όχι όμως για τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτών σε αυτή τη χώρα. Αυτοί, οι “κακομοίρηδες” σύμφωνα με τα κυβερνητικά στελέχη, που δυσκολεύονται να πληρώσουν τα 2,5 ευρώ το λίτρο στη βενζίνη, θα συνεχίσουν να πληρώνουν τον αυξημένο Ειδικό Φόρο και τον αυξημένο ΦΠΑ για να ταΐζουν τη μηχανή κερδοφορίας των ενεργειακών ομίλων. 

Τα δύο διυλιστήρια της χώρας, η Motor Oil και η Helleniq Energy πέτυχαν ιστορικό υψηλό κερδών το πρώτο 6μήνο του έτους. Η Motor Oil καταγράφει κέρδη ύψους 686 εκατ. ευρώ, ενώ η Helleniq Energy πέτυχε ιστορικό υψηλό εσόδων στα 7 δισ. ευρώ με λειτουργικά κέρδη 1,32 δισ. ευρώ.

Τα “ματωμένα” υπερκέρδη στην παγκόσμια αγορά

Η κυβέρνηση “πρωτοπαλίκαρο” στα εγκληματικά σχέδια της Ε.Ε. για τη Μετανάστευση – Αθλιο και μισαλλόδοξο τηλεοπτικό σποτ (VIDEO)

Η κυβέρνηση “πρωτοπαλίκαρο” στα εγκληματικά σχέδια της ΕΕ για τη Μετανάστευση – Αθλιο και μισαλλόδοξο τηλεοπτικό σποτ

Την άθλια κυβερνητική πρόταση για τους μετανάστες παρουσιάζει σήμερα ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θ. Πλεύρης,  στο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ για τις Εσωτερικές Υποθέσεις και τη Μετανάστευση στο Λουξεμβούργο.

Ηδη κυβέρνηση έχει ψηφίσει το αντιδραστικό Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και ετοιμάζεται με το δικό της σχέδιο να πλειοδοτήσει σε απανθρωπιά, στήνοτας συρματοπλέγματα, στοιβάζοντας τους κυνηγημένους ανθρώπους σε στρατόπεδα και οργανώνοντας μαζικές επιστροφές στην Αφρική. 

Οι προθέσεις φαίνονται και από τη δήλωση του Θ. Πλεύρη λίγο πριν το συμβούλιο που είπε ότι «το Σύμφωνο Μετανάστευσης και ο κανονισμός επιστροφών δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα. Οι ροές στην Ευρώπη μειώνονται και αυξάνονται οι επιστροφές. Σε έκτακτες όμως συνθήκες όπως έζησε η Ελλάδα στον Έβρο και ζει η Ισπανία στη Θέουτα δεν αρκούν αυτά τα μέσα. Χρειάζονται έκτακτα μέσα. Σήμερα θα παρουσιάσω την πρόταση του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη που έγινε και αποδεκτή από την φον Ντερ Λάιεν για τον έκτακτο μηχανισμό στήριξης. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να έχουμε αυξημένη επιτήρηση των συνόρων και αναστολή ασύλου. Η Ευρώπη πρέπει να προστατευθεί».

Στο μεταξύ,  στα ΜΜΕ κυκλοφορεί απαράδεκτη διαφήμιση για το μεταναστευτικό, η οποία σε ένα κρεσέντο πατριδεμπορίας, ρατσισμού, μισαλλοδοξίας και καλλιέργειας φόβου καταλήγει στη δήλωση «η ασφάλεια των Ελλήνων είναι αδιαπραγμάτευτη»!

Στη διάρκεια του σποτ παρακολουθούμε να περνάνε από μπροστά μας  κέντρα κράτησης, συρματοπλέγματα και συνεχής παρακολούθηση μεταναστών που μπλέκουν σε φασαρίες. Δηλαδή μία κανονική παράσταση ρατσισμού και ενεργοποίησης κοινωνικού αυτοματισμού. Δείχνουν, όμως,  και την καλή μεταχείριση που απολαμβάνει μία κοπέλα από την Αφρική. Δηλαδή, ένα κορίτσι από αυτά που θα στέλνονται “πακέτο” κάπου εκτός Ευρώπης.  Το μήνυμα ολοκληρώνεται με δύο μετανάστες που συνομιλούν στο αεροδρόμιο και παραδέχονται ότι ήταν βλακώδες να μπουν σε εκείνη τη βάρκα! 

Μνημείο απανθρωπιάς σε μόλις 8 λεπτά!

ΠΗΓΗ

Είναι ο Καπιταλισμός, ηλίθιε - Του Νίκου Μπογιόπουλου

Είναι ο Καπιταλισμός, ηλίθιε

Προχτές, σε μια απίθανου κυνισμού τοποθέτηση, η ΕΕ είπε στους λαούς των κρατών μελών της ότι 50 εκατομμύρια από αυτούς, λόγω των τιμών στην ενέργεια, έχουν να διαλέξουν για φέτος:

 

Ή θα δώσουν χρήματα για να τραφούν, οπότε θα κρυώσουν,

ή θα δώσουν χρήματα να ζεσταθούν, οπότε θα πεινάσουν!

 

Σύμφωνα με τον αρμόδιο Επίτροπο Ενέργειας της ΕΕ η αιτία για αυτό είναι η ενεργειακή κρίση…

 

Πάμε τώρα να εξηγήσουμε στον κύριο Επίτροπο και στα εγχώρια γιουσουφάκια γιατί η αιτία αυτού του κανιβαλισμού “Είναι ο Καπιταλισμός, ηλίθιε”:

 

— Το συνολικό ΑΕΠ της ΕΕ ανέρχεται σχεδόν στα 18 τρισ. ευρώ.

— Το 2025 οι στρατιωτικές δαπάνες των κρατών-μελών ανήλθαν σε 418 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση για 11ο συνεχόμενο έτος.

— Το 2026 (που τα νοικοκυριά πρέπει να διαλέξουν ανάμεσα σε τροφή ή θέρμανση) οι στρατιωτικές δαπάνες αναμένεται ότι θα ανέλθουν στα 454 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 8,6 % σε σύγκριση με το 2025 και κατά 75,3 % σε σύγκριση με το 2021.

— Το 2025 οι επενδύσεις στον τομέα της άμυνας (πολεμική βιομηχανία) σημείωσαν εντυπωσιακή αύξηση στο 23% σε σύγκριση με το 2024 και ανήλθαν στο πρωτοφανές υψηλό επίπεδο των 134 δισ. ευρώ. Μάλιστα η ανοδική τάση θα συνεχιστεί το 2026, έτος κατά το οποίο οι επενδύσεις στον τομέα της άμυνας προβλέπεται να ανέλθουν σχεδόν στα 163 δισ. ευρώ. Πρόκειται για αύξηση κατά 158,7% σε σύγκριση με το 2021!

—Το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με ανάλυση του ευρωπαϊκού οργανισμού Transport & Environment (T&E), μόνο 8 πετρελαϊκές εταιρείες συγκέντρωσαν περίπου 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε υπερκέρδη (excess profits) εντός της ΕΕ. Έξι από αυτές τις μεγάλες εταιρείες (BP, Shell, Eni, Orlen, Repsol και OMV) διπλασίασαν τα κέρδη τους στην ευρωπαϊκή αγορά κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, εκμεταλλευόμενες τις υψηλές τιμές στα διυλισμένα καύσιμα.

— Οι μεγάλες ενεργειακές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη και τη Βρετανία έχουν ξεπεράσει τα 26,2 δισεκατομμύρια λίρες σε κέρδη από τις αρχές του 2026.

— Τα καθαρά κέρδη των 500 μεγαλύτερων επιχειρήσεων στην ΕΕ με βάση τον τζίρο έφτασαν τα 547 δισ. ευρώ το 2025.

— Οι 10 κορυφαίες τράπεζες της Ευρώπης το 2025 είχαν ετήσια κέρδη 92 δισεκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 8% σε σχέση με το 2024.

Αυτή είναι η πραγματικότητα για την ΕΕ των μονοπωλίων.

Την καπιταλιστική Ενωση που από τη μια πλευρά θησαυρίζει μια χούφτα παράσιτων που ιδιοποιούνται τον πλούτου, που έχει πακτωλό για τα θησαυροφυλάκια και τα γρανάζια της οικονομίας του πολέμου, και από την άλλη διατάζει τα εκατομμύρια των εργαζομένων που παράγουν τον πλούτο, να αποφασίσουν αν θα πεινάνε ή αν θα κρυώνουν…

ΠΗΓΗ 

Propaganda Alert: Ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ «στήνουν» ανύπαρκτες τρομοκρατικές επιθέσεις - Του Άρη Χατζηστεφάνου

Propaganda Alert: Ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ «στήνουν» ανύπαρκτες τρομοκρατικές επιθέσεις

του Άρη Χατζηστεφάνου

Μια «τρομοκρατική επίθεση» που δεν έγινε ποτέ, από «δράστες» που δεν έφεραν εκρηκτικά και τελικά αφέθηκαν ελεύθεροι, δείχνει από χτες πόσο εύκολα μπορεί να ενορχηστρωθεί μια παγκόσμια εκστρατεία παραπληροφόρησης και εν τέλει μια προβοκάτσια.

Σε πολλά ελληνικά ΜΜΕ διαβάζαμε χτες απαράλλακτους τίτλους περί «Επίθεσης σε βάση της RAF», την οποία επιχειρούσαν να συνδέσουν με το Ιράν, χωρίς κανένα απολύτως στοιχείο, με τις γνωστές αναφορές σε «πηγές» των αρχών ασφαλείας. Η Τεχεράνη είχε διαψεύσει από την πρώτη στιγμή τη σχετική φημολογία, μια πληροφορία -που όταν υπήρχε- χανόταν κάπου στο βάθος του κειμένου.

Όλα ξεκίνησαν όταν η βρετανική αστυνομία συνέλαβε την Κυριακή πέντε άτομα έξω από την αεροπορική βάση RAF Fairford, στο Γκλόστερσαϊρ της Αγγλίας. Στη συζήτηση περενέβη ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δηλώνοντας ότι παρακολουθούσαν από καιρό τους υπόπτους – πληροφορία η οποία έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις αναφορές των βρετανικών αρχών, που απέδωσαν τη σύλληψη σε τηλεφώνημα… μιας αγρότισσας.

Οι πέντε άνδρες συνελήφθησαν αρχικά ως ύποπτοι για αδικήματα βάσει του νόμου περί εκρηκτικών (τα οποία όμως δεν βρέθηκαν) και αργότερα ως ύποπτοι για προετοιμασία τρομοκρατικής ενέργειας.

Η υπόθεση άρχισε να στραβώνει για τα διεθνή και ελληνικά ΜΜΕ αμέσως μόλις αποδείχθηκε ότι όλοι οι ύποπτοι είναι Βρετανοί πολίτες, καθώς έτσι χάλαγε η συνταγή περί «Ιρανών πρακτόρων», που είχαν αρχίσει μεθοδικά να τοποθετούν στα ρεπορτάζ τους. Πολύ σύντομα λοιπόν, τα ξένα δημοσιεύματα άρχισαν να γεμίζουν με τη λέξη proxy, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τους «αχυράνθρωπους» που συμμετέχουν σε τρομοκρατικές επιθέσεις.

Το γεγονός ότι τελικά η αστυνομία τους άφησε σχεδόν αμέσως ελεύθερους με εγγύηση, θα έπρεπε να σημάνει τη λήξη του «συναγερμού». Όταν όμως ένας παγκόσμιος μηχανισμός προπαγάνδας έχει τεθεί σε λειτουργία, κανένας δεν φαίνεται να θέλει να τον σταματήσει.

Αποκαλυπτική έρευνα του Solomon: Η Ε.E. κρατά μυστικά τα στοιχεία για την τεράστια κατανάλωση ενέργειας και νερού των Data Centers (ΕΙΚΟΝΕΣ)

Η ΕΕ κρατά μυστικά τα στοιχεία για την κατανάλωση των data centers

Η ΕΕ υπόσχεται διαφάνεια για τα data centers, αλλά κρατά μυστικά τα στοιχεία για την κατανάλωση ενέργειας και νερού. Μετά από έναν χρόνο έρευνας και αιτημάτων πρόσβασης σε στοιχεία και στα 27 κράτη-μέλη, αποκαλύπτουμε πώς διαμορφώθηκε αυτό το καθεστώς μυστικότητας — και μια πρωτοφανή νομική προσφυγή που το αμφισβητεί.

Written by: Collective

Έρευνα:

• Λυδία Εμμανουηλίδου
• Riccardo Coluccini
• Beatriz Ramalho da Silva
• Tomas Statius
• Pablo Jimenez Arandia
• Ludek Stavinoha

Πρόσθετη δημοσιογραφική έρευνα:

• Δανάη Μαραγκουδάκη

Διαδραστική χαρτογράφηση:

• Θανάσης Τρομπούκης

Εικονογράφηση:

• Γαλάτεια Ιατράκη

Επιμέλεια:

• Ηλιάνα Παπαγγελή

Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι βρέθηκαν μπροστά σε ένα πολιτικό δίλημμα για το νέο σύστημα αξιολόγησης της βιωσιμότητας των data centers: να δημοσιοποιήσουν τα στοιχεία για την κατανάλωση ενέργειας και νερού ή να προστατεύσουν τα εμπορικά μυστικά του κλάδου. Τελικά, επέλεξαν τη μυστικότητα.

Μετά από ένα χρόνο έρευνας του Solomon και συνεργατών, υπό τον συντονισμό του Lighthouse Reports, αποκαλύπτουμε ότι το προτεινόμενο σύστημα αξιολόγησης θα κρατήσει απόρρητα κρίσιμα στοιχεία για την κατανάλωση ενέργειας και νερού, ενώ φαίνεται ήδη να βασίζεται σε ελλιπή και προβληματικά δεδομένα.

Η πρόταση η οποία υπόσχεται «διαφανή πληροφόρηση σχετικά με την πραγματική χρήση πόρων (ενέργειας, νερού)» παρουσιάστηκε από την Κομισιόν αυτόν τον μήνα και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, αναμένεται να είναι το πιο ολοκληρωμένο σύστημα του είδους του παγκοσμίως.

Ωστόσο, το σύστημα θα δείχνει πόσο αποδοτικά χρησιμοποιεί κάθε εγκατάσταση ενέργεια και νερό, χωρίς να αποκαλύπτει τα συνολικά στοιχεία κατανάλωσης, καθώς ούτε και τις εκπομπές άνθρακα.

Για τις τοπικές κοινωνίες που ζουν κοντά σε data centers, αυτά τα συνολικά στοιχεία απαντούν σε ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα: πόση ηλεκτρική ενέργεια και πόσο νερό καταναλώνουν οι εγκαταστάσεις που βρίσκονται δίπλα τους; Καθώς η Ευρώπη επεκτείνει τις υποδομές που απαιτούνται για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI), οι απαντήσεις αυτές θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους κατοίκους να κατανοήσουν τι σημαίνει η επέκταση αυτή για τους τοπικούς πόρους.

Υποβάλαμε επίσημα αιτήματα πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα και στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EE), καθώς και στην Κομισιόν. Ζητήσαμε βασικά στοιχεία για την κατανάλωση ενέργειας και νερού των data centers και τις επιδόσεις τους ως προς τη βιωσιμότητα, καθώς και την αλληλογραφία σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος υποβολής στοιχείων.

Μέσα από εκατοντάδες ανταλλαγές εγγράφων, προσφυγές και αμφισβητήσεις αποφάσεων απόρριψης, η έρευνα αποκαλύπτει ελλείψεις στις αναφορές, μετρήσεις ενεργειακής και υδατικής αποδοτικότητας που φαίνονται πρακτικά αδύνατες, αλλά και ευρωπαίους αξιωματούχους να ενθαρρύνουν την υποβολή στοιχείων ακόμη και όταν αυτά περιείχαν ελάχιστα ή καθόλου δεδομένα.

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Mediapart (Γαλλία), το El Confidencial (Ισπανία), το Il Manifesto (Ιταλία) και το Trouw (Ολλανδία), εξέτασε επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι απαιτήσεις της βιομηχανίας επηρέασαν το ποια στοιχεία θα είναι τελικά διαθέσιμα στο κοινό. Παράλληλα, ανέδειξε πόσο δύσκολο είναι να αποκτήσει κανείς τα στοιχεία κατανάλωσης που οι ίδιοι οι διαχειριστές των data centers υποχρεούνται να δηλώνουν στις αρχές.

Η παράσταση "Δεκαοχτώ Ενάτου" στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΙΚΟΝΕΣ & VIDEO)

Η παράσταση Δεκαοχτώ Ενάτου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Γράφει:Σοφοκλής Αρχοντάκης 

Το Untold βρέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το ανέβασμα της παράστασης Δεκαοχτώ Ενάτου στην επέτειο της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα.

Σε μια κατάμεστη αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες, στην αίθουσα Μάριο Σοάρες που συνήθως χρησιμοποιείται για συνεδριάσεις επιτροπών, την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου ανέβηκε η παράσταση Δεκαοχτώ Ενάτου ο μονόλογος με την Δώρα Χρυσικού η οποία κινείται γύρω από την δολοφονία του Παύλου Φύσσα.

Για όσους δεν γνωρίζουν την υπόθεση, η πρωταγωνίστρια υποδύεται την Δάφνη, όπου στον ρόλο της περιλαμβάνονται οι αληθινές καταθέσεις των δύο πραγματικών μαρτύρων της δίκης για την δολοφονία του Παύλου Φύσσα μαζί με μυθοπλασία.

Στον ρόλο συμπυκνώνονται και οι δύο γυναίκες που βοήθησαν με την μαρτυρία τους στην καταδίκη της νεοναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής ως αυτό που ήταν.

Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ένα χρονικό της δολοφονίας του αντιφασίστα καλλιτέχνη, μαζί με τα διλήμματα που θα μπορούσαν να έχουν οι μάρτυρες, τον φόβο τον οποίο νίκησαν την στιγμή που η Χρυσή Αυγή δρούσε και εγκληματούσε ανενόχλητη με την στήριξη κράτους και αστυνομίας και τις παραινέσεις «που πας να μπλέξεις;» που θα σκέφτονταν κάθε οικείο πρόσωπο ενός μάρτυρα εναντίον εγκληματικής νεοναζιστικής οργάνωσης.

Η μεγάλη θνησιμότητα, οι μισές αλήθειες και το «καλύτερο ΕΣΥ ever»… - Του Διονύση Ελευθεράτου (ΠΙΝΑΚΕΣ & ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ)

Η μεγάλη θνησιμότητα, οι μισές αλήθειες και το «καλύτερο ΕΣΥ ever»…, του Διονύση Ελευθεράτου

 ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΑΤΟΣ

Όπως ήταν απολύτως λογικό, στη δημόσια σφαίρα πύκνωσαν οι συζητήσεις (περισσότερο ή λιγότερο διεισδυτικές) και τα σχόλια (εύστοχα ή μη) για τη διαρκή μείωση των γεννήσεων στην Ελλάδα. Παραγκωνίζεται όμως ο άλλος πόλος του δημογραφικού ζητήματος. Η θνησιμότητα. Κι αυτό είναι λάθος.

Η θνησιμότητα κατά κανόνα εκλαμβάνεται ως αυτόματη απόρροια της πληθυσμιακής γήρανσης – σε συνάρτηση με τα ανθυγιεινά κουσούρια μας. Και «έτερον ουδέν». Υπάρχουν ωστόσο σοβαρά «έτερα». Δεν είναι μόνο τα ψυχοσωματικά «σαράκια» που κατατρώνε την ανθρώπινη υγεία, σε μια κοινωνία η οποία βιώνει σε τόσο μεγάλο βαθμό την οικονομική δυσπραγία. Είναι και η κατάσταση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ), έπειτα από τα απανωτά χτυπήματα που έχει υποστεί.

Ας δούμε τι μας αποκαλύπτουν τα στοιχεία της Eurostat και κάποιες απλές επεξεργασίες επ’ αυτών. Κατά το 2009, δηλαδή προτού αρχίσουν να μας «διασώζουν» τα Μνημόνια, ο «ακαθάριστος δείκτης θνησιμότητας» – ο λεγόμενος «crude death rate» που μετρά θανάτους ανά χίλιους κατοίκους – στην Ελλάδα ήταν ίδιος με τον αντίστοιχο του μέσου όρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η οποία και τότε αριθμούσε 27 χώρες. Στα επίπεδα του 9,8, συγκεκριμένα. Κατόπιν, όμως, η κατάσταση άλλαξε άρδην. Και κατά την περίοδο 2019 – 2024, ο ετήσιος μέσος όρος ανέβηκε στο 12,8 για την Ελλάδα και στο 11,3 για την ΕΕ. Για το 2023 και 2024, ο «crude death rate» έδειξε κατά μέσο όρο 12,75 για εμάς και 10.75 για την ΕΕ.

Μικρή διαφορά; Κάθε άλλο. Ο προσεκτικός παρατηρητής, κάνοντας την ποσοστιαία αναγωγή θα διαπιστώσει ότι ο – μακάβριος αλλά εύγλωττος –  αυτός δείκτης ήταν βαρύτερος κατά 13,3% στην Ελλάδα από όσο στην ΕΕ την περίοδο 2019 – 2024. Και επαχθέστερος κατά 18,6% στην τελευταία διετία του εν λόγω χρονικού διαστήματος. Δεν τη λες «μικρή» αυτήν τη διαφορά.

Πολλοί θα πουν: «Μα αυτό είναι φυσιολογικό, διότι στην Ελλάδα ο πληθυσμός γερνά ταχύτερα από όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη, λόγω της μείωσης των γεννήσεων». Είναι όμως έτσι;

Γιατί η πληθυσμιακή γήρανση δεν αρκεί ως εξήγηση  

Πριν από όλα, οφείλουμε να παρατηρήσουμε κάτι, επί της αρχής: Η κατακόρυφη μείωση των γεννήσεων δεν είναι σεισμός, ούτε χαλαζόπτωση. Δεν προήλθε «από το πουθενά». Εφαρμοσμένες και εφαρμοζόμενες πολιτικές έφεραν το «brain drain», την πανάκριβη κι απρόσιτη στέγη, την ακατάβλητη ακρίβεια, την εισοδηματική – μισθολογική ένδεια. Εν ολίγοις, όσα καθιστούν άτοπη κάθε σκέψη για πατρότητα και μητρότητα, στο νου αναρίθμητων νέων ανθρώπων. Οι οποίοι αναγκάζονται να παρατείνουν για πολύ τη διαμονή στο πατρικό σπίτι, με τους γονείς (εδώ). Κάτι που κάνουν – όχι φυσικά λόγω ιδιοτροπιών – σε ποσοστό 68%  και όσοι νέοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό (στοιχεία του Eurofound, 2025). Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, πίσω από το 71% της Βουλγαρίας.

Κατά συνέπεια, όσοι «φωστήρες» της πολιτικής ελίτ κι όσοι «παπαγάλοι» τους επικαλούνται την πληθυσμιακή γήρανση για να υποστηρίξουν ή να αποκρύψουν οτιδήποτε, μοιάζουν με τον πατροκτόνο του ανεκδότου που ζητούσε την επιείκεια  του δικαστηρίου επειδή είχε μείνει ορφανός.

Πάμε, όμως, στον πυρήνα του θέματός μας: Τελικά, αρκεί η διαφορά ως προς τη γήρανση, μεταξύ ημών και της ΕΕ, για να εξηγήσει τη αντίστοιχη σχετικά με το δείκτη θνησιμότητας; Χωρίς αμφιβολία, αν η ροή των πραγμάτων συνεχιστεί έτσι, η «ψαλίδα» θα μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο – και γρηγορότερα – σε όλα τα πεδία (υπογεννητικότητα, γήρανση, θνησιμότητα) . Εδώ όμως εξετάζουμε πώς έχει διαμορφωθεί η κατάσταση ως σήμερα, διότι αντιπαραβάλουμε μεταξύ τους στοιχεία που αφορούν το παρόν.

Την 1^η Ιανουαρίου 2025 στην Ελλάδα η διάμεση ηλικία ήταν τα 47,2 έτη – η τέταρτη υψηλότερη στην ΕΕ. Ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν τα 44,9 έτη. Ένα έτος νωρίτερα οι αντίστοιχοι δείκτες ήταν 46,9 και 44,7. Με άλλα λόγια, στη διετία 2023-2024 η διάμεση ηλικία στην Ελλάδα ήταν κατά 5,1 % μεγαλύτερη από όσο στην ΕΕ. Επίσης, στην Ελλάδα οι άνω των 65 ετών αποτελούν το 23,7% του πληθυσμού. Στην ΕΕ, το 22%. Η διαφορά εδώ είναι της τάξης του 7,7%.

Εάν, λοιπόν, η μεγαλύτερη θνησιμότητα στην Ελλάδα οφειλόταν αποκλειστικά και μόνο στις παραπάνω δημογραφικές – ηλικιακές παραμέτρους, τότε η αποτύπωσή της στον «crude death rate» θα έπρεπε να περιορίζεται σε ποσοστά γύρω στο 5%  – ή και λίγες εκατοστιαίες μονάδες παραπάνω. Όμως, καθώς ήδη είδαμε, κινείται σε επίπεδα πολύ υψηλότερα.

Τι μπορεί να αντιπροσωπεύει αυτό το χάσμα, αν όχι (και) τις συνέπειες της δραματικής αποδυνάμωσης και εξουθένωσης του ΕΣΥ; Εάν διατυπωνόταν κάποια άλλη ερμηνεία για το χάσμα τούτο, θα την εξετάζαμε προσεκτικά, με καλή θέληση. Αλλά πώς να διατυπωθεί,  αφ’ ης στιγμής το ίδιο το χάσμα το κρύβει επιμελώς η συστημική θεώρηση των πραγμάτων;

Τα φετινά στοιχεία – σοκ και η τρομακτική επιδείνωση