Τυραννία ή επανάσταση
Πηγή: The Chris Hedges* Report μέσω info-war.gr
Υπάρχουν δύο τρόποι αντιμετώπισης του παγκόσμιου καπιταλισμού. Υπάρχουν τα μαζικά κινήματα, ειδικά οι απεργίες, που διαταράσσουν το εμπόριο και τη λειτουργία της κυβέρνησης για να αναγκάσουν την άρχουσα τάξη να δημιουργήσει συστήματα δικαιοσύνης και ισότητας — αν και σε αυτά οι καπιταλιστές διατηρούν σημαντική εξουσία.
Ο Εθνικός Συντονιστής των Εργαζομένων στην Εκπαίδευση του Μεξικού (CNTE) — ένα συνδικάτο βάσης που δημιουργήθηκε το 1979 — προσπαθεί να κάνει ακριβώς αυτό. Ανακοίνωσε ότι αν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά του για αυξήσεις μισθών και εργασιακή ασφάλεια, θα καταλάβει δημόσιους χώρους και θα ακυρώσει τους αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου που έχουν προγραμματιστεί να διεξαχθούν αργότερα μέσα στον μήνα στην Πόλη του Μεξικού.
Όταν οι εκπαιδευτικοί πραγματοποίησαν απεργία στην πόλη Οαχάκα του Μεξικού το 2006, μετά τη φυλάκιση και τις εξαφανίσεις συνδικαλιστών ηγετών, η αστυνομία άνοιξε πυρ εναντίον των διαδηλωτών. Η κοινότητα εξεγέρθηκε και έδιωξε την αστυνομία από την πόλη. Η Οαχάκα ίδρυσε μια αυτόνομη αναρχική κοινότητα για αρκετούς μήνες. Αν και η κοινότητα τελικά διαλύθηκε από τη μεξικανική κυβέρνηση, η εξέγερση γέννησε λαϊκές συνελεύσεις, ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και ενδυνάμωσε τις αυτόχθονες κοινότητες.
Ο δεύτερος τρόπος για να καταστραφεί ο καπιταλισμός είναι μέσω της εθνικοποίησης των βιομηχανιών και των τραπεζών και της κατάσχεσης των καπιταλιστικών περιουσιακών στοιχείων, αν και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια εξίσου επιβλαβή μορφή κρατικού καπιταλισμού. Αυτή η ριζοσπαστική οδός συνεπάγεται, όπως στις ρωσικές ή κουβανικές επαναστάσεις, βία. Οι καπιταλιστές δεν αποχωρίζονται ειρηνικά τα μονοπώλιά τους στον πλούτο και την εξουσία. Οργανώνουν σοβαρή κρατική βία. Εγκαθιστούν δικτάτορες και φασίστες που καταργούν τις πολιτικές ελευθερίες, προβαίνουν σε μαζικές συλλήψεις και ποινικοποιούν ακόμη και τις πιο ήπιες μορφές διαφωνίας.
Η συμβιβαστική στάση απέναντι στους καπιταλιστές και τα θεσμικά τους όργανα, ακόμη και με υψηλή φορολογία, ρύθμιση, ισχυρούς εργατικούς νόμους και απαγόρευση των μονοπωλίων, σημαίνει ότι ζούμε εν μέσω μιας εχθρικής δύναμης. Είναι θέμα χρόνου πριν αυτή η εχθρική δύναμη οργανωθεί για να διαλύσει το σοσιαλδημοκρατικό κράτος, όπως συνέβη στη Σουηδία, τη Βρετανία και τη Χιλή του Σαλβαδόρ Αλιέντε.
Ο φιλελευθερισμός, τον οποίο η Ρόζα Λούξεμπουργκ αποκαλούσε με το πιο κατάλληλο όνομά του — «οπορτουνισμός» — είναι αναπόσπαστο συστατικό του καπιταλισμού. Ο φιλελευθερισμός μετριάζει τις υπερβολές του καπιταλισμού. Αλλά ο καπιταλισμός, υποστήριζε η Λούξεμπουργκ, είναι ένας εχθρός που δεν μπορεί ποτέ να κατευναστεί. Οι φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις αμβλύνουν την αντίσταση, αλλά αργότερα, όταν τα πράγματα ησυχάζουν, επαναφέρονται. Ο τελευταίος αιώνας των εργατικών αγώνων στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί μια περίπτωση μελέτης της παρατήρησης της Λούξεμπουργκ.
Η Λούξεμπουργκ γνώριζε επίσης ότι ο σοσιαλισμός και ο ιμπεριαλισμός ήταν ασυμβίβαστοι. Ο ιμπεριαλισμός, ο οποίος ενισχύει έναν πολεμικό μηχανισμό σχεδιασμένο να φέρνει πλούτο στους εμπόρους όπλων και τους παγκόσμιους καπιταλιστές, συνοδεύεται από μια τοξική ιδεολογία — αυτό που ο κοινωνικός κριτικός Ντουάιτ Μακντόναλντ στο δοκίμιό του «Η ρίζα είναι ο άνθρωπος», του 1946, αποκαλεί «ψύχωση του μόνιμου πολέμου» — η οποία καθιστά τον σοσιαλισμό αδύνατο.
Η ψύχωση του μόνιμου πολέμου έχει ως αποτέλεσμα, όπως συνέβη στις ΗΠΑ, τον περιορισμό των πολιτικών ελευθεριών και την επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας. Η διαφωνία ισούται με προδοσία. Η κρατική εξουσία υπηρετεί τις επιταγές της αυτοκρατορίας και όχι της δημοκρατίας, η οποία μετατρέπεται σε φάρσα ή, στην περίπτωσή μας, σε ένα φτηνό ριάλιτι σόου.
Σε ενδιαφέρει
Η ανατροπή του New Deal, το πιο κοντινό που φτάσαμε σε μια κοινωνική δημοκρατία, ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1940. Ο αντικομμουνισμός του Ψυχρού Πολέμου και η αντίσταση των εταιρειών συνεργάστηκαν για να κηρύξουν πόλεμο κατά των συνδικάτων και της αριστερής πτέρυγας του New Deal. Αυτή η επίθεση κορυφώθηκε με τη Δεύτερη Κόκκινη Τρομοκρατία.
Το 1947, το Προεδρικό Διάταγμα 9835 του Προέδρου Χάρι Τρούμαν ξεκίνησε έρευνες για τον πατριωτισμό που οδήγησαν στην εξόντωση της αριστεράς, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων του δημόσιου τομέα και των συμμάχων των συνδικάτων. Την ίδια χρονιά, ο νόμος Ταφτ-Χάρτλεϊ στοχεύσε άμεσα τα συνδικάτα, περιορίζοντας τις απεργίες, τα δευτερογενή μποϊκοτάζ και τις συμφωνίες συνδικαλιστικής ασφάλειας και απαιτώντας από τα στελέχη των συνδικάτων να υπογράψουν αντικομμουνιστικές δηλώσεις.
Η αριστερά έπεσε θύμα αυτού που η ιστορικός Έλεν Σρέκερ, στο «Είναι πολλά τα εγκλήματα: Ο Μακαρθισμός στην Αμερική», αποκαλεί «το πιο εκτεταμένο και μακροβιότερο κύμα πολιτικής καταστολής στην αμερικανική ιστορία».
«Προκειμένου να εξαλειφθεί η υποτιθέμενη απειλή του εγχώριου κομμουνισμού, μια ευρεία συμμαχία πολιτικών, γραφειοκρατών και άλλων αντικομμουνιστών ακτιβιστών καταδίωξε μια ολόκληρη γενιά ριζοσπαστών και των συνεργατών τους, καταστρέφοντας ζωές, καριέρες και όλους τους θεσμούς που προσέφεραν μια αριστερή εναλλακτική λύση στην κυρίαρχη πολιτική και κουλτούρα», γράφει η Σρέκερ.
Αυτή η σταυροφορία, συνεχίζει, «χρησιμοποίησε όλη τη δύναμη του κράτους για να μετατρέψει τη διαφωνία σε προδοσία και, στην πορεία, περιόρισε δραστικά το φάσμα της αποδεκτής πολιτικής συζήτησης».
Οι κυνηγοί μαγισσών σίγησαν κομμουνιστές, σοσιαλιστές, αναρχικούς, ειρηνιστές και όλους όσοι καταγγέλλουν τις καταχρήσεις της αυτοκρατορίας και του καπιταλισμού. Οι «αντικομμουνιστικές» ενέργειες επέφεραν καταστροφικά πλήγματα στην πολιτική υγεία της χώρας. Οι ριζοσπάστες μιλούσαν τη γλώσσα του ταξικού πολέμου. Κατάλαβαν ότι η Γουόλ Στριτ και η τάξη των δισεκατομμυριούχων είναι ο εχθρός. Προσέφεραν ένα ευρύ κοινωνικό όραμα που επέτρεψε ακόμη και στην μη κομμουνιστική αριστερά να κατανοήσει τη ληστρική φύση του καπιταλισμού. Αλλά μόλις οι ριζοσπάστες εκκαθαρίστηκαν, μόλις η φιλελεύθερη τάξη ορκίστηκε πίστη στην κυβέρνηση και συνεργάστηκε στα κυνήγια μαγισσών για φανταστικούς κομμουνιστές πράκτορες, χάσαμε το νόημα του αγώνα μας. Χάσαμε τη φωνή μας. Ενσωματωθήκαμε στις εταιρικές δομές, που θα έπρεπε να είχαμε αποσυναρμολογήσει.
Η άρχουσα τάξη δικαιολογεί τη λεηλασία της με την ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού. Ο νεοφιλελευθερισμός, όπως επισημαίνει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, «είχε περιορισμένη αποτελεσματικότητα ως κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης», αλλά είναι επιτυχής ως «ένα σχέδιο για την αποκατάσταση της ταξικής κυριαρχίας». Μεταφέρει τον πλούτο προς τα πάνω. Εδραιώνει την εξουσία στα χέρια της τάξης των δισεκατομμυριούχων. Είναι μια εξελιγμένη εκδοχή του θεϊκού δικαιώματος των βασιλέων.
Οι μισθοί υπό τον νεοφιλελευθερισμό παραμένουν στάσιμοι. Αν ο κατώτατος μισθός συμβάδιζε με την παραγωγικότητα, θα έπρεπε να είναι τουλάχιστον 25 δολάρια την ώρα.
Η αποβιομηχάνιση, που επιταχύνθηκε υπό τον Μπιλ Κλίντον, έστειλε τις βιομηχανίες στο εξωτερικό, όπου οι εργαζόμενοι αμείβονται με μισθούς σκλάβων και στερούνται παροχών. Περίπου τριάντα εκατομμύρια μαζικές απολύσεις στις ΗΠΑ μεταξύ 1996 και 2023, σύμφωνα με ανάλυση του Labor Institute, έσπρωξαν την εργατική τάξη στην οικονομική εξαθλίωση. Η Μάργκαρετ Θάτσερ και ο Τόνι Μπλερ πραγματοποίησαν τις ίδιες τακτικές στη Βρετανία.
Το κακό είναι ότι η επιδείνωση αυτή συνοδεύεται από το κλείσιμο των ειρηνικών οδών για κοινωνική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένης της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου του 2010 για το Citizens United , η οποία ουσιαστικά παρέδωσε τις εκλογές στην τάξη των δισεκατομμυριούχων.
Καθώς η κοινωνική ανισότητα έχει αυξηθεί, το ίδιο έχει συμβεί και με την κρατική καταστολή. Βρισκόμαστε στο κατώφλι ενός πλήρους αυταρχισμού και φασισμού. Εάν η κυβέρνηση Τραμπ καταφέρει να νοθεύσει ή να ακυρώσει τις ενδιάμεσες εκλογές, η τελευταία έξοδος κινδύνου από αυτό το πολιτικό σύστημα θα αποκλειστεί.
Η κατάρρευση του κράτους δικαίου στο εσωτερικό συνοδεύεται από την κατάρρευση του κράτους δικαίου στο εξωτερικό. Η αμερικανική αυτοκρατορία είναι ένα κράτος-παρίας. Εκτοξεύει πολεμικές απειλές σε όλους όσοι την αψηφούν, γρυλίζοντας σαν άγριο ζώο. Διεξάγει «προληπτικούς» πολέμους και επιβάλλει κυρώσεις σε έθνη που της αντιτίθενται. Δολοφονεί και απαγάγει ξένους ηγέτες. Απαγάγει αλλοδαπούς και τους μεταφέρει σε μυστικές εγκαταστάσεις όπου βασανίζονται και μερικές φορές δολοφονούνται. Χρησιμοποιεί το ναυτικό της για να καταλαμβάνει εμπορικά πλοία και να μεταπωλεί το φορτίο τους. Βομβαρδίζει χώρες, παραβιάζοντας κατάφωρα το διεθνές δίκαιο. Χρηματοδοτεί και οπλίζει το Ισραήλ για να διαπράξει γενοκτονία. Αγνοεί και ταπεινώνει τους συμμάχους του και αποξενώνει και εξοργίζει το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας κοινότητας.
Αυτή η αυξανόμενη καταπίεση, που προωθήθηκε αλλά δεν ξεκίνησε από τον Τραμπ, σημαίνει ότι βρισκόμαστε μπροστά σε δύο σκληρές επιλογές. Τυραννία ή επανάσταση.
Απεχθάνομαι τη βία, ακόμα και όταν ασκείται για χάρη αυτού που θεωρείται δίκαιος αγώνας. Κανείς δεν ξεφεύγει από το μένος της. Αλλά είναι ο καταπιεστής, όχι ο καταπιεζόμενος, που καθορίζει τους μηχανισμούς της αντίστασης.
Στις πολυάριθμες επαναστάσεις και εξεγέρσεις που κάλυψα, μεταξύ άλλων στο Ελ Σαλβαδόρ, τη Γουατεμάλα, την Αλγερία, τη Βοσνία, το Κοσσυφοπέδιο και την Παλαιστίνη, οι μη βίαιες διαμαρτυρίες αντιμετωπίστηκαν με σκληρή κρατική βία. Τα κινήματα αντίστασης δεν είχαν άλλη επιλογή από το να πάρουν τα όπλα.
Οι μη βίαιες επαναστάσεις που κάλυψα στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη πέτυχαν όχι επειδή δεν ήταν βίαιες, αλλά επειδή η καπιταλιστική τάξη επωφελήθηκε από αυτές. Οι καπιταλιστές και οι ολιγάρχες αγόρασαν κρατικές βιομηχανίες και περιουσιακά στοιχεία, όπως έκαναν μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, σε τιμές πολύ χαμηλότερες από την πραγματική τους αξία.
Οι παγκόσμιοι καπιταλιστές επέτρεψαν τη μετάβαση στην εξουσία του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου (ANC) στη Νότια Αφρική, υπό τον όρο ότι το ANC θα εγκατέλειπε τον Χάρτη της Ελευθερίας του, ο οποίος ζητούσε την εθνικοποίηση των κρατικών βιομηχανιών και την αναδιανομή της γης. Η Νότια Αφρική έχει σήμερα τη μεγαλύτερη εισοδηματική ανισότητα στον κόσμο.
Οι επαναστάσεις που ενισχύουν τον πλούτο και την εξουσία της καπιταλιστικής τάξης ευδοκιμούν. Οι επαναστάσεις που δεν το κάνουν, βλέπουν αίμα να ρέει στους δρόμους.
Αντιμετωπίζουμε επίσης ένα δίλημμα που οι προηγούμενες γενιές δεν αντιμετώπισαν — την κλιματική κρίση.
Οι παγκόσμιες κυρίαρχες ελίτ είναι αποφασισμένες να μας κρατήσουν δεμένους στα ορυκτά καύσιμα. Είναι αποφασισμένες να εμπορευματοποιήσουν και να εκμεταλλευτούν φύση και ανθρώπους, για να αυξήσουν τα κέρδη τους. Είναι αποφασισμένες να αναδιαμορφώσουν τις κοινωνίες μας έτσι, ώστε οι εργαζόμενοι να εξαθλιώνονται και να στερούνται κάθε εξουσίας, ενώ οι αφέντες μας ζουν σε απαράμιλλη πολυτέλεια και χλιδή.
Η αναπόφευκτη κατάρρευση του κλίματος θα καταστήσει όλο και μεγαλύτερες ζώνες ακατοίκητες, ειδικά στον Παγκόσμιο Νότο. Τα κύματα των κλιματικών προσφύγων θα γίνουν πλημμύρα. Ως απάντηση, δεν θα υπάρχει όριο στη βιομηχανική βία που θα χρησιμοποιήσουν οι παγκόσμιες κυρίαρχες ελίτ για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους.
Η γενοκτονία στη Γάζα είναι ένα αδιαμφισβήτητο μήνυμα που στέλνουν οι βιομηχανικές χώρες του Βορρά, που ξόδεψαν δισεκατομμύρια για να στηρίξουν τη μαζική σφαγή του Ισραήλ, σε έναν παγκόσμιο πληθυσμό που επιβιώνει με λίγα δολάρια την ημέρα:
«Δεν μας νοιάζει το ανθρωπιστικό δίκαιο. Δεν μας νοιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι ζωές σας δεν σημαίνουν τίποτα για εμάς. Θα χρησιμοποιήσουμε οποιοδήποτε μέσο, συμπεριλαμβανομένης της γενοκτονίας, για να προστατεύσουμε το μονοπώλιο μας στον πλούτο και την εξουσία».
Τι κάνουμε; Πώς αντιστεκόμαστε; Μπορούμε να σταματήσουμε αυτήν τη βύθιση στην τρέλα και τον μαζικό θάνατο;
Δεν είμαι αισιόδοξος.
Όσοι ζουν στα κλιματικά οχυρά του Παγκόσμιου Βορρά έχουν υλικό συμφέρον σε αυτό το εγχείρημα, αν και όλοι οδεύουμε προς την εξαφάνιση. Φοβάμαι ότι οι κάτοικοι του Παγκόσμιου Βορρά θα αποδεχθούν μια μορφή ολοκληρωτικού καπιταλισμού σε αντάλλαγμα ενός βαθμού ασφάλειας και σταθερότητας, όσο προσωρινές κι αν είναι.
Αλλά αυτό δεν θα ισχύει στον Παγκόσμιο Νότο, όπου η οικολογική κρίση και η κυριαρχία της παγκόσμιας καπιταλιστικής τάξης αποτελούν υπαρξιακή απειλή. Ο Παγκόσμιος Νότος θα οργανώσει εξεγέρσεις και επαναστάσεις. Θα επαναλάβει τις εξεγέρσεις του παρελθόντος, μερικές από τις οποίες ήταν επιτυχείς, και μερικές από τις οποίες, συμπεριλαμβανομένων των εξεγέρσεων που κάλυψα στη Γουατεμάλα, το Ελ Σαλβαδόρ και την Αλγερία, καταπνίγηκαν.
Η επανάσταση, και η πιθανότητα ενός κόσμου απελευθερωμένου από τη σιδηρά λαβή του παγκόσμιου καπιταλισμού, θα προέλθει από τέτοιες πράξεις αντίστασης. Ας ελπίσουμε ότι θα επικρατήσουν.
*Ο Κρις Χέτζες είναι δημοσιογράφος βραβευμένος με Πούλιτζερ, ο οποίος διετέλεσε ανταποκριτής εξωτερικού για δεκαπέντε χρόνια στην εφημερίδα The New York Times, όπου υπηρέτησε ως επικεφαλής του γραφείου της εφημερίδας στη Μέση Ανατολή και στα Βαλκάνια. Προηγουμένως εργάστηκε στο εξωτερικό για τις εφημερίδες The Dallas Morning News, The Christian Science Monitor και το NPR. Είναι ο παρουσιαστής της εκπομπής The Chris Hedges Report.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου