Ευρωπαϊκός κόλαφος για ΕΛ.ΑΣ., Λιμενικό και Δικαιοσύνη στην Ελλάδα

Το Συμβούλιο συστήνει στο Λιμενικό τη χρήση κάμερας σε όλα τα σκάφη του που επιχειρούν, κάτι που δεν συνέβη στην Πύλο, πρόσφατα στη Χίο και αλλού

Ευρωπαϊκός κόλαφος για ΕΛ.ΑΣ., Λιμενικό και Δικαιοσύνη

Δημήτρης Αγγελίδης

Το Συμβούλιο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης επισημαίνει φαινόμενα αστυνομικής κακομεταχείρισης στην Ελλάδα, αναχαιτίσεις των λιμενικών αρχών σε περιστατικά με νεκρούς στις θάλασσές μας, αλλά και ελλείψεις στις ποινικές έρευνες από δικαστές και εισαγγελείς

Τη συνεχιζόμενη αποτυχία των ελληνικών αστυνομικών, λιμενικών και δικαστικών αρχών να εφαρμόσουν τα μέτρα που ζητά το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) για την αντιμετώπιση φαινομένων αστυνομικής κακομεταχείρισης και ρατσιστικής συμπεριφοράς, φονικών επιχειρήσεων στη θάλασσα και εκτεταμένης ατιμωρησίας επισημαίνει το Συμβούλιο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Το όργανο, που είναι επιφορτισμένο να παρακολουθεί την εφαρμογή των καταδικαστικών αποφάσεων του Δικαστηρίου του Στρασβούργου, όχι μόνο απέρριψε το αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης να ολοκληρωθεί η παρακολούθηση υποθέσεων αστυνομικής βίας, με το επιχείρημα ότι έχει πάρει τα απαραίτητα μέτρα, αλλά σε άλλη μια απόφαση-κόλαφο επισήμανε τις ελλείψεις και τα κενά των ελληνικών αρχών στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ιδιαιτέρως αυστηρή ήταν η απόφαση του οργάνου στις 11 Μαρτίου απέναντι στις δικαστικές αρχές, καθώς υπογραμμίζει τις ελλείψεις των ποινικών ερευνών σε υποθέσεις αστυνομικής κακομεταχείρισης και επισημαίνει ότι δεν υπάρχει πρόοδος στην εφαρμογή των αναγκαίων δράσεων κατάρτισης δικαστών και εισαγγελέων σε ευρεία κλίμακα. Το Συμβούλιο Υπουργών προτρέπει τις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές «να διερευνήσουν όλες τις πιθανές οδούς περαιτέρω δράσης για να διασφαλίσουν ότι οι ποινικές έρευνες είναι επαρκώς άρτιες και διεξάγονται με τρόπο που να συμμορφώνεται πλήρως με τη Σύμβαση, μεταξύ άλλων μέσω εκπαιδεύσεων μεγάλης κλίμακας και ευαισθητοποίησης».

Επιπλέον, αν ως προς την αστυνομία το όργανο επισημαίνει «με ενδιαφέρον τις συνεχείς προσπάθειες των αρχών για την πρόληψη παρόμοιων παραβιάσεων μέσω της επαγγελματικής εκπαίδευσης των αστυνομικών», σημειώνει ότι «οι προσπάθειες αυτές δεν έχουν ακόμη επιλύσει πλήρως το μακροχρόνιο και πολύπλοκο πρόβλημα της αστυνομικής κακομεταχείρισης, καθώς εξακολουθούν να εγείρονται σοβαρές ανησυχίες σχετικά με το θέμα, μεταξύ άλλων και από τον Συνήγορο του Πολίτη».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι επισημάνσεις του Συμβουλίου Υπουργών προς το Λιμενικό σχετικά με τη συμμόρφωσή του σε υποθέσεις σεβασμού του δικαιώματος στη ζωή στο πλαίσιο επιχειρήσεων αναχαίτισης, όπως και τη συμμόρφωση στην υποχρέωση διεξαγωγής αποτελεσματικής διερεύνησης περιστατικών θανάτου και σοβαρών τραυματισμών στο πλαίσιο των αναχαιτίσεων.

Συγκεκριμένα, το Συμβούλιο Υπουργών ενθαρρύνει έντονα το Λιμενικό να εξετάσει την κατάργηση ή την τροποποίηση των κανόνων εμπλοκής του 1992 και να ευθυγραμμιστεί με τους κανόνες του 2004, διασφαλίζοντας ότι οι επιχειρήσεις αναχαίτισης θέτουν σε απόλυτη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Το καλούν επίσης να εξετάσει την αποτελεσματική χρήση κάμερας σε όλα τα σκάφη που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις αναχαίτισης, επισήμανση με ιδιαίτερη αξία καθώς στις πολύνεκρες επιχειρήσεις του Λιμενικού στην Πύλο, στη Χίο και αλλού, το Λιμενικό ισχυρίζεται επανειλημμένα ότι δεν λειτουργούσαν ή δεν κατέγραφαν οι κάμερες.

Οι συστάσεις του Συμβουλίου Υπουργών «αποτελούν κόλαφο όχι μόνο για την Αστυνομία και το Λιμενικό, αλλά και για τη Δικαιοσύνη, η οποία δέχθηκε ένα δεύτερο ισχυρότατο ράπισμα μετά την απόφαση-κόλαφο από το ΕΔΔΑ τον Ιανουάριο 2025 στην υπόθεση A.R.E. κατά Ελλάδας που αφορούσε επαναπροώθηση στον Εβρο», επισημαίνει το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι, που ανέδειξε το ζήτημα με ανακοίνωσή του. «Η απόφαση αποτελεί ισχυρό ράπισμα για τη χώρα, καθώς διαπιστώνεται η συνεχιζόμενη αποτυχία των αρχών να εκτελέσουν τις καταδικαστικές αποφάσεις του ΕΔΔΑ», σημειώνει ο τομέας Ισότητας και Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ.