Η κοινωνική κατοικία λύση για τη στεγαστική κρίση
Η στεγαστική κρίση διαλύει τον κοινωνικό ιστό της χώρας, απειλεί την ίδια τη δημογραφική υπόστασή της αλλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνεχίζει απτόητη να στηρίζει αποκλειστικά τα funds και τις κατασκευαστικές εταιρείες. Αντί κοινωνικής κατοικίας πριμοδοτεί την κερδοσκοπία που αυξάνει το κόστος στέγης. Η χώρα μας έχει σχεδόν μηδενικό ποσοστό διάθεσης κοινωνικής στέγης, εξίσου χαμηλά είναι τα ποσοστά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία προκρίνει την “προσιτή στέγη”
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη “χαρίζει” δυο-τρία σπιτάκια σε επιλεγμένα νέα ζευγάρια με πρόγραμμα της ΔΥΠΑ, ίσα-ίσα για να καλυφθούν οι φιέστες στις τηλεοπτικές κάμερες και συνεχίζει να προωθεί τη χορήγηση τραπεζικών δανείων καθώς και τη δωρεά δημόσιων κτιριακών ή οικοπεδικών φιλέτων στις κατασκευαστικές εταιρείες για ανέγερση νέων οικοδομών. Αντί να επιβάλλει πλαφόν στα ενοίκια που συνεχίζουν την ανιούσα με ρυθμούς αύξησης 7% κατ΄έτος, συνεχίζει την επιδοματική πολιτική μέσω δανεισμού για ανακατασκευή παλαιών κατοικιών. Αντί για γενικευμένο στόπ στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την golden visa, επιδοτεί ιδιοκτήτες ακινήτων με αποτέλεσμα να αυξάνονται περαιτέρω οι τιμές των ενοικίων.
Εν τω μεταξύ, συνιστά “υπομονή” δηλώνοντας ότι η “δέσμη μέτρων” που ανακοίνωσε θα έχει στο μέλλον, αποτέλεσμα. Τα νοικοκυριά ήδη δαπανούν σχεδόν το μισό εισόδημά τους για στέγαση. Η επίκληση της «υπομονής», σημαίνει ότι δεν προτίθεται άμεσα να αντιμετωπίσει με ουσιαστικά μέτρα το μείζον πρόβλημα. Διασφαλίζει όμως τα έσοδα των ιδιοκτητών με τον “Τειρεσία” για ενοικιαστές και δίνει φοροαπαλλαγές σε ιδιοκτήτες ακινήτων.
Το κύριο επιχείρημά της είναι ότι με την αύξηση στις κατασκευές κατοικιών θα δοθεί λύση. Επιχείρημα που έρχεται σε πλήρη σύγκρουση με την πραγματικότητα. Η “αύξηση της προσφοράς” απλώς ανεβάζει το κόστος στέγης. Όταν η τιμή του τετραγωνικού ακόμη και σε υποβαθμισμένες περιοχές της Αττικής για νεόδμητες κατοικίες, φθάνει πλέον τα 3.500 ευρώ, ποιος μπορεί να αγοράσει καινούργιο σπίτι; Αυτοί που αγοράζουν είναι μόνο τα διεθνή fund και επενδυτές που με τη σειρά τους τις διαθέτουν με ακόμη υψηλότερα ενοίκια.
Στην Ευρώπη όπου το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης έχει επίσης γιγαντωθεί, θραύση κάνουν τα “σπίτια-κάψουλες”. Ε, ήρθαν και στην Ελλάδα. Ήδη έκαναν την εμφάνισή τους διαφημίσεις για τα “εκπληκτικά σπίτια κάψουλες” που τοποθετούνται παντού και είναι …άνετα!
Το πρόβλημα στέγασης εξελίσσεται στο νούμερο ένα θέμα επιβίωσης για την πλειονότητα των κατοίκων στα αστικά κέντρα. Όλες οι έρευνες, ευρωπαϊκές και ελληνικές, συμφωνούν στα αίτια της κρίσης και της γιγάντωσης του προβλήματος. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο ζητούνται επίσης μέτρα, αφού και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το μόνο που έχει να προτείνει-όπως και η κυβέρνηση Μητσοτάκη- είναι η θεσμική στήριξη της λεγόμενης “προσιτής κατοικίας”. Σε καμία περίπτωση δηλαδή δεν στοχεύουν στην πραγματική ρίζα του προβλήματος με την προώθηση της κοινωνικής κατοικίας.
Έρευνες-έρευνες-έρευνες
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε συγκεκριμένες συστάσεις για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στην Ευρώπη. Παρόντες στη συνεδρίαση στο Στρασβούργο ήταν και τα μέλη της ειδικής επιτροπής HOUS Committee. Η επιτροπή κατάθεσε το δικό της ψήφισμα και τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξήγαγε στις χώρες μέλη της Ε.Ε, με την οποία επιβεβαιώνεται ότι η αξιοπρεπής διαβίωση των Ευρωπαίων βρίσκεται σε κίνδυνο.
Οι συστάσεις του Ευρωκοινοβουλίου δεν υπερβαίνουν τις κύριες κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν που στηρίζεται στο δίπολο “ανταγωνισμός- αύξηση ζήτησης και στήριξη επενδυτών για νέες κατασκευές”. Κάλεσε πάντως την Κομισιόν να λάβει “πρωτοβουλίες” για την “αντιμετώπιση των αυξανόμενων τιμών” , τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων (AirBnB), επαρκή μερίδιο για “κοινωνική κατοικία και μέτρα για τη στήριξη των ενοικιαστών.
Στο ψήφισμα που εκδόθηκε, ζητούνται ακόμη μέτρα για “φορολογικά κίνητρα με στόχο τη στήριξη των νοικοκυριών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, απαλλαγές από φόρους και τέλη μεταβίβασης για νέους αγοραστές πρώτης κατοικίας, καθώς και φορολογικούς όρους που θα καταστήσουν τις μακροπρόθεσμες μισθώσεις πιο προσιτές”.
Η έρευνα της HOUS για τη στεγαστική κρίση, αναδεικνύει πέραν των άλλων και τη χείριστη κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα. Στην κορυφή της λίστας με το ποσοστό νοικοκυριών σε όλες τις εισοδηματικές κατηγορίες, περιοχές και γενιές που δαπανά πάνω από το 40% των εισοδημάτων τους για κόστος στέγης, βρίσκεται η χώρα μας. Ο μέσος όρος στις χώρες της Ε.Ε ανέρχεται σε 28,9%, στην Ελλάδα ξεπερνά το 40% του εισοδήματος. (Σημ.: στο κόστος στέγης συμπεριλαμβάνεται και το ενεργειακό κόστος).
Η στεγαστική κρίση στη χώρα μας όπως αποτυπώνεται στην έρευνα, πλήττει κυρίως τους νέους. Το 72% των νέων μεταξύ 25-34 ετών κατοικούν ακόμη στο σπίτι των γονιών τους, στις ηλικίες 25-29 το ποσοστό αγγίζει το 80%, διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην εν λόγω μελέτη η στεγαστική κρίση συνδέεται και με τις αλλαγές στο δημογραφικό. Όπως σημειώνεται το μέγεθος των νοικοκυριών έχει μειωθεί στα 2,3 άτομα ανά κατοικία, αυξάνοντας τη ζήτηση για περισσότερα διαμερίσματα για λιγότερα άτομα.
Αναφέρεται ότι η “κοινωνική κατοικία” θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις στεγαστικές πιέσεις, αλλά δεν είναι μοντέλο που ακολουθείται. Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο αντιπροσωπεύει μόλις το 8% των κατοικιών, από 11% το 2010. Στη χώρα μας το ποσοστό βρίσκεται πολύ κάτω του 1%.
Σε παρόμοια συμπεράσματα καταλήγει και η έρευνα του ΔιαΝΕΟσις τον Ιανουάριο του 2026. Όπως αναφέρεται στη διάρκεια της κρίσης των Μνημονίων περίπου 700.000 κατοικίες πέρασαν σε ειδικά επενδυτικά σχήματα και σε εταιρείες διαχείρισης δανείων, εξαιτίας μη εξυπηρετούμενων δανείων. Από το 2017 με την αύξηση του τουρισμού και την υιοθέτηση της “Χρυσής Βίζας”, παρατηρείται η κατακόρυφη αύξηση στις τιμές των ενοικίων και στο κόστος απόκτησης ακινήτου.
“Η Ελλάδα, σε αντίθεση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, διαχρονικά δεν είχε ιδιαίτερα ισχυρούς θεσμούς που να ασκούν στεγαστική πολιτική”. Όπως σημειώνεται το 2012 έβαλε λουκέτο ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ), φορέας που πραγματοποιούσε τα πιο μαζικά προγράμματα στέγασης στη χώρα.
Στη μελέτη του ΔιαΝΟΕσις αναλύεται η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών για τη στήριξη της στέγης. Στο ελληνικό παράδειγμα αναφέρονται και οι πρωτοβουλίες των μεγάλων δήμων Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Στην Αθήνα, όπως σημειώνεται ο Δήμος επιδοτεί ιδιοκτήτες κενών κατοικιών, προκειμένου να καλύψουν τα έξοδα ανακαίνισης και επισκευής μέχρι και 10.055 ευρώ, ώστε να τις διαθέσουν για κοινωνική στέγαση για τουλάχιστον τέσσερα έτη, με την προϋπόθεση να τις νοικιάσουν έναντι 30% χαμηλότερου μισθώματος από αυτό που ορίζεται από την αγορά, όπως αυτό. Στη Θεσσαλονίκη αντιθέτως, στόχος είναι να αξιοποιηθούν κενά κτίρια των δημοσίων φορέων, επίσης με αντάλλαγμα την παροχή χαμηλότερου μισθώματος στους ενοικιαστές.
Σε μια νεότερη έρευνα από το ΕΤΕΡΟΝ στις αρχές Μαρτίου, παρουσιάστηκαν επιπλέον προτάσεις για “προσιτή στέγη”.
“Η στέγαση στην Ευρώπη εξελίσσεται σε δομική και συστημική κρίση, με το 8,8% των νοικοκυριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) να δαπανά πλέον πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγαση”
Τα προβλήματα που καταγράφονται είναι κοινά.
>>Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό επιβάρυνσης κόστους στέγασης στην Ε.Ε,για τα φτωχά νοικοκυριά το ποσοστό αυτό βρίσκεται στο 88,6%.
>> Η χώρα μας παραμένει το μοναδικό κράτος-μέλος της ΕΕ με 0% απόθεμα κοινωνικής κατοικίας.
>>Το 19,2% του πληθυσμού αδυνατεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (10,6%).
>> Η ραγδαία αύξηση των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης (246.000 τον Ιούνιο του 2025) και το πρόγραμμα Golden Visa αποτελούν τους κύριους μοχλούς αύξησης των τιμών.
Στις προτάσεις σημειώνονται τα:
Επέκταση της Δημόσιας Στέγασης με την κοινωνικοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος και δημιουργία νέων δημόσιων και συνεταιριστικών κατοικιών.
Η ρύθμιση της αγοράς με επιβολή ελέγχων στα ενοίκια, περιορισμούς στην εταιρική ιδιοκτησία ακινήτων και αυστηρότερο πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Στοχευμένες ανακαινίσεις για ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά με κοινωνικές δικλείδες ασφαλείας κατά των εξώσεων.
- ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης:
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ και ενδιαφέροντα για τη στεγαστική κρίση μπορείτε να βρείτε στη σελίδα:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου