Offshore: Το «βρώμικο Ηνωμένο Βασίλειο»

Την ώρα που τα βλέμματα είναι στραμμένα στη «σταυροφορία» Τραμπ – Νετανιάχου στη Μέση Ανατολή, και η ανθρωπότητα – και πολύ περισσότερο οι εξαντλημένοι από τη λιτότητα, Ελληνες – ζει με την αβεβαιότητα για το αύριο και τον φόβο νέας ακρίβειας και φτώχειας, οι πλούσιοι που γίνονται ολοένα πλουσιότεροι, συνεχίζουν ανενόχλητοι να απολαμβάνουν τα οφέλη των φορολογικών παραδείσων. Στους οποίους τα πρωτεία διατηρεί το «βρώμικο Βασίλειο» της Βρετανίας και του City του Λονδίνου.

Εως τώρα, η εντύπωση που υπήρχε, ήταν ότι η Κίνα είναι αυτή που έχει στα χέρια της ένα τεράστιο κομμάτι του χρέους των ΗΠΑ. Ο Αυστραλο-αμερικανός δημοσιογράφος, John P Ruehl, του Independent Media Institute, σε άρθρο του στο Economy for All διευκρινίζει ότι από τα υπάρχοντα στοιχεία, φαίνεται πλέον ότι τα βρετανικά νησιά Κέιμαν είναι ο μεγαλύτερος ξένος κάτοχος αμερικανικού χρέους. Εκεί, όπου τα hedge funds, τα οποία λύνουν και δένουν στην Ελλάδα και «αγοράζουν» κοψοχρονιάς τα πάντα ελέω Μητσοτάκη, έχουν το βασικό καταφύγιό τους.

Κέιμαν, Βερμούδες, Παρθένοι Νήσοι, και πάμπολλοι άλλοι εξωχώριοι παράδεισοι, «κτήματα του Στέμματος» της Βρετανίας, με πυρήνα τους το City του Λονδίνου, αποτελούν το βασίλειο του παγκόσμιου πλούτου και των χλιδάτων, του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος και της φοροδιαφυγής.

Το «Βασίλειο της φοροδιαφυγής»

Οπως παρατηρεί ο J. Ruehl, σύμφωνα με την Global Financial Integrity, «οι βρετανικοί υπεράκτιοι φορολογικοί παράδεισοι εκτιμάται ότι ευθύνονται για το σχεδόν 40% των παγκόσμιων απωλειών φορολογικών εσόδων κάθε έτος».

Ωστόσο, το βρώμικο «Βασίλειο των offshore», παρ’ ότι έχει κατά καιρούς προκαλέσει θύελλα διαμαρτυριών διεθνώς, παραμένει ανέγγιχτο και ουδείς πατάσσει το φαινόμενο. Είναι προφανές ότι ο κόσμος του πλούτου και το κορακιών κερδοσκόπων έχει επιβάλλει την ατιμωρησία για τον εαυτό του.

Αντίθετα, έχει επιβάλλει στα συνήθη «υποζύγια», τους πολίτες – «παρίες» της κοινωνίας, σκληρή φορολογία, όπως στην Ελλάδα, ενώ ο κόσμος της χλιδής, οι ολιγάρχες μεγαλοεπιχειρηματίες, όπως μια χούφτα οικογενειών στη χώρα μας, αλλά και πολιτικές φαμίλιες – «συνεταιράκια» τους, βρίσκουν ασφαλές και «νόμιμο» (!) καταφύγιο στις offshore, τόσο του «διεφθαρμένου Βασιλείου» της Βρετανίας, όσο και αλλού.

Και όσον αφορά ειδικότερα την Ελλάδα, ως γνωστόν, στο City του Λονδίνου, 

πολύ συγκεκριμένα πρόσωπα και επιχειρηματικοί κύκλοι, σε συνεργασία με 

μεγάλα δικηγορικά γραφεία που διαπλέκονται ευθέως με την κυβέρνηση 

Μητσοτάκη και πρωτοκλασάτους παράγοντές της, δράττουν τους «καρπούς» 

του κερδοσκοπικού τζόγου, δίνοντας και κάποια ψίχουλα από τα τεράστια 

κέρδη τους, ως «φιλανθρωπίες» - «δωρεές», στην ταλαίπωρη Ελλάδα. Ετσι, 

για να ρίξουν στάχτη στα μάτια του λαουτζίκου. Και έχουν την απαίτηση να 

τους είμαστε και υποχρεωμένοι για αυτά τα φραγκοδίφραγκα.

«Οι offshore παράδεισοι ευημερούν επειδή οι ελίτ, οι εταιρείες και τα συμφέροντα των πλουσίων βασίζονται σε αυτούς για τη μετακίνηση και την προστασία τεράστιων κεφαλαίων. Δεδομένης της αξίας τους, θα αντισταθούν σε ουσιώδεις ρυθμίσεις που απειλούν τη ροή πλούτου, ώστε να παραμείνουν κεντρικοί παίκτες στη διεθνή χρηματοοικονομική σκηνή», τονίζει ο J. Ruehl.

Το «Βασίλειο του βρώμικου χρήματος»

Εξαιτίας των αντιδράσεων που κατά καιρούς έχουν προκαλέσει αποκαλύψεις για τους offshore παραδείσους – αποκαλύψεις που συχνά οφείλονται σε εσωτερικές συγκρούσεις αντιτιθέμενων μεγάλων συμφερόντων – ακόμα και η Βρετανία αναγκάστηκε να διεξάγει «έρευνες».

Το 2022, γράφουν οι Asia Times, έρευνα κατά της διαφθοράς στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, υπό τον πρώην δικαστή εφετών, Gary Hickinbottom, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «σχεδόν παντού, οι αρχές χρηστής διακυβέρνησης, η διαφάνεια, η λογοδοσία και το κράτος δικαίου αγνοούνται». Εισηγήθηκε, δε, τη διάλυση της εκεί τοπικής κυβέρνησης.

Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Andrew Mitchell, το 2024 

προειδοποίησε ότι σχεδόν το 40% του «βρώμικου χρήματος» παγκοσμίως 

διέρχεται από το City του Λονδίνου και τα βρετανικά υπερπόντια εδάφη.

Ως γνωστόν, κατά καιρούς έχουν «υποκλαπεί» και στη συνέχεια δοθεί στη δημοσιότητα συγκλονιστικά στοιχεία για τους φορολογικούς παραδείσους. Οπως τα Panama Pappers, κ.ο.κ. Ακόμα και οι ΗΠΑ, ίσως για τα μάτια του κόσμου, αντέδρασαν και το 2022 η Υπηρεσία Δίωξης Ναρκωτικών (DEA) συνέλαβε στο Μαϊάμι τον «πρωθυπουργό» των βρετανικών Παρθένων Νήσων, Andrew Fahie, με την κατηγορία της νομιμοποίησης εσόδων και εισαγωγής κοκαΐνης στις ΗΠΑ για λογαριασμό του καρτέλ της Σιναλόα.

Βέβαια, υπογραμμίζει ο J. Ruehl, παρά τον ανταγωνισμό τους, τα συστήματα Βρετανίας – ΗΠΑ είναι βαθιά διασυνδεδεμένα μεταξύ τους. «Οι ΗΠΑ σε μεγάλο βαθμό «ανέχονται» αυτή την κατάσταση», αναφέρει. Και προσθέτει: «Πόσο μάλλον, αφού πρόκειται για στενό σύμμαχο, ο οποίος παρέχει μια αξιόπιστη βάση για τους Αμερικανούς επενδυτές, και στους πολύ εύπορους και τις εταιρείες να «παρκάρουν» εκεί κεφάλαια και να τα αξιοποιούν. Αντίθετα με τους Ομοσπονδιακούς περιορισμούς επί αμερικανικού εδάφους, στα βρετανικής δικαιοδοσίας εδάφη υπάρχουν άλλοι εταιρικοί και φορολογικοί κανόνες, καθώς και ελάχιστη εποπτεία».

Επιπλέον, τα Κέιμαν βρίσκονται στο επίκεντρο των αγορών κεφαλαίων της Κίνας και των ΗΠΑ. Λόγω περιορισμών στην ξένη ιδιοκτησία στην Κίνα, πολλές κινεζικές εταιρείες λειτουργούν στο εξωτερικό μέσω εταιρειών holding στα Κέιμαν, με δομές VIE (variable interest entity). Σε αυτές περιλαμβάνεται η Alibaba, της οποίας η τελική μητρική είναι στα Κέιμαν.

Νήσοι Κέιμαν: Ποιος κατέχει πραγματικά το αμερικανικό χρέος

Το βρετανικό προτεκτοράτο που αθόρυβα κατέχει περισσότερα αμερικανικά ομόλογα από την Κίνα, τα νησιά Κέιμαν, βρίσκονται στο επίκεντρο ενός μυστικού βρετανικού χρηματοοικονομικού δικτύου που διαχειρίζεται τρισεκατομμύρια.

Η Κίνα, που ήταν ο μεγαλύτερος κάτοχος αμερικανικού κρατικού χρέους μέχρι το 2019, έχει μειώσει τα χαρτοφυλάκιά της στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008, λόγω γεωπολιτικών ανησυχιών, εσωτερικών οικονομικών πιέσεων και νέων οικονομικών κανόνων διεθνώς.

Τα Νησιά Κέιμαν, λοιπόν, έγιναν ο απρόσμενος «αντικαταστάτης» της. Το 2025, εκεί είχαν «παρκάρει» 427 δισ. δολάρια σε ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου (US Treasuries). Κάτι τους έδιδε την όγδοη θέση μεταξύ των ξένων κατόχων των συγκεκριμένων ομολόγων.

Το 2025, ωστόσο, η Fed σε έκθεσή της ανέφερε ότι μέχρι το τέλος του 2024 

εκεί υπήρχε 1,4 τρισ. δολάρια. Κατά άλλες εκτιμήσεις, είναι 1,85 τρισ. Αυτά  

τα στοιχεία δείχνουν ότι τα Κέιμαν είναι ο μεγαλύτερος ξένος κάτοχος 

αμερικανικού χρέους.

Τα hedge funds

Οι κύριοι αγοραστές του είναι τα hedgefunds. Μετά την υϊοθέτηση του νόμου για τα Αμοιβαία Κεφάλαια, το 1993, στη δεκαετία του 1990 τα hedge funds «άνθισαν», και πλειάδα εξ’ αυτών ιδρύθηκε στα Κέιμαν. Βασικά κίνητρα η … ευελιξία και η χαμηλή φορολογία. Σήμερα, στα Κέιμαν βρίσκονται τα τρία τέταρτα των offshore hedge funds παγκοσμίως.

Πολλά εξ’ αυτών ασχολούνται με τα λεγόμενα «basis trades», ένα άκρως κερδοσκοπικό «παιχνίδι». Το φαινόμενο έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις και διακατέχεται από τόσο μεγάλη αδιαφάνεια, που προκάλεσε τις έρευνες της Fed.

Στο τέλος του 2023, ήταν εγγεγραμμένα στα Κέιμαν επενδυτικά funds με 

κεφάλαια πάνω από 8 τρισ. δολάρια. Κι’ αυτό σε ένα έδαφος με πληθυσμό 

κάτω των 80.000.

Κρίκοι μιας ενιαίας αλυσίδας με κέντρο το City

Τα Νησιά Κέιμαν αποτελούν τμήμα του ευρύτερου βρετανικού χρηματο-οικονομικού δικτύου. Το σύστημα συνδέεται στενά με το χρηματο-οικονομικό κέντρο, City του Λονδίνου, μια συνοικία σχεδόν 2000 ετών, όπου βρίσκονται κορυφαίες Τράπεζες, νομικές εταιρείες, ασφαλιστικές και παρόχοι υπηρεσιών. Φορείς με έδρα το Λονδίνο είναι που σχεδιάζουν και διαχειρίζονται τις offshore δομές, αντλώντας σημαντικές αμοιβές και διοχετεύοντας κεφάλαια μέσω του ευρύτερου συστήματος της βρετανικής πρωτεύουσας. Ετσι η πόλη ανταγωνίζεται τη Wall Street και άλλα κέντρα.

Τα Κέιμαν, όμως, αν και η βρετανική offshore κορωνίδα, δεν είναι τα μοναδικά. Στην Καραϊβική, τα Βρετανικά Παρθένα Νησιά είναι ένα ακόμα σημαντικό κέντρο σύστασης εταιρειών. Με περίπου 400.000 εταιρείες, πολλές από αυτές «εταιρείες – κελύφη» αγνώστων ιδιοκτητών, τα νησιά ξεπερνούν ακόμα και τα Κέιμαν. Αυτές στην κατοχή τους περίπου 1,5 τρισ. δολάρια.

Το 2016, τα Panama Papers (σ.σ. τα οποία περιελάμβαναν και πάμπολλα ελληνικά ονόματα), με στοιχεία που «αντλήθηκαν» (!) από τη δικηγορική εταιρεία, Mossack Fonseca, αποκάλυψαν ότι εκεί υπήρχε ένα μεγάλο μέρος των εταιρειών – κελυφών. Πολιτικών, ολιγαρχών, διασημοτήτων και εγκληματιών. Ελέχθη ότι η Mossack Fonseca αγνοούσε τους ιδιοκτήτες του 75% των offshore εταιρειών.

Το ίδιο και με τα Paradise Papers, που «αντλήθηκαν» από τη δικηγορική εταιρεία Appleby στις βρετανικές Βερμούδες. Τα νησιά είναι παγκόσμιο κέντρο των μεγαλύτερων ασφαλιστών καταστροφών και αντασφαλιστών. Αυτοί ποντάρουν και κερδοσκοπούν σε κινδύνους, από τυφώνες μέχρι χρηματοοικονομικά σοκ, κ.λ.π..

Αλλα νησιά – «κτήματα του Στέμματος», ιδιαίτερα τα Jersey, Guernsey και IsleofMan, σε στενή επαφή με το City του Λονδίνου, ειδικεύονται στη διαχείριση πλούτου για Ευρωπαίους και άλλους διεθνείς πελάτες. Ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός τους δεν σημαίνει ότι όλα τα κεφάλαια είναι ευρωπαϊκά. Συχνά λειτουργούν ως «πύλες», διοχετεύοντας πλούτο από όλο τον κόσμο σε «επενδυτικά οχήματα» που επενδύουν στη συνέχεια στην Ευρώπη.

Το 2019, οι αρχές του Jersey ανακοίνωσαν τη δέσμευση άνω των 267 εκατ. δολαρίων από πρόσωπα συνδεδεμένα με τον πρώην Νιγηριανό δικτάτορα, Sani Abacha, σε λογαριασμό της εταιρείας – κέλυφους, Doraville Properties Corporation.

Στα Guernsey και Isle of Man, στην αρχή του 2026, οι ρυθμιστικές Αρχές επέβαλαν πρόστιμα ρεκόρ, επειδή δεν παρακολουθούνταν σωστά υψηλού κινδύνου πελάτες για πάνω από μια δεκαετία, πολλοί με σχέση με τη Νότια και Κεντρική Αμερική.

To Isle of Man, επίσης, έχει οικοδομήσει έναν από τους μεγαλύτερους μηχανισμούς αδειοδότησης online τυχερών παιχνιδιών. Οι ρυθμιστικές Αρχές έχουν εκφράσει την ανησυχία τους γι’ αυτό. Κάνουν λόγο για κίνδυνο ξεπλύματος χρήματος, προειδοποιώντας ότι εγκληματικές οργανώσεις, ιδίως από τη Νοτιοανατολική Ασία, εκμεταλλεύονται την κατάσταση.

Φοροαποφυγή και «παρκάρισμα» πλούτου από το 1960

Τα Κέιμαν διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διεθνή χρηματοοικονομική σκηνή από τη δεκαετία του 1960, λειτουργώντας ως κέντρο φοροαποφυγής και «παρκαρίσματος» πλούτου.

Με πάνω από 120.000 εταιρείες το 2025, συμπεριλαμβανομένων χιλιάδων στο πενταώροφο Ugland House, τα hedge funds είναι μόνο ένας από πολλούς «πυλώνες» δραστηριοτήτων στα Κέιμαν. Η μητρική της, Theleme Partners LLP, ένα hedge fund συνδεδεμένο με τον πρώην Βρετανό πρωθυπουργό, Rishi Sunak, «δηλώνει ως διεύθυνση το διαβόητο Ugland House. Αυτό το μικρό γραφείο είναι η έδρα περίπου 40.000 νομικών οντοτήτων», ανέφερε το Good Law Project.

Το 2022, η χρεοκοπία του ανταλλακτήριου κρυπτονομισμάτων (cryptocurrency), FTX, αποκάλυψε χαμένα κεφάλαια πελατών ύψους δισεκατομμυρίων και εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες απάτες της δεκαετίας. Δικογραφίες έδειξαν ότι πάνω από το ένα πέμπτο των εγγεγραμμένων λογαριασμών πελατών προερχόταν από τα Νησιά Κέιμαν. Κάτι που δείχνει πόσο εύκολα δημιουργούνται νέες και ριψοκίνδυνες δραστηριότητες.

Τα Κέιμαν παίζουν κεντρικό ρόλο και στο «σκιώδες τραπεζικό σύστημα» (Shadow banking). Μετά την κρίση του 2008, αφού οι Τράπεζες περιόρισαν τις χορηγήσεις δανείων, εκτοξεύθηκαν τα μη τραπεζικά δάνεια. Πολλά από αυτά προέρχονται από τα Κέιμαν. Οπως το Blackstone’s iCapital Offshore Access Fund SPC.

Τα Κέιμαν επίσης, το 2020–2021, βρέθηκαν στο επίκεντρο της έκρηξης των SPACs (special purpose acquisition companies), που αντλούσαν κεφάλαια μέσω IPO ( initial public offering). Πάνω από 100 δισ. δολάρια που αντλήθηκαν το 2021, τα μισά ήταν εταιρειών στα Κέιμαν.

Τέλος, κυρίως ευρωπαϊκές Τράπεζες που διαπραγματεύονται δολάρια εκτός ΗΠΑ, τα ονομαζόμενα «Ευρωδολάρια», μπορούσαν να δανείζουν, αποφεύγοντας τους αμερικανικούς κανονισμούς και τους ελέγχους. Καθώς η αγορά μεγάλωνε, τα Κέιμαν έγιναν κέντρο φύλαξης και χρήσης «Ευρωδολαρίων».

ΠΗΓΗ