 |
| PIXABAY |
Δώρο στις πετρελαϊκές το 20% της θαλάσσιας επιφάνειας της χώρας
Κομμένο και ραμμένο στις απαιτήσεις που έχουν οι πετρελαϊκές εταιρείες είναι το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ για την κύρωση των συμβάσεων παραχώρησης δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές «Α2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1», «Νότια της Κρήτης 2».
Τα ερωτήματα για τη σύμβαση παραχώρησης στη Chevron είναι πολλά καθώς όπως προκύπτει από την ενδελεχή εξέταση του σχεδίου νόμου που έκανε το WWF Ελλάς οι λόγοι καταψήφισης του σχεδίου νόμου είναι πολλοί περισσότεροι από τους άγονους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς.
Η διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση με επιστολή της στους 300 βουλευτές τους καλεί να καταψηφίσουν το σχέδιο νόμου παρουσιάζοντας τα ευρήματα της ενδελεχούς εξέτασης που έκαναν στο σχέδιο νόμου.
Σύμφωνα με το συμπέρασμά τους, με το σχέδιο νόμου παραχωρείται στις πετρελαϊκές το 20% της θαλάσσιας επιφάνειας της χώρας, χωρίς περιβαλλοντικές μελέτες για τις σεισμικές έρευνες, χωρίς αξιόλογα και βιώσιμα οικονομικά οφέλη και με άμεσο κίνδυνο για την οικονομία και το περιβάλλον των τοπικών κοινωνιών, οι οποίες επί της ουσίας αποβλήθηκαν τεχνηέντως από τη δημόσια διαβούλευση.
Η έρευνα του WWF Ελλάς, καταρρίπτει και τους κυβερνητικούς βερμπαλισμούς ότι η παραχώρηση του 20% της θαλάσσιας επιφάνειας της χώρας στις πετρελαϊκές είναι συνώνυμη με τη γεωπολιτική ασφάλεια της χώρας και επισημαίνει ότι η κυβέρνηση «δένει» τη χώρα στα πανάκριβα ορυκτά καύσιμα.
Πέντε λόγοι για να καταψηφιστεί η παραχώρηση στις πετρελαϊκές
Η διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση με την έκθεση που απέστειλε στους 300 βουλευτές, τους εξοπλίζει με στέρεα επιχειρήματα για να καταψηφίσουν το σχέδιο νόμου για έρευνες υδρογονανθράκων από τις πετρελαϊκές σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και νότια της Κρήτης. Συγκεκριμένα, το σχέδιο νόμου έχει τα εξής σοβαρά προβλήματα:
1] Παραχώρηση 20% της θαλάσσιας επικράτειας της χώρας σε πετρελαϊκές: Όπως φαίνεται στον χάρτη, πλέον οι θαλάσσιες περιοχές που έχουν δεσμευθεί για εργασίες πετρελαίου και παραχωρηθεί σε πετρελαϊκές εταιρείες είναι πολύ μεγάλες και, σύμφωνα με τις συμβάσεις και τις δηλώσεις του πρωθυπουργού, πλέον ανέρχονται σε 94.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Πρόκειται για περίπου το 20% της θαλάσσιας επικράτειας της χώρας.
2] Δεν προβλέπεται η στοιχειώδης υποχρέωση υποβολής της φάσης των σεισμικών ερευνών σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Είναι προφανές πως στόχος είναι η έρευνα και εκμετάλλευση με το μικρότερο κόστος για τις πετρελαϊκές εταιρείες, ακόμα και μέσα σε προστατευόμενες περιοχές. Συγκεκριμένα, οι ηχοβολιστικές διασκοπήσεις του πυθμένα, γνωστές και ως «σεισμικές έρευνες», εξαιρούνται ρητά από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Η εξαίρεση αυτή αποτελεί απαράδεκτη ευνοιοκρατική ρύθμιση υπέρ της πετρελαϊκής βιομηχανίας, ειδικά καθώς οι πραγματικές επιπτώσεις σε θαλάσσια είδη είναι αναμφισβήτητα σοβαρές.
3] Σε βάθος χρόνου εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα: Η προβλεπόμενη διάρκεια των συμβάσεων για τουλάχιστον 32 χρόνια (7-8 οι ερευνητικές φάσεις και 25 η παραχώρηση για εξορυκτική εκμετάλλευση), αποτελεί ιδιαίτερα προβληματική και σίγουρα διόλου οραματική πρόσδεση της χώρας στο άρμα πετρελαϊκών εταιρειών και καυσίμων από ενεργειακές πηγές που ανήκουν στο παρελθόν
Ειδικότερα, όσον αφορά την «εθνικότητα» του πετρελαίου ή αερίου που θα εξορυχθεί στις ελληνικές θάλασσες, όπως ρητά προβλέπεται σε όλες ανεξαιρέτως τις συμβάσεις, από το 2014 και μετά, οι συμμισθώτριες πετρελαϊκές εταιρείες έχουν δικαίωμα κυριότητας επί των εξορυχθέντων υδρογονανθράκων, με απόκτηση της κατοχής τους στην κεφαλή της κάθε γεώτρησης.
Συνεπώς, εκτός από το μεγάλο περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος των πετρελαϊκών εργασιών και τη διακινδύνευση για ατυχήματα, οι συμβάσεις παραχωρούν κοιτάσματα σε έναν βιομηχανικό τομέα που αφήνει βαρύτατο και σε μεγάλο βαθμό μη αναστρέψιμα επιβαρυντικό αποτύπωμα σε κάθε περιοχή δραστηριοποίησής του.
3] Οι συμφωνίες με πετρελαϊκές δεν προσφέρουν καμία γεωπολιτική ασφάλεια, αντίθετα ζητούν εκ των προτέρων εγγυήσεις γεωπολιτικής σταθερότητας.
To γεγονός αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στη σύμβαση για την παραχώρηση θαλάσσιων περιοχών νοτίως της Κρήτης («Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2»), στο άρθρο 30 της οποίας έχει προστεθεί 3η παράγραφος που αναφέρει ότι: «Οι γεωγραφικές συντεταγμένες των νότιων και πλευρικών ορίων της Συμβατικής Περιοχής μπορούν να αναθεωρηθούν από τον Εκμισθωτή, σε περίπτωση σύναψης συμφωνίας μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και ενός ή περισσότερων γειτονικών κυρίαρχων κρατών, η οποία οριοθετεί την υφαλοκρηπίδα ή την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Ελληνικής Δημοκρατίας στη Συμβατική Περιοχή. Σε τέτοια περίπτωση, ο Εκμισθωτής θα ενημερώνει αμέσως τον μισθωτή εγγράφως για τη σύναψη της εν λόγω συμφωνίας και τις γεωγραφικές συντεταγμένες της συμφωνηθείσας γραμμής οριοθέτησης» (σελ. 679 και 963 του νομοσχεδίου).
4] Δεν προσφέρει αξιόλογα και βιώσιμα οικονομικά οφέλη για τη χώρα, ιδίως σε σύγκριση με την περιβαλλοντική διακινδύνευση την οποία προκαλούν και το οικονομικό ρίσκο της συσσώρευσης αχρηστευμένων επενδύσεων (stranded assets). Οι συμβάσεις καθιστούν σαφές ότι ο Μισθωτής δεν έχει την παραμικρή υποχρέωση επανεπένδυσης μέρους των κερδών του στην χώρα.
Εκτός από την πρωτοφανή και σαρωτική διακινδύνευση σημαντικών φυσικών περιοχών και πολύτιμων πόρων που αποτελούν περιουσία των επόμενων γενιών με διαγενεακή αξία, τα οικονομικά όλων των μέχρι σήμερα υπογεγραμμένων συμβάσεων δίνουν μια εικόνα αμφίβολων εσόδων για τον κρατικό προϋπολογισμό, τα οποία εξαρτώνται από το εισόδημα και τα κέρδη του Μισθωτή.
5] Χαρακτηρίζεται από σοβαρό έλλειμμα περιβαλλοντικής ασφάλειας. Όπως προκύπτει από τα δεδομένα που δημοσιοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε χρόνο στο πλαίσιο εφαρμογής της οδηγίας 2013/30/ΕΕ για την ασφάλεια στις υπεράκτιες εξορύξεις, προκύπτει ότι μόνο μέσα στο 2016 (πιο πρόσφατο έτος αναφοράς) συνέβησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο 27 περιστατικά, εκ των οποίων ένα σοβαρό ατύχημα, στις Κάτω Χώρες 13 περιστατικά, συμπεριλαμβανόμενου ενός σοβαρού ατυχήματος, και στη Δανία 2 περιστατικά προς αναφορά.
Μηδέν στη δημόσια διαβούλευση και ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών
Όπως αποκαλύπτει το WWF Ελλάς, μέχρι σήμερα, με βάση τις δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, έχει εγκριθεί περιβαλλοντικά η στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση επιπτώσεων για τη θαλάσσια περιοχή «Νότια Πελοπόννησος», δίχως να παρασχεθεί ικανός χρόνος στο ενδιαφερόμενο κοινό προκειμένου να συμμετάσχει ουσιαστικά στη δημόσια διαβούλευση επί του περιεχομένου της.
Για τη θαλάσσια περιοχή «Α2» νότια του Κυπαρισσιακού Κόλπου, και δίχως γνωστοποίηση στο κοινό, είχε αναρτηθεί μία Στρατηγική Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) τον Ιούλιο 2024 στην ιστοσελίδα της ΕΔΕΥΕΠ, δίχως καμία ενημέρωση του κοινού για το εάν πρόκειται για διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης. Εν τέλει, η ανάρτηση είχε γίνει εκ παραδρομής, όπως ενημερωθήκαμε από τις αρμόδιες αρχές.
Για τα οικόπεδα της νότιας Κρήτης εγκρίθηκε περιβαλλοντικά η ΣΜΠΕ τον Ιούλιο 2020. Ειδικότερα, όσον αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εν λόγω δραστηριοτήτων, οι συμβάσεις που υποβάλλονται στην κρίση της Βουλής των Ελλήνων επαναλαμβάνουν μεν τον πάγιο ισχυρισμό ότι «οι συμβατικές περιοχές έρευνας βρίσκονται σε περιβαλλοντικά ευαίσθητη θαλάσσια περιοχή», δηλαδή τη διεθνώς σημαντική «Ελληνική Τάφρο», τμήμα της οποίας μάλιστα έχει συμπεριληφθεί στο υπό δημιουργία θαλάσσιο πάρκο Ιονίου, και ως εκ τούτου επικαλούνται ότι «θα ισχύσουν τα αυστηρότερα πρότυπα της διεθνούς πρακτικής». Εντούτοις, απλώς αναμασούν την πεπατημένη ελάσσονος περιβαλλοντικής προστασίας πρακτική των προηγούμενων συμβάσεων παραχώρησης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου