Έρευνα Eteron: Κυρίαρχο αίτημα η αύξηση μισθών και η φορολογική δικαιοσύνη

Κατά της συσσώρευσης πλούτου σε λίγους η πλειοψηφία των πολιτών. Μισθολογικό και στεγαστικό τα δύο πιο πιεστικά προβλήματα ● Οι πολίτες ζητούν αύξηση της φορολογίας στα υψηλά εισοδήματα, με στόχο να βελτιωθούν οι δημόσιες υπηρεσίες και το κοινωνικό κράτος

 Λένα Κυριακίδη

Το σύνθημα «φορολογήστε τους πλούσιους» ακούγεται όλο και συχνότερα σε μεγαλουπόλεις του κόσμου, με τους διαδηλωτές σε Νέα Υόρκη και Βρυξέλλες να παίρνουν πρόσφατα τη σκυτάλη, κόντρα στην απροθυμία των ισχυρών να προωθήσουν την πρόταση για ελάχιστο φόρο για τους δισεκατομμυριούχους που θα ισούται με το 2% του πλούτου τους.

Την ανάγκη για αναδιανεμητικές πολιτικές και περιορισμό των οικονομικών ανισοτήτων ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις αναδεικνύει στα καθ’ ημάς νέα έρευνα του Ινστιτούτου Eteron για την οικονομική δικαιοσύνη, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα θεωρείται μια άδικη χώρα από το 80,4% των ερωτηθέντων.

Έρευνα Eteron: Κυρίαρχο αίτημα η αύξηση μισθών και η φορολογική δικαιοσύνη 

Συσσώρευση

Το 86,5% συμφωνεί με την αύξηση των φόρων στους πλούσιους για να υπάρξει φορολογική δικαιοσύνη, αποτυπώνοντας την ενίσχυση της κοινωνικής δυσαρέσκειας από την άνιση κατανομή των φορολογικών βαρών εξαιτίας της μη προοδευτικότητας στην άμεση φορολογία και της υψηλής έμμεσης φορολογίας.

Ειδικότερα, η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, ήτοι το 81,9%, θεωρεί πως η κατανομή του πλούτου ευνοεί ξεκάθαρα τους επιχειρηματίες αφήνοντας ελάχιστα στους εργαζόμενους, το 82,2% πως η κρατική πολιτική εξυπηρετεί σήμερα κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις και το 87,1% πως κυρίως οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι σηκώνουν τα φορολογικά βάρη. Το 61,9% ζητά την αύξηση της φορολογίας στα υψηλά εισοδήματα και στον μεγάλο πλούτο, με στόχο να βελτιωθούν οι δημόσιες υπηρεσίες και το κοινωνικό κράτος.

Οι μεγαλύτερες αδικίες

Πάνω από 6 στους 10 επικρίνουν το κράτος για το γεγονός ότι επιτρέπει την ασύδοτη δράση του ιδιωτικού τομέα και επιβάλλει στη μεσαία τάξη να πληρώνει τα επιδόματα αλληλεγγύης στους φτωχότερους, την ώρα που οι ίδιοι δηλώνουν δυσαρεστημένοι με την προσωπική οικονομική τους κατάσταση, +6,1% σε σχέση με το 2021, όταν το Ινστιτούτο είχε διενεργήσει για πρώτη φορά την ίδια έρευνα. Πέντε χρόνια μετά, το γενικευμένο αίσθημα αδικίας τροφοδοτείται από ακόμη δύο βασικές διαστάσεις των οικονομικών ανισοτήτων. Πρώτον, για το 60,7% είναι οι χαμηλοί μισθοί που δεν επιτρέπουν μια αξιοπρεπή διαβίωση. Οι απαντήσεις της πλειοψηφίας ότι δεν λαμβάνουν δίκαιες οικονομικές απολαβές για το επάγγελμά τους (62,4%) ή δίκαιες απολαβές για την επαγγελματική εμπειρία και την εργασιακή τους προσπάθεια (62,8%), όπως επίσης ότι άνθρωποι που προσπαθούν περισσότερο πρέπει να ανταμείβονται περισσότερο (85,7%), αντικατοπτρίζουν την πρόκληση για μια ουσιαστική πρωτοβουλία ενίσχυσης των αποδοχών για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους ζωής.

Δεύτερη μεγαλύτερη αδικία συνιστά, για το 57,7%, το δυσβάσταχτο κόστος των υψηλών ενοικίων. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι το κόστος στέγασης επηρεάζει περισσότερο τις νεότερες γενιές, καθώς το ποσοστό αυξάνεται στο 69,2% στα άτομα 17-34 ετών και κατά 21 μονάδες (48,2%) στους άνω των 55 ετών.

Παράλληλα, αποτυπώνονται οι προτεραιότητες μιας στεγαστικής πολιτικής. Χαμηλότοκα δάνεια για την αγορά πρώτης κατοικίας ζητά το 56,4%, πλαφόν στην αύξηση των μισθωμάτων το 46,8%, κατασκευή κοινωνικών κατοικιών το 35,4% και διάσωση της πρώτης κατοικίας με ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους το 29,6%.

Δημόσιος έλεγχος

Ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία για τα πεδία ή τις δραστηριότητες που θα έπρεπε στο μέλλον να αποτελούν αρμοδιότητα κυρίως του δημόσιου και όχι του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας. Σε σχέση με την έρευνα του 2021 αυξήθηκαν φέτος οι ερωτηθέντες που τάσσονται υπέρ του δημόσιου ελέγχου στην Παιδεία (90,8%), στην Υγεία (90,2%), στην κοινωνική ασφάλιση (87,8%), στις μεταφορές (72,3%), στην ύδρευση (90,4%), στην ενέργεια (77,5%) και στο τραπεζικό σύστημα (54,4%).

Στην ερώτηση «Ποιο είδος ασφαλιστικού συστήματος για συντάξεις και υγεία θεωρείτε δικαιότερο και γιατί;», το 78,4% απαντά «η κοινωνική ασφάλιση, διότι επιτρέπει να αντιμετωπιστούν οι ασφαλιστικοί κίνδυνοι συλλογικά, στη βάση της αλληλεγγύης, ενώ τα άτομα έχουν ίση μεταχείριση ως προς τις παροχές ανάλογα με τις προϋποθέσεις και την ανάγκη».

Τέλος, οι απόψεις των ερωτηθέντων αναδεικνύουν τις έμφυλες διακρίσεις στον χώρο εργασίας, την έλλειψη αποδοχής για τα ομοφυλόφιλα και τρανσεξουαλικά άτομα και το διαδεδομένο φαινόμενο των σεξουαλικών παρενοχλήσεων. Ενδεικτικές οι απαντήσεις σχετικά με τα σοβαρά εμπόδια στις γυναίκες τόσο πριν όσο και μετά την πρόσληψη.

Δομική κρίση

Ο Αντώνης Γαλανόπουλος, project coordinator του Eteron και διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, σχολιάζει μεταξύ άλλων πως «σήμερα η κρίση δεν βιώνεται ως μια έκτακτη συνθήκη ή μια συνθήκη εξαίρεσης, όπως συνέβη με την κρίση χρέους, στη μνημονιακή περίοδο ή στην πανδημία. Η τρέχουσα συνθήκη, που συχνά αποκαλείται ως πληθωριστική κρίση, και λαμβάνει και τις μορφές της ενεργειακής και της στεγαστικής κρίσης, χαρακτηρίζεται από μια παρατεταμένη διάρκεια με συνεχείς μεταβολές. Σε αυτήν την παρατεταμένη διάρκεια παρατηρούνται κλιμακώσεις που συνήθως σχετίζονται με στρατιωτικά συμβάντα, τα οποία αρχίζουν να λαμβάνουν έναν πιο δομικό χαρακτήρα καθώς η λογική του πολέμου έχει πια επιστρέψει για τα καλά στη διεθνή σκηνή».

ΠΗΓΗ