«Θαύμα στο Μιλάνο» αλλά και Θαύμα στα Προσφυγικά - Της Μαριάννας Τζιαντζή

Μαριάννα Τζιαντζή

«Θαύμα στο Μιλάνο» αλλά και Θαύμα στα Προσφυγικά

Αν κι έχουν περάσει 75 χρόνια από την πρώτη θριαμβευτική προβολή της, η ταινία «Θαύμα στο Μιλάνο» του Βιτόριο ντε Σίκα δεν μιλά μόνο για την πάμπτωχη Ιταλία των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων αλλά και για το οξύτατο σημερινό πρόβλημα της στέγασης. Ο τόπος είναι μια τενεκεδούπολη σε μια αλάνα στα περίχωρα του Μιλάνου όπου μερικές εκατοντάδες άνθρωποι (άνεργοι, άστεγοι, άντρες και γυναίκες όλων των ηλικιών) έχουν στήσει τις καλύβες τους με χαρτόκουτα, λαμαρίνες και υλικά από κατεδαφίσεις. Εκεί, σιγά σιγά, συντελείται το «θαύμα» της ανθρώπινης αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας προτού τα πλάσματα του ουρανού πραγματοποιήσουν το δικό τους. Απέναντι στους καταληψίες βρίσκονται οι έφοδοι της αστυνομίας και τα ισχυρά ιδιωτικά συμφέροντα μια που η περιοχή αποδεικνύεται επενδυτικό «φιλέτο», περίπου όπως φιλέτο είναι η περιοχή των Προσφυγικών στη λεωφόρο Αλεξάνδρας.

Το τραγούδι με το οποίο οι καταληψίες επιχειρούν την έφοδο στον ουρανό, θα μπορούσε να ήταν το εμβατήριο των καταφρονεμένων, των ανέστιων και των ξεριζωμένων όπου γης:

Θέλουμε μια καλύβα, να ζούμε και να κοιμόμαστε εκεί
θέλουμε λίγη γη, να ζήσουμε και να πεθάνουμε εκεί,
θέλουμε ένα ζευγάρι παπούτσια, κάλτσες και λίγο ψωμί,
αυτά μας φτάνουν για να πιστέψουμε στο μέλλον.

(Το τραγούδι στο YouTube)

Oι κάτοικοι στην κινηματογραφική παραγκούπολη είναι όλοι αυτόχθονες εκτός από έναν (1) μαύρο, ενώ στα δικά μας προσφυγικά 27 εθνότητες συνυπάρχουν αρμονικά. Στην ταινία ο θεατής δεν θα δυσκολευτεί να αναγνωρίσει τον Χαρδαλιά, τον Παύλο Μαρινάκη και πολλά από τα δικά μας πολιτικά και δημοσιογραφικά κοράκια που κρώζουν υπέρ του νόμου και της τάξης – και ας μην υπάρχει φυσιογνωμική ομοιότητα.

Το «Θαύμα στο Μιλάνο» είναι «και» κωμωδία με πολλές γλυκόπικρες πινελιές που πατάνε στον κλασικό ιταλικό νεορεαλισμό και, ταυτόχρονα, τον υπερβαίνουν καθώς εξαρχής εισάγεται το στοιχείο του ονείρου, του παραμυθιού (ίσως και της μεταφυσικής να έλεγε κάποιος). Το ελληνικό θαύμα της υπαρκτής κοινωνικής κατοικίας ξετυλίχτηκε στο φως της πλατιάς λαϊκής συμπαράστασης αλλά και στη σκιά του θανάτου λόγω της απεργίας πείνας της Σουζόν και του Αρίστου που ακόμα νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση.

H ταινία αυτή χαστουκίζει τις «άπονες εξουσίες» και, ταυτόχρονα είναι ένας ύμνος στον συλλογικό αγώνα, στην αλληλεγγύη και την αγάπη, σε ό,τι κάνει τον άνθρωπο άνθρωπο.

Μπορούμε να δούμε το «Θαύμα στο Μιλάνο» στο YouTube (υπάρχει και με αγγλικούς υπότιτλους αλλά με εκνευριστικά πολλές διακοπές για διαφημίσεις).