Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: Προδιαγεγραμμένο «έγκλημα» και αυτό - Ο κίνδυνος για το Βόρειο Αιγαίο ήταν απολύτως προβλέψιμος (ΕΓΓΡΑΦΑ)

Από την προχθεσινή συγκέντρωση κτηνοτρόφων και αγροτών στο κτίριο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου την ώρα που πραγματοποιούνταν η σύσκεψη για τα κρούσματα αφθώδους πυρετού, παρουσία του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστου Κέλλα. Δεξιά το επίσημο έγγραφο

Προδιαγεγραμμένο «έγκλημα» και αυτό

Γιώργος Παγούδης

 

Οι δημόσιες υπηρεσίες ήξεραν και αδιαφορούσαν ● Τι καταγγέλλουν κτηνίατροι και γεωτεχνικοί ● Από τις 18 Ιανουαρίου 2026 είχαν στείλει επίσημο έγγραφο στο υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης ζητώντας άμεση θωράκιση, ενίσχυση ελέγχων στα σύνορα, αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας και πρόσληψη μόνιμου κτηνιατρικού προσωπικού σε ευάλωτες περιοχές όπως η Λέσβος και ο Εβρος

Η εμφάνιση αφθώδους πυρετού στη Λέσβο δεν είναι ένα «απρόβλεπτο ατύχημα». Είναι το αποτέλεσμα μιας πολιτικής που εδώ και καιρό αγνοεί τις προειδοποιήσεις, υποβαθμίζει τις δημόσιες υπηρεσίες και αφήνει τον πρωτογενή τομέα εκτεθειμένο.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: το νόσημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Υπήρχε ήδη σε γειτονικές χώρες και η εξάπλωσή του προς τα ελληνικά νησιά ήταν προδιαγεγραμμένη εδώ και μήνες. Μάλιστα η μετατόπιση των κρουσμάτων προς τα μικρασιατικά παράλια είχε καταγραφεί, γεγονός που καθιστούσε τον κίνδυνο για το Βόρειο Αιγαίο απολύτως προβλέψιμο.

Συγκεκριμένα από τις 18 Ιανουαρίου 2026 η Πανελλήνια Ενωση Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΕΚΔΥ) και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) είχαν στείλει επίσημο έγγραφο στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, τονίζοντας ότι ο αφθώδης πυρετός είναι «προ των πυλών», ζητώντας άμεση θωράκιση, ενίσχυση ελέγχων στα σύνορα, αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας και πρόσληψη μόνιμου κτηνιατρικού προσωπικού σε ευάλωτες περιοχές όπως η Λέσβος και ο Εβρος.

Ηταν θέμα χρόνου

Ακόμα νωρίτερα η τοπική ιστοσελίδα «Στο Νησί» σε ρεπορτάζ του Νίκου Μανάβη, ημερομηνίας 23 Μαΐου 2025, επισήμαινε τον κίνδυνο εξάπλωσης του ιού, αφού ανάλογο κρούσμα είχε εντοπιστεί στις απέναντι ακτές και συγκεκριμένα στο Δικελί, σε απόσταση μόλις 50 χιλιομέτρων από τη Λέσβο. Η διάσχιση του Αιγαίου από τον ιό, όπως αποδείχτηκε, ήταν θέμα χρόνου να συμβεί, αφού η τουριστική κίνηση μεταξύ Τουρκίας και νησιών του ΒΑ Αιγαίου είναι καθημερινή με δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες σε ετήσια βάση.

Κι όμως, η κυβέρνηση προτίμησε την πεπατημένη. Να νίψει τας χείρας της και να μεταφέρει την ευθύνη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση πρώτου και δεύτερου βαθμού, καλώντας την ελλιπέστατη από προσωπικό Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής Λέσβου να ειδοποιήσει τους κτηνοτρόφους για τον κίνδυνο, χωρίς να λάβει κανένα άλλο ουσιαστικό μέτρο. Οπως π.χ. την ικανοποίηση του πάγιου αιτήματος της Λέσβου και των επαγγελματιών για προσλήψεις ικανού αριθμού επιστημόνων, αλλά και άλλα μέτρα πρόληψης, όπως π.χ. την απολύμανση οχημάτων από την Τουρκία.

Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής με τη σειρά της προφανώς ενημέρωσε για τον κίνδυνο και τα μέτρα που θα έπρεπε να ληφθούν, αλλά μια άλλη σειρά κοστοβόρων μέτρων που απαιτούσε το υπουργείο αφέθηκαν στην ευχέρεια των κτηνοτρόφων του 1,50 ευρώ ανά λίτρο γάλακτος.

Η Λέσβος... πεθαίνει

Σήμερα η Λέσβος βρίσκεται σε καθεστώς περιορισμών, με την κτηνοτροφία να απειλείται με κατάρρευση. Χιλιάδες ζώα και τόνοι γάλακτος μένουν αδιάθετα, ενώ η πασχαλινή αγορά -κρίσιμη για το εισόδημα των παραγωγών- έχει ουσιαστικά χαθεί. Οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι περιγράφουν μια κατάσταση ασφυξίας, με την παραγωγή να «τινάζεται στον αέρα» και την αγωνία να κυριαρχεί.

Ο Θέμης Καμμένος άφησε το 2009 την Αθήνα και αποφάσισε να επιστρέψει στη γενέθλια Λέσβο. «Να συνεχίσω τη δουλειά του πατέρα μου. Αυτή που με μεγάλωσε». Εγκαταστάθηκε στο Βαφιό, ένα μικρό χωριό έξω από τον Μόλυβο, και ξεκίνησε με λίγα ζώα που σιγά σιγά πολλαπλασιάστηκαν. Αναδείχτηκε και πρόεδρος στην κοινότητα και στη συνέχεια πρόεδρος του Συντονιστικού Δικτύου Κοινοτήτων Δυτικής Λέσβου. «Τα έσοδά μου είναι 750 ευρώ ημερησίως από τα 500 κιλά γάλα που παραδίδω. Με αυτά πρέπει να εξασφαλίσω τροφή για το κοπάδι και την οικογένειά μου. Παράλληλα να καλύψω τους δύο μήνες που δεν παράγω κάτι. Και αυτό θα έπρεπε να γίνει τώρα, πριν από το Πάσχα. Θα καταστραφεί όλη η χρονιά αν η απαγόρευση διαρκέσει» τονίζει στην «Εφ.Συν.».

«Εγώ δεν έχω ούτε Φεράρι, ούτε Χασάπης είμαι, ούτε Φραπές. Με αυτά τα χρήματα προσπαθώ να συντηρήσω τη δουλειά και τα παιδιά μου» μας λέει. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κτηνοτρόφοι στη Λέσβο διαθέτουν 350.000 ζώα που κινδυνεύουν να χάσουν αν το πρόβλημα δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.

Υποστελέχωση

Και ενώ η κρίση εξελίσσεται, το κράτος εμφανίστηκε -για ακόμη μία φορά- να ακολουθεί τα γεγονότα αντί να τα προλαμβάνει. Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες παραμένουν υποστελεχωμένες, οι έλεγχοι ανεπαρκείς και τα μέτρα ελήφθησαν εκ των υστέρων, όταν πλέον το πρόβλημα είχε ήδη εμφανιστεί.

Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι η κατάσταση αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Οι επιστημονικοί φορείς μιλούν ξεκάθαρα για διαχρονικές πολιτικές ευθύνες και για μια αλυσίδα λανθασμένων επιλογών που οδήγησαν την ελληνική κτηνοτροφία σε οριακό σημείο. Δεν πρόκειται για «κακιά στιγμή», αλλά για προβλέψιμη συνέπεια εγκατάλειψης.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει την κρίση ως ένα τεχνικό ζήτημα διαχείρισης, όμως η πραγματικότητα είναι βαθιά πολιτική. Οταν γνωρίζεις τον κίνδυνο και δεν ενισχύεις τις δομές πρόληψης, όταν αφήνεις κρίσιμες υπηρεσίες χωρίς προσωπικό, όταν δεν έχεις σχέδιο για την προστασία της παραγωγής, τότε η ευθύνη είναι σαφής. Η Λέσβος πληρώνει σήμερα το τίμημα αυτής της αδράνειας. Και το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει επόμενη κρίση. Το ερώτημα είναι αν η χώρα θα συνεχίσει να αιφνιδιάζεται από κάτι που ήδη γνωρίζει.

ΠΗΓΗ