Περί πυρηνικής ενέργειας και SMRs
Μετά τον εγκλωβισμό της χώρας στο ακριβό εισαγόμενο φυσικό αέριο (τα αποτελέσματα αυτής της επιλογής θα τα ξαναδούμε φυσικά λόγω και του πολέμου στο Ιράν) και αφού ξέχασε τις κορώνες για την κλιματική αλλαγή από βήματος ΟΗΕ, μη έχοντας κάνει κάτι ουσιαστικό για την εξοικονόμηση ενέργειας, υπονομεύοντας σταθερά τη συμμετοχή πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση προς όφελος λίγων (της ΔΕΗ συμπεριλαμβανομένης), αφού δημιούργησε τις τέλειες συνθήκες για την αύξηση της λιανικής τιμής του ρεύματος κατά 46% σε σχέση με το 2019, αφού 7 χρόνια δεν έχει παρουσιάσει ένα Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις ΑΠΕ– τώρα επιχειρεί να αλλάξει την ατζέντα με ένα ”πυρηνικό πυροτέχνημα”, πλασάροντας τους “Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες” (SMRs) ως τη μαγική λύση για την ενεργειακή ανεξαρτησία.
Η πραγματικότητα πέρα από το επικοινωνιακό σπιν:
1. Μια τεχνολογία “στα χαρτιά”: Όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλυτές (Nuclear Costs), οι SMRs δεν είναι κάποια νέα θαυματουργή ιδέα, αλλά μια μη αποδεδειγμένη τεχνολογία. Ενώ υπόσχονται χαμηλότερο κόστος, στερούνται οικονομιών κλίμακας, ενώ οι τεχνικές προκλήσεις παραμένουν άλυτες.Η πραγματικότητα των διεθνών πρότζεκτ είναι ενδεικτική:
* NuScale (ΗΠΑ): Το πιο πολυσυζητημένο project στον κόσμο ακυρώθηκε τον Νοέμβριο του 2023. Ο λόγος; Το εκτιμώμενο κόστος παραγωγής ενέργειας εκτοξεύτηκε κατά 50% μέσα σε λίγους μήνες, φτάνοντας τα 89-119 δολάρια ανά MWh, ενώ οι ΑΠΕ κοστίζουν σήμερα ένα κλάσμα αυτού του ποσού. Αποσύρθηκαν οι επενδυτές. Λινκ εδώ https://nuclearcosts.org/nuscale-failure/…
* Akademik Lomonosov (Ρωσία): Το κόστος κατασκευής υπολογίζεται ότι ξεπέρασε τα 700-800 εκατομμύρια ευρώ για μια ισχύ μόλις 70 MW. Με αυτά τα λεφτά, μπορεί κανείς να εγκαταστήσει υπερπολλαπλάσια ισχύ. Το δε κόστος ρεύματος εκτιμάται από τον OECD στα 200 δολλάρια ανά παραγόμενη μεγαβατώρα.
* HALEU ( High-Assay Low-Enriched Uranium) – Το κρίσιμο καύσιμο: Η παραγωγή του είναι -στην παρούσα φάση τουλάχιστον- σχεδόν μονοπώλιο της Ρωσίας.
2. Απόβλητα: Οι SMRs παράγουν ραδιενεργά απόβλητα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που παράγουν οι μεγάλοι αντιδραστήρεςκαι φυσικά απαιτούν αποθήκευση. Αλήθεια, πού θα πάνε αυτά τα απόβλητα; Η χώρα δεν διαθέτει φυσικά καμία υποδομή μόνιμης αποθήκευσης υψηλού επιπέδου.
3. Κάλυψη πυρηνικού ατυχήματος: Οι ασφαλιστικές εταιρείες παγκοσμίως αρνούνται να καλύψουν το ρίσκο ενός πυρηνικού ατυχήματος. Οπότε το βάρος πέφτει πάνω στο κράτος κατά βάση. Ενδεικτικά, το κόστος του ατυχήματος στη Φουκουσίμα εκτιμάται πλέον πάνω από 200 δισεκατομμύρια δολάρια. Πώς κοστολογείς μια αποζημίωση που πρέπει να καταβάλλεται για 50 χρόνια σε χιλιάδες ανθρώπους;
4. Εποπτεία: Μπορούμε να τους εμπιστευτούμε για την πυρηνική τεχνολογία. Με ποια θεσμική αξιοπιστία; Μιλάμε για την κυβέρνηση του ‘’πάμε και όπου βγει’’, του predator, του ΟΠΕΚΕΠΕ, του καλύτερου πελάτη της Ευρωπαϊκής εισαγγελίας. Η πυρηνική ενέργεια απαιτεί διαφάνεια, αυστηρούς ελέγχους και θεσμική θωράκιση.
5. Τουρισμός και τοπική ανάπτυξη: Ποιος δήμος θα δεχτεί να γίνει η “πυρηνική αυλή”; Μπορούμε να φανταστούμε την Ελλάδα ως “πυρηνικό προορισμό”; Θα βοηθήσει πολύ την ”βαριά βιομηχανία” της χώρας. Αλήθεια υπάρχουν περιοχές της χώρας κατάλληλες -και με υδατικά αποθέματα αν υποθέσουμε πως δεν έχουμε αερόψυξη- για να φιλοξενήσει τέτοιες μονάδες; Ή μήπως σκέφτονται να γίνει η Πτολεμαΐδα το πυρηνικό κέντρο της χώρας μετά τον λιγνίτη;
6. Χρονικότητα και κόστος ευκαιρίας: Γιατί να αναλάβουμε όλα τα παραπάνω ρίσκα και τα κόστη, για μία τεχνολογία που στην καλύτερη περίπτωση θα είναι διαθέσιμη σε 15 χρόνια; Το 2040, η ΕΕ (άρα και η Ελλάδα) φιλοδοξεί να έχει μειώσει τους ρύπους κατά 90% σε σχέση με το 1990. Οι τεχνολογίες μπαταριών και ΑΠΕ θα είναι ακόμα φτηνότερες (όπως είναι ήδη) σε σχέση με τα τα ορυκτά καύσιμα (λιγνίτης, φυσικό αέριο, πετρέλαιο) και την πυρηνική ενέργεια. Επίσης, το άνοιγμα της συζήτησης αποπροσανατολίζει από την μόνη κατεύθυνση που ξέρουμε πως οδηγεί σε μόνιμη ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια εφοδιασμού τη χώρα, δηλαδή ΑΠΕ, ευελιξία, συμμετοχή πολιτών, δίκτυα διανομής και μεταφοράς, αποθήκευση, ενώ οδηγούν και σε χαμηλότερες τιμές. Οι τιμές βλέπουμε/ξέρουμε πως όταν έχουμε ΑΠΕ στο μίγμα τείνουν στο μηδέν, η απορριπτόμενη ενέργεια χτυπάει ρεκόρ λόγω έλλειψης αποθήκευσης. Όταν έχουμε αέριο, αυξάνεται θεαματικά, καλύπτοντας τις αιχμές του φορτίου.
7. Σε μια εποχή γεωπολιτικής έντασης, η επιλογή συγκέντρωσης της ενεργειακής ισχύος σε λίγες, ευάλωτες πυρηνικές μονάδες είναι και στρατηγικό λάθος. Οι ΑΠΕ προσφέρουν αποκέντρωση και αυτονομία, καθώς το καύσιμό τους (ήλιος, αέρας) είναι πρακτικά ανεξάντλητα. Τα πυρηνικά καύσιμα, αντίθετα, μας καθιστούν μόνιμα ομήρους εξωτερικών προμηθευτών, δημιουργώντας νέες εξαρτήσεις
Αχρείαστοι και επικίνδυνοι πειραματισμοί, τη στιγμή που χρειαζόμαστε μια πραγματικά οικολογική, δίκαιη και αποκεντρωμένη ενεργειακή πολιτική βασισμένη στην εξοικονόμηση ενέργειας και στις ΑΠΕ, την αποθήκευση, την ευελιξία, τη βελτιστοποίηση και ανάπτυξη των δικτύων (διανομής και μεταφοράς), την ανάπτυξη πράσινης βιομηχανίας σε τομείς που μπορεί η χώρα να συμμετέχει (π.χ. πλωτές ανεμογεννήτριες). Οποιαδήποτε άλλη επιλογή, απλά μεταθέτει ακόμα υψηλότερο κόστος στο μέλλον. Και θα πρέπει να είναι υπόλογος όποιος το κάνει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου