Η πραγματικότητα δεν κρύβεται – κανένα παιδί στο περιθώριο - Ανακοίνωση του Αντιφασιστικού Δικτύου Παιδείας σχετικά με τα νέα σχολικά βιβλία του Δημοτικού

Η πραγματικότητα δεν κρύβεται – κανένα παιδί στο περιθώριο

• Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας

Τι συμβαίνει τις τελευταίες ημέρες;

 

Στα νέα σχολικά βιβλία του Δημοτικού περιλαμβάνεται εικονογραφικό και όχι μόνο υλικό που αποτυπώνει την πραγματικότητα της σύγχρονης κοινωνίας: οικογένειες με διαφορετικές συνθέσεις — μονογονεϊκές, οικογένειες με αναπηρία, πολυμελείς, αλλά και οικογένειες με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες.

 

[Αν και ο εκδοτικός οίκος του βιβλίου της β δημοτικού σε μια αναδίπλωσή (;;) του, διέψευσε κάτι τέτοιο].

 

Αυτή η απλή, παιδαγωγική αποτύπωση της ζωής προκάλεσε άμεσα την αντίδραση ακροδεξιών και σκοταδιστικών κύκλων. Με κραυγές για «προπαγάνδα» και «αλλοίωση των ηθών», επιχειρούν για άλλη μια φορά να μετατρέψουν την εκπαίδευση σε πεδίο ιδεολογικής τρομοκρατίας.

 

Οι υστερικές αντιδράσεις και ο τεχνητός πανικός που σπέρνουν και που υποτίθεται ότι στρέφονται ενάντια στην περίφημη woke ατζέντα, επί της ουσίας στρέφονται ευθέως ενάντια σε παιδιά.

 

Φαίνεται ότι για κάποιους το να μεγαλώνει ένα παιδί από μια ομόφυλη οικογένεια είναι πιο φρικιαστικό από το να μεγαλώνει σε μια ετερόφυλη σαν αυτή της Κυψέλης.

 

Ας πούμε,όμως, αυτό που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο: Κανένα παιδί δεν πρόκειται να αλλάξει ταυτότητα ή σεξουαλικό προσανατολισμό επειδή είδε μια εικόνα σε ένα βιβλίο Δημοτικού. Αυτά είναι κατασκευασμένα σκιάχτρα για όσους εμπορεύονται τον φόβο και τη μισαλλόδοξη άγνοια.

 

Το σχολείο δεν είναι γυάλα, ούτε ιδιοκτησία κανενός αυτόκλητου θεματοφύλακα των «ηθών». Είναι ο χώρος όπου τα παιδιά μαθαίνουν τον κόσμο όπως πραγματικά είναι και όχι όπως θα ήθελαν να τον επιβάλουν οι θιασώτες της οπισθοδρόμησης.

 

Η τακτική τους, βέβαια, είναι παλιά και δοκιμασμένη:

Πριν από λίγες δεκαετίες, στο στόχαστρο της ίδιας νοοτροπίας βρίσκονταν τα παιδιά των χωρισμένων γονιών, που καλούνταν να αντιμετωπίσουν τους ψιθύρους και το κοινωνικό στίγμα.

 

Στο περιθώριο πετάγονταν τα παιδιά που μεγάλωναν με τον παππού, τη γιαγιά ή έναν μόνο γονέα, επειδή «δεν χωρούσαν» στο μοναδικό καλούπι που ενέκρινε η συντηρητική υποκρισία.

 

Σήμερα, οι ίδιες φωνές αναζητούν νέα θύματα. Απαιτούν ένα σχολείο που θα προσποιείται ότι οι διαφορετικές οικογενειακές δομές απλώς… δεν υπάρχουν. Απαιτούν δηλαδή από το εκπαιδευτικό σύστημα να λειτουργεί ως μηχανισμός επιβολής «αορατότητας».

 

Η απόκρυψη της πραγματικότητας, όμως, το μόνο που πετυχαίνει είναι να διδάσκει στο παιδί τον εκφοβισμό, τον χλευασμό και τον αποκλεισμό του συμμαθητή του.

 

Όταν ένα βιβλίο χωράει όλες τις οικογένειες, κάνει το εντελώς προφανές, που είναι ότι αναγνωρίζει την ύπαρξη των ίδιων των μαθητών του, δίνοντας σε κάθε παιδί το δικαίωμα να νιώσει ότι ανήκει, ότι δεν είναι κατώτερο, ότι δεν είναι «λάθος».

 

Ως γονείς και εκπαιδευτικοί που συμμετέχουμε στο Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας, ξεκαθαρίζουμε: Δεν θα επιτρέψουμε στις σκοταδιστικές κορώνες να μετατρέψουν τις σχολικές αίθουσες σε πεδίο ρατσιστικών πειραμάτων. Υπερασπιζόμαστε ένα σχολείο ανοιχτό, δημοκρατικό και συμπεριληπτικό.

 

Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα να βλέπουν τη ζωή τους στα βιβλία τους. Και κανένας έμπορος του μίσους δεν θα τους το στερήσει.

 

Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας

5/9/2026

 

ΠΗΓΗ 

Η Παλαιστίνη στους χάρτες: Πώς οι πρώτες χαρτογραφήσεις της Παλαιστίνης από τη Δύση συνεχίζουν να διαμορφώνουν την αντίληψή της για τον σιωνισμό σήμερα

BDS Greece

Κριτική Βιβλίου: Πώς οι πρώτες χαρτογραφήσεις της Παλαιστίνης από τη Δύση συνεχίζουν να διαμορφώνουν την αντίληψή της για τον σιωνισμό σήμερα

 

Από τον Tony Greenstein* | 26.7. 2026 | Mondoweiss

 

Η ΠΑΛAIΣΤΙΝΗ ΣΤΟΥΣ ΧΑΡΤΕΣ (PALESTINE MAPPED)

 

Από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα στην πρώιμη γεωγραφική σκέψη - του Thomas Suárez

 

Ο Τομ Σουάρεζ είναι ένας από τους πιο σχολαστικούς και προσεκτικούς ερευνητές σε θέματα Παλαιστίνης και σιωνισμού, αν και είναι σχετικά άγνωστος. Το πρώτο του βιβλίο, «The State of Terror» (Το Κράτος της Τρομοκρατίας), το οποίο οι σιωνιστές έκαναν ό,τι μπορούσαν για να εμποδίσουν τη δημοσιοποίησή του, διακόπτοντας τις περιοδείες ομιλιών του, αποτελούσε ένα μεγαλειώδες αριστούργημα που ανέλυε τη σιωνιστική τρομοκρατία που δημιούργησε το ισραηλινό κράτος και τις στρατηγικές τους για τη μελλοντική εθνοκάθαρση της Παλαιστίνης.

 

Το δεύτερο βιβλίο του Σουάρεζ, «Palestine Hijacked – How Zionism Forged an Apartheid State from the River to the Sea» (Η Παλαιστίνη υπό κατάληψη – Πώς ο σιωνισμός δημιούργησε ένα κράτος απαρτχάιντ από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα), ήταν ένα ακόμη αριστούργημα. 

 

Όπως έγραψε ο Ιλάν Παπέ, ο Σουάρεζ έδειξε πώς "Η χρήση της τρομοκρατίας ήταν σκόπιμη και συνεχής, και πραγματοποιήθηκε ή υποστηρίχθηκε από τους ίδιους ηγέτες που στη συνέχεια ίδρυσαν και ηγήθηκαν του ισραηλινού κράτους. 

 

Ζούμε ακόμα αυτή την ιστορία: Το βιβλίο αποδεικνύει ότι το καθεστώς απαρτχάιντ του Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων και η συνεχιζόμενη απαλλοτρίωση της χώρας τους δεν είναι αποτέλεσμα πολύπλοκων ιστορικών συνθηκών, αλλά ο επιδιωκόμενος, μοναδικός στόχος του σιωνισμού από την αρχή του.

 

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το τελευταίο βιβλίο του Σουάρεζ ακολουθεί την παράδοση των προηγούμενων βιβλίων του, ακόμη και αν επικεντρώνεται κυρίως στο οπτικό παρά στο λεκτικό στοιχείο.

 

Το «Palestine Mapped» καθοδηγεί τον αναγνώστη μέσα από τις ελληνικές και ρωμαϊκές αντιλήψεις για την Παλαιστίνη, τους διάφορους μεσαιωνικούς μεσογειακούς πολιτισμούς και τη χαρτογράφηση της ευρωπαϊκής χριστιανικής «Αγίας Γης», η οποία κυριάρχησε από την εποχή της Μεταρρύθμισης και συνεχίζει να επηρεάζει τη σύγχρονη πολιτική σκέψη. Δεν πρόκειται απλώς για ένα βιβλίο σχετικά με τη χαρτογραφία ή τη δημιουργία χαρτών, αλλά για το πώς οι έννοιες της «Αγίας Γης» και της Παλαιστίνης διαμόρφωσαν τους χάρτες και τις οπτικές αναπαραστάσεις που δημιουργήθηκαν.

 

Ένα όμορφα εικονογραφημένο βιβλίο για τη χαρτογράφηση της πορείας του ποταμού προς τη θάλασσα μπορεί να φαίνεται ως μια πολυτέλεια που δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα, δεδομένου ότι οι Παλαιστίνιοι σφαγιάζονται καθημερινά. Ο Suárez το γνωρίζει πολύ καλά αυτό. Εξηγεί στην Εισαγωγή του γιατί η συνεχιζόμενη γενοκτονία καθιστά, στην πραγματικότητα, το θέμα ακόμη πιο επίκαιρο. Ίσως το κλειδί για αυτό να βρίσκεται στην τελευταία λέξη του υπότιτλου: «γεωγραφική σκέψη».

Μεγάλο μέρος της φανατικής υποστήριξης της Δύσης προς το Ισραήλ έχει τις ρίζες του στον ευαγγελικό μεσσιανισμό, την ψύχωση (για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο του συγγραφέα) ότι το ισραηλινό κράτος είναι ο τόπος της βιβλικής Γένεσης, «τοποθετώντας το εκτός του χώρου όλων των άλλων γήινων εθνών και εξασφαλίζοντας ευρεία χριστιανική αφοσίωση».

 

Ο Σουάρεζ υποστηρίζει ότι αυτή η συλλογική νοοτροπία των ελίτ και της θρησκείας τροφοδοτείται από τη δική μας γεωγραφική διάθεση, και ότι το βιβλίο προορίζεται εν μέρει ως αντίδοτο σε αυτό που ο ίδιος αποκαλεί την αφήγηση της «χαρτογράφησης της Αγίας Γης».

 

Δεδομένου ότι το βιβλίο είναι οργανωμένο κατά προσέγγιση χρονολογικά, η συνάφειά του με τον πραγματικό κόσμο γίνεται εμφανής κυρίως στο τελευταίο κεφάλαιο — αν και η παραποίηση αρχαίων χαρτών από το ισραηλινό κράτος αποδεικνύεται ήδη με τον χάρτη της «Μαδάμπα» του 6ου αιώνα.

 

Το βιβλίο ξεκινά με τις παλαιότερες σωζόμενες χαρτογραφήσεις της Λεβαντίνης, αυτές των Ελλήνων και των Ρωμαίων, και στη συνέχεια αφιερώνει δύο κεφάλαια στη μεσαιωνική περίοδο. Το πρώτο ασχολείται με τη χαρτογράφηση από τους Ευρωπαίους, στην οποία η Παλαιστίνη αποτελεί το επίκεντρο: τόσο εκείνη που έγινε από την απόσταση της Εκκλησίας, όσο και εκείνη των προσκυνητών που βρέθηκαν επί τόπου.

 

Το δεύτερο κεφάλαιο ασχολείται με τη χαρτογράφηση στην οποία η Παλαιστίνη δεν αποτελούσε το επίκεντρο, αλλά μέσω της οποίας η χαρτογράφηση — και η δυτική αντίληψη — για την Παλαιστίνη εξελίχθηκε παρ’ όλα αυτά: ναυτικοί χάρτες, εξελιγμένοι παγκόσμιοι χάρτες, η «Γεωγραφία» του Πτολεμαίου, καθώς και αυτό που ο συγγραφέας αποκαλεί «αραβική» χαρτογράφηση, ένας όρος που χρησιμοποιείται αντί του συνήθους «ισλαμικού» όρου που χρησιμοποιείται στον ακαδημαϊκό χώρο, τον οποίο θεωρεί λανθασμένη ορολογία.

 

Στη συνέχεια, το βιβλίο φτάνει σε αυτό που περιγράφεται ως το καθοριστικό έτος του 1500. Τρεις επαναστάσεις της περιόδου θεωρείται ότι επηρέασαν το μέλλον της Παλαιστίνης: η δραματικά διευρυμένη κοσμοθεωρία των Ευρωπαίων, η έλευση της τυπογραφίας και, πάνω απ’ όλα, ο Λουθηρανισμός.

 

Οι νεκροθάφτες της Γάζας - του Νόρμαν Φίνκελσταϊν (VIDEO)

Οι νεκροθάφτες της Γάζας – του Νόρμαν Φίνκελσταϊν

ΠΗΓΗ: The Examiner μέσω info-war.gr

Στο νέο του βιβλίο με τίτλο «Οι νεκροθάφτες της Γάζας» (Gaza’s Gravediggers: An Inquiry into Corruption in High Places), ο πολιτικός επιστήμονας και συγγραφέας Νόρμαν Φίνκελσταϊν στρέφει το βλέμμα όχι μόνο στην καταστροφή της Γάζας, αλλά κυρίως σε όσους, μέσα από τους ισχυρότερους διεθνείς θεσμούς, όφειλαν να την αποτρέψουν. Ακολουθεί η βιβλιοκριτική του Χαλάλ Τανγκάρι.

Το σύγχρονο οικοδόμημα του διεθνούς δικαίου και οι θεσμοί που του αναλογούν σχεδιάστηκαν, κατά ρητή ομολογία, μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προκειμένου να αποτραπεί η επανάληψη των ανείπωτων θηριωδιών του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα. Τα Ηνωμένα Έθνη, με το Συμβούλιο Ασφαλείας και το Διεθνές Δικαστήριο, ιδρύθηκαν το 1945. Η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η Σύμβαση για τη Γενοκτονία υιοθετήθηκαν το 1948. Παλαιότερα κείμενα του διεθνούς δικαίου αναθεωρήθηκαν και διευρύνθηκαν με τις Συμβάσεις της Γενεύης του 1949. Ορισμένοι θεσμοί δημιουργήθηκαν πολύ αργότερα – το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ιδρύθηκε το 2002.

Μολονότι οι θεσμοί αυτοί απέχουν πολύ από το να είναι τέλειοι, πρέπει εντούτοις να αναγνωριστεί ότι μπορούν να επιτελούν χρήσιμες ερευνητικές και πολιτικές λειτουργίες και να προετοιμάζουν το έδαφος για την τιμωρία όσων διαπράττουν διεθνή εγκλήματα. Συνεπώς, στον βαθμό που οι θεσμοί αυτοί διαφθείρονται και παρεκκλίνουν από τους υψηλούς σκοπούς τους, η υπόθεση της δικαιοσύνης πλήττεται, η αλήθεια συσκοτίζεται και αποκρύπτεται από την παγκόσμια κοινή γνώμη, ενώ οι εγκληματίες διευκολύνονται να συνεχίζουν την ολέθρια δράση τους.

Η ιδιαίτερη αποστολή αυτού του αξιόλογου βιβλίου του Νόρμαν Φίνκελσταϊν είναι να αποκαλύψει τη διαφθορά στους διεθνείς θεσμούς δικαιοσύνης και λογοδοσίας. Δεν έγραψε μια ιστορία της γενοκτονίας στη Γάζα, αλλά μια καταγραφή «της συνενοχής -γεννημένης από την ιδιοτέλεια και τη διαφθορά, τη δειλία και τον καριερισμό- αξιωματούχων σε υψηλές θέσεις […] Η Αλήθεια δεν μπορεί να διαστρεβλώνεται και η Δικαιοσύνη να προδίδεται ατιμώρητα». Στο έργο αυτό εμφανίζονται όλες οι χαρακτηριστικές διανοητικές αρετές του Φίνκελσταϊν. Η επίμοχθη συγκέντρωση αποδεικτικού υλικού, με τη μορφή εκτενών εκθέσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και νομικών εγγράφων, η εξονυχιστική εξέταση αυτών των κειμένων μέσω πρακτικού συλλογισμού, με αυστηρή καταδίκη κάθε στοιχείου που είναι ανέντιμο ή λογικά σαθρό και η ατρόμητη αποφασιστικότητα να φέρει την αλήθεια στο φως, όσο οδυνηρή ή ασύμφορη κι αν φαίνεται. Λίγοι διαθέτουν τα προσόντα για έναν τέτοιο συγγραφικό μόχθο, ακόμη λιγότεροι είναι πρόθυμοι να τον αναλάβουν – και ακριβώς αυτού του είδους η επίμονη επιστημονική εργασία έχει οικοδομήσει τη φήμη του Φίνκελσταϊν.

Το βιβλίο αρχίζει με μια συνοπτική εξέταση των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου, της γενοκτονίας που ακολούθησε και της ιστορίας που προηγήθηκε και των δύο γεγονότων. Η Γάζα, μας υπενθυμίζει ο συγγραφέας, αποτελούσε επί μακρόν έναν θύλακα απελπισίας και απόγνωσης. Επί δεκαετίες είχε χαρακτηριστεί «στρατόπεδο συγκέντρωσης», μεταξύ άλλων και από υψηλόβαθμο Ισραηλινό αξιωματούχο. Το Ισραήλ επιδείνωσε εσκεμμένα την άθλια κατάσταση της Γάζας, επιβάλλοντας αυστηρό αποκλεισμό μετά την εκλογική νίκη της Χαμάς το 2006 και στη συλλογική οικονομική τιμωρία προστέθηκαν σφαγές, μέσα από μια διαδοχή ισραηλινών «επιχειρήσεων». Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες των Παλαιστινίων, τις προσφυγές τους στο διεθνές δίκαιο και την προσφυγή τους στη μη βίαιη αντίσταση, η Γάζα εξακολουθούσε να μαραζώνει και σύντομα περιέπεσε στην αφάνεια.

Οι «θηριωδίες της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου» πρέπει να γίνουν κατανοητές υπό το πρίσμα αυτής της ιστορίας. Ο Φίνκελσταϊν συγκρίνει την επίθεση με την αιματηρή εξέγερση κατά της αμερικανικής δουλείας υπό την ηγεσία του Νατ Τέρνερ το 1831. Αν και και στις δύο περιπτώσεις, οι εξεγερμένοι διέπραξαν σοβαρά εγκλήματα, το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της ηθικής ευθύνης πρέπει να βαρύνει τους καταπιεστές. Αυτή ήταν η κρίση των Αμερικανών υπέρμαχων της κατάργησης της δουλείας και αυτή είναι και η κρίση του Φίνκελσταϊν.

52 χρόνια από την τραγωδία της Κύπρου: Αποκαλύψεις-μισόλογα από μισόκλειστα αρχεία - Γράφει ο Τάσος Κωστόπουλος (ΕΙΚΟΝΕΣ & ΠΙΝΑΚΑΣ)

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ως πρωθυπουργός, και ο Αϊζενχάουερ, ως πρόεδρος των ΗΠΑ, σε χαρακτηριστικό στιγμιότυπο κατά την επίσκεψη του δεύτερου στην ελληνική Βουλή (15/12/1959). (AP Photo)

Αποκαλύψεις – μισόλογα από μισόκλειστα αρχεία

Ο μύθος των «ανοιχτών» αρχείων για τη μεταπολεμική Ελλάδα, τη χούντα και την κυπριακή τραγωδία – και κάποιες ενδιαφέρουσες εκπλήξεις. «Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Αθήνα να ενημερωθεί επαρκώς για την πραγματική φύση της ειδικής σχέσης ανάμεσα στον σταθμάρχη της CIA και την ηγεσία της ελληνικής κυβέρνησης».

 Τάσος Κωστόπουλος

Μισό και βάλε αιώνα μετά το πραξικόπημα Ιωαννίδη στην Κύπρο που πυροδότησε την τουρκική εισβολή, την κατάρρευση της χούντας και τη Μεταπολίτευση, θα περίμενε κανείς πως τα βασικά τουλάχιστον τεκμήρια εκείνης της περιόδου έχουν καταστεί προσβάσιμα πια στην ιστορική έρευνα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Μια τέτοια εικόνα καλλιεργείται άλλωστε συστηματικά τον τελευταίο καιρό, ιδίως όσον αφορά τις απαντήσεις σε κάποια κρίσιμα ερωτήματα – από τις ακριβείς διαστάσεις της εμπλοκής των ΗΠΑ στο πραξικόπημα του 1967 και την κυπριακή τραγωδία μέχρι την έκταση της προδοσίας που διαπράχθηκε από τους ημέτερους στρατοκράτες, όταν στο όνομα της «εθνικής ασφάλειας» και της Μεγάλης Ιδέας άνοιξαν τις πύλες στον «Αττίλα».

Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα αρχεία που αφορούν τα επίμαχα γεγονότα παραμένουν κατά κανόνα μισόκλειστα, με μεγάλο μέρος τους είτε απαγορευμένο για τους ερευνητές είτε διαθέσιμο μεν, αλλά σε αγρίως λογοκριμένη μορφή. Οι αναγνώστες της στήλης έχουν αποκτήσει μια καλή ιδέα επ’ αυτού από πρόσφατο δημοσίευμά μας για τη μεταχείριση που έχει επιφυλαχθεί στον φάκελο του ελληνικού τμήματος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που αφορά τις προειδοποιήσεις του Ελληνοαμερικανού αναλυτή Χαρίλαου Λαγουδάκη για τις κινήσεις της ομάδας του Παπαδόπουλου στις αρχές του 1967 («Κλειστόν διά εθνικούς λόγους», «Εφ.Συν.» 18/4/2025). Εξίσου εύγλωττο είναι το γεγονός πως το αρχείο της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα για το 1973 –πέντε μεγάλα κουτιά– παραμένει ακόμη εξ ολοκλήρου κλειστό, όπως και ουκ ολίγα έγγραφα του 1974 από τους «αποχαρακτηρισμένους» φακέλους του (που έχουν μετακινηθεί στους, ερμητικά κλειστούς, φακέλους της δεκαετίας του 1980). Το μεγάλο, ωστόσο, ψαλίδι έχει πέσει στα ντοκουμέντα που σχετίζονται όχι με τη διπλωματική γραφειοκρατία αλλά με τις κεντρικές επιλογές και κινήσεις της Ουάσινγκτον.

Η Παλαιστίνη ως ηθική πυξίδα της εποχής μας: Σημειώσεις για «Το φως της αφύπνισης», το νέο βιβλίο της Φραντσέσκα Αλμπανέζε - Του Παναγιώτη Τσιαμούρα

Η Παλαιστίνη ως ηθική πυξίδα της εποχής μας

• Σημειώσεις για Το φως της αφύπνισης, το νέο βιβλίο της Φραντσέσκα Αλμπανέζε

• Παναγιώτης Τσιαμούρας

«Η μοναδική γέφυρα ανάμεσα στον εφιάλτη και το όνειρο, ανάμεσα στην αποκάλυψη και το φως της αφύπνισης, δεν θα μπορούσε να είναι παρά οι ίδιες οι πράξεις των ανθρώπων, του καθενός από εμάς: ανθρώπων κάθε λαού και κάθε ηλικίας, που καλούνται να δράσουν ως υγιή αντισώματα μιας άρρωστης κοινωνίας».

Το νέο βιβλίο της ειδικής εισηγήτριας του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στα κατεχόμενα από το 1967 παλαιστινιακά εδάφη, Φραντσέσκα Αλμπανέζε, La luce del risveglio. Dalla Palestina al mondo intero, un manifesto di resistenza e libertà (Το φως της αφύπνισης. Από την Παλαιστίνη σε όλο τον κόσμο, ένα μανιφέστο αντίστασης και ελευθερίας), το οποίο θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο από τις εκδόσεις Τόπος (μετάφραση Παναγιώτης Τσιαμούρας), δεν είναι ένα βιβλίο σαν όλα τα άλλα. Είναι η ίδια η ζωή που μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο. Και τι ζωή! Όχι μόνο μια ζωή βυθισμένη στην Ιστορία την ώρα που αυτή συντελείται, όχι μόνο μια μαρτυρία που αναδύεται από τα γεγονότα, αλλά μια φωνή που την κινεί. Μια φωνή που φαίνεται να βοά εν τη ερήμω, αλλά κατορθώνει να ακουστεί από εκατομμύρια ανθρώπους, από αμέτρητα πλήθη, από τους κολασμένους της γης.

Σε τούτο το βιβλίο της Αλμπανέζε υπάρχει κάτι περισσότερο από την κατανόηση και το μέτρο του παρόντος. Υπάρχει η αίσθηση του παρόντος ως χρόνου αποκάλυψης. Εδώ αυτή η αίσθηση μετατρέπεται σε λόγο δράσης, σχεδόν σε αρχή ενός κόσμου που γεννιέται· σε ένα αληθινό κάλεσμα «να ενσαρκώσουμε αυτή την αποκάλυψη, να τη μετατρέψουμε σε ρήμα»· να μετατρέψουμε τον αποκεκαλυμμένο λόγο σε πράξη που εξαρτάται από εμάς. Εξού και τα ρήματα που δίνουν τον τίτλο στα κεφάλαια του βιβλίου, σαν αλλεπάλληλα κύματα αυτής της βιωμένης αλήθειας.

Να ονειρευόμαστε, δηλαδή να θέτουμε την ελπίδα σε κίνηση. Όταν όλα καταρρέουν, το να ονειρεύεσαι καθίσταται απαραίτητο· και ελπίδα σημαίνει να φυτεύεις τον πρώτο σπόρο ενός διαφορετικού μέλλοντος. Να ονειρεύεσαι σημαίνει να μένεις, να αντιστέκεσαι, να φαντάζεσαι ανάμεσα στα ερείπια και πέρα από αυτά. Όπως κάποτε υπήρξαν άνθρωποι που ονειρεύτηκαν έναν κόσμο χωρίς δουλεία, έναν κόσμο όπου οι γυναίκες θα έχουν δικαίωμα ψήφου, όπου η παιδική εργασία θα είναι απαγορευμένη, όπου όλοι, ανεξάρτητα από το χρώμα του δέρματός τους, θα απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα…

Να κρίνουμε, δηλαδή να διαμορφώνουμε δική μας άποψη, να είμαστε σε θέση να διακρίνουμε την αλήθεια από το ψέμα. Μόνο που στις μέρες μας όσοι καταθέτουν την αλήθεια, όπως οι φωτογράφοι και οι δημοσιογράφοι της Γάζας, δολοφονούνται συστηματικά. Στη Γάζα ο αριθμός των δημοσιογράφων που δολοφονήθηκαν τα δύο τελευταία χρόνια ξεπερνά εκείνο όλων των σύγχρονων πολέμων μαζί: του αμερικανικού εμφυλίου, των δύο παγκόσμιων, της Κορέας, του Βιετνάμ, της Γιουγκοσλαβίας, του Αφγανιστάν και της Ουκρανίας. Καμία άλλη πολεμική σύγκρουση δεν γνώρισε μια τόσο συστηματική στοχοποίηση όσων αφηγούνται τα γεγονότα. Με το πρόσχημα της υποστήριξης της τρομοκρατίας και του αντισημιτισμού ποινικοποιούνται όσοι αντιτίθενται στις αποτρόπαιες πολιτικές εθνοκάθαρσης του Ισραήλ. Η μονομερής καταστροφή που εξαπολύει ένας πανίσχυρος στρατός εναντίον ενός ανυπεράσπιστου πληθυσμού παρουσιάζεται ως πόλεμος. Και το φως που η αλήθεια ρίχνει στα γεγονότα, στους ανθρώπους και στις ιδέες σκοτεινιάζει από τη συστηματική απονομιμοποίηση και τις ψευδείς κατηγορίες.

Να χειραφετούμαστε, δηλαδή να αποαποικιοποιούμε τη σκέψη μας και τη γλώσσα μας. Ο Φραντς Φανόν, ψυχίατρος και κορυφαία μορφή του αντιαποικιακού κινήματος, κατήγγειλε τον ρατσισμό και τον διαχωρισμό που είναι εγγενείς στις αποικιακές κοινωνίες· και η συγγραφέας φροντίζει να χαράξει έναν βαθύ ιστορικό και ψυχολογικό παραλληλισμό με τη σκέψη του Φανόν, υπενθυμίζοντας ότι η απελευθέρωση είναι μια διαδικασία συλλογικής χειραφέτησης, ανάλογη με τους ιστορικούς αγώνες των γυναικών ενάντια στην Ιερά Εξέταση και την πατριαρχία. Η επίγνωση της ταυτότητάς μας και η διεκδίκηση της ισότητας οδηγούν στη διεκδίκηση της χειραφέτησης των αποικιοκρατούμενων λαών, όπως συμβαίνει στους αγώνες απελευθέρωσης από τις δικτατορίες, από κάθε μορφή συλλογικής και ατομικής καταπίεσης, από το απαρτχάιντ, από την πατριαρχία, από κάθε νεοαποικιακή αφήγηση που συγκαλύπτει τον έλεγχο, τον αυταρχισμό και τη βία πίσω από τις ανάγκες της ασφάλειας και του σεβασμού προς την εξουσία.

Να αντιστεκόμαστε, μετερχόμενοι πρωτίστως όλες τις μορφές μη βίαιης αντίστασης που προεικονίζουν τη λύτρωση για την οποία εκατομμύρια άνθρωποι παλεύουν: από το παλαιστινιακό σουμούντ, που φουσκώνει τα πανιά των στολίσκων αλληλεγγύης, έως το νοτιοαφρικανικό ουμπούντου, που δίδαξε στη «χώρα του ουράνιου τόξου» του Ντέσμοντ Τούτου και του Νέλσον Μαντέλα τη δύναμη της αλήθειας και της συμφιλίωσης. Πρόκειται περισσότερο για μια καθημερινή πρακτική θάρρους των απλών ανθρώπων που εκφράζεται στη γλώσσα, στις τελετουργίες, στο φαγητό και στη μνήμη που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Το να διατηρεί κανείς αυτήν τη στάση μέσα σε ένα περιβάλλον ωμότητας, καταπίεσης και διαρκούς βίας αποτελεί την πρόκληση των Παλαιστίνιων στην ισραηλινή καταπίεση, σε μια ψευδοδημοκρατία με σχιζοφρενικά χαρακτηριστικά, όπου οι νέοι που υπηρετούν στον στρατό πιστεύουν ότι υπερασπίζονται την πατρίδα τους, διαπράττοντας ειδεχθή εγκλήματα.

Σύρος: Πρόσκληση στα εγκαίνια της έκθεσης "Στο μυαλό του Τσίλλερ", Σάββατο 1/8/2026, ώρα 20:00 στο Δημαρχείο, στην Ερμούπολη

Η έκθεση είναι αφιερωμένη στην ιστορία, την αρχιτεκτονική και την κατασκευή του εμβληματικού Δημαρχείου, έργου του Ερνέστου Τσίλλερ, και παρουσιάζεται σε μια ιδιαίτερα συμβολική χρονιά: διακόσια χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης και εκατόν πενήντα χρόνια από τη θεμελίωση του Δημαρχείου της.

Μέσα από ιστορικά σχέδια του Τσίλλερ, αρχειακά τεκμήρια, σύγχρονες αρχιτεκτονικές αποτυπώσεις, φωτογραφίες, υδατογραφίες και ψηφιακές εφαρμογές, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τη μακρά και σύνθετη πορεία σχεδιασμού και ανέγερσης του κτιρίου και τις κατασκευαστικές τεχνικές του. Ιδιαίτερα σημαντικό τμήμα της έκθεσης αποτελεί η παρουσίαση έξι πρωτότυπων αρχιτεκτονικών έργων και σχεδίων του Πανεπιστημίου Notre Dame, τα οποία βασίζονται στην πρόσφατη λεπτομερή αποτύπωση του Δημαρχείου και στην τεκμηρίωση της υφιστάμενης κατάστασής του. Τα έργα αυτά προσφέρουν μια σύγχρονη ανάγνωση του κτιρίου, αναδεικνύοντας τη χωρική του οργάνωση, τις αρχιτεκτονικές του λεπτομέρειες, τις κατασκευαστικές μεθόδους και τη σημερινή κατάσταση διατήρησής του.

Ξεχωριστή θέση στην έκθεση κατέχει η εγκατάσταση «Χρονοκλίμακα» στην ελικοειδή μαρμάρινη σκάλα του Δημαρχείου. Σε κάθε βαθμίδα σημειώνεται μια σημαντική ημερομηνία από την ιστορία της Ερμούπολης, μετατρέποντας την άνοδο του επισκέπτη σε μια συμβολική διαδρομή μέσα στον χρόνο.

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα παρουσιαστεί επίσης οπτικοακουστικό υλικό από τις δράσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Δημαρχείο κατά τη διάρκεια του 4ου Φεστιβάλ Καταγραφής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αναδεικνύοντας τη συνάντηση της αρχιτεκτονικής με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, την ψηφιακή τεχνολογία, τον ήχο και την αφήγηση.

Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων θα παρουσιαστεί ο δίγλωσσος επετειακός τόμος «Το Δημαρχείο της Ερμούπολης – 150 χρόνια ενός νεοκλασικού τοπόσημου», σε επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Paolo Vitti. Η έκδοση αποτελεί την πληρέστερη μέχρι σήμερα επιστημονική τεκμηρίωση του κτιρίου και συγκεντρώνει ιστορική έρευνα, νέα αρχιτεκτονικά σχέδια, αρχειακό υλικό και στοιχεία από την πρόσφατη αποτύπωσή του.

Η έκθεση και ο τόμος αποτελούν καρπό της συνεργασίας του Δήμου Σύρου-Ερμούπολης, του Ιστορικού Μουσείου Ερμούπολης και της Σχολής Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Notre Dame, με τη συμβολή επιστημόνων, ερευνητών, φοιτητών και πολιτιστικών φορέων.

Εγκαίνια έκθεσης

Σάββατο 1 Αυγούστου 2026, ώρα 20:00

Δημαρχείο Ερμούπολης – Πλατεία Μιαούλη

Είσοδος Ελεύθερη

Βιβλίο: «IDF: Ο στρατός που έφτιαξε ένα έθνος», του Χαΐμ Μπρεσίθ-Ζάμπνερ, εκδόσεις ΟΚΤΑΝΑ

«IDF: Ο στρατός που έφτιαξε ένα έθνος» του Χαΐμ Μπρεσίθ-Ζάμπνερ – Κλήρωση για τα μέλη μας (σ.σ. του INFOWAR)

Οι εκδόσεις Octana προσφέρουν στους αναγνώστες μας δυο αντίτυπα του βιβλίου «IDF – Ο στρατός που έφτιαξε ένα έθνος» του Χαΐμ Μπρεσίθ-Ζάμπνερ, όπου ο καθηγητής μελετάει τον ισραηλινό στρατό ως τον βασικό παράγοντα που διαμόρφωσε την πολιτική, την κοινωνία και την εθνική ταυτότητα του Ισραήλ. Στην κλήρωση συμμετέχουν αυτομάτως τα μέλη μας και όσοι ακόμη γραφτούν συνδρομητές μέχρι και τα μεσάνυχτα της Παρασκευής 31 Ιουλίου.

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Παρά τους ισχυρισμούς περί του αντιθέτου, ο ιουδαϊσμός δεν ήταν έθνος. Η αποστολή της οικοδόμησης του έθνους ανατέθηκε στον IDF που δεν ήταν ποτέ ένας απλός στρατός. Έγινε ο φορέας ταυτότητας που μετάλλαξε τον λαό της Βίβλου σε λαό του όπλου, ένα ριζοσπαστικό εργαλείο μετασχηματισμού του παλαιού εβραίου της Διασποράς και των γκέτο σε ένοπλο σιωνιστή πιονέρο, ένας μοχλός που μετέτρεψε την ήπια αγροτική οικονομία της Παλαιστίνης σε πανίσχυρη πολεμική βιομηχανία του Ισραήλ.

Ο IDF αντικατέστησε στη συνείδηση των Ισραηλινών την παντοδύναμη βιβλική θεότητα –τον Κύριο των Δυνάμεων– κηρύττοντας την ατέρμονη βία ως μοναδικό τρόπο επιβίωσης. Σε αυτά τα θεμέλια χτίστηκε η Νέα (Σιωνιστική) Ιερουσαλήμ, υποσχόμενη την ασφάλεια για τον περιούσιο λαό σε μια γη ιδανικά χωρίς γκογίμ. Αντ’ αυτού οικοδόμησε τη μοναδική χώρα στον κόσμο όπου οι εβραίοι ζουν σε θανάσιμο κίνδυνο επειδή είναι εβραίοι (και επειδή μεταμορφώθηκαν μαζικά σε αποικιοκράτες, μιλιταριστές, κατακτητές και ρατσιστές).

Ο Χαΐμ Μπρεσίθ-Ζάμπνερ γεννήθηκε στη Ρώμη το 1946, άπατρις, από Πολωνοεβραίους γονείς επιζώντες του Ολοκαυτώματος που παντρεύτηκαν σε στρατόπεδο εκτοπισμένων στο Τορίνο και μετεγκαταστάθηκαν στο Ισραήλ το 1948. Πασιφιστής, κληρώθηκε να εκπαιδευτεί ως αξιωματικός και υπηρέτησε απρόθυμα μια παρατεταμένη στρατιωτική θητεία που του αποκάλυψε το πραγματικό πρόσωπο του «πιο ηθικού στρατού στον κόσμο». Κλονισμένος από την απόσταση μεταξύ προπαγάνδας και πραγματικότητας, συνειδητοποίησε ότι όφειλε να «γλιτώσει από το εβραϊκό κράτος» προκρίνοντας το ηθικό του χρέος «απέναντι στους εκτοπισμένους στων οποίων το σπίτι μεγάλωσε».

Ομέρ Μπάρτοφ, τι πήγε λάθος με το Ισραήλ; - Συνέντευξη του αμερικανο-ισραηλινού ιστορικού στην Ελευθ. Τσαλίκη (ΕΙΚΟΝΕΣ)

David Degner /Αρχείο Ομέρ Μπάρτοφ

ΟΜΕΡ ΜΠΑΡΤΟΦ, ΤΙ ΠΗΓΕ ΛΑΘΟΣ ΜΕ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ;

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΑΛΙΚΗ

Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου, ο αμερικανο-ισραηλινός Ομέρ Μπάρτοφ, ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς του Ολοκαυτώματος,  μιλάει στο News 24/7 για το πώς το Ισραήλ έχει μετατραπεί σε μια χώρα που διαπράττει εγκλήματα πολέμου και πώς μπορεί ο λαός του να παρακολουθεί αμέτοχος την γενοκτονία των Παλαιστινίων.

Πώς είναι δυνατόν ένα κράτος που ιδρύθηκε αμέσως μετά το Ολοκαύτωμα να κατηγορείται μερικές δεκαετίες αργότερα για την διάπραξη εγκλημάτων πολέμου μεγάλης κλίμακας; Γιατί ένας λαός που πάντα έφερνε το τραύμα του Ολοκαυτώματος παρακολουθεί με αδιαφορία την γενοκτονία που διαπράττει το κράτος του προς τους Παλαιστίνιους;

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που διερευνά ο Ομέρ Μπάρτοφ (Omer Bartov) στο νέο του βιβλίο «Ισραήλ: τι πήγε λάθος» (στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο), εξετάζοντας την μεταμόρφωση του σιωνισμού μέσα στα χρόνια, την σύνδεση της ισραηλινής ανεξαρτησίας με τον παλαιστινιακό εντοπισμό και την πολιτική χρήση του Ολοκαυτώματος.

Ως ένας από τους κορυφαίους μελετητές του Ολοκαυτώματος, ο αμερικανο-ισραηλινός ιστορικός Ομέρ Μπάρτοφ, ήταν από τους πρώτους που τοποθετήθηκαν τόσο ξεκάθαρα – προειδοποιώντας, στην αρχή και αναγνωρίζοντας στην συνέχεια – ότι το κράτος του Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία εναντίον των Παλαιστινίων.

Έχοντας γεννηθεί σε ένα αριστερό κιμπούτς, μεγαλώσει στο Τελ Αβίβ σε μια οικογένεια σιωνιστών και υπηρετήσει για τέσσερα χρόνια στον ισραηλινό στρατό (IDF) η γραφή του αν και υπο το πρίσμα του ιστορικού εμπεριέχει και μια προσωπική εξιστόρηση που ζωντανεύει τα γεγονότα. Έτσι, αβίαστα φωτίζει στον αναγνώστη όλα εκείνα τα σημεία της ισραηλινής κοινωνίας που βοηθούν να την κατανοήσουμε και να δούμε την αλληλουχία των γεγονότων που έχει οδηγήσει ένα μεγάλο μέρος της, στην αποκτήνωση.

«Ο λόγος για τον οποίο έγραψα αυτό το βιβλίο ήταν επειδή ένιωθα ότι υπήρχε πολύ προπαγάνδα, μεγάλη περιφρόνηση για την άλλη πλευρά, άγνοια, συσκότιση και πολλά ψέματα» λέει στο NEWS 24/7 ο Μπάρτοφ και συνεχίζει εξηγώντας ότι «ήθελα απλώς να προσπαθήσω να εξετάσω την κατάσταση ιστορικά για να καταλάβω πώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο και αυτό όσο πιο αντικειμενικά και αναλυτικά μπορούσα αλλά και με ενσυναίσθηση, τόσο για τους Ισραηλινούς όσο και για τους Παλαιστινίους».

«Αυτό που θα ήθελα οι άνθρωποι να πάρουν από το βιβλίο είναι να αποκτήσουν λίγη κατανόηση, λίγη ενσυναίσθηση και επίσης λίγη πολιτική βούληση ως πολίτες ευρωπαϊκών χωρών, είτε είναι η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία…Οι πολίτες μπορούν πραγματικά να πετύχουν πράγματα μέσω της άσκησης επιρροής στις δικές τους κυβερνήσεις για να προσπαθήσουν να οδηγήσουν τη χώρα τους σε μια καλύτερη κατεύθυνση. Πιστεύω ότι οι Ευρωπαίοι, σίγουρα, έχουν κάποια ευθύνη απέναντι σε αυτό το κράτος – το οποίο δημιουργήθηκε ως δικαίωμα μετά το Ολοκαύτωμα – όχι όμως την ευθύνη να το υποστηρίζουν ό,τι κι αν κάνει, αλλά την ευθύνη να προσπαθήσουν να το βοηθήσουν να γίνει ένα καλύτερο κράτος για όλους τους πολίτες του» προσθέτει στην κουβέντα μας.

Το ΒΙΝΤΕΟ της παρουσίασης του βιβλίου του χειρουργού Χρίστου Γεωργάλα, «Ημερολόγιο Γάζας – Ιατρική εν μέσω γενοκτονίας» (VIDEO)

 

Δείτε την παρουσίαση του βιβλίου του Χρίστου Γεωργάλα: «Ημερολόγιο Γάζας»

Στην κατάμεστη αίθουσα του θεάτρου Άλφα, οι εκδόσεις Τόπος και το antapocrisis.gr παρουσίασαν την Πέμπτη 4 Ιουνίου το νέο βιβλίο του χειρουργού Χρίστου Γεωργάλα, «Ημερολόγιο Γάζας – Ιατρική εν μέσω γενοκτονίας». Η εκδήλωση εξελίχθηκε σε μια συγκινητική κατάθεση εμπειριών γύρω από την καταστροφή της Γάζας και τον αγώνα του παλαιστινιακού λαού.

Για το βιβλίο μίλησαν οι Νασίμ Αλάτρας (Παλαιστίνιος δημοσιογράφος και αρθρογράφος), Θανάσης Καμπαγιάννης (Δικηγόρος, σύμβουλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΣΑ με την «Εναλλακτική Παρέμβαση – Δικηγορική Ανατροπή»), Μάρθα Φριντζήλα (τραγουδίστρια, ηθοποιός και σκηνοθέτης), Αιμίλιος Χειλάκης (ηθοποιός) και ο συγγραφέας, Χρίστος Γεωργάλας.

Τη συζήτηση συντόνισε ο γιατρός και μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΟΕΝΓΕ, Δημήτρης Ζιαζιάς, ο οποίος χαρακτήρισε τη στάση του συγγραφέα παράδειγμα για τη νέα γενιά υγειονομικών. Όπως σημείωσε, «αυτό που έκανε πέρυσι ο Χρίστος, που ρίσκαρε και την καριέρα του και τη ζωή του για να βοηθήσει εκεί που πραγματικά τον είχαν ανάγκη, οφείλουμε να το λέμε».

Ο δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης προσέγγισε το βιβλίο ως ένα πολύτιμο ιστορικό και νομικό τεκμήριο. Αναφερόμενος σε δύο χαρακτηριστικές φράσεις του συγγραφέα, τόνισε ότι το βιβλίο απαντά τόσο σε ατομικά όσο και σε συλλογικά ερωτήματα για τη στάση απέναντι στη βία και την αδικία, προσθέτοντας ότι η μαρτυρία του Χ. Γεωργάλα συμβάλλει στο να «σπάσουμε τον μηχανισμό απανθρωποποίησης» που μετατρέπει χιλιάδες ζωές σε απλούς αριθμούς.

Η ανάγνωση αποσπασμάτων από το βιβλίο από τον ηθοποιό Αιμίλιο Χειλάκη ήταν συγκινητική. Διαβάζοντας τις πρώτες σημειώσεις του συγγραφέα πριν από την αναχώρησή του για τη Γάζα, στάθηκε ιδιαίτερα στη φράση: «Πρέπει να πάω. Δεν έγινα γιατρός για να γυρνάω την πλάτη, για να ζω στη μικρή μου ιδιωτική φούσκα». Ο ηθοποιός υπογράμμισε πως πρόκειται για μια μαρτυρία γραμμένη «πολύ κοντά στα γεγονότα», που μεταφέρει την αίσθηση της άμεσης εμπλοκής και της προσωπικής ευθύνης.

Η Μάρθα Φριντζήλα με τη σειρά της χαρακτήρισε «Το Ημερολόγιο Γάζας ένα ποίημα», περιγράφοντάς το ως «έναν ύμνο στην ανθρωπιά και την προσφορά». Μέσα από μια συγκινητική σύνθεση αποσπασμάτων του βιβλίου και στίχων Παλαιστίνιων ποιητών, ανέδειξε την αντοχή, την αξιοπρέπεια και την αγάπη για τη ζωή που αναδύονται μέσα από τις σελίδες του. Κλείνοντας, απηύθυνε μια προτροπή προς το κοινό: «Διαβάστε το και δωρίστε το σε όποιον αγαπάτε».

Ο Παλαιστίνιος δημοσιογράφος Νασίμ Αλάτρας μίλησε με ιδιαίτερη συγκίνηση για τη γνωριμία του με τον συγγραφέα. «Όταν άκουσα το όνομα, πραγματικά χάρηκα πάρα πολύ γιατί είχα απελπιστεί σε αυτή τη χώρα», είπε, εξηγώντας πως δεν περίμενε ότι ένας Έλληνας χειρουργός θα επέλεγε να βρεθεί στη Γάζα εν μέσω πολέμου για να προσφέρει τις υπηρεσίες του. Στην ομιλία του συνέδεσε την ιστορική πορεία του παλαιστινιακού αγώνα με δεσμούς αλληλεγγύης που αναπτύχθηκαν στο παρελθόν με την Ελλάδα, ενώ υπογράμμισε ότι ο παλαιστινιακός λαός εξακολουθεί να αντιστέκεται παρά τις τεράστιες απώλειες.

Βιβλίο / “Waste Side Stories” του Αντώνη Μαυρόπουλου: Ένα έργο αναφοράς για πολλούς επιστημονικούς κλάδους - Της Μαρίας Καραμανώφ*

Waste side stories: έργο αναφοράς για πολλούς επιστημονικούς κλάδους, της Μαρίας Καραμανώφ*

Ομιλία στην παρουσίαση του βιβλίου “Waste Side Stories” του Αντώνη Μαυρόπουλου, Πνευματικό κέντρο Δήμου Αθηναίων, 8 Ιουνίου 2026 

Ο συγγραφέας μού έκανε ήδη την τιμή να γράψω το επίμετρο του σπουδαίου αυτού βιβλίου, στο οποίο είχα την ευκαιρία να εκθέσω αναλυτικά τις σκέψεις μου για το περιεχόμενό του και δεν θα σας κουράσω επαναλαμβάνοντάς τες.  Με μια πολύ συνοπτική ματιά θα εστιάσω στα διαφορετικά επίπεδα του βιβλίου, τα οποία συνδυάζονται, αλληλοσυμπληρώνονται και το καθιστούν ένα σημαντικό έργο αναφοράς για πολλούς επιστημονικούς κλάδους αλλά και για κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο που αγωνιά για όσα συμβαίνουν γύρω μας και διερωτάται πώς ακριβώς φτάσαμε ως εδώ και πού οδηγούμαστε στο μέλλον.

Σε ένα πρώτο επίπεδο, o συγγραφέας περιγράφει τη σημερινή κατάσταση, όπως την έζησε στα αμέτρητα ταξίδια που πραγματοποίησε ως ειδικός εμπειρογνώμων για τα απόβλητα σε χώρες πολύ μακριά από τη δική μας καθημερινή πραγματικότητα, από τη Βραζιλία, τη Νικαράγουα και την Αϊτή μέχρι τη Σιγκαπούρη, το Λίβανο και το Μαρόκο.  Ταξίδια που τον έφεραν αντιμέτωπο με την αδικία σε όλες της τις μορφές, αδικία σε βάρος εξίσου της φύσης και των ανθρώπων.

Η επαφή του με την αθλιότητα της περιβαλλοντικής καταστροφής και την αθλιότητα της ζωής των ανθρώπων που τη βιώνουν με τη μορφή της ρύπανσης, της λειψυδρίας και της ένδειας πέρα από κάθε όριο ανθρώπινης αξιοπρέπειας, δεν προέρχεται από την τηλεόραση και τις ειδήσεις ούτε μόνο από μελέτες και έρευνες σε επιστημονικά εργαστήρια.  Είναι προϊόν της προσωπικής του γνωριμίας με τα θύματα του λεγόμενου πολιτισμού μας, που δεν είναι στατιστικά νούμερα αλλά άνθρωποι αληθινοί με όνομα, πρόσωπο και ταυτότητα.  Ταυτότητα ιστορική, πολιτιστική, κοινωνική, πολιτική και οικονομική που τους αφαιρέθηκε απότομα και βάναυσα για να πεταχτεί μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά στα σκουπίδια.  Σκουπίδια μέσα στα οποία και από τα οποία είναι καταδικασμένοι να ζουν.

Με δεδομένο λοιπόν ότι η πολύτιμη πολιτισμική βιοποικιλότητα του πλανήτη εξαφανίζεται και αυτή μαζί με τη φυσική, τα οικοσυστήματα και τα είδη που ζουν σε αυτά, ο συγγραφέας σε ένα δεύτερο επίπεδο μάς αποκαλύπτει μια δεύτερη πραγματικότητα.  Αυτή που κρύβεται πίσω από τις εικόνες του χάους και της αποσύνθεσης που λίγο πολύ βιώνουμε όλοι σε όλα τα πεδία, περιβαλλοντικό, πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό, ακόμα και ψυχολογικό.  Μια πραγματικότητα αόρατη στους πολλούς αλλά πολύ πιο απειλητική από αυτή που αντιλαμβανόμαστε σε πρώτο πλάνο, γιατί υποσκάπτει τα θεμέλια του παρόντος και προδιαγράφει ένα πολύ χειρότερο μέλλον.

Στο επίπεδο αυτό ο συγγραφέας δεν καταγγέλλει, οι εικόνες του έχουν μιλήσει από μόνες τους.  Εξηγεί, αποδεικνύει και κυρίως διασυνδέει οριζόντια και κάθετα όλες τις εκφάνσεις της ζωής η οποία δεν είναι μονοδιάστατη ούτε γνωρίζει «εξωτερικότητες».  Οριζόντια, γιατί δεν περιορίζεται μόνο στις πτυχές της περιβαλλοντικής κρίσης, την υπέρβαση των πλανητικών ορίων, τη διατάραξη του κύκλου του νερού, την καταστροφή των οικοσυστημάτων, την κλιματική κρίση, την εργαλειοποίηση της πρωτογενούς παραγωγής. 

«Από τον Ψυχρό Πόλεμο μέχρι τον Τραμπ, η λογική παραμένει ίδια»: Συνέντευξη του δημοσιογράφου και συγγραφέα, Ηλία Σκυλλάκου (VIDEO)

«Από τον Ψυχρό Πόλεμο μέχρι τον Τραμπ, η λογική παραμένει ίδια»| Του Ηλία Σκυλλάκου (Βίντεο)

Συνέντευξη στην εφημερίδα: Εφημερίδα «Ελευθερία»

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν τη Λατινική Αμερική ως χώρο στρατηγικού ελέγχου εδώ και σχεδόν δύο αιώνες» τονίζει στην «Ε» ο δημοσιογράφος Ηλίας Σκυλλάκος, με αφορμή την παρουσίαση του νέου του βιβλίου «Η Σκιά του Πενταγώνου στη Λατινική Αμερική – Από τον Ψυχρό Πόλεμο στον Τραμπ», (Εκδόσεις «Τόπος») που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 13 Μαίου, στις 20:00, στη Λογοτεχνική Γωνία (Γαληνού και Φαρμακίδου).

Στη συνέντευξή του, ο Ηλίας Σκυλλάκος αναλύει τη «συνέχεια» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Λατινική Αμερική από τον Ψυχρό Πόλεμο έως σήμερα, εξηγώντας πώς διαμορφώθηκε το δόγμα ελέγχου της περιοχής και ποιοι μηχανισμοί -από στρατιωτικές παρεμβάσεις μέχρι οικονομικές πιέσεις- παραμένουν ενεργοί. Παράλληλα, αναφέρεται στις σύγχρονες μορφές παρέμβασης των ΗΠΑ επί προεδρίας Τραμπ, τις οποίες χαρακτηρίζει πιο «ωμές» και απογυμνωμένες από προσχήματα, καθώς και στην κρίση της αμερικανικής ηγεμονίας και την ανάδυση νέων διεθνών συσχετισμών.

Σχολιάζει δε, και τη θέση της Ελλάδας στο διεθνές περιβάλλον, με αφορμή και τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ (και) στη Λάρισα, επισημαίνοντας τις ευρύτερες πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις.

Συνέντευξη στον Θανάση Αραμπατζή

*Στο βιβλίο σας περιγράφετε μια «οργανική συνέχεια» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Λατινική Αμερική. Ποια είναι τα βασικά στοιχεία που παραμένουν αναλλοίωτα από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου μέχρι σήμερα;

-Η βασική συνέχεια βρίσκεται στον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται τη Λατινική Αμερική εδώ και σχεδόν δύο αιώνες. Από το Δόγμα Μονρόε μέχρι τον Ψυχρό Πόλεμο και από εκεί μέχρι σήμερα, η περιοχή αντιμετωπίζεται ως χώρος στρατηγικού ελέγχου. Αυτό είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν οι παρεμβάσεις. Κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, η Ουάσινγκτον χρησιμοποίησε ως βασικό ιδεολογικό εργαλείο τον αντικομμουνισμό. Έτσι στήριξε και εγκαθίδρυσε δικτατορίες, εκπαίδευσε στρατιωτικούς μηχανισμούς καταστολής, συμμετείχε σε πραξικοπήματα και ανέπτυξε ένα τεράστιο δίκτυο μυστικών επιχειρήσεων μέσω της CIA. Τα τελευταία χρόνια το λεξιλόγιο έχει αλλάξει, όμως η λογική παραμένει ίδια. Εμφανίστηκαν οι έννοιες της «δημοκρατικής μετάβασης», της «αντιτρομοκρατίας», του «πολέμου κατά των ναρκωτικών» ή της «προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Στην πράξη όμως βλέπουμε ξανά πίεση απέναντι σε κυβερνήσεις που επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία. Το σταθερό στοιχείο είναι επίσης η στενή συνεργασία των ΗΠΑ με τμήματα των τοπικών οικονομικών και πολιτικών ελίτ. Σε πολλές περιπτώσεις, οι παρεμβάσεις δεν επιβάλλονται μόνο «απ’ έξω», αλλά στηρίζονται και σε εσωτερικούς μηχανισμούς εξάρτησης.

*Υποστηρίζετε ότι επί προεδρίας Τραμπ ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός «απογυμνώνεται από τα προσχήματα». Τι διαφοροποιεί, κατά τη γνώμη σας, τη σημερινή περίοδο από προηγούμενες αμερικανικές παρεμβάσεις στην περιοχή;

-Η διαφορά της περιόδου Τραμπ είναι η κυνικότητα και η επιθετικότητά του. Ο Τραμπ εκφράζει μια πιο ωμή εκδοχή της αυτοκρατορικής λογικής των ΗΠΑ. Είναι ο πραγματικός καθρέφτης του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, στην πιο κρυστάλλινη μορφή του. Οι απειλές στρατιωτικής δράσης, οι δημόσιες δηλώσεις περί «ανακατάληψης» ή «τιμωρίας» κυβερνήσεων και η ανοιχτή οικονομική ασφυξία δείχνουν ότι οι ΗΠΑ θεωρούν πως μπορούν να επιβάλουν τη βούλησή τους, για να ληστεύουν τους πόρους άλλων χωρών, χωρίς την ανάγκη διεθνούς νομιμοποίησης. Παράλληλα, η σημερινή περίοδος συνδέεται και με μια ευρύτερη κρίση της αμερικανικής κυριαρχίας. Βλέπουμε χώρες του Παγκόσμιου Νότου να επιδιώκουν να ακολουθήσουν μια διαφορετική πορεία και να αναζητούν συμμαχίες με τη Λ.Δ. της Κίνας, τη Ρωσία, αλλά και συνολικά με τους BRICS, ξεπερνώντας την αποικιοκρατική παρέμβαση της Ουάσινγκτον, αλλά και την κυριαρχία του δολαρίου.

*Στο βιβλίο καταγράφετε μυστικές και φανερές επεμβάσεις των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική. Ποιο ιστορικό παράδειγμα θεωρείτε πιο καθοριστικό για να κατανοήσει κανείς τη σημερινή πραγματικότητα της ηπείρου;

-Η Κούβα αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, γιατί μέσα στην ιστορία της αποτυπώνεται ολόκληρη η λογική της αμερικανικής πολιτικής στη Λατινική Αμερική.