Σε υποθέσεις τράφικινγκ μεταναστών εργατών, Έλληνες εργοδότες και επιστάτες μένουν στο απυρόβλητο
Όταν ένας 25χρονος από το Νεπάλ κατήγγειλε ότι εξαναγκάστηκε να δουλεύει στα θερμοκήπια της Μανωλάδας, η αστυνομική έρευνα οδήγησε σε συλλήψεις, αφήνοντας όμως εκτός κάδρου Έλληνες εργοδότες και επιστάτες. Έρευνα του Solomon αναδεικνύει παραλείψεις στον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές Αρχές χειρίζονται υποθέσεις τράφικινγκ μεταναστών εργατών.
Έρευνα:
Επιμέλεια:
Εικονογράφηση:
Στις 5 Ιανουαρίου 2024, ένας 25χρονος Νεπαλέζος πέρασε την πόρτα του «ελληνικού FBI» στην Αθήνα. Με τη βοήθεια διερμηνέα, κατήγγειλε στους αστυνομικούς ότι είχε πέσει θύμα εμπορίας ανθρώπων και ζητούσε να τιμωρηθούν όσοι τον εκμεταλλεύτηκαν.
Είχε περάσει σχεδόν ενάμισης μήνας από τότε που κατάφερε να διαφύγει από τα θερμοκήπια της Μανωλάδας, όπου επί δύο μήνες ζούσε και εργαζόταν σε άθλιες συνθήκες.
Τον είχε οδηγήσει εκεί μια επαφή μέσω WhatsApp με μια γυναίκα από το Νεπάλ, για την οποία είχε μάθει ότι βοηθούσε ομοεθνείς της να βρουν δουλειά στην Ελλάδα. Η επικοινωνία μαζί της έγινε ενώ ο νεαρός βρισκόταν στη Ρουμανία, όπου δούλευε λάντζα για μόλις 450 ευρώ τον μήνα — η «καλή θέση» που του είχε υποσχεθεί ένα γραφείο εύρεσης εργασίας στη χώρα του, που κατάφερε να πληρώσει με τη βοήθεια συγγενών.
Όταν τελικά έφτασε στην Ελλάδα, οι υποσχέσεις για νόμιμη και καλά αμειβόμενη εργασία αποδείχθηκαν απάτη: τον έκλεψαν υπό απειλή όπλου, του κράτησαν το διαβατήριο και τον ανάγκασαν να εργάζεται σε θερμοκήπια της Μανωλάδας χωρίς αμοιβή.
Ο νεαρός κατέθεσε συνολικά τέσσερις φορές, παρέχοντας στις Αρχές πλήθος στοιχείων, με ονόματα και τηλεφωνικούς αριθμούς. Η Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος & Εμπορίας Ανθρώπων ξεκίνησε πολύμηνη έρευνα με φυσικές παρακολουθήσεις, αποστολές στην Ηλεία και επισυνδέσεις.
Στην αστυνομική επιχείρηση συνελήφθη η γυναίκα που, σύμφωνα με τη δικογραφία, τον είχε προσελκύσει, καθώς και ο σύζυγός της, ως φερόμενοι εγκέφαλοι του κυκλώματος. Μαζί τους συνελήφθησαν και τέσσερις μετανάστες, οδηγοί άτυπων ταξί, που κατηγορήθηκαν ως μέλη του κυκλώματος. Όμως, από τις καταγεγραμμένες συνομιλίες δεν προέκυψε εμπλοκή τους και τελικά αθωώθηκαν.
Ωστόσο, από τα έγγραφα της δικογραφίας που εξέτασε το Solomon, αλλά και από την εκδίκαση της υπόθεσης στο Τριμελές Εφετείο Αθηνών που παρακολούθησε τον Νοέμβριο του 2025, προκύπτει ότι οι Αρχές δεν αξιοποίησαν όλα τα στοιχεία που τους είχε δώσει ο νεαρός. Και αυτό γιατί δεν κλήθηκαν ποτέ για κατάθεση ούτε διερευνήθηκε ο ρόλος Ελλήνων που είχε κατονομάσει: ούτε οι ιδιοκτήτες της επιχείρησης ούτε οι επιστάτες.
Οι δικαστικές Αρχές έκαναν λόγο για πλημμελή αστυνομική έρευνα, υπογραμμίζοντας ότι οι Έλληνες εργοδότες αποτελούν τους «τελικούς λήπτες» των υπηρεσιών του εγκληματικού δικτύου.
Την ίδια στιγμή, οι έρευνες δεν επεκτάθηκαν σε άλλους εργάτες που εργάζονταν στα ίδια χωράφια και ζούσαν στις ίδιες συνθήκες, παρότι θα μπορούσαν να είναι θύματα ή κρίσιμοι μάρτυρες.
Οι παραλείψεις στον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές αρχές χειρίζονται υποθέσεις εμπορίας ανθρώπων φαίνεται να αποτελούν επαναλαμβανόμενο μοτίβο, σύμφωνα με εμπιστευτικές πηγές που εργάζονται σε υποθέσεις τράφικινγκ, οι οποίες υπέδειξαν στο Solomon και άλλες παρόμοιες περιπτώσεις.
Σε άλλη υπόθεση που εξέτασε το Solomon, θύματα εμπορίας ανθρώπων τέθηκαν υπό διοικητική κράτηση ή οδηγήθηκαν σε επιστροφή, χωρίς να ενεργοποιηθούν οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί προστασίας.
Από το Νεπάλ στην Ελλάδα
Από το 2020, διεθνείς οργανισμοί (Europol, Frontex, ΔΟΜ) καταγράφουν αύξηση Νοτιοασιατών εργατών που εισέρχονται στην Ευρώπη και προωθούνται παράτυπα σε χώρες με υψηλή προσφορά φθηνής εργασίας, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.
Ταξιδεύουν συνήθως αεροπορικώς προς τη Ρουμανία ή τη Σερβία, μέσω γραφείων εύρεσης εργασίας στη χώρα τους, που τους διασφαλίζουν βίζα εργασίας για μία από τις δύο χώρες.
«Το πρώτο σκέλος γίνεται συνήθως νόμιμα», με βάση τις διακρατικές συμφωνίες του Νεπάλ, εξηγεί η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, υπεύθυνη προγραμμάτων αρωγής και προστασίας της οργάνωσης Α21, που εργάζεται για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. «Η εκμετάλλευση ξεκινά ή συνεχίζεται όταν, μετά τη λήξη της τρίμηνης βίζας, τους προωθούν παράτυπα στην Ελλάδα», είπε στο Solomon.
Η στρατολόγηση συνεχίζεται ψηφιακά, μέσω TikTok και WhatsApp, με υποσχέσεις για νόμιμη και καλά αμειβόμενη εργασία. Το Solomon ανέλυσε βίντεο λογαριασμών στο TikTok που «πουλάνε» τις διαδρομές σαν μενού.

Τα θύματα περνούν στην Ελλάδα με τη βοήθεια κυκλωμάτων που δρουν σε Σερβία και Βόρεια Μακεδονία, χρησιμοποιώντας περάσματα πεζή ή κρυμμένοι σε εμπορικές αμαξοστοιχίες. Αστυνομικές πηγές με άμεση γνώση της λειτουργίας των κυκλωμάτων περιέγραψαν στο Solomon ότι στη γειτονική χώρα η μπίζνα αυτή είναι κοινό μυστικό, γνωστό στην αστυνομία, που «τρέφει» ολόκληρα χωριά.
Στην Ελλάδα, η έλλειψη εργατικών χεριών αποτελεί μεγάλο πόλο έλξης. Η ελληνική κυβέρνηση εκτιμά ότι η αγροτική παραγωγή χρειάζεται περίπου 180.000 εργάτες γης ετησίως, ενώ οι νόμιμες οδοί (διμερείς συμφωνίες, ποσοστώσεις) δεν επαρκούν.
Έτσι, για πρώτη φορά, στην Ελλάδα καταγράφονται θύματα τράφικινγκ από το Νεπάλ. Σύμφωνα με την Α21, το 2024 έγιναν γνώστες τεσσάρων περιστατικών με θύματα από το Νεπάλ. Μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου 2025, οι υποθέσεις είχαν ήδη φτάσει τις δώδεκα. Εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός είναι τάξεις μεγέθους μεγαλύτερος.
Τα θύματα καταλήγουν αιχμάλωτοι κυκλωμάτων, που παρακρατούν τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα, τα τιμαλφή και τις αμοιβές τους, τους υποχρεώνουν σε εξαναγκαστική εργασία και διαμονή σε άθλιες συνθήκες.
Ο 23χρονος Kamal από το Νεπάλ, είναι ένα από τα θύματα με τα οποία μίλησε το Solomon στο πλαίσιο της έρευνας, που πίστεψαν τις υποσχέσεις για εργασία στην Ελλάδα.

Σε ένα βίντεο που είδε στο TikTok, Νεπαλέζοι υπόσχονταν καλή δουλειά σε συσκευαστήριο στην Ελλάδα. «Την παρακάλεσα να μην με εξαπατήσει», ανέφερε στο Solomon ότι είπε στην γυναίκα που διαχειριζόταν τον λογαριασμό. Στην Αθήνα, ένας άνδρας πακιστανικής καταγωγής τον παρέλαβε στο αεροδρόμιο. Λίγες ώρες μετά, του πήραν το διαβατήριο με τη βία. «Μου είπαν ότι θα δουλέψω σε χωράφια με κρεμμύδια», είπε στο Solomon.
«Μέναμε 50 άτομα σε ένα container. Ελάχιστο νερό, λίγο φαγητό. Δουλεύαμε πάρα πολλές ώρες. Μας πήραν τα έγγραφα και τα κινητά».
Ταυτοποιήθηκαν, αλλά δεν ελέγχθηκαν
Στις 11 Ιανουαρίου 2024, το 25χρονο θύμα, που λίγες ημέρες νωρίτερα είχε καταγγείλει στην αστυνομία την εκμετάλλευσή του, οδήγησε αστυνομικούς στα χωράφια της Μανωλάδας όπου εργαζόταν και διέμενε.

Κατά την παρουσία τους στο σημείο, ο νεαρός από το Νεπάλ υπέδειξε στους αστυνομικούς ένα αυτοκίνητο που πλησίασε τα θερμοκήπια και αναγνώρισε τον οδηγό του ως τον άνθρωπο που, όπως είχε καταθέσει, ήταν το «αφεντικό» των θερμοκηπίων, μαζί με έναν ακόμη άνδρα ελληνικής υπηκοότητας. Το όχημα, σύμφωνα με τα έγγραφα της ίδια της αστυνομίας που είδε το Solomon, ανήκε σε έναν εκ των διαχειριστών της εταιρείας «Καλλιεργητική Τακτικός Ο.Ε.».
Ωστόσο, παρότι η εταιρεία —η οποία στην ιστοσελίδα της προβάλλεται ως «η ηγέτιδα εταιρεία χονδρικής εμπορίας φράουλας στην Ελλάδα»— και συγκεκριμένοι υπάλληλοί της είχαν ταυτοποιηθεί από το θύμα, και ενώ η έρευνα είχε συγκεντρώσει αναλυτικά στοιχεία για τα πρόσωπα αυτά, οι αστυνομικοί δεν τους κάλεσαν ποτέ να καταθέσουν.
Στην κατάθεσή του, ο νεαρός περιέγραφε κλίμα φόβου: «Τους φοβόντουσαν όλοι οι εργάτες. Είχε χαστουκίσει έναν εργάτη που δεν δούλευε γρήγορα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι απέφευγε ακόμη και να τους κοιτάζει όταν επισκέπτονταν το κτήμα.
Παράλληλα, οι αστυνομικοί δεν εξέτασαν το καθεστώς κανενός από τους δεκάδες άλλους μετανάστες που εργάζονταν για τον ίδιο παραγωγό, διέμεναν σε αυτοσχέδια παραπήγματα μέσα στα χωράφια και μεταφέρονταν καθημερινά στην εργασία τους με φορτηγό της επιχείρησης — όπως και το θύμα.
Σημειώνεται πως η παραγωγός εταιρεία εμφανίζεται να έχει λάβει ευρωπαϊκές επιδοτήσεις μέσω ΕΣΠΑ, ενώ σε έγγραφά της αναρτημένα στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) αναφέρεται πως η εταιρεία «πορεύεται με γνώμονα τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οποιαδήποτε παρέκκλιση εντός της εταιρείας είναι κατακριτέα».

-
Έρευνα Solomon στην Μανωλάδα
Το Solomon έχει καταγράψει σε βάθος τα προηγούμενα χρόνια την πραγματικότητα των χιλιάδων μεταναστών εργατών γης στη Μανωλάδα, όπου ζουν και εργάζονται υπό άθλιες συνθήκες, και έχει ρίξει φως στο σύστημα των «μαστούρ» και των «κομάντο», που λειτουργούν ως μεσάζοντες μεταξύ παραγωγών και εργατών. Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ.
Το Solomon απέστειλε ερωτήματα στην εταιρεία σχετικά με την απασχόληση εργατών από το Νεπάλ, τον τρόπο πρόσληψής τους, τη γνώση της για σχετικές καταθέσεις θυμάτων και τα μέτρα που λαμβάνει για την αποτροπή εξαναγκαστικής εργασίας. Μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης, η εταιρεία δεν είχε απαντήσει.
Την σπουδή που δεν επέδειξαν για τον εντοπισμό άλλων θυμάτων τράφικινγκ, και τη διερεύνηση του πιθανού ρόλου των Ελλήνων εποπτών και της εργοδότριας εταιρείας στο κύκλωμα, επέδειξαν οι διωκτικές Αρχές συλλαμβάνοντας μετανάστες που αυθαιρέτως, όπως προέκυψε, θεωρήθηκαν «οδηγοί» του κυκλώματος.
To Solomon απέστειλε σχετικά ερωτήματα τόσο προς την Ελληνική Αστυνομία όσο και προς το αρμόδιο Υπουργείο, για το γεγονός ότι, σε υποθέσεις όπου Έλληνες παραγωγοί και υπάλληλοί τους ταυτοποιήθηκαν μέσα από καταθέσεις θυμάτων, δεν κλήθηκαν καν να καταθέσουν, καθώς και εάν έχει εξεταστεί κατά πόσο η μη διερεύνηση των Ελλήνων εργοδοτών επηρεάζει την πληρότητα των δικογραφιών και την επιτυχή ποινική δίωξη των εμπλεκόμενων εγκληματικών δικτύων.
Παράλληλα, ζητήθηκε να γίνει γνωστό εάν έχουν δοθεί συγκεκριμένες οδηγίες προς τις διωκτικές αρχές, ώστε τα θύματα εμπορίας ανθρώπων να μην αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως «παράτυποι μετανάστες», αλλά να τυγχάνουν της προβλεπόμενης προστασίας. Μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης δεν είχε ληφθεί απάντηση.
Εργάτες γης σε διοικητική κράτηση
Κατά τη διάρκεια φυσικής παρακολούθησης, διαπιστώθηκε ότι τόσο η γυναίκα-μεσάζων όσο και εργάτες από το Νεπάλ μετακινήθηκαν προς τις καλλιέργειες της Μανωλάδας με άτυπα «ταξί». Στις κοινότητες των μεταναστών, τέτοια Ι.Χ., γνωστά ως Bangla Taxi, χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εργατών γης μεταξύ περιοχών στο τέλος της σεζόν.
Τα κινητά τηλέφωνα των οδηγών που ταυτοποιήθηκαν τέθηκαν υπό επισύνδεση και από τις τηλεφωνικές συνομιλίες φαινόταν να επικοινωνούν απευθείας με μετανάστες για να συμφωνούν την τιμή της διαδρομής. Παρά ταύτα, οι Αρχές τούς συνέλαβαν ως «οδηγούς» του κυκλώματος.
Κατά την εκδίκαση της έφεσης, η υπεράσπιση αναρωτήθηκε τι είδους μέλη εγκληματικών δικτύων διαπραγματεύονται οικονομικά με θύματα που υποτίθεται πως εκμεταλλεύονται. Το δικαστήριο έκρινε αθώους τους κατηγορούμενους οδηγούς.
Στις 8 Οκτωβρίου 2025, το Solomon ταξίδεψε στον Πύργο Ηλείας προκειμένου να παρακολουθήσει τη δίκη πέντε εργατών γης από το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές που είχαν εντοπιστεί λίγες μέρες νωρίτερα, κατά τη διάρκεια μεγάλης αστυνομικής επιχείρησης εξάρθρωσης κυκλώματος εμπορίας ανθρώπων.
Στερούνταν νομιμοποιητικών εγγράφων και επρόκειτο να δικαστούν, σύμφωνα με τον πρόσφατο νόμο Πλεύρη.
Τελικώς, μεταφέρθηκαν στο Προαναχωρησιακό Κέντρο Κράτησης (ΠΡΟΚΕΚΑ) Κορίνθου, όπου και παραμένουν σήμερα. Από την έρευνα του Solomon προκύπτει πως στο ίδιο κέντρο κράτησης έχουν μεταφερθεί τους τελευταίους μήνες και εργάτες από το Νεπάλ, που εργάζονταν στα ίδια χωράφια, κι επομένως θα μπορούσαν να αποτελούν επίσης θύματα τράφικινγκ του εγκληματικού δικτύου.
Ο δικηγόρος Βασίλης Κερασιώτης είπε στο Solomon πως «εν δυνάμει μάρτυρες ή και θύματα εργασιακής εκμετάλλευσης, απελαύνονται αντί να προστατευτούν». «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα», εξήγησε, «οι δικογραφίες για εμπορία ανθρώπων να είναι ελλιπείς, καθώς λείπουν ουσιώδεις μάρτυρες», ενώ πιθανά θύματα των κυκλωμάτων, αντί να λάβουν προστασία, δρομολογείται η επιστροφή τους στο Νεπάλ μέσω προγραμμάτων του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης.
Έλληνες οι «λήπτες» των υπηρεσιών
Στην εκδίκαση της έφεσης στην υπόθεση του 25χρονου, η υπεράσπιση επισήμανε ότι δεν είναι λογικό να θεωρούνται μέλη εγκληματικού δικτύου άτομα που διαπραγματεύονται οικονομικά με τα θύματα και μόνο για τη μεταφορά τους — και το δικαστήριο τους έκρινε αθώους.
Οι δύο αστυνομικοί που συμμετείχαν στην επιχείρηση και κατέθεσαν ως μάρτυρες κλήθηκαν να εξηγήσουν τη διαφορά μεταξύ των οδηγών Bangla Taxi, που μετέφεραν μετανάστες περιστασιακά, και των Ελλήνων υπαλλήλων που τους μετέφεραν καθημερινά. Η απάντησή τους: καμία.
Η έδρα του δικαστηρίου υπήρξε καταπέλτης για την Αστυνομία, κάνοντας λόγο για «πλημμελή επιχείρηση».
«Δεν μπορεί η Αστυνομία να επιλέγει πως κάποια εγκλήματα έχουν σημασία και κάποια άλλα όχι», τόνισε ο πρόεδρος, τονίζοντας ότι οι Έλληνες εργοδότες που δεν ελέγχθηκαν είναι οι «τελικοί λήπτες» των υπηρεσιών του κυκλώματος.
ΠΗΓΗ: Solomon

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου