ΗΠΑ: 10 βομβαρδισμένες χώρες, 4 πρόεδροι, τουλάχιστον 940.000 νεκροί, 8 τρισ. δολάρια...

Αμερικανοί στρατιώτες στη Βαγδάτη, 2006 | AP Photo/Hadi Mizban

10 βομβαρδισμένες χώρες, 4 πρόεδροι, 8 τρισ. δολάρια

Γιώργος Ι. Αλλαμανής

Ενας πρόχειρος... λογαριασμός τού πόσο έχει κοστίσει στις ΗΠΑ η πολεμοχαρής εξωτερική τους πολιτική, ειδικά μετά την 11η Σεπτεμβρίου του 2001 ● Τουλάχιστον 940.000 οι νεκροί -χωρίς να υπολογίζουμε τους έμμεσους θανάτους- αυτών των πολεμικών επιχειρήσεων.

Πόσο κοστίζουν τα καύσιμα ενός F-35; Από 5.000 έως 14.000 δολάρια ανά ώρα πτήσης, ανάλογα με τις συνθήκες, την ταχύτητα και τη φύση της αποστολής. Πόσο αγοράζει το αμερικανικό Πεντάγωνο από την εταιρεία Northrop κάθε θηριώδες, δελταπτέρυγο και αόρατο (stealth) βομβαρδιστικό B-2 Spirit; Γύρω στα 2,1 δισεκατομμύρια δολάρια - και μάλιστα... στεγνό, χωρίς τα περισσότερα συστήματα που το συνοδεύουν και φυσικά χωρίς βόμβες και πυραύλους.

Πανάκριβη υπόθεση είναι ο πόλεμος, από τη συντήρηση και δράση των ρωμαϊκών λεγεώνων μέχρι τις ορδές του Τζένγκις Χαν τον 12ο αιώνα μ.Χ. και από τις ναπολεόντειες εκστρατείες μέχρι τις δύο παγκόσμιες συρράξεις του περασμένου αιώνα. Η νέα τυχοδιωκτική περιπέτεια, στην οποία μόλις ενέπλεξαν τη Μέση Ανατολή ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου, δεν έχει μόνο υψηλό ρίσκο - έχει και υψηλό κόστος. Ο «λογαριασμός» θα βγει μετά το πέρας της, το οποίο δεν διακρίνεται στον ορίζοντα. Και φυσικά δεν θα περιλαμβάνει τις ανεκτίμητες ανθρώπινες ζωές, όπως αυτές των 165 μαθητριών και εκπαιδευτικών που δολοφονήθηκαν από ισραηλινές βόμβες γιατί το σχολείο τους «κάποτε» ανήκε σε κτιριακό συγκρότημα παλαιού στρατοπέδου.

25 χρόνια ολέθρου

Την αποφράδα 11η Σεπτεμβρίου του 2001 η Αλ Κάιντα χτύπησε τους Δίδυμους Πύργους συντριπτικά και θεαματικά, μεταφέροντας τη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής στην καρδιά του Μανχάταν. Ακολούθησαν 25 χρόνια ολέθρου καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες έκτοτε έχουν εμπλακεί σε τρεις πολέμους μεγάλης κλίμακας, βομβαρδίζοντας τουλάχιστον 10 χώρες υπό τέσσερις προέδρους: τον Τζορτζ Γ. Μπους τον νεότερο, τον Μπαράκ Ομπάμα, τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Τζο Μπάιντεν. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου Μπράουν στην αμερικανική Πολιτεία Ρόουντ Αϊλαντ, οι ΗΠΑ από το 2001 έχουν βομβαρδίσει συστηματικά 10 χώρες: Αφγανιστάν, Ιράκ, Υεμένη, Πακιστάν, Σομαλία, Λιβύη, Συρία, Βενεζουέλα, Νιγηρία και Ιράν.

Το συνολικό κόστος αυτών των πολεμικών επιχειρήσεων ανέρχεται σε περίπου οκτώ τρισεκατομμύρια δολάρια. Υπολογίζεται ότι 5,8 τρισ. δαπανήθηκαν για τις συγκρούσεις ενώ άλλα 2,2 τρισ. θα καταβληθούν για τη φροντίδα βετεράνων τα επόμενα 30 χρόνια.

Στην 25ετία προκλήθηκε άμεσα ο θάνατος περίπου 940.000 ανθρώπων. Αυτός ο αριθμός δεν περιλαμβάνει τους έμμεσους θανάτους, δηλαδή όσους οφείλονται σε αδυναμία πρόσβασης σε τρόφιμα και παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Στην κορυφή της (μαύρης…) λίστας, τουλάχιστον ως προς τη χρονική διάρκεια, βρίσκεται ο πόλεμος στο Αφγανιστάν: κράτησε 20 χρόνια (2001-2021) και είναι η μακροβιότερη σύγκρουση στην ιστορία των ΗΠΑ. Εληξε με φιάσκο, δηλαδή με τη βεβιασμένη αποχώρηση των Αμερικανών και την ανακατάληψη της εξουσίας από τους ισλαμιστές Ταλιμπάν. Υπολογίζεται ότι 241.000 άνθρωποι πέθαναν άμεσα ως αποτέλεσμα του πολέμου, σύμφωνα με ανάλυση του προγράμματος Costs of War του Πανεπιστημίου Brown. Εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη, κυρίως άμαχοι, πέθαναν από πείνα, ασθένειες και τραυματισμούς που συνδέονται με τη σύρραξη και την κατοχή. Σκοτώθηκαν τουλάχιστον 3.500 Αμερικανοί και άλλοι ΝΑΤΟϊκοί στρατιώτες ενώ συνολικά ο πόλεμος στο Αφγανιστάν κόστισε στις ΗΠΑ 2,26 τρισ. δολάρια.

Το 2003 ο Μπους υιός εξαπέλυσε πόλεμο στο Ιράκ υποστηρίζοντας ένα ψέμα: ότι ο Ιρακινός δικτάτορας Σαντάμ Χουσεΐν δήθεν διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής. Κάποια στιγμή οι ΗΠΑ διέθεταν στο ιρακινό έδαφος μέχρι και 145.000 ένστολους, με τεράστιο κόστος και μηδενικό πολιτικό αποτέλεσμα. Ο Σαντάμ εκτελέστηκε και η χώρα βυθίστηκε σε έναν τρομερό εμφύλιο. Από το κενό εξουσίας αναδύθηκε το «Ισλαμικό Κράτος» (ISIS) που συνδέθηκε με αιματηρές συγκρούσεις, σφαγές αμάχων και εξαγωγή τρομοκρατίας στη Δύση.

Το 2008 ο Μπους συμφώνησε στην αποχώρηση των αμερικανικών μαχητικών στρατευμάτων, διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 2011 υπό τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα.

Ο Ομπάμα απέφυγε τις μεγάλες συγκρούσεις, αλλά είχε έναν σοβαρό «σκελετό στην ντουλάπα» του: τους αιματηρούς βομβαρδισμούς με drones στο Πακιστάν, τη Σομαλία και την Υεμένη. Ολόκληρες οικογένειες και χωριά ξεκληρίστηκαν μαζί με τους τζιχαντιστές που υποτίθεται ότι ήταν οι στόχοι των βομβαρδισμών.

Το 2011 οι ΗΠΑ πρωτοστάτησαν σε επέμβαση του ΝΑΤΟ στη Λιβύη. Ο δικτάτορας Καντάφι λιντσαρίστηκε από τον όχλο αλλά η βορειοαφρικανική χώρα βυθίστηκε στο χάος.

Τέλος, από το 2014 και μετά, οι ΗΠΑ παρενέβησαν στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας με δηλωμένο στόχο την ήττα των τζιχαντιστών. Συμμάχησαν με τους Κούρδους της χώρας, τους οποίους όμως ο Τραμπ «πούλησε» το 2025 για να ρίξει τη «ζαριά» της επίθεσης στο Ιράν.

ΠΗΓΗ