 |
| © Dreamstime.com |
Εργατικά δυστυχήματα ή δολοφονίες από πρόθεση;
Μετά το πολύνεκρο δυστύχημα στο εργοστάσιο «Βιολάντα» πολλά ειπώθηκαν και γράφτηκαν για τις αιτίες, όμως καμία αναφορά δεν έγινε στην υπάρχουσα νομοθεσία, που υποχρεώνει την εργοδοσία να διασφαλίζει την υγεία και τη ζωή των εργαζομένων. Για να συμβεί ένα εργατικό ατύχημα ή δυστύχημα πρέπει να συνυπάρχουν εκείνη τη στιγμή δεκάδες παραλείψεις, παραβλέψεις και παρανομίες. Δεν οφείλονται ούτε «στην κακιά ώρα» ούτε στον ελλιπή έλεγχο μόνο.
Τι προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, η οποία υπάρχει εδώ και 40 χρόνια, από την ένταξη της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και την υποχρέωση εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό δίκαιο για τη διασφάλιση της υγείας και της σωματικής ακεραιότητας των εργαζομένων (ν.1568/85);
• Η εργοδοσία υποχρεούται κατά την πρόσληψη εργαζομένου της να ενημερώνει για την επικινδυνότητα της εργασίας και αν χρειάζεται να του/της παρέχει τα Μέσα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ), σύμφωνα με τις υποδείξεις του τεχνικού ασφάλειας και του ειδικού γιατρού εργασίας.
• Υποχρεούται να διαθέτει υπηρεσίες ειδικού γιατρού εργασίας και τεχνικού ασφάλειας και γραπτή εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου. Με βάση αυτήν πρέπει να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα προστασίας των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι/ες έχουν υποχρέωση να τηρούν τις κατευθύνσεις του ειδικού γιατρού εργασίας και του τεχνικού ασφάλειας και να χρησιμοποιούν τα Μέσα Ατομικής Προστασίας.
• Οι εργαζόμενοι/ες, ανάλογα με τον αριθμό τους έχουν δικαίωμα να εκλέγουν την Επιτροπή Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας, που μετέχει σε εκπαιδευτικά σεμινάρια με σχετική άδεια.
• Αν η επιχείρηση έχει αριθμό εργαζομένων που δικαιολογεί απασχόληση δύο τεχνικών ασφάλειας, τότε υποχρεούται να διαθέτει Εσωτερική Υπηρεσία Προστασίας-Πρόληψης των εργαζομένων (ΕΣΥΠΠ).
• Η εργοδοσία υποχρεούται κάθε τρίμηνο να συζητά με την επιτροπή των εργαζομένων για την υγεία και την ασφάλεια, παρουσία του τεχνικού ασφάλειας και του ειδικού γιατρού εργασίας, για προβλήματα στην επιχείρηση και τρόπους αντιμετώπισής τους.
Από το 1985 μέχρι σήμερα η χώρα μας εναρμονίστηκε στο σύνολο σχεδόν των Ευρωπαϊκών Οδηγιών και Διεθνών Συμβάσεων Εργασίας, ώστε να είναι εντάξει με τις διεθνείς υποχρεώσεις της, όχι όμως και με τις υποχρεώσεις της έναντι των εργαζομένων.
Δυστυχώς από τον ν.1568/85 ακόμα υπήρξε η πρώτη υπαναχώρηση. Με τη δικαιολογία ότι ήταν μικρός ο αριθμός των ειδικών γιατρών υπήρξε μεταβατική διάταξη για άλλες ιατρικές ειδικότητες που μπορούν να ασκούν καθήκοντα γιατρού εργασίας.
Και ήρθε η σημερινή κυβέρνηση και νομοθέτησε ότι οποιαδήποτε ιατρική ειδικότητα μπορεί να ασκεί καθήκοντα γιατρού εργασίας. Και ακόμη:
• Αφησε ανεξέλεγκτες τις ιδιωτικές εταιρείες που «παρέχουν» υπηρεσίες προστασίας-πρόληψης.
• Εκανε ανεξάρτητη αρχή την Επιθεώρηση Εργασίας και κατάργησε τα Κέντρα Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου (ΚΕΠΕΚ) μετονομάζοντάς τα σε Επιθεωρήσεις Υγιεινής και Ασφάλειας, με ζητούμενη τη στελέχωσή τους με το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό.
• Κατάργησε εργατικά και συνδικαλιστικά δικαιώματα, νομοθέτησε το 13ωρο απασχόλησης παρά την αντίθετη πρόβλεψη της οδηγίας 2003/85 (Π.Δ. 76/2005 για την οργάνωση του χρόνου εργασίας και την 11ωρη μεσολάβηση ξεκούρασης μεταξύ δύο ωραρίων σε επιχειρήσεις συνεχούς 24ωρης λειτουργίας).
• Εβαλε στον πάγο τον νόμο για την αναγγελία των επαγγελματικών ασθενειών και ετοιμάζεται να φέρει νέο νόμο για να δικαιολογήσει τη μηδενική καταγραφή των επαγγελματικών ασθενειών στη χώρα μας, να επιτείνει το χάος στην κατανομή των αρμοδιοτήτων, των μηχανισμών αναγγελίας και των κριτηρίων αναγνώρισής τους και να ικανοποιήσει συγκεκριμένα εργοδοτικά συμφέροντα παραβλέποντας τα πρότυπα του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας.
• Η όποια ασθένεια ή αναπηρία λόγω των βλαπτικών παραγόντων στην εργασία κρίνεται από επιτροπές νόσου, χωρίς τη συμμετοχή ειδικού γιατρού εργασίας.
• Οι οικονομικές παροχές για τις επαγγελματικές ασθένειες, τα ατυχήματα, τις αναπηρίες και τους θανάτους βαρύνουν τον ΕΦΚΑ και όχι το Ταμείο Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου.
• Μέσα στο καλοκαίρι του 2025 δημιούργησε νέο Κώδικα Εργατικού Δικαίου με τα δικά της νομοθετήματα, όπου ενέταξε και τον ν.3850/10 που προέκυψε από την κωδικοποίηση του ν.1568/85 και κάποιων Π.Δ. Γι’ αυτή την αλλαγή δεν υπήρξε καμία διαβούλευση και αμφισβητείται νομικά από μέλη της Εταιρείας Εργατικού Δικαίου.
• Στην «Απόφαση Αρ. 73066» για την έγκριση Εθνικής Στρατηγικής για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία το 2022, ο τότε υπουργός Εργασίας Κ. Χατζηδάκης αναφέρει ως «1ο ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΤΟΧΟ την ανάπτυξη ενός λειτουργικού εθνικού συστήματος για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία...Στοχεύοντας στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της επαγγελματικής νοσηρότητας (εργατικά ατυχήματα, επαγγελματικές ασθένειες) μέσω της πρόληψης…σκόπιμη θεωρείται η προώθηση της δημιουργίας ειδικού “Φορέα Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου (επαγγελματικής νοσηρότητας)”, κατόπιν ολοκλήρωσης σειράς αναγκαίων ενεργειών, όπως η δημιουργία συντονιστικού οργάνου, η εκτεταμένη διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, η εκπόνηση αναλογιστικών μελετών κ.λπ. Η εν λόγω πρωτοβουλία αποτελεί διαχρονικό αίτημα των εκπροσώπων εργαζομένων και εργοδοτών και είχε συμπεριληφθεί στις δράσεις της Στρατηγικής 2016-2020 χωρίς, ωστόσο, να πραγματοποιηθούν στη συνέχεια τα αναγκαία βήματα για την υλοποίησή της…Η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού αναγγελίας και καταγραφής εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών η οποία προϋποθέτει την επίλυση υφισταμένων ζητημάτων σχετικά με την αναγνώριση, καταγραφή, αναγγελία και αποζημίωση συμβάντων στον χώρο εργασίας...». Τι από αυτά υλοποίησαν το υπουργείο Εργασίας και η κυβέρνηση μέχρι σήμερα; Απολύτως τίποτα!
Η ουσιαστική πρόληψη για την προστασία της υγείας και της ζωής των εργαζομένων απαιτεί τη συνέργεια διαφόρων υπουργείων, με πρώτο το υπουργείο Εργασίας που νομοθετεί, το υπουργείο Υγείας που κατοχυρώνει την ειδικότητα ιατρικής της εργασίας, το υπουργείο Ανάπτυξης που για την αδειοδότηση λειτουργίας επιχειρήσεων και δημόσιων έργων πρέπει να παίρνει υπόψη την εργατική νομοθεσία, το Εσωτερικών που διαθέτει εποπτεύουσες υπηρεσίες, τις περιφέρειες και τους δήμους.
Η πολιτεία πρέπει από τον χώρο ευθύνης της να ξεκινήσει την εφαρμογή της υπάρχουσας νομοθεσίας με:
• Τη δημιουργία Διευθύνσεων για την υγεία και ασφάλεια σε όλα τα υπουργεία, που θα προχωρούν στη συγκρότηση Υπηρεσίας Πρόληψης (ΕΣΥΠΠ), κατάλληλα στελεχωμένης, θα συνδιαλέγονται κάθε τρίμηνο με την επιτροπή των εργαζομένων για την υγεία και ασφάλεια και θα εκπονούν πρόγραμμα προστασίας.
• Τη δημιουργία Τμημάτων Ιατρικής της Εργασίας στα μεγάλα νοσοκομεία, όπου θα παίρνουν ειδικότητα οι μελλοντικοί/ές γιατροί εργασίας, θα υπάρξει κατοχύρωση της ειδικότητας και θα καταργηθεί η επαίσχυντη μεταβατική διάταξη του 1568/85.
• Την επαναφορά της Επιθεώρησης Εργασίας στο υπουργείο Εργασίας, με κατάλληλη και επαρκή στελέχωση για την πρόληψη ατυχημάτων.
• Τη δημιουργία Ταμείου Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου, όπου θα συνεισφέρουν οι επιχειρήσεις ανάλογα με την επικινδυνότητα των εργασιών τους και τη συχνότητα εμφάνισης επαγγελματικών ασθενειών ή ατυχημάτων.
• Τις Εσωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης (ΕΣΥΠΠ) στις μεγάλες επιχειρήσεις και τμήματα για την υγεία και ασφάλεια στις μικρότερες.
Η ενασχόλησή μας για δεκαετίες με τα θέματα της προστασίας της υγείας και της ζωής των εργαζομένων μάς έχει δώσει τη γνώση για το τι χρειάζεται για να μην έχουμε ατυχήματα. Για να μην αντιμετωπίζονται οι εργαζόμενοι/ες ως αναλώσιμα υλικά στον βωμό της κερδοφορίας των επιχειρήσεων.
Νόμοι υπάρχουν για να μη θρηνούμε θύματα. Η εφαρμογή τους υπολείπεται.
*Eιδικός γιατρός εργασίας
**Πρώην εκπρόσωπος της ΑΔΕΔΥ στο ΣΥΑΕ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου