19 Ιουνίου 2026

Τι κρύβεται πίσω από την απαγόρευση του πιο ισχυρού μοντέλου Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑI)

Donald Trump by Gage Skidmore Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να διατάξει την απόσυρση του Fable 5 λίγες ημέρες μόλις μετά την κυκλοφορία του, αναδεικνύει εκ νέου τη μάχη για τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης.
φωτο του Gage Skidmore

Τι κρύβεται πίσω από την απαγόρευση του πιο ισχυρού μοντέλου ΑΙ

Αποσπάσματα από την ανάλυση του Ίβαν Μπλέικ | World Socialist WebSite

Την Τρίτη 9 Ιουνίου, η Anthropic παρουσίασε το Claude Fable 5, το ισχυρότερο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που έχει κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα. Μόλις τρεις ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση Τραμπ διέταξε τη διακοπή της λειτουργίας του με εκτελεστικό διάταγμα, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας με στόχο να αποτρέψει τη χρήση του από οποιονδήποτε αλλοδαπό. Η απόφαση αυτή, η πρώτη φορά που η αμερικανική κυβέρνηση παρεμβαίνει για να αποσύρει ένα ενεργό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, αποκαλύπτει την ολοένα στενότερη διαπλοκή του καπιταλιστικού κράτους με τα τεχνολογικά μονοπώλια και την αδίστακτη προσπάθεια υπαγωγής της τεχνητής νοημοσύνης σε πολεμικούς σκοπούς.

Το Fable 5 αποτελεί τη δημόσια έκδοση του Mythos, του πιο προηγμένου μοντέλου της Anthropic. Η εταιρεία το διέθεσε για πρώτη φορά στις αρχές Απριλίου σε έναν περιορισμένο κύκλο εταιρειών τεχνολογίας και κυβερνοασφάλειας, ενώ το υπέβαλε παράλληλα στην κυβέρνηση για αξιολόγηση, κρατώντας το εκτός δημόσιας πρόσβασης λόγω των ανησυχιών που προκαλούσε η ικανότητά του να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται κρίσιμες ευπάθειες λογισμικού. Η Anthropic το παρουσίασε ως το ισχυρότερο δημόσια διαθέσιμο σύστημά της μέχρι σήμερα στους τομείς της ανάπτυξης λογισμικού, της ανάλυσης δεδομένων και της σύνθετης συλλογιστικής, καθώς και ως το πρώτο μοντέλο «κατηγορίας Mythos» που διατίθεται στο ευρύ κοινό. Την ίδια στιγμή, η πλήρως απελευθερωμένη εκδοχή του, το Claude Mythos 5, που βασίζεται στην ίδια αρχιτεκτονική, παραμένει διαθέσιμη αποκλειστικά σε πιστοποιημένους εταιρικούς και κυβερνητικούς εταίρους μέσω του Project Glasswing.

Από την πρώτη στιγμή της κυκλοφορίας του, οι χρήστες διαπίστωσαν ότι το δημόσιο μοντέλο λειτουργούσε υπό αυστηρούς περιορισμούς. Το Fable 5 ενσωμάτωνε ειδικούς ταξινομητές για τέσσερις τομείς που η Anthropic χαρακτήριζε υψηλού κινδύνου: την κυβερνοασφάλεια, τη βιολογία, τη χημεία και την αξιολόγηση των δυνατοτήτων του από ανταγωνιστές. Όταν ένα ερώτημα ενεργοποιούσε αυτούς τους μηχανισμούς ελέγχου, το μοντέλο είτε αρνούνταν να απαντήσει είτε παρέπεμπε σιωπηρά το αίτημα στο παλαιότερο σύστημα της εταιρείας, το Opus 4.8. Αξιολογητές ανέφεραν ότι απέφευγε να απαντήσει ακόμη και σε βασικές ερωτήσεις βιολογίας σχετικά με τα μιτοχόνδρια ή τα εμβόλια mRNA, ενώ ερευνητές κυβερνοασφάλειας υποστήριξαν ότι παρεμπόδιζε ακόμη και συνήθεις διαδικασίες ανασκόπησης κώδικα. Η Anthropic παραδέχθηκε ότι τα μέτρα προστασίας ήταν «υπερβολικά συντηρητικά» υποστηρίζοντας ωστόσο, ότι στόχος τους ήταν να αποτρέψουν τη χρήση αυτών των πιο προηγμένων μοντέλων από αντιπάλους των Ηνωμένων Πολιτειών.

Αυτό ήταν το μοντέλο που η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να θέσει υπό περιορισμό. Στη 1:15 μ.μ. της Παρασκευής, κυβερνητικοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν με την Anthropic και της έδωσαν διορία 90 λεπτών για να αποσύρει τα Fable 5 και Mythos 5, επικαλούμενοι λόγους εθνικής ασφάλειας χωρίς να παράσχουν περαιτέρω εξηγήσεις. Λίγες ώρες αργότερα, στις 5:21 μ.μ., ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ απέστειλε επιστολή στον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Ντάριο Αμοντέι, απαιτώντας την έκδοση ειδικής άδειας για τη διάθεση των μοντέλων «σε όλους τους προορισμούς παγκοσμίως» και για την πρόσβαση σε αυτά από μη Αμερικανούς πολίτες. Στην επιστολή προειδοποιούσε ότι «η μη συμμόρφωση θα έχει ως αποτέλεσμα την άμεση επιβολή ποινικών και αστικών κυρώσεων». Καθώς η εντολή αφορούσε όλους τους αλλοδαπούς, συμπεριλαμβανομένων των ίδιων των μη Αμερικανών εργαζομένων της Anthropic, η εταιρεία προχώρησε στην απενεργοποίηση και των δύο μοντέλων παγκοσμίως.

Ακολούθησε μια πυρετώδης κινητοποίηση του μηχανισμού εθνικής ασφάλειας. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο διευθυντής κυβερνοασφάλειας του Λευκού Οίκου Σον Κέιρνκρος και ο Λούτνικ συναντήθηκαν την Παρασκευή το πρωί, για να συζητήσουν τις ανησυχίες που είχαν εκφράσει δύο ημέρες νωρίτερα, ο διευθύνων σύμβουλος της Amazon Άντι Τζάσι και τουλάχιστον πέντε άλλες εταιρείες.

Η αιτιολόγηση που δόθηκε δεν είναι πειστική. Η κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι είχε ενημερωθεί για μια μέθοδο “jailbreak” του Fable 5 —έναν τρόπο, δηλαδή, να παρακαμφθούν οι ενσωματωμένοι περιορισμοί του μοντέλου— που στη συγκεκριμένη περίπτωση αφορούσε τα μέτρα ασφαλείας που εμποδίζουν τη χρήση του για τον εντοπισμό ευπαθειών λογισμικού. Η Anthropic απάντησε ότι η τεχνική αυτή είχε περιορισμένη εφαρμογή, δεν ήταν καθολική, και ότι αντίστοιχη δυνατότητα υπάρχει και σε άλλα μοντέλα, συμπεριλαμβανομένου του GPT-5.5 της OpenAI.

Οι ίδιες οι δοκιμές του Υπουργείου Εμπορίου δεν εντόπισαν σοβαρά προβλήματα, ενώ αρκετοί αξιωματούχοι αναγνώρισαν ότι το έγγραφο της Amazon ήταν παραπλανητικό, δεδομένου ότι οι ίδιες δυνατότητες υπάρχουν σε ανταγωνιστικά μοντέλα που δεν υπόκεινται σε περιορισμούς. Η Κέιτι Μουσούρης, διευθύνουσα σύμβουλος της Luta Security, η οποία εξέτασε τα αποτελέσματα της έρευνας, δήλωσε ότι δεν επρόκειτο για «jailbreak», αλλά για ένα αμυντικό μηχανισμό για τον περιορισμό της κατάχρησης. «Αν ο στόχος είναι η εθνική άμυνα, αυτό είναι αυτογκόλ», είπε.

Αυτό που παρουσιάζεται ως διαμάχη για την ασφάλεια είναι στην πραγματικότητα μια σύγκρουση εντός της άρχουσας τάξης, σχετικά με τους όρους υπό τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται από τον αμερικανικό πολεμικό μηχανισμό. Η Anthropic δεν αντιτίθεται σε αυτή τη διαδικασία. Το σύστημα της το «Claude», ενσωματωμένο στην πλατφόρμα στόχευσης «Maven» της Palantir, δημιούργησε περισσότερους από 1.000 στόχους την πρώτη ημέρα του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν. Ο Αμοντέι δήλωσε την πεποίθησή του για «την υπαρξιακή σημασία της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης για την άμυνα των Ηνωμένων Πολιτειών» και ανέφερε ότι η εταιρεία του «ποτέ δεν εξέφρασε αντιρρήσεις για συγκεκριμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις». Η διαμάχη αφορά τον έλεγχο, όχι τις αρχές.

Ένα πρόσωπο που είναι ενήμερο για την απόφαση δήλωσε στο Semafor ότι η κυβέρνηση ενήργησε εν μέρει, λόγω υποψίας ότι μια ομάδα που σχετίζεται με την Κίνα είχε αποκτήσει πρόσβαση στο Mythos. Τα μοντέλα ανοιχτού κώδικα της Κίνας είναι πολύ φθηνότερα, αλλά έχουν μείνει τουλάχιστον αρκετούς μήνες πίσω από τα αμερικανικά μοντέλα -κυρίως πίσω από αυτά της Anthropic- η οποία κυριάρχησε κατά το τελευταίο έτος, και η Ουάσιγκτον σκοπεύει να διατηρήσει αυτό το προβάδισμα.

Αυτοί οι περιορισμοί εκφράζουν την έξαρση του αμερικανικού μιλιταρισμού σε ολόκληρο τον κόσμο, πιο πρόσφατα στον πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος αποτελεί προοίμιο για άμεση αντιπαράθεση με την Κίνα. Σε κάθε μέτωπο αυτού του παγκόσμιου πολέμου που εξελίσσεται, η τεχνητή νοημοσύνη συνδέεται όλο και πιο στενά με τον πολεμικό μηχανισμό.

Η παρούσα σύγκρουση δεν είναι παρά το τελευταίο στάδιο μιας παρατεταμένης διαμάχης, κατά τη διάρκεια της οποίας, η Anthropic έχει επανειλημμένα αποδείξει την πίστη της προς το κράτος.

Στις 3 Μαρτίου, το Πεντάγωνο χαρακτήρισε την εταιρεία ως «κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια στην αλυσίδα εφοδιασμού», αφού ο Αμοντέι αρνήθηκε να παραχωρήσει στο Πεντάγωνο απεριόριστη πρόσβαση στο Claude, και ο Τραμπ καταγγέλλει την εταιρεία ως «ριζοσπαστική, αριστερή, woke εταιρεία».

Ωστόσο, το ίδιο κράτος που τιμωρεί την Anthropic εξαρτάται από αυτήν. Ακόμη και όταν απέσυρε τα μοντέλα, η κυβέρνηση προωθούσε μια απόρρητη σύμβαση, ώστε η NSA να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία της Anthropic για ανάλυση πληροφοριών και ανίχνευση τρωτών σημείων.

Με αξία που προσεγγίζει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια μετά την πρόσφατη εμπιστευτική αίτησή της για εισαγωγή στο χρηματιστήριο, η Anthropic δεν θα διακόψει τη συνεργασία της με το κράτος στο οποίο στηρίζεται. Χαρακτήρισε τη διαταγή δυσανάλογη, αλλά δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει την πρόσβαση «το συντομότερο δυνατόν».

Το παραπάνω επεισόδιο αποκαλύπτει τη διαδικασία που το World Socialist Web Site ανέλυσε την περασμένη εβδομάδα, εξετάζοντας το προτεινόμενο «κρατικό επενδυτικό ταμείο» για την τεχνητή νοημοσύνη του γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς. Ο Σάντερς παρουσιάζει τη συνιδιοκτησία του κράτους στα μονοπώλια τεχνητής νοημοσύνης ως ένα δημοκρατικό μέτρο για να αποσπάσει την τεχνολογία από τους δισεκατομμυριούχους. Όμως, η κατάργηση του «Fable» αποκαλύπτει την ίδια τη συγχώνευση του καπιταλιστικού κράτους και των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, η οποία επιβάλλεται με εκτελεστικά διατάγματα και όχι μέσω μετοχών και θέσεων στα διοικητικά συμβούλια.

Ένας αξιωματούχος περιέγραψε τη νέα ρύθμιση στο Axios ως «ένα de facto καθεστώς αδειοδότησης», προσθέτοντας ότι οι εταιρείες «δεν θα τα βάλουν με τον Λευκό Οίκο». Ένας άλλος ανέφερε ότι οποιοδήποτε μελλοντικό μοντέλο στο επίπεδο του «Mythos» ή υψηλότερο «θα πρέπει να περάσει από την κυβέρνηση». Αυτή είναι η ουσία της εκτελεστικής εντολής που υπέγραψε ο Τραμπ στις 2 Ιουνίου, ζητώντας από τις εταιρείες να υποβάλλουν τα πιο ισχυρά μοντέλα τους για έλεγχο πριν από την κυκλοφορία τους. Το κράτος διεκδικεί την εξουσία να αποφασίζει τι μπορεί να κατασκευαστεί, τι μπορεί να τεθεί σε λειτουργία και για ποιον.

Το ίδιο πρόσχημα της «εθνικής ασφάλειας» χρησιμοποιείται και για την παγκόσμια επίθεση κατά των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Όλες οι μεγάλες δυνάμεις, από τις Ηνωμένες Πολιτείες έως την Ευρώπη, τη Βρετανία, τον Καναδά και την Αυστραλία, καταργούν την ανωνυμία στο διαδίκτυο, παραβιάζουν την κρυπτογράφηση και θέτουν τον πληθυσμό υπό μόνιμη παρακολούθηση, όπως πάντα, στο όνομα της «ασφάλειας». Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τον απαραίτητο κινητήρα αυτού του μηχανισμού, δημιουργώντας λίστες θανάτου στο εξωτερικό και παρακολουθώντας μετανάστες και πολιτικούς αντιπάλους στο εσωτερικό. Η εξουσία επί της Anthropic επεκτείνει αυτή την προσπάθεια να τεθούν όλες οι επικοινωνίες υπό το βλέμμα του κράτους.

Η σημασία αυτής της ενέργειας έχει σκόπιμα αποκρυφθεί από τα μέσα ενημέρωσης. Οι κυριακάτικες τηλεοπτικές εκπομπές στις ΗΠΑ δεν ανέφεραν καν την πρώτη διακοπή λειτουργίας που επέβαλε η κυβέρνηση ενός μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης που είχε τεθεί σε λειτουργία, ενώ οι μεγάλες εφημερίδες έθαψαν την είδηση στις σελίδες των διαδικτυακών εκδόσεών τους.

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια επαναστατική τεχνολογία, που έχει τη δυνατότητα να εξαλείψει τη βαριά εργασία και να συμβάλει στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου σε όλο τον κόσμο. Στο πλαίσιο του καπιταλισμού όμως, μετατρέπεται σε όργανο πολέμου, μαζικής παρακολούθησης και καταστροφής εκατομμυρίων θέσεων εργασίας.

ΠΗΓΗ 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου