Η Palantir απειλεί τη δημοκρατία στην Ευρώπη – Πρέπει να φύγει
Περισσότερες από 120 ευρωπαϊκές και διεθνείς οργανώσεις από 30 ευρωπαϊκές χώρες ζητούν με ανοιχτή επιστολή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις κυβερνήσεις να διακόψουν κάθε σύμβαση του δημόσιου τομέα με την εταιρεία λογισμικού Palantir.
Όπως έχουμε γράψει και στο παρελθόν, η Palantir, εταιρεία- τεχνοβλαστός της CIA, έχει εμπλακεί στη γενοκτονία στην Παλαιστίνη προμηθεύοντας τον ισραηλινό στρατό με εργαλεία ανάλυσης δεδομένων με τεχνητή νοημοσύνη, όπως και στις επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν, αλλά και την απαγωγή Μαδούρο στη Βενεζουέλα.
Συνεργάζεται επίσης με την Υπηρεσία Μετανάστευσης των ΗΠΑ (ICE) για την παρακολούθηση της κίνησης των μεταναστών σε πραγματικό χρόνο, ενώ έχει καταφέρει να διεισδύσει σε νευραλγικές υποδομές ευρωπαϊκών κρατών. Η τεχνολογία της χρησιμοποιείται στη βρετανική άμυνα και το NHS, από αστυνομικές αρχές στη Γερμανία, από τη γαλλική υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας DGSI, για τη φύλαξη συνόρων στην Ολλανδία και στην άμυνα στην Ισπανία. Στην Ελλάδα γνωρίζουμε ότι η εταιρεία απέκτησε πρόσβαση στην κυβερνητική διαχείριση δεδομένων κατά την πανδημία με κρυφή σύμβαση, μέσω της πλατφόρμας Foundry.
Τον Απρίλιο του 2026 είχαν προκληθεί έντονες αντιδράσεις με το μανιφέστο 22 θέσεων που είχε δημοσιεύσει η εταιρεία, το οποίο πρεσβεύει ένα σύγχρονο ολοκληρωτισμό, ισχυριζόμενη ότι η εμπλοκή στην στρατιωτική βιομηχανία «ηθικό χρέος» της τεχνολογικής ελίτ και ζητώντας από τις κυβερνήσεις να αντισταθούν σε αυτό που αποκαλεί «κενό και επιφανειακό πλουραλισμό».
Οι ευρωπαϊκές οργανώσεις μιλούν για επικίνδυνη εξάρτηση από μια ιδιωτική αμερικανική εταιρεία και προειδοποιούν για τους κινδύνους για τα πολιτικά δικαιώματα και τη δημοκρατία, που προκύπτουν από τη διείσδυση της Palantir στους δημόσιους θεσμούς των ευρωπαϊκών κρατών.
Ακολουθεί το κείμενο της επιστολής:
«Είμαστε ευρωπαϊκές οργανώσεις που απαιτούμε από τις κυβερνήσεις μας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταργήσουν όλες τις υφιστάμενες συμβάσεις του δημόσιου τομέα με την αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας Palantir Technologies και να τερματίσουν οριστικά κάθε σχέση των κρατών μας με την εταιρεία αυτή.
Δεσμοί με ακροδεξιά εγχειρήματα και την καταπίεση
Η Palantir είναι μια αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας που κατασκευάζει εργαλεία και λογισμικό τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως από κυβερνήσεις για σκοπούς επιτήρησης και πολεμικών επιχειρήσεων με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Στις ΗΠΑ, η Palantir έχει προμηθεύσει την ICE με εργαλεία εξόρυξης δεδομένων, τα οποία χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό μεταναστών και τη διερεύνηση πληροφοριών που περιλαμβάνουν αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιστορικό τοποθεσίας και δεδομένα υγείας.
Το λογισμικό της έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για προγνωστική αστυνόμευση στο Λος Άντζελες και τη Νέα Ορλεάνη – μια πρακτική αστυνόμευσης που αυτοματοποιεί και εντείνει τις επιπτώσεις των ήδη υφιστάμενων θεσμικών προκαταλήψεων.
Τα εργαλεία της Palantir χρησιμοποιούνται από τον ισραηλινό στρατό και ο διευθύνων σύμβουλός της έχει εκφράσει υπερηφάνεια για την υποστήριξη της εταιρείας προς το Ισραήλ, ακόμη και ενώ το κράτος βρίσκεται αντιμέτωπο με διαδικασία ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης σχετικά με κατηγορίες περί γενοκτονίας.
Το ιστορικό της θα έπρεπε να την αποκλείει από οποιαδήποτε συμμετοχή στις λειτουργίες και τη λειτουργία δημοκρατικών κυβερνήσεων. Παρ’ όλα αυτά, της έχουν ανατεθεί συμβάσεις του δημόσιου τομέα σε ολόκληρη την Ευρώπη, σε τομείς που εκτείνονται από την υγειονομική περίθαλψη έως τον στρατό και την αστυνόμευση.
Εταιρική άλωση του δημόσιου τομέα
Οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες έχουν υποστεί επί δεκαετίες την αυξανόμενη επιρροή των εταιρικών συμφερόντων, με ιδιωτικά συμφέροντα να εδραιώνονται ολοένα και περισσότερο στον πυρήνα των κυβερνήσεων. Πιστεύουμε, όμως, ότι η διείσδυση της Palantir στους δημόσιους θεσμούς μας εγκυμονεί ιδιαίτερους κινδύνους για τα πολιτικά δικαιώματα και τη δημοκρατία.
Ένα ζήτημα αφορά τις ίδιες τις τεχνολογίες, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ώστε να επεξεργάζονται και να αναλύουν ταχύτατα πληροφορίες, διευκολύνοντας την ενίσχυση της επιτήρησης και διευρύνοντας τις κατασταλτικές εξουσίες του κράτους. Η ενσωμάτωση τέτοιων τεχνολογιών που απειλούν τις ελευθερίες στον κρατικό μηχανισμό, με ελάχιστο δημόσιο διάλογο ή διαφάνεια, αποτελεί απειλή για ευάλωτες ομάδες και λαϊκά κινήματα.
Επιπλέον, η εξάρτηση από την εταιρεία ενισχύει τη δύναμη -και μας καθιστά ολοένα περισσότερο εξαρτημένους- από μια τάξη δισεκατομμυριούχων της τεχνολογίας, των οποίων η επιρροή και ο έλεγχος στη δημόσια ζωή έχουν ήδη φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα. Παράλληλα, ενώ η εταιρεία απορροφά επικερδείς δημόσιες συμβάσεις που χρηματοδοτούνται από τους φορολογούμενους, έχει επίσης εκμεταλλευτεί φορολογικά παραθυράκια ώστε να καταβάλλει εξαιρετικά χαμηλούς φόρους σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Η Palantir απομυζά δημόσιο πλούτο.
Επικίνδυνη εξάρτηση
Η αυξανόμενη εξάρτηση της Ευρώπης από μία και μόνη εταιρεία για κρίσιμες υπηρεσίες αποτελεί επίσης απειλή για την εθνική και λαϊκή κυριαρχία. Η πρόσβαση της Palantir σε ευαίσθητα δεδομένα, η εδραίωσή της σε διαφορετικούς τομείς του κράτους και ο κίνδυνος εγκλωβισμού σε έναν συγκεκριμένο προμηθευτή εκθέτουν τις δημόσιες υπηρεσίες και τις εθνικές υποδομές σε σημαντικούς οικονομικούς και πολιτικούς κινδύνους.
Παράλληλα, το κράτος συνδέεται με μια εταιρεία την οποία είναι αδύνατον να εμπιστευτεί κανείς. Μέλη της δισεκατομμυριούχου ηγεσίας της Palantir έχουν προβεί σε δηλώσεις που αντιβαίνουν στις ιδέες της λαϊκής εξουσίας, της ισότητας και της δημοκρατίας.
Για παράδειγμα, ο συνιδρυτής και πρόεδρός της, Peter Thiel, είχε γράψει κάποτε ότι θεωρούσε την ψήφο των γυναικών επιζήμια για το όραμά του περί αμερικανικού καπιταλισμού και ότι δεν πίστευε πλέον πως «η ελευθερία και η δημοκρατία είναι συμβατές».
Η εγγύτητα της εταιρείας με την αμερικανική εθνικιστική κυβέρνηση Trump καθιστά αυτή την εξάρτηση μη συνετή, ιδίως επειδή ο πρόεδρος έχει επιδείξει μεγάλη προθυμία να χρησιμοποιεί τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ ως μέσο άσκησης πίεσης. Σε αυτό περιλαμβάνονται δεκάδες περιπτώσεις στις οποίες η κυβέρνηση Trump έχει πιέσει κυβερνήσεις να εγκαταλείψουν πολιτικές με δημοκρατική νομιμοποίηση που αποσκοπούν στη ρύθμιση του ψηφιακού χώρου.
Πρώην σύμβουλος του NATO έχει υποστηρίξει ότι η Palantir θα πρέπει να θεωρείται «φορέας κακόβουλης επιρροής» και έχει προειδοποιήσει ότι η ενσωμάτωση της Palantir σε ευαίσθητα συστήματα είναι «επικίνδυνη». Πρόκειται για μια απολύτως σαφή κριτική.
Αφύπνιση απέναντι στην απειλή
Ορισμένες χώρες αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τις απειλές που θεωρείται ότι θέτει η Palantir. Η Ελβετία έχει απορρίψει προσφορές της Palantir τουλάχιστον εννέα φορές, ενώ η Ισπανία έχει απαγορεύσει στις κρατικές εταιρείες της να συνάπτουν νέες συμβάσεις με την Palantir. Άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Ολλανδία και η Δανία, επιδιώκουν να αποτρέψουν ή να τερματίσουν την εξάρτησή τους από την εταιρεία.
Ωστόσο, παρά τη λαϊκή πίεση, η Palantir εξακολουθεί να κερδίζει νέες συμβάσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Παράλληλα, ο ευρωπαϊκός χρηματοπιστωτικός τομέας αυξάνει τη συμμετοχή του στην Palantir. Κατά τη διάρκεια του 2025, περισσότερες από 100 από τις μεγαλύτερες τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία της ηπείρου αύξησαν τις συνολικές συμμετοχές τους στην εταιρεία κατά σχεδόν 70% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Έως το τέλος του 2025, οι μετοχές αυτές είχαν αξία τουλάχιστον 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Πέρα από την Palantir
Η αυξανόμενη παρουσία της Palantir στον δημόσιο τομέα σε ολόκληρη την Ευρώπη αποτελεί σύμπτωμα μιας δημοκρατικής κρίσης. Οι κυβερνήσεις απαντούν στη λαϊκή δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής και τις υποχρηματοδοτούμενες υπηρεσίες επιμένοντας ακόμη περισσότερο σε λύσεις του ιδιωτικού τομέα και αμφιλεγόμενες «τεχνολογικές λύσεις», ενώ παράλληλα διευρύνουν τη χρήση της επιτήρησης και της στρατιωτικοποιημένης καταστολής.
Ζητούμε επείγουσα αλλαγή πορείας. Αυτό σημαίνει αναζωογόνηση των δημοκρατικών δομών και θεσμών μας, καθώς και άμεση δράση για τη διασφάλιση δημόσιου ελέγχου και αυστηρής ρύθμισης τεχνολογιών που ήδη συγκεντρώνουν περαιτέρω την εξουσία στα χέρια μιας επικίνδυνης τάξης δισεκατομμυριούχων της τεχνολογίας και ενισχύουν αυταρχικές δυνάμεις.
Οι κυβερνήσεις θα πρέπει, αντί γι’ αυτό, να συνεργαστούν με εταιρείες και εργαζομένους στον κλάδο της τεχνολογίας, ώστε η ανάπτυξη λογισμικού ανοικτού κώδικα να αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για τις λύσεις δεδομένων. Οι χώρες μας και τα λαϊκά κινήματα στο εσωτερικό τους θα πρέπει να αναπτύσσουν και να μοιράζονται από κοινού τεχνολογίες με όσους επιδιώκουν να αντισταθούν στο παγκόσμιο κύμα ακροδεξιού αυταρχισμού και στις εταιρείες που το διευκολύνουν. Λέμε: έξω η Palantir από τις δημόσιες υπηρεσίες μας!
Αιτήματα
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι δημόσιοι θεσμοί θα πρέπει:
- Να τερματίσουν τις συμβάσεις με την Palantir Technologies και να απαγορεύσουν οριστικά στην εταιρεία τη σύναψη μελλοντικών δημόσιων συμβάσεων.
- Να αναπτύξουν εναλλακτικές λύσεις δεδομένων συμβατές με τις ανάγκες των δημόσιων υπηρεσιών και να θεσπίσουν διαφανείς μηχανισμούς για την προστασία των πολιτών από τη μαζική επιτήρηση.
- Να προστατεύσουν τη δημοκρατία και να θωρακιστούν απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς, επενδύοντας στους δημόσιους θεσμούς και εκδημοκρατίζοντάς τους, καθώς και παρέχοντας καλές θέσεις εργασίας και υπηρεσίες.
- Να εργαστούν για τη δημιουργία διεθνών συμμαχιών ενάντια στην άλωση των δημόσιων θεσμών από εταιρείες όπως η Palantir, αναπτύσσοντας και διαμοιράζοντας εναλλακτικές τεχνολογικές λύσεις.
- Οι ευρωπαϊκοί δημόσιοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί πρέπει να αποεπενδύσουν από την Palantir.
Καμία θέση για την Palantir σε μια δημοκρατική Ευρώπη!»
Υπογραφές έως τις 16 Σεπτεμβρίου 2026:
125 οργανώσεις από 30 χώρες
Πανευρωπαϊκές/διεθνείς οργανώσεις
Article 19 Europe
Balanced Economy Project
Coalition for Women in Journalism
Corporate Europe Observatory
Corpwatch (ΗΠΑ)
Counter Balance
Debt for Climate
Defend Democracy
Digital Action
Ekō
Equinox Initiative for Racial Justice
European ATTAC Network
European Coordination of Committees and Associations for Palestine
European Digital Rights (EDRi)
European Federation of Public Service Unions (EPSU)
European Trade Union Confederation
European Trade Union Network for Justice in Palestine
Friends of the Earth Europe
Indivisible Abroad
International Trade Union Confederation
Newsmast Foundation
People vs Big Tech
Public Services International
The Good Lobby
Transparency International EU
Transnational Institute
Union Syndicale Fédérale
WeMove Europe
Αλβανία
Trade Union Federation of Defence Civil Workers of Albania
Αρμενία
Health Workers Union of Armenia
Union of State, Local Government and Public Service Employees of Armenia
Αυστρία
ATTAC Austria
Initiative for Internet Freedom
Social Democratic Fraction in the Public Service Union (FSG-GÖD)
Younion: The Public Services Union
Βέλγιο
ACV Puls
Association of Employees, Technicians and Managers (SETCa-BBTK)
Confederation of Christian Trade Unions (ACV-CSC)
FairFin
General Labour Federation of Belgium (FGTB-ABVV)
General Union of Public Services (ACOD-CGSP)
KAIROS EUROPE/Wallonie-Bruxelles
Union Syndicale Fédérale
Βουλγαρία
National Federation of Commerce, Services, Customs and Tourism – Podkrepa CL
Κροατία
Politiscope
Trade Union of Education, Media and Culture of Croatia (SOMK)
Κύπρος
Cyprus Workers’ Confederation
Τσεχία
Trade Union of the Health Service and Social Care of the Czech Republic
Δανία
IT-Pol
Φινλανδία
Attac Finland
Friends of the Earth Finland
Sumud – the Finnish Palestine Network
Γαλλία
ATTAC France
Data for Good
Federation of Health and Social Services CFDT
Feminists Against Cyberbullying
Interco Federation CFDT
La Quadrature du Net
National Federation of Mines and Energy CGT
Sciences Citoyennes
Γερμανία
ATTAC Germany
Digitale Gesellschaft
German Association for Data Protection (DVD)
Ver.di – United Services Union
Ελλάδα
Homo Digitalis
Naturefriends Greece
Ουγγαρία
ATTAC Hungary
Democratic Union of Nursery Workers (BDDSZ)
Federation of Trade Unions in the Electric Energy Industry (EVDSZ)
Ιρλανδία
Energy Services Union of Ireland
Fórsa
Ireland-Palestine Solidarity Campaign
Irish Nurses and Midwives Organisation
Uplift
Ιταλία
ATTAC Italy
CGIL Civil Service
Osservatorio Nessuno OdV
Privacy Network
The Good Lobby Italy
Λετονία
Latvian Health and Social Care Workers’ Trade Union
Λιθουανία
Lithuanian Industry Trade Union Federation
Λουξεμβούργο
Independent Luxembourg Trade Union Confederation
Ολλανδία
Bits of Freedom
Centre for Research on Multinational Corporations (SOMO)
Federation of Dutch Trade Unions (FNV)
Νορβηγία
ATTAC Norway
Electricians and IT Workers’ Union
Electronic Frontier Norway
Norwegian Civil Service Union
Norwegian Nurses Organisation
Norwegian Union of Municipal and General Employees
Palestine Committee of Norway
Tech Action Group
Πορτογαλία
Health, Solidarity and Social Security Workers’ Union
Ρουμανία
Centre for Policies, Initiatives and Research ‘Platforma’
COLUMNA-SCOR Federation
Σλοβακία
Slovak Gas Trade Union
Σλοβενία
Danes Je Nov Dan
Trade Union of Professional Firefighters of Slovenia
Ισπανία
ATTAC Spain
Confederation of Workers’ Trade Unions (USO)
CCOO Federation of Health and Socio-Sanitary Sectors
UGT Public Services
Xnet, Institute for Democratic Culture in the Digital Era
Σουηδία
Kommunal, Swedish Municipal Workers’ Union
Swedish Association of Health Professionals
Swedish Union of Civil Servants
Swedish Union of Professionals
Vision trade union
Ελβετία
BreakFree Suisse
Digitale Gesellschaft CH
Τουρκία
Road Construction and Building Workers’ Union of Turkey (YOL-İŞ)
Ηνωμένο Βασίλειο
Another Europe is Possible
Campaign Against Arms Trade
Corporate Watch
Global Justice Now
Good Law Project
GM Watch
International Centre of Justice for Palestinians
Just Treatment
New School of the Anthropocene
Stop Trump Coalition
Tax Justice UK
Trade Justice Movement
UNISON – the public service union
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου