Save Ios: Μια τυπική υπόθεση eco-SLAPP
Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ) παρακολουθεί στενά το φαινόμενο των SLAPPs (Strategic Lawsuits Against Public Participation), δηλαδή των καταχρηστικών νομικών ενεργειών στις οποίες καταφεύγουν ισχυρά πρόσωπα ή οργανισμοί εναντίον όσων ασκούν κριτική για θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος προκειμένου να φιμώσουν τον δημόσιο διάλογο. Σε αυτό το πλαίσιο έχει ήδη χαρτογραφήσει μέσω δύο μελετών (“Χαρτογραφώντας το τοπίο των SLAPP στην Ελλάδα” και “Eco-SLAPPs: Νομικός Εκφοβισμός και Περιβαλλοντική Δράση στην Ελλάδα”) την αποτύπωση του φαινομένου στη χώρα και έχει αναδείξει τους κινδύνους που αυτό εγκυμονεί για τη δημοκρατία μας.
Η δεύτερη έρευνα της ΕλΕΔΑ, όπως μαρτυρά και ο τίτλος της, “Eco-SLAPPs”, εστιάζει αποκλειστικά σε υποθέσεις που έχουν περιβαλλοντικό και τοπικό χαρακτήρα και φαίνονται τα τελευταία έτη να βαίνουν αυξανόμενες.
Μια τέτοια υπόθεση* είναι και αυτή του σωματείου «Σώστε την Ίο (Save Ios)» που έχει ως βασικό του σκοπό την προστασία του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος της νήσου Ίου. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το Save Ios, σχεδόν το 40% της Ίου έχει αγοραστεί από εταιρείες κοινών συμφερόντων, οι οποίες προωθούν την κατασκευή τουριστικών έργων μεγάλης κλίμακας. Τρία από τα έργα αυτά έχουν ενταχθεί στην κατηγορία των στρατηγικών επενδύσεων, ωστόσο, οι εταιρείες έχουν παραβιάσει επανειλημμένα την περιβαλλοντική και πολεοδομική νομοθεσία και έχουν δεχθεί ως συνέπεια διοικητικά πρόστιμα και ποινικές καταδίκες. Παράλληλα, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) ακύρωσε τον Μάιο του 2022 άδειες του 2014 και 2015 για κατασκευή τουριστικού χωριού και παραχώρηση αιγιαλού προς τις εταιρείες (απόφαση 1037/2022).
Η πρώτη ποινική καταδίκη προς τις εταιρείες επιβλήθηκε από το Πρωτοδικείο Νάξου τον Δεκέμβριο του 2021. Η Διευθύνουσα Σύμβουλος και Νόμιμη Εκπρόσωπος των εταιρειών καταδικάστηκε πρωτόδικα σε 16-μηνη φυλάκιση με αναστολή για περιβαλλοντικές και πολεοδομικές παραβάσεις. Στον δεύτερο βαθμό η υπόθεση δικάστηκε στο Εφετείο Σύρου, τον Ιανουάριο του 2023 και επιβλήθηκε 9-μηνη ποινή φυλάκισης με αναστολή στο ίδιο πρόσωπο. Η αίτηση αναίρεσης κατά της ποινής στον Άρειο Πάγο απορρίφθηκε (απόφαση 1607/2023), με συνέπεια η απόφαση του Εφετείου να καταστεί τελεσίδικη.
Το σωματείο «Σώστε την Ίο (Save Ios)» συμμετείχε σε όλα τα στάδια της παραπάνω δίκης, υποστηρίζοντας τις κατηγορίες, με δικηγόρο και με μέλη του ΔΣ του ως μάρτυρες. Τον Σεπτέμβριο του 2022 η έφεση είχε προγραμματιστεί για εκδίκαση στην Σύρο αλλά αναβλήθηκε για τον Ιανουάριο του 2023 και το σωματείο ανήρτησε στο διαδίκτυο την παραπάνω πληροφορία, αναφέροντας το όνομα της Διευθύνουσας Συμβούλου, των εταιρειών, καθώς και την πρωτόδικη καταδίκη της πρώτης. Για την ανάρτηση αυτή, η Διευθύνουσα Σύμβουλος άσκησε μήνυση τον Δεκέμβριο του 2022 κατά των μελών του ΔΣ του σωματείου για παραβίαση προσωπικών δεδομένων.
Σημειώνεται ωστόσο ότι τόσο η πρωτοβάθμια, όσο και η δευτεροβάθμια δίκη, ήταν ανοιχτές στο κοινό, οπότε οποιοσδήποτε με ενδιαφέρον για την Ίο μπορούσε να παρευρεθεί και να είναι ενήμερος για την πρωτόδικη καταδίκη της Διευθύνουσας Συμβούλου. Επίσης, η πρωτόδικη καταδίκη της αναφέρθηκε και σε άρθρο της ΕφΣυν που δημοσιεύθηκε λίγο μετά την απόφαση. Παρά ταύτα, για την ίδια ανάρτηση του σωματείου, η Διευθύνουσα Σύμβουλος άσκησε και αγωγή τον Ιούλιο του 2024 κατά των μελών του ΔΣ του σωματείου «Σώστε την Ίο (Save Ios)», αξιώνοντας 100.000 Ευρώ.
Τον Ιούλιο του 2022, ο φερόμενος ως ιδιοκτήτης των εταιρειών έκανε αγωγή στο σωματείο για δυσφήμιση, καθώς αυτό αναπαρήγαγε στην ιστοσελίδα του το παραπάνω άρθρο της ΕφΣυν σε αρχική μορφή του που ανέφερε λανθασμένα ότι η ποινή φυλάκισης αφορούσε αυτόν αντί για τη Διευθύνουσα Σύμβουλο. Ωστόσο, το σωματείο είχε προσθέσει σημείωση στην ιστοσελίδα του που διόρθωνε το λάθος, και η ΕφΣυν διόρθωσε επίσης το άρθρο της εντός λίγων εβδομάδων. Το δικαστήριο απέρριψε αυτή την αγωγή SLAPP τον Μάρτιο του 2023 και καταδίκασε τον ιδιοκτήτη των εταιρειών να πληρώσει δικαστικά έξοδα 2.400 ευρώ στο σωματείο. Η πληρωμή αυτή δεν έχει γίνει ακόμα παρά τις επανειλημμένες κρούσεις του σωματείου.
Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου σημειώνει ότι οι νομικές ενέργειες κατά του σωματείου «Σώστε την Ίο (Save Ios)» είναι καταφανώς καταχρηστικές κι έχουν όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά μιας eco-SLAPP, στοχεύοντας στη φίμωση και στην οικονομική και ψυχολογική εξουθένωση των μελών του ΔΣ του σωματείου.
Οι SLAPPs περιορίζουν τη δημόσια συμμετοχή, τον δημόσιο διάλογο και την ελευθερία του λόγου. Η ΕλΕΔΑ θα παραστεί με παρατηρητές στην εκδίκαση της μήνυσης της Διευθύνουσας Συμβούλου κατά των μελών του ΔΣ του σωματείου «Σώστε την Ίο (Save Ios)» στις 29 Ιανουαρίου 2026. Η ΕλΕΔΑ στέκεται αλληλέγγυα στα μέλη του ΔΣ του σωματείου και εκφράζει την πεποίθησή της πως το Δικαστήριο θα αντιμετωπίσει τη μήνυση της Διευθύνουσας Συμβούλου ως αυτό που είναι: μια ακόμη καταχρηστική νομική ενέργεια με στόχο τη φίμωση της δημόσιας δράσης του σωματείου «Σώστε την Ίο (Save Ios)».
*Αναλυτικές λεπτομέρειες για την υπόθεση και το ιστορικό της, μπορούν να βρεθούν στο χρονολόγιο που έχει καταρτίσει το Save Ios.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου