Ο μυστικοσύμβουλος του κ. Μητσοτάκη και οι 200 της Καισαριανής
Ο Στάθης Καλύβας επιχειρεί να αμαυρώσει την ιστορία των κομμουνιστών που εκτέλεσαν τα ναζιστικά στρατεύματα την Πρωτομαγιά του ’44
του Δημήτρη Ψαρρά
Οι συνταρακτικές εικόνες των 200 κομμουνιστών που εκτελέστηκαν από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής προκάλεσαν βαθιά συγκίνηση στη συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Το «επιτελικό κράτος» του Κυριάκου Μητσοτάκη το αντιλήφθηκε αμέσως και ανέθεσε στην Λίνα Μενδώνη τον ρόλο της διαμεσολάβησης και της εξαγοράς των σημαντικών αυτών φωτογραφιών, παρά το γεγονός ότι στον πυρήνα του βρίσκονται οι γνωστοί φανατικοί αντικομμουνιστές και μαθητές του «εθνικοσοσιαλιστή» Πλεύρη. Ακόμα και ο Κυριάκος Βελόπουλος, της ίδιας παλιάς παρέας επιχειρεί να «συμβάλει» στην προβολή των εικόνων, κλείνοντας βέβαια το μάτι στους οπαδούς του, με την «εξυπνάδα» να χρηματοδοτήσουν την αγορά τα πολιτικά κόμματα.
Μόνο τα υπολείμματα του χουντικού «Ελεύθερου Κόσμου» που μεταδίδουν τις δικές τους προπαγανδιστικές εκπομπές στο YouTube κατάγγειλαν ότι «οι 200 ήταν ποινικοί κρατούμενοι» και ότι οι Γερμανοί «τους είχαν συλλάβει επειδή είχαν διαπράξει εγκλήματα και όχι για την ιδεολογία τους», ενώ «εθνικό κειμήλιο» θα ήταν αν υπήρχαν οι φωτογραφίες από τα «εγκλήματα των κομμουνιστών», από τη «δολοφονία του συνταγματάρχη Ψαρρού» ή «την Πηγάδα του Μελιγαλά» (Θ. Χατζηγώγος, Ν. Παπαγεωργίου, Γ. Δημητρούλιας, «Ελληνική Ελεύθερη Τηλεόραση», 18.2.2026).
Ακριβώς τα ίδια είχε πει λίγες ώρες νωρίτερα από τη δική του τηλεοπτική εκπομπή ο Γιώργος Καρατζαφέρης:
«Βλέπω τον θόρυβο που γίνεται με τις φωτογραφίες στην Καισαριανή των “ηρώων” [σ.σ. με ειρωνικό τόνο]. Μήπως υπάρχουν οι φωτογραφίες των “ηρώων” που αιφνιδίασαν τον συνταγματάρχη Ψαρρό και τους δικούς του και τους καθάρισαν; Να πούμε μπράβο που σφάξατε. Μην κοροϊδευόμαστε. Αυτά τα παιχνιδάκια εμένα με ενοχλούν» («Ελλάδα, γεια σου», 18.2.2026, «Αρτ-TV»).
Ο μόνος που συντάχθηκε μαζί τους ήταν ο Στάθης Καλύβας, ο οποίος με άρθρο του στην «Καθημερινή» δεν δίστασε να χαρακτηρίσει την αποκάλυψη των φωτογραφιών ως «πολιτική χειραγώγηση» και αμφισβήτησε ότι προσφέρουν «βαθύτερη ιστορική γνώση», αντιτείνοντας ότι πρόκειται για «ιστορική στρέβλωση», διότι κατά τη γνώμη του «η εξίσωση κομμουνιστών και αντιστασιακών πάσχει» (Στάθης Καλύβας, «Από την εικόνα στην ουσία», «Καθημερινή», 22.2.2026). Και στη συνέχεια επαναλαμβάνει κι αυτός το επιχείρημα των φιλοχουντικών και του Καρατζαφέρη για τον Ψαρρό, κλπ.
Ευτυχώς, ακριβώς στη βάση της ίδιας σελίδας της «Καθημερινής» φιλοξενείται το άρθρο του ιστορικού Κωστή Καρπόζηλου («Σκοντάφτοντας σε ένα παρελθόν πεισματάρικο»), ο οποίος εξηγεί ότι «αυτοί που εκτελέστηκαν είχαν καταδικαστεί από το ελληνικό κράτος ως εχθροί του έθνους. Και στη συνέχεια, μετά το 1945, παρέμειναν στα μάτια του κράτους το ίδιο. Δεν ήταν Έλληνες, αλλά “κομμουνιστές”».
Δεν θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον η ταύτιση Καλύβα-Καρατζαφέρη, αν δεν είχε αναλάβει εδώ και πολύ καιρό ο κ. Καλύβας τον ρόλο της «αναθεώρησης» της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και κυρίως τον ρόλο της «εθνικής» αποκατάστασης των δωσιλόγων και των συνεργατών των κατοχικών κυβερνήσεων, με το «επιχείρημα» ότι μας έσωσαν από τους επίβουλους κομμουνιστές. Αυτά είναι γνωστά, αλλά σημασία έχει το γεγονός ότι ο κ. Καλύβας δεν βασίζεται μόνο στις ιδιαίτερες σχέσεις του με τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης, στα οποία εκθέτει κάθε τόσο τις απόψεις του. Βασίζεται κυρίως στην ιδιαίτερη σχέση του με το Μέγαρο Μαξίμου και προσωπικά με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Σε εκτενή συνέντευξή του στον Αντώνη Καρακούση ο κ. Μητσοτάκης είχε επικαλεστεί με θαυμασμό μόνον ένα ζώντα «διανοούμενο», τον Στάθη Καλύβα («Βήμα της Κυριακής», 21.3.2021). Η στενή σχέση Μητσοτάκη-Καλύβα εξηγεί και τους λόγους που το «επιτελικό κράτος» έχει ανοιχτές τις πύλες του μόνο για την γαλουχημένη στο ΛΑΟΣ Ακροδεξιά.
Ο κ. Καλύβας, γνωστός για τη συμβολή του στην αναθεώρηση της ιστορίας του δωσιλογισμού και του Εμφυλίου, είναι εκείνος που έχει προκαλέσει το 2017 με την επιχείρηση εξωραϊσμού της χούντας. Ο κ. Καλύβας έγραφε ότι «μολονότι προερχόμενοι από τους κόλπους της σκληροπυρηνικής Δεξιάς, οι πραξικοπηματίες συνέβαλαν τελικά στον πλήρη εκδημοκρατισμό της Δεξιάς και διά μέσου αυτής και της χώρας» (Στάθης Ν. Καλύβας, «Μια παράδοξη κληρονομιά», «Καθημερινή», 18.6.2017). Και λίγα χρόνια αργότερα συνέκρινε το οργανωμένο και κεντρικά σχεδιασμένο προδικτατορικό παρακράτος της Δεξιάς που οδήγησε στη χούντα με κάποιο ανύπαρκτο «μεταπολιτευτικό παρακράτος», το οποίο αναφερόταν φυσικά στο ΠΑΣΟΚ και την Αριστερά («Καθημερινή», 7.3.2021).
Οι ύμνοι του κ. Καλύβα στη χούντα είχαν προκαλέσει τη δυσανεξία ακόμα και της καραμανλικής Δεξιάς, με αποτέλεσμα να τον υποχρεώσουν να επανέλθει πρόσφατα με ογκώδες απολογητικό βιβλίο (Στάθης Καλύβας, Νατάσα Τριανταφύλλη, «Big Bang 1970-1973. Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας», Μεταίχμιο, Αθήνα 2025). Για κακή του τύχη, το έργο αυτό τον εκθέτει περισσότερο και θα απασχολήσει πιο αναλυτικά τη στήλη σε λίγο καιρό.
Επιστρέφω στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Την καλύτερη απάντηση στους Καλύβα-Καρατζαφέρη δίνει η επίσημη ανακοίνωση του Γερμανού Στρατιωτικού Διοικητή που εκτός από την αναφορά στη μάχη αναφέρει ότι «υπό την εντύπωσιν του κακουργήματος τούτου, Έλληνες εθελονταί εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς».
Να λοιπόν με ποιους ταυτίζεται ο κ. Καλύβας και ο κ. Καρατζαφέρης. Με τους «εθελοντάς» που «εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς». Άραγε τις φωτογραφίες αυτών των «εθελοντών» τις διαθέτει η κυρία Μενδώνη;
ΠΗΓΗ: x-efimerida.gr
- ΣΧΕΤΙΚΟ:
Καισαριανή: Οι ήρωες του Guardian και ο αντικομμουνισμός του Στάθη Καλύβα
Πώς η ιδεολογική εμμονή μετατρέπει ένα ναζιστικό έγκλημα σε πεδίο συμψηφισμών και αποδυναμώνει τη συλλογική ιστορική μνήμη
Η δημοσίευση των φωτογραφιών από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής έφερε στο φως κάτι πολύ περισσότερο από ένα αρχειακό εύρημα. Έφερε στο φως ένα ιστορικό τεκμήριο που αποτυπώνει τους 200 κομμουνιστές λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους την Πρωτομαγιά του 1944. Ο βρετανικός Guardian σε εκτενές αφιέρωμα αντιμετώπισε το υλικό με τον αυτονόητο σεβασμό. Ως μια σπάνια οπτική μαρτυρία ναζιστικού εγκλήματος, ως ένα κομμάτι της ευρωπαϊκής μνήμης του πολέμου και τέλος ως ένα ιστορικό ντοκουμέντο που προσθέτει βάθος στην κατανόηση της Κατοχής στην Ελλάδα.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, ο Στάθης Καλύβας, μέσα από τηνΚαθημερινή, επέλεξε να αμφισβητήσει τη συμβολή της δημοσίευσης των φωτογραφιών στη «βαθύτερη ιστορική γνώση», κάνοντας λόγο για «συγκινησιακή φόρτιση και πολιτική χειραγώγηση» και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο «ιστορικής στρέβλωσης». Μια τοποθέτηση που εντάσσεται σε μια σαφή ιδεολογική γραμμή απομείωσης της αντιστασιακής μνήμης επειδή αυτή αφορά το ΚΚΕ και την Αριστερά.
Από το ναζιστικό έγκλημα στην ιδεολογική εμμονή
Οι φωτογραφίες της Καισαριανής καλύπτουν ένα υπαρκτό ιστορικό κενό. Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε οπτικό υλικό από τις εκτελέσεις στο Σκοπευτήριο. Σε μια χώρα με περιορισμένες φωτογραφικές αποτυπώσεις των γερμανικών θηριωδιών, κάθε τέτοιο εύρημα ενισχύει την τεκμηρίωση. Η εικόνα λειτουργεί ως πρωτογενής πηγή καθώς επιβεβαιώνει μαρτυρίες για τη στάση των 200 κομμουνιστών μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων κήρυξε τις φωτογραφίες μνημεία, ενώ η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μίλησε για «εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας» που «δίνουν πρόσωπο» στις μαρτυρίες. Η θεσμική αυτή αναγνώριση καταρρίπτει εκ των πραγμάτων τον ισχυρισμό περί περιορισμένης ιστορικής αξίας.
Κι όμως, αντί η συζήτηση να επικεντρωθεί στο κατοχικό έγκλημα, μετατοπίζεται από τον Καλύβα στην πολιτική ταυτότητα των εκτελεσθέντων με τον ιστορικό να επαναλαμβάνει μετεμφυλιακά κλισέ και να υπενθυμίζει ασθμαίνοντας ότι οι κομμουνιστές επιδίωκαν επανάσταση και σοβιετικού τύπου καθεστώς κλπ κλπ. Η τεχνητή αυτή μετατόπιση από την ουσία στις εμμονές του αρθρογράφου λειτουργεί ως ιδεολογικό φίλτρο καθώς η εκτέλεση αξιολογείται μέσα από τον πολιτικό στόχο των θυμάτων. Μόνο που το αποτέλεσμα πέρα από την μονότονη επανάληψη πολιτικών κλισέ της Δεξιάς έρχεται και σχετικοποιεί την θυσία των 200 κομμουνιστών και το χειρότερο, ξεπλένει το έγκλημα των ναζί.
Το άγχος της διεθνούς αναγνώρισης
Η διεθνής προβολή των φωτογραφιών ανέδειξε την Καισαριανή ως μέρος της ευρωπαϊκής αντιφασιστικής κληρονομιάς. Εδώ ακριβώς εντοπίζεται το ιδεολογικό άγχος του Στάθη Καλύβα και της Δεξιάς καθώς κάθε αναγνώριση της συμβολής της Αριστεράς στην Αντίσταση θεωρείται απειλή για το μεταπολεμικό αφήγημα που οικοδομήθηκε πάνω στην περιθωριοποίηση του ΕΑΜικού κινήματος.
Η σκληρή γραμμή απέναντι στη μνήμη της Αριστεράς εμφανίζεται ως συνέχεια μιας παράδοσης που αντιμετωπίζει την αντιφασιστική δράση των κομμουνιστών με καχυποψία και διαρκή ανάγκη αποδόμησης. Έτσι, το ιστορικό τεκμήριο υποβάλλεται σε ιδεολογικό έλεγχο προτού αναγνωριστεί.
Οι φωτογραφίες της Καισαριανής καταγράφουν ένα έγκλημα. Η αξία τους δεν εξαρτάται από το αν οι εκτελεσθέντες είχαν πολιτικό πρόγραμμα για την επόμενη ημέρα. Η επιμονή να τεθεί αυτό ως προϋπόθεση αναγνώρισης αποκαλύπτει περισσότερο το βάρος του αντικομμουνισμού παρά κάποια ψύχραιμη ιστοριογραφική ανάλυση. Η Ιστορία, όταν γίνεται πεδίο ιδεολογικής εκκαθάρισης, χάνει την ουσία της. Και η Καισαριανή αξίζει κάτι πολύ σοβαρότερο από αντικομμουνιστικές αναλύσεις επιπέδου Στάθη Καλύβα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου