Haaretz: Το Ισραήλ αρνήθηκε την απελευθέρωση ομήρων που πρότεινε η Χαμάς
Η μεγάλη έρευνα της Haaretz, που δημοσιεύτηκε στις 8 Σεπτεμβρίου, σχεδόν δύο μήνες πριν από τις ισραηλινές εκλογές, έρχεται να δώσει υπόσταση σε όσα μέχρι σήμερα κυκλοφορούσαν ως υποψίες. Ο Νετανιάχου είχε λάβει συγκεκριμένες προειδοποιήσεις για μια μεγάλη επίθεση που ετοίμαζε η Χαμάς και τις αγνόησε. Το ρεπορτάζ όμως, αποκαλύπτει και μια ακόμα πληροφορία που δεν έλαβε ανάλογη δημοσιότητα. Παρά την αγωνία της ισραηλινής κοινωνίας για την επιστροφή των ομήρων, η κυβέρνηση Νετανιάχου, αδιαφόρησε από την πρώτη κιόλας στιγμή για την τύχη τους, απέρριψε τις απόπειρες διαμεσολάβησης και έκλεισε τους διαθέσιμους διαύλους επικοινωνίας. Άλλωστε, ό,τι χρειαζόταν το είχε ήδη στα χέρια της.
Σύμφωνα με τη Haaretz, όταν συνεδρίασε το ισραηλινό συμβούλιο ασφαλείας το απόγευμα της 7ης Οκτωβρίου, δεν υπήρχε ακόμη σαφής εικόνα για τον αριθμό των απαχθέντων. Ο επικεφαλής της Σιν Μπετ μιλούσε για 14 στρατιώτες και 28 αμάχους ομήρους, ενώ δεκάδες ακόμη άνθρωποι αγνοούνταν. Στην ίδια συνεδρίαση, ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς φέρεται να υποστήριξε ότι οι αιχμάλωτοι δεν μπορούσαν να καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα διεξαγόταν η στρατιωτική επιχείρηση, ενώ ο υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ είπε: «Έδωσα εντολή στους IDF: Καμία απολύτως διαπραγμάτευση».
Το ίδιο βράδυ στις 7 μ.μ., ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ-Θάνι, τηλεφώνησε στον επικεφαλής της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα. Ο αλ-Θάνι είχε μόλις μιλήσει με την πολιτική ηγεσία της Χαμάς και, σύμφωνα με τη Haaretz, την είχε απειλήσει ότι, αν δεν απελευθερώνονταν άμεσα οι άμαχοι όμηροι, θα διέτασσε την απέλαση στελεχών της από το Κατάρ. Ο αλ – Θάνι μετέφερε στον επικεφαλής της Μοσάντ ένα σαφές μήνυμα: «Η Χαμάς είναι έτοιμη να απελευθερώσει όλους τους αμάχους τώρα, και εμείς είμαστε έτοιμοι να μεσολαβήσουμε».
Η απάντηση του Ισραηλινού αξιωματούχου ήταν ενδεικτική: «Αν θέλουν να απελευθερώσουν τους αμάχους, ας τους απελευθερώσουν. Δεν είμαστε διατεθειμένοι να μιλήσουμε με τη Χαμάς». Ο αλ-Θάνι έμεινε, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αποσβολωμένος.
Οι όμηροι είχαν ήδη ενταχθεί στην πολεμική λογική. Ανώτερος Ισραηλινός αμυντικός αξιωματούχος παραδέχεται στη Haaretz ότι τουλάχιστον ορισμένες προτάσεις για απελευθέρωση αμάχων έφτασαν στη Μοσάντ, στη Σιν Μπετ και στον πρωθυπουργό. Σύμφωνα με τη δική του διατύπωση: «Το ζήτημα των ομήρων δεν βρισκόταν σοβαρά στην ημερήσια διάταξη σε αυτό το στάδιο» και «κανείς στο στρατιωτικό ή πολιτικό επίπεδο δεν ήταν ανοιχτός να συζητήσει την πρόταση». Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι η απελευθέρωση των ομήρων δεν συμπεριλήφθηκε ούτε στους πολεμικούς στόχους που διαμορφώθηκαν το βράδυ της 7ης Οκτωβρίου.
Το επόμενο πρωί, η πρωτοβουλία πέρασε σε άλλον δίαυλο. Ο Ράουχι Μουστάχα, στενός συνεργάτης του Σινουάρ, τηλεφώνησε από τη Γάζα στον Σαμίρ Μασχαράουι, συνεργάτη του Μοχάμεντ Νταχλάν. Ζήτησε βοήθεια για να βρεθεί γρήγορα μεσολαβητής και να αρχίσει διαδικασία κατάπαυσης του πυρός. Ο Νταχλάν, πρώην στέλεχος της Φατάχ και επικεφαλής της παλαιστινιακής Προληπτικής Ασφάλειας στη Γάζα, μετέφερε την εκτίμηση ότι πριν από οτιδήποτε άλλο, έπρεπε να απελευθερωθούν οι άμαχοι, τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα βρέφη. Χωρίς αυτό, όπως είπε, «δεν υπάρχει τίποτα να συζητήσουμε».
Μία ώρα αργότερα, σύμφωνα με τη Haaretz, ο Μουστάχα επανήλθε με απάντηση από τον Σινουάρ. Ο Μασχαράουι θυμάται τα λόγια του ως εξής: «Όλοι οι άμαχοι, χωρίς τίποτα σε αντάλλαγμα». Υπήρχε όμως ένας όρος: να οριστεί γρήγορα ένας κοινά αποδεκτός μεσολαβητής, ώστε να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για τα επόμενα ζητήματα – την απελευθέρωση στρατιωτών και αξιωματικών με αντάλλαγμα Παλαιστίνιους κρατουμένους και, αργότερα, το ζήτημα του αποκλεισμού της Γάζας.
Η Χαμάς φαίνεται να κατάλαβε σύντομα ότι αντιμετώπιζε σοβαρό διεθνές κόστος από τις εικόνες ηλικιωμένων, γυναικών και παιδιών που μεταφέρονταν αιχμάλωτοι. Ο έφεδρος συνταγματάρχης Ντορόν Χαντάρ, πρώην επικεφαλής διαπραγματευτικής μονάδας των IDF, εκτιμά ότι η Χαμάς ήταν και η ίδια τότε σε κατάσταση σοκ και ανησυχούσε για τη διεθνή κατακραυγή. Κατά την άποψή του, εκείνες οι πρώτες ώρες δημιουργούσαν ένα στενό παράθυρο μέσα στο οποίο μπορούσε να είχε διαμορφωθεί μια συμφωνία.
Ο Νταχλάν ενεργοποίησε στη συνέχεια τις επαφές του στη Σιν Μπετ και μετέφερε την πρόταση. Η ανεπίσημη απάντηση που, σύμφωνα με τον Μασχαράουι, έλαβε ήταν ωμή: «Ο Νετανιάχου δεν θέλει να μιλήσει για τίποτα. Θέλει μόνο πόλεμο και την εξάλειψη της Χαμάς». Η γραμμή του Ισραήλ ήταν σύμφωνα με την εφημερίδα η εξής: «Πρώτα εξαλείφουμε τη Χαμάς και μετά θα πάρουμε πίσω τους ομήρους με τη βία».
Το Κατάρ παρενέβη ξανά, αυτή τη φορά προς την Ουάσιγκτον. Ο αλ-Θάνι τηλεφώνησε στον Άντονι Μπλίνκεν και του είπε ότι υπήρχαν εκατοντάδες όμηροι στη Γάζα, ανάμεσά τους δεκάδες άμαχοι, και ότι είχε προτείνει στο Ισραήλ να μεσολαβήσει για μια γρήγορη συμφωνία, αλλά «δεν ενδιαφέρονται». Ο Μπλίνκεν απάντησε ότι θα πήγαινε στο Ισραήλ μέσα σε τρεις ημέρες. «Ας περιμένουμε», του είπε. «Θα μιλήσω προσωπικά με τον Νετανιάχου».
Όταν ο αλ-Θάνι επέμεινε ότι ο χρόνος ήταν κρίσιμος, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έκλεισε τη συζήτηση: «Αυτή τη στιγμή η κατάσταση είναι περίπλοκη. Το Ισραήλ εξακολουθεί να δέχεται επίθεση και δεν υπάρχει κανείς με τον οποίο να μπορείς να μιλήσεις. Θα περιμένουμε τρεις ημέρες».
Αλλά όσο περνούσαν οι ημέρες, το παράθυρο έκλεινε. Ανώτερος αξιωματούχος της Σιν Μπετ το παραδέχεται εκ των υστέρων: «Οι πρώτες ώρες και ημέρες μετά την απαγωγή είναι οι πιο κρίσιμες». Καθώς εντεινόταν η στρατιωτική απάντηση, οι δύο πλευρές σκλήραιναν τις θέσεις τους και το τίμημα για τους ομήρους αυξανόταν.
Ο Μπλίνκεν έφτασε τελικά στο Ισραήλ έξι ημέρες μετά την επίθεση. Μετά τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου, ενημέρωσε τον αλ-Θάνι ότι είχε θέσει το ζήτημα των ομήρων αλλά «δεν πήρα σαφή απάντηση». Μόνο στις 14 Οκτωβρίου ενημέρωσε το Κατάρ ότι ο Νετανιάχου ήταν πλέον έτοιμος να δεχθεί μεσολάβηση.
Δίαυλοι διαθέσιμοι υπήρχαν, προτάσεις υπήρχαν, αλλά και ένα εξαιρετικά στενό χρονικό παράθυρο στο οποίο θα μπορούσε να γίνει μια διαπραγμάτευση για τη ζωή των αμάχων. Αντί γι’ αυτό, οι όμηροι αντιμετωπίστηκαν από την πρώτη στιγμή μέσα από το πρίσμα του πολέμου που ήθελε να εξαπολύσει το Ισραήλ. Οι μαρτυρίες των ίδιων των Ισραηλινών αξιωματούχων, που κατέγραψε η Haaretz, αποτυπώνουν αυτό που γνωρίζαμε. Η ισραηλινή κυβέρνηση είχε μόνο ένα στόχο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου