Βρήκαμε τον Τσάμπερλεν, χάσαμε τον Χίτλερ
του Άρη Χατζηστεφάνου | Εφημερίδα των Συντακτών
Τον τελευταίο χρόνο Ευρωπαίοι και Αμερικανοί πολιτικοί και σχολιαστές κατηγορούσαν τον Ντόναλντ Τραμπ ότι προωθεί μια νέα «Συμφωνία του Μονάχου» και μια στάση «κατευνασμού» στα επεκτατικά σχέδια του Πούτιν, όπως έκανε η Βρετανία στη ναζιστική Γερμανία το 1938. Ίσως ήρθε η στιγμή να συνειδητοποιήσουν ότι σε αυτή την ιστορική αναλογία ο Τραμπ είναι ο Χίτλερ και όλοι εμείς, οι «αφελείς» Τσάμπερλεν του 21ου αιώνα.
«Από το αεροπλάνο κατέβηκε ο Τσάμπερλεν με το βλέμμα ενός καταδικασμένου ανθρώπου. Εμείς όμως τον χειροκροτούσαμε και τον φωτογραφίζαμε, καθώς κουνούσε ένα χαρτί στον αέρα». Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 ο Έλβις Κοστέλο παρουσιάζει το τραγούδι του Peace in Our Time (ειρήνη στην εποχή μας) – μια αναφορά στην περίφημη φράση με την οποία ο Βρετανός πρωθυπουργός Νέβιλ Τσάμπερλεν σφράγισε ίσως τη μεγαλύτερη αυταπάτη του 20ού αιώνα: ότι ο Χίτλερ θα σταματούσε την επεκτατική πολιτική του, αν οι Ευρωπαίοι ηγέτες τού παραχωρούσαν το σημαντικότερο τμήμα της Τσεχοσλοβακίας. Όσο για το χαρτί στο οποίο αναφερόταν ο Κοστέλο, αυτό περιείχε την υπογραφή του Χίτλερ και την υπόσχεση ότι δεν θα βρεθεί ποτέ σε πόλεμο με το Ηνωμένο Βασίλειο.
«Κοιμηθείτε ήσυχα, ήρθε η ειρήνη στην εποχή μας», έγραφε εκείνες τις ημέρες η βρετανική Daily Express, εκστασιασμένη από την «επιτυχία» της περίφημης Συμφωνίας του Μονάχου, που υπογράφτηκε στις 30 Σεπτεμβρίου του 1938 μεταξύ της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της ναζιστικής Γερμανίας. Κανένας δεν ασχολήθηκε τότε με τους 15.000 Αγγλους που διαδήλωσαν την ίδια ημέρα στην πλατεία Τραφάλγκαρ καταδικάζοντας τη συμφωνία, αλλά ούτε και με τον εκπρόσωπο των Εργατικών, Χιου Ντάλτον, ο οποίος εξηγούσε ότι το χαρτί του Τσάμπερλεν ήταν «μια σελίδα που σκίστηκε από το Μάιν Καμπφ» του Χίτλερ. Παρεμπιπτόντως στα ψιλά των μέσων ενημέρωσης της εποχής πέρασε τότε και η πρόταση της Σοβιετικής Ενωσης να στείλει τον Κόκκινο Στρατό να υπερασπιστεί την Τσεχοσλοβακία, εάν επιτρεπόταν η διέλευση από εδάφη της Πολωνίας και της Ρουμανίας. Η επίσημη ιστορία θα συγκρατούσε μόνο το εξίσου κατάπτυστο Γερμανοσοβιετικό Σύμφωνο μη Επίθεσης (Μολότoφ – Ρίμπεντροπ), το οποίο όμως αποτελούσε την απάντηση της ΕΣΣΔ στη συνεργασία των Ευρωπαίων με τον Χίτλερ.
Το ανέκδοτο του κατευνασμού
Στον σχεδόν έναν αιώνα που ακολούθησε, η Συμφωνία του Μονάχου έγινε συνώνυμο της άρνησης των μεγάλων δυνάμεων να αναγνωρίσουν την απειλή της ναζιστικής Γερμανίας. Όσο για τον Νέβιλ Τσάμπερλεν, στην καλύτερη περίπτωση έμεινε στην ιστορία ως ο πιο αφελής πρωθυπουργός της Γηραιάς Αλβιώνας και στη χειρότερη έγινε σκετσάκι από τους Μόντι Πάιθον με τίτλο «Το καλύτερο προπολεμικό ανέκδοτο της Βρετανίας».
Από τις αρχές του 2025 όμως, η αναφορά στη Συμφωνία του Μονάχου απέκτησε διαφορετικό περιεχόμενο. Δεκάδες πολιτικοί αναλυτές και δημοσιολόγοι στις ΗΠΑ και την Ευρώπη απέδιδαν στον Ντόναλντ Τραμπ τον τίτλο του νέου Τσάμπερλεν, ο οποίος μη βλέποντας (ή αδιαφορώντας) για τα σχέδια του Πούτιν να «εισβάλει στην Ευρώπη», συνομιλούσε με τον Ρώσο πρόεδρο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. «Αν ο Τραμπ αποδεχθεί τους όρους του Πούτιν, θα έχουμε επανάληψη της Συμφωνίας του Μονάχου», έγραφε η Washington Post του Τζεφ Μπέζος. «Το βραβείο Νέβιλ Τσάμπερλεν στον Τραμπ», συμπλήρωνε ο Τόμας Φρίντμαν στους New York Times, ενώ το Politico έβλεπε το φάντασμα του Μονάχου του 1938 να κατατρύχει την Ουάσινγκτον του 2025.
Το πρόβλημα ήταν ότι για όσο διάστημα οι φιλελεύθεροι αναλυτές γελούσαν με τον «φιλειρηνικό» Τραμπ, αυτός βομβάρδισε επτά χώρες (Ιράν, Συρία, Ιράκ, Νιγηρία, Υεμένη, Σομαλία), εισέβαλε και απήγαγε τον νόμιμο πρόεδρο της Βενεζουέλας και απείλησε δημόσια την εδαφική ακεραιότητα της Κολομβίας, του Μεξικού, του Παναμά, της Κούβας και… της Δανίας. Με εξαίρεση το Ισραήλ, το οποίο μόνο από την 7η Οκτωβρίου του 2023 έχει βομβαρδίσει τον Λίβανο, τη Συρία, το Ιράν, την Υεμένη, το Κατάρ, την Τυνησία, τη Γάζα και τη Δυτική Οχθη, είναι δύσκολο να σκεφτεί κανείς άλλο κράτος μετά τη Γερμανία του Χίτλερ με τόσες πολεμικές επιθέσεις σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.
Αυτό που δεν ήθελε να αναγνωρίσει η Ευρώπη και η φιλελεύθερη Αμερική ήταν ότι η ασφάλεια του πλανήτη, και κατ’ επέκταση και η δική της εδαφική ακεραιότητα, δεν απειλούνταν από την Ανατολή, αλλά από τον πρόεδρο του «ελεύθερου κόσμου». Και προφανώς δεν μπορούσαν και δεν ήθελαν να το αναγνωρίσουν, γιατί ήταν ταυτισμένοι μαζί του με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο ο Τσόρτσιλ λάτρευε τον Χίτλερ πριν η ιστορία τούς φέρει σε αντίπαλα στρατόπεδα. «Αν η Μεγάλη Βρετανία ηττάτο σε πόλεμο ελπίζω να βρίσκαμε έναν πρωτεργάτη τόσο αξιοθαύμαστο (όσο ο Χίτλερ), να μας επιστρέψει το κουράγιο και να μας οδηγήσει και πάλι στη θέση που μας αρμόζει ανάμεσα στα έθνη», έλεγε ο Βρετανός πολιτικός.
Χρειάστηκε λοιπόν να μπει στο τραπέζι το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Γροιλανδίας, ώστε οι ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας να μιλήσουν, για πρώτη φορά αυτή την εβδομάδα, για την απειλή του Τραμπ στην παγκόσμια ασφάλεια.
Ίσως τελικά να είχαμε κερδίσει πολύτιμο χρόνο, αν είχαμε ακούσει προσεκτικότερα εκείνο το τραγούδι του Έλβις Κοστέλο. Στους τελευταίους στίχους καταλαβαίνει κανείς ότι δεν γράφτηκε για τον Τσάμπερλεν και την υποταγή του στον Χίτλερ, αλλά για την απειλή που συνιστούσαν για την παγκόσμια ειρήνη οι ΗΠΑ, οι οποίες είχαν μόλις εισβάλει στη Γρενάδα υπό τις εντολές του Ρόναλντ Ρίγκαν: του νεοφιλελεύθερου προέδρου, που πρώτος χρησιμοποίησε σε προεκλογική εκστρατεία τη φράση Make America Great Again.
- ΑΚΟΥΣΤΕ επίσης:
Συμφωνία του Μονάχου 2.0 (ΗΧΗΤΙΚΟ)
Σήμερα επιχειρούμε να αναλύσουμε την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο πλανήτης μας μέσα από ένα τραγούδι για τη Συμφωνία του Μονάχου.
Αφήνουμε τον Έλβις Κοστέλο να αναρωτιέται ποιος είναι ο Νέβιλ Τσάμπερλεν και ποιος ο Αδόλφος Χίτλερ της εποχής μας και υποπτευόμαστε ότι εντοπίζει τον δεύτερο κάπου μέσα στο Λευκό Οίκο.
Υποστηρίζουμε ότι η Ευρώπη έκανε λάθος στη δίκη της ανάλυση για το ποιος είναι ο Χίτλερ της εποχής μας και τώρα απειλείται και η δική της εδαφική ακεραιότητα.......
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου