Συλλήψεις, λογοκρισία, καταστολή δημοσιογράφων σε 13 ημέρες πολέμου - Καταγραφή από την Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων (CPJ)

Πηγή: σελίδα CPJ

Συλλήψεις, λογοκρισία, καταστολή δημοσιογράφων σε 13 ημέρες πολέμου

Μεγαλώνει η λίστα λογοκρισίας και καταστολής στις χώρες του κόλπου. Η Ελευθερία του Τύπου είναι πάλι το πρώτο θύμα του πολέμου που ξεκίνησε με τις επιθέσεις των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν. Δύο διεθνείς οργανώσεις εξέδωσαν ήδη εκθέσεις για τις σοβαρές παραβιάσεις της ελευθερίας του Τύπου στη Μέση Ανατολή τις 13 αυτές ημέρες. Η Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων (CPJ) κατέγραψε αναλυτικά ανά ημέρα, μετά τις 28 Φεβρουαρίου ημέρα της επίθεσης στο Ιράν, τα γεγονότα συλλήψεων δημοσιογράφων, παρεμβάσεις στην δημοσιογραφία, τις αεροπορικές επιδρομές που προκάλεσαν ζημιές στις υποδομές των μέσων ενημέρωσης και τους “σαρωτικούς περιορισμούς στη δημοσιογραφική κάλυψη”.

Παράλληλα η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ) σημειώνει τους αυξανόμενους περιορισμούς στην ελευθερία του Τύπου και τους κινδύνους για τους ανταποκριτές πολέμου. Η ΔΟΔ “προειδοποιεί ότι οι σκληροί περιορισμοί στην δημοσιογραφία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο της αφήγησης της σύγκρουσης, υπονομεύοντας έτσι την ελευθερία του Τύπου και στερώντας από το κοινό ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες όταν αυτό είναι απολύτως απαραίτητο”.

Η  CPJ καλεί σε σεβασμό των δικαιωμάτων των μελών του Τύπου

Η διεθνής οργάνωση παρακολουθεί τις συνθήκες ελευθερίας του Τύπου στο Ιράν, το Ισραήλ και τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη (IoPT), την Ιορδανία, το Ιράκ, τη Συρία, τον Λίβανο, το Ομάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν. Μέχρι σήμερα:

• Δύο δημοσιογράφοι σκοτώθηκαν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν
• 5 δημοσιογράφοι δέχτηκαν επίθεση, απειλήθηκαν ή παρενοχλήθηκαν
• 8 μέσα ενημέρωσης υπέστησαν ζημιές από αεροπορικές επιδρομές, ενώ υπάρχουν αναφορές για τραυματισμούς.
• 4 δημοσιογράφοι συνελήφθησαν ή ανακρίθηκαν
• Μέτρα λογοκρισίας σε αρκετές χώρες, συμπεριλαμβανομένης μιας πανεθνικής διακοπής της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν
• 4 δημοσιογράφοι εμποδίστηκαν κατά τη διάρκεια του ρεπορτάζ

Παρακάτω παρατίθεται αναλυτικά ένα χρονοδιάγραμμα περιστατικών που επηρεάζουν δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης:

28 Φεβρουαρίου 2026, Ημέρα 1 — Διακοπή διαδικτύου λόγω πολέμου· απεργία στο Radio Dezful   

• Μέσα σε λίγες ώρες από τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις που σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και άλλους ανώτερους αξιωματούχους, οι ιρανικές αρχές έκλεισαν την πρόσβαση στο διαδίκτυο σε εθνικό επίπεδο. Η συνδεσιμότητα μειώθηκε σε περίπου 4% των κανονικών επιπέδων την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης και αργότερα σε περίπου 1% , σύμφωνα με το NetBlocks, αφήνοντας το μεγαλύτερο μέρος της χώρας εκτός σύνδεσης. Αρκετοί δημοσιογράφοι δήλωσαν στην CPJ ότι η διακοπή ρεύματος έχει εμποδίσει σοβαρά την δημοσιογραφία και την επικοινωνία, ενώ μόνο ένας μικρός αριθμός χρηστών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων μέσων ενημέρωσης που συνδέονται με την κυβέρνηση, διατήρησε περιορισμένη πρόσβαση μέσω του περιορισμένου «λευκού διαδικτύου».
• Την ίδια ημέρα, ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στόχευσαν τα γραφεία του κρατικού ραδιοφωνικού σταθμού Dezful στην επαρχία Khuzestan, τα οποία έγιναν στόχος ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών. Υπήρξαν αντικρουόμενες αναφορές για τραυματισμούς, με μία να αναφέρει τέσσερις τραυματίες, αλλά άλλες να αναφέρουν ότι δεν υπήρξε τραυματισμός. 

1 Μαρτίου 2026, Ημέρα 2 — Επίθεση στο ιρανικό κρατικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο

• Ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας του Ιράν, Islamic Republic Iran Broadcasting (IRIB), ανέφερε ότι τμήματα της έδρας του οργανισμού στην Τεχεράνη δέχτηκαν αεροπορικές επιδρομές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, αλλά δεν υπήρχαν πληροφορίες για πιθανές απώλειες.
• Στο Ισραήλ, η στρατιωτική λογοκρισία εξέδωσε νέες οδηγίες προς τα ξένα μέσα ενημέρωσης που περιορίζουν την κάλυψη των κρουσμάτων και των αναχαιτίσεων πυραύλων εντός της χώρας. Η οδηγία, την οποία εξασφάλισε και εξέτασε η CPJ, απαγόρευε τις ζωντανές μεταδόσεις κατά τη διάρκεια των σειρήνων αεροπορικής επιδρομής και περιόριζε τη βιντεοσκόπηση αναχαιτίσεων ή κρουσμάτων κοντά σε χώρους ασφαλείας. Οι δημοσιογράφοι έλαβαν οδηγίες να μην δημοσιεύουν ακριβείς διευθύνσεις των σημείων πρόσκρουσης αμάχων και προειδοποιήθηκαν να μην αναδημοσιεύουν πλάνα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χωρίς προηγούμενη έγκριση. 

2 Μαρτίου 2026, Ημέρα 3 — Το Ισραήλ χτυπά τρία μέσα ενημέρωσης του Λιβάνου· τα ΗΑΕ μπλοκάρουν λογαριασμούς Τύπου X

• Στον Λίβανο, όπου οι μάχες επεκτάθηκαν γρήγορα, ισραηλινές επιδρομές έπληξαν τρεις εγκαταστάσεις μέσων ενημέρωσης στον Λίβανο: το τοπικό ραδιόφωνο Sawt Al-Farrah Radio στην Τύρο, καθώς και τα συνδεδεμένα με τη Χεζμπολάχ μέσα Al-Nour Radio , και το κτίριο του Al-Manar TV στο Haret Hreik, νότια της Βηρυτού. Δεν ήταν άμεσα σαφές εάν μέλη του Τύπου τραυματίστηκαν στις επιθέσεις.
• Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) διέταξαν την εκκένωση των κατοίκων σε περιοχές της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένης της φυλακής Evin, εγείροντας ανησυχίες για την ασφάλεια των φυλακισμένων δημοσιογράφων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της CPJ , τουλάχιστον 15 δημοσιογράφοι παραμένουν φυλακισμένοι στο Ιράν. Τρεις από αυτούς – οι Reza Valizadeh , Shinnosuke Kawashima και Mohammad Zare-Foumani – κρατούνται στη φυλακή Evin.
• Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), ο εισαγγελέας εξέδωσε διάταγμα που μπλοκάρει την πρόσβαση σε αρκετούς λογαριασμούς Χ εντός της χώρας. Μεταξύ των λογαριασμών που επηρεάστηκαν ήταν εκείνοι του κρατικού σαουδαραβικού καναλιού Al Arabiya , του Σαουδάραβα δημοσιογράφου Malek Al-Rougui και του Αλγερινού δημοσιογράφου Ahmed Hafsi .  

3 Μαρτίου 2026, Ημέρα 4 — Δημοσιογράφοι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια ζωντανής μετάδοσης· περιοχή των ιρανικών κρατικών μέσων ενημέρωσης δέχτηκε ξανά επίθεση

• Ο ανταποκριτής του CNN Türk, Emrah Çakmak, και ο εικονολήπτης Halil Kahraman συνελήφθησαν από τις ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια ζωντανής μετάδοσης από το Τελ Αβίβ μετά από ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις στην πόλη. Ένα βίντεο που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο δείχνει αστυνομικούς να διακόπτουν τη μετάδοση. Οι δημοσιογράφοι συνελήφθησαν και τα τηλέφωνά τους, η κάμερα και το μικρόφωνό τους κατασχέθηκαν. Οι δημοσιογράφοι αργότερα δήλωσαν στην CPJ ότι δεν είχαν ανακτήσει την πρόσβαση στον εξοπλισμό τους κατά τη στιγμή του ρεπορτάζ. Ο Çakmak είπε ότι οι ισραηλινές αρχές απέκτησαν πρόσβαση στο προστατευμένο με κωδικό πρόσβασης τηλέφωνό του χωρίς τη συγκατάθεσή του.
• Το Ισραήλ έπληξε την περιοχή γύρω από τα κεντρικά γραφεία του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα του Ιράν, Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB), στην Τεχεράνη. Ο IDF δήλωσε ότι κατέστρεψε ένα κέντρο επικοινωνιών που ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποιούνταν από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) για στρατιωτικούς σκοπούς. Δεν αναφέρθηκαν άμεσα θύματα.
• Η Επιτροπή Μέσων Ενημέρωσης της Ιορδανίας απαγόρευσε τη δημοσίευση βίντεο ή πληροφοριών σχετικά με τις «αμυντικές επιχειρήσεις» του βασιλείου, περιορίζοντας ουσιαστικά την αναφορά σε επίσημες ενημερώσεις από στρατιωτικά μέσα ενημέρωσης και μέσα δημόσιας ασφάλειας. Παρόμοιοι περιορισμοί επιβλήθηκαν στη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ .

4 Μαρτίου 2026, Ημέρα 5 — Τούρκοι δημοσιογράφοι κρατούνται σε συνοριακό πέρασμα του Ισραήλ

• Ισραηλινοί αξιωματούχοι συνέλαβαν τον Τούρκο δημοσιογράφο Ιλία Έφε Ουνάλ, τον αρχισυντάκτη του τουρκικού κυβερνητικού μέσου En Son Haber , και τον Αντέμ Μετάν, κατά τη διέλευσή τους από την Αίγυπτο στο Ισραήλ. Ο Μετάν αργότερα δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι και οι δύο δημοσιογράφοι αφέθηκαν ελεύθεροι μετά από περίπου έξι ώρες ανάκρισης.

5 Μαρτίου 2026, Ημέρα 6 — Διακοπή ρεπορτάζ σε όλο το Ισραήλ και τον Λίβανο

• Η ισραηλινή δημοτική αστυνομία στη Χάιφα επιχείρησε να διαλύσει αρκετά διεθνή ειδησεογραφικά συνεργεία, συμπεριλαμβανομένων των CNN, Fox News, BBC, του τουρκικού πρακτορείου ειδήσεων Anadolu και του Al-Arabiya TV, μεταξύ άλλων, κατά τη διάρκεια του ρεπορτάζ. Ο Marwan Athamneh, δημοσιογράφος του Al Arabiya, και ο Samir Abdul-Hadi, ανταποκριτής του πρακτορείου Anadolu, δήλωσαν στην CPJ ότι οι αστυνομικοί τους διέταξαν να φύγουν παρά τη συμμόρφωσή τους με τις οδηγίες λογοκρισίας του στρατού.
• Αεροπορική επιδρομή έπληξε το κτίριο του Kurdistan Network Television στην πόλη Σαναντατζ του Ιράν, του κουρδόφωνου καναλιού που λειτουργεί από το κρατικό IRIB. Δεν αναφέρθηκαν θύματα.
• Η Ένωση Δημοσιογράφων του Λιβάνου δήλωσε στην CPJ ότι η Alian Dergham , ανταποκρίτρια του MTV-Lebanon, δέχθηκε σωματική επίθεση από μια ομάδα ανδρών στην πόλη Μπατρούν του βόρειου Λιβάνου, ενώ διεξήγαγε συνέντευξη. 
• Τρεις ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι των ΗΠΑ – ο Νίκολας Φρέικς , ο Χάντερ Γουίλιαμσον   και ο Ντάνιελ Κάρντε – δήλωσαν στην CPJ ότι παρενοχλήθηκαν και δέχτηκαν επίθεση ενώ κάλυπταν ρεπορτάζ για κατοίκους που προσπαθούσαν να φύγουν από την Νταχίγιε, στο νότιο προάστιο της Βηρυτού. 

 
 
• Στο Κατάρ , το υπουργείο Εσωτερικών προειδοποίησε το κοινό να μην συγκεντρώνεται σε σημεία συμβάντων, να μην κατευθύνεται προς τέτοιες τοποθεσίες ή να μην φωτογραφίζει και να κοινοποιεί περιεχόμενο που σχετίζεται με τις εξελίξεις στο πεδίο, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε νομική ευθύνη.

6 Μαρτίου 2026, Ημέρα 7 — Απειλές κατά Λιβανέζου δημοσιογράφου· νέοι περιορισμοί ρεπορτάζ

• Η Λιβανέζα δημοσιογράφος Ghada Eid δημοσίευσε στο Facebook και στο X ότι λαμβάνει απειλές θανάτου μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τηλεφώνου από αυτούς που πιστεύει ότι είναι υποστηρικτές της Χεζμπολάχ, από τις 5 Μαρτίου 2026. Η Eid δήλωσε ότι θα υποβληθεί σε νομικές διαδικασίες εναντίον όσων την απείλησαν.
• Ισραηλινή επιδρομή στα κεντρικά γραφεία του μέσου ενημέρωσης Al-Saksakiyah στην πόλη Al-Saksakiyah στο νότιο Λίβανο. Στο Ιράν, τμήματα του κτιρίου της φιλομεταρρυθμιστικής εφημερίδας Sazandegi με έδρα την Τεχεράνη υπέστησαν επίσης ζημιές λόγω των αεροπορικών επιδρομών των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Κανένα μέλος του προσωπικού δεν τραυματίστηκε, καθώς το περιστατικό συνέβη εκτός ωραρίου εργασίας.
• Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προειδοποίησαν τους πολίτες και τους κατοίκους να μην φωτογραφίζουν, κινηματογραφούν, δημοσιεύουν ή κυκλοφορούν εικόνες και βίντεο από σημεία συμβάντων ή ζημιές που προκλήθηκαν από τις ιρανικές επιθέσεις. Η παραβίαση αυτής της προειδοποίησης μπορεί να οδηγήσει σε φυλάκιση έως και ενός έτους και οικονομικά πρόστιμα σύμφωνα με τη νομοθεσία των ΗΑΕ. Το Μπαχρέιν επανέλαβε παρόμοιες προειδοποιήσεις.
• Στον Λίβανο, ο ανταποκριτής του Sky News, Τζον Σπαρκς, και ο χειριστής της κάμερας του, σταμάτησαν και ρωτήθηκαν από μέλη της Χεζμπολάχ, ενώ βιντεοσκοπούσαν στο σημείο μιας αεροπορικής επιδρομής στο νότιο προάστιο Νταχίγιε της Βηρυτού. Ο Σπαρκς είπε ότι ένα μέλος της Χεζμπολάχ συνόδευσε το συνεργείο στο σημείο και τους έδωσε μόνο δύο λεπτά για να αναφέρουν, προτού μια άλλη ομάδα αργότερα μπλοκάρει το βαν τους, ελέγξει την ταυτότητά τους και τους ρωτήσει για τον λόγο που βρίσκονταν εκεί πριν τους επιτρέψει να φύγουν. 

7 Μαρτίου 2026, Ημέρα 8 — Δημοσιογράφος δολοφονήθηκε στο Ιράν

• Ο Μασούντ Σαλίμι, Ιρανός δημοσιογράφος και πρώην διευθυντής του γραφείου του πρακτορείου ειδήσεων Tasnim στο Κομ, σκοτώθηκε σε αμερικανο-ισραηλινή επιδρομή στην ιρανική πόλη Κομ, σύμφωνα με το πρακτορείο . Αυτή είναι η πρώτη γνωστή περίπτωση δολοφονίας δημοσιογράφου από την έναρξη του πολέμου στην περιοχή. Η CPJ εξακολουθεί να διερευνά τη δολοφονία του για περισσότερες πληροφορίες.

• Το Τμήμα Μέσων Ενημέρωσης και Πληροφόρησης της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν εισήγαγε ειδικούς κανονισμούς και περιορισμούς για τα εγχώρια και ξένα μέσα ενημέρωσης, τις ψηφιακές πλατφόρμες και τους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, απαγορεύοντας τη μετάδοση ζωντανών πλάνων που δείχνουν την κατεύθυνση των drones ή των πυραύλων ή αποκαλύπτουν τις ακριβείς τοποθεσίες των πληγέντων περιοχών, και καθορίζοντας τον τρόπο χειρισμού του περιεχομένου που υποβάλλεται από πολίτες.
• Ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Tabnak, που συνδέεται με το ιρανικό κράτος, δημοσίευσε ένα άρθρο στο οποίο καλούσε τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας να στοχοποιήσουν τον περσικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα Iran International και τα άτομα που συνδέονται με αυτόν, προτρέποντας τις αρχές να αυξήσουν το «κόστος της προδοσίας».

8 Μαρτίου 2026, Ημέρα 9 — Δημοσιογράφος αποκλείστηκε από το ρεπορτάζ στη Χάιφα

• Ο δημοσιογράφος του Al Araby TV, Abdel Qader Abdel Halim, δεν μπόρεσε να κάνει ρεπορτάζ από την ισραηλινή δημοτική αστυνομία στη Χάιφα. Σε βίντεο που εξέτασε η CPJ, ακούγεται ένας αστυνομικός να λέει στους δημοσιογράφους ότι «η κινηματογράφηση απαγορεύεται στη Χάιφα». 

9 Μαρτίου 2026, Ημέρα 10 — Παλαιστίνιος δημοσιογράφος σκοτώθηκε στη Γάζα

• Στην κεντρική Γάζα, μια ισραηλινή επιδρομή σε σκηνές που στέγαζαν εκτοπισμένους σκότωσε την Παλαιστίνια δημοσιογράφο Αμάλ Σαμάλι , ανταποκρίτρια του Qatar Radio . Απαντώντας σε αίτημα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για σχολιασμό, ο Ισραηλινός Στρατός δήλωσε στην CPJ ότι «δεν διεξήγαγε πλήγμα στη δεδομένη τοποθεσία και ημερομηνία».
• Στον Λίβανο, ο Χάιτχαμ Αλμοσάουι, επικεφαλής του φωτογραφικού τμήματος της τοπικής εφημερίδας Al-Akhbar, τραυματίστηκε ενώ κάλυπτε τις συνέπειες μιας ισραηλινής αεροπορικής επιδρομής στα νότια προάστια της Βηρυτού.

10 Μαρτίου 2026, Ημέρα 11 — Το Ιράν επεκτείνει τη νομική καταστολή της δημοσιογραφίας πολέμου

• Η δικαστική εξουσία του Ιράν έχει ποινικοποιήσει «οποιαδήποτε κινηματογράφηση ή αναφορά» αμερικανικών ή ισραηλινών επιθέσεων σε ιρανικές θέσεις ως απόδειξη «συνεργασίας με εχθρικό εχθρό», σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Mizan, το οποίο συνδέεται με τη δικαστική εξουσία . 

• Ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας του Ιράν, Islamic Republic Iran Broadcasting (IRIB), ανέφερε ότι τμήματα της έδρας του οργανισμού στην Τεχεράνη δέχτηκαν αεροπορικές επιδρομές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Δεν αναφέρθηκαν θύματα.

Η έκθεση της ΔΟΔ

Η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων από τη δική της πλευρά προσθέτει γεγονότα απαγορεύσεων και καταστολής και για τις άλλες χώρες.

Όπως σημειώνει:

Το Υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν επιβεβαίωσε τη σύλληψη τριών ατόμων για μετάδοση ή κοινοποίηση πλάνων από περιστατικά επιθέσεων. Οι αρχές στο Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξέδωσαν παρόμοιες προειδοποιήσεις ότι όσοι δημοσιεύουν τέτοιο υλικό θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν νομικές συνέπειες.

Στον Λίβανο, η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ότι δεν θα επιτραπεί στους δημοσιογράφους να κινηματογραφήσουν στο προπύργιό της, Αλ-Νταχίγια, στη Βηρυτό, όπου έχει σημειωθεί μεγάλο μέρος των βομβαρδισμών. 

Στο Ιράκ, η ομοσπονδιακή ρυθμιστική αρχή των μέσων ενημέρωσης, η Επιτροπή Επικοινωνιών και Μέσων Ενημέρωσης (CMC), έχει εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για την επαγγελματική δημοσιογραφία, συμβουλεύοντας τους δημοσιογράφους να αποφεύγουν τη δημοσίευση ευαίσθητων στρατιωτικών λεπτομερειών.

Στην περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ, το Υπουργείο Μέσων Ενημέρωσης έχει εκδώσει τις δικές του οδηγίες που περιορίζουν το έργο των μέσων ενημέρωσης και των δημοσιογράφων. Έχει επίσης προειδοποιήσει ότι οι παραβιάσεις αυτών των οδηγιών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυστηρές νομικές ενέργειες κατά ατόμων ή μέσων ενημέρωσης.

ΠΗΓΗ