ΗΠΑ και Ισραήλ έχασαν τον πόλεμο. Προετοιμαστείτε για την ύφεση
της Αν Πέτιφορ*
Δίστασα πολύ να γράψω για αυτόν τον πόλεμο. Μέχρι σήμερα.
Τώρα, η ομίχλη του πολέμου έχει πια διαλυθεί. Η απόφαση του Τραμπ να επιβάλει αποκλεισμό στη ναυσιπλοΐα που εξέρχεται από τον Περσικό Κόλπο αποτελεί συνειδητή πράξη οικονομικού σαμποτάζ εις βάρος της παγκόσμιας οικονομίας. Πρόκειται για μια πράξη εκδίκησης απέναντι στις δικές του στρατηγικές και στρατιωτικές ήττες, αλλά και στις ήττες του Ισραήλ.
Ήττες που ακόμη και η συντακτική επιτροπή της Wall Street Journal αναγκάζεται να αναγνωρίσει.
Έξι εβδομάδες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, και λίγες μόλις ημέρες μετά τη σφαγή εκατοντάδων αμάχων στον Λίβανο από το Ισραήλ κατά παράβαση της εκεχειρίας, οι ηττημένες πλευρές πυροδοτούν τώρα μια οικονομική πυρκαγιά που θα εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι συνέπειες θα είναι παγκόσμια ύφεση, αχρείαστος πληθωρισμός, αθετήσεις πληρωμών, χρεοκοπίες, ανεργία και ανθρώπινες απώλειες για πολλά χρόνια.
Η ενέργεια αυτή θα έχει μικρή μόνο επίδραση στο Ιράν, αλλά συνιστά ευθεία επίθεση κατά της Κίνας και άλλων οικονομιών της Ανατολικής Ασίας που εξαρτώνται από το ιρανικό πετρέλαιο. Κατά συνέπεια, απειλεί να διευρύνει ακόμη περισσότερο τον πόλεμο και να εμπλέξει κράτη που μέχρι τώρα επέλεγαν την ουδετερότητα.
Τον Μάρτιο είχα θέσει το ερώτημα: θα επεκταθεί ο πόλεμος κατά του Ιράν, που διεξάγεται υπό την ηγεσία του Ισραήλ, από περιφερειακή σύγκρουση σε παγκόσμια αναμέτρηση; Από τη σημερινή σκοπιά, η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη εξασφαλίσει ότι κάθε οικονομία του πλανήτη θα υποστεί τις συνέπειες αυτού του απερίσκεπτου και παράνομου πολέμου.
Πρόκειται για έναν πόλεμο που χρηματοδοτείται και συντηρείται από τις αμερικανικές αγορές μετοχών και ομολόγων, οι οποίες διογκώθηκαν από τους δισεκατομμυριούχους της Σίλικον Βάλεϊ και τη φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης. Με άλλα λόγια, χωρίς τη στήριξη που παρέχουν στην αμερικανική οικονομία οι τεχνολογικοί ολιγάρχες της Σίλικον Βάλεϊ, η απόφαση του Τραμπ να υποταχθεί στις πολεμικές επιδιώξεις του Νετανιάχου και της Μοσάντ πιθανότατα θα είχε περιοριστεί από τις αγορές και τους επενδυτές. Αντί γι’ αυτό, οι αγορές προσέφεραν κάλυψη στους επικίνδυνους πολεμοκάπηλους της κυβέρνησής του.
Για πόσο ακόμη, όμως;
Ο πόλεμος και το Ισραήλ
Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου δέχεται σφοδρή κριτική από ακραίους σιωνιστές υποστηρικτές του, επειδή αποδέχθηκε τη συνθηκολόγηση του Τραμπ στους δέκα όρους του Ιράν και τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Η εκεχειρία ήταν ουσιαστικά πράξη υποχώρησης απέναντι στο Ιράν και παραδοχή αποτυχίας από την πλευρά του Τραμπ. Το γνωρίζουμε, γιατί το είπε ο ίδιος.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι και το Ισραήλ συμφώνησε στην εκεχειρία. Καθώς ο Τραμπ ανέστειλε τα σχέδια κλιμάκωσης των επιθέσεων σε όλο το Ιράν, δήλωσε ότι έλαβε από την Τεχεράνη μια πρόταση δέκα σημείων, η οποία αποτελούσε «μια λειτουργική βάση διαπραγμάτευσης».
Αποδεχόμενος την πρόταση αυτή και εγκαταλείποντας το αμερικανικό σχέδιο των δεκαπέντε σημείων, ο Τραμπ – και κατ’ επέκταση ο Νετανιάχου – αποδέχθηκαν την ήττα. Όπως έγραψαν οι New York Times στις 7 Απριλίου 2026, ο πρόεδρος παραδέχθηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εργαστούν για την οριστικοποίηση συμφωνίας με το Ιράν.
Στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου κατηγορείται ότι εγκατέλειψε τον πόλεμο χωρίς να πετύχει τον διακηρυγμένο στόχο της αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν – έναν στόχο που η CIA είχε χαρακτηρίσει «φαρσικό».
Η οργή των εξτρεμιστών ακολούθησε με νέα αιματοχυσία. Σύμφωνα με τους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, αμέσως μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας το Ισραήλ εξαπέλυσε την επίθεση που ονόμασε «Επιχείρηση Αιώνιο Σκοτάδι», πλήττοντας -όπως ισχυρίστηκε- κέντρα διοίκησης της Χεζμπολάχ. Στην πράξη, χτυπήθηκαν πολυκατοικίες και σκοτώθηκαν εκατοντάδες άνθρωποι. Μέσα σε λιγότερο από δέκα λεπτά, εκατό στόχοι επλήγησαν στη Βηρυτό, στην κοιλάδα Μπεκάα και στον νότιο Λίβανο.
Στο μεταξύ, όπως σημείωσε ο Ντέιβιντ Χερστ, αρχισυντάκτης του Middle East Eye, η Τεχεράνη έχει εδραιώσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, έχει ενώσει μεγάλο μέρος του αραβικού κόσμου γύρω της και έχει συντρίψει τα όνειρα του Νετανιάχου για περιφερειακή κυριαρχία. Το Ιράν αποδείχθηκε πολύ πιο ανθεκτικό απ’ όσο υπολόγιζε η ισραηλινή ηγεσία.
Το χειρότερο για τον Τραμπ είναι ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν παραμένει όρθια, παρά τους χιλιάδες αεροπορικούς βομβαρδισμούς.
Ειρωνικά, η πολιτική κληρονομιά του Νετανιάχου ίσως αποδειχθεί η βαθιά ρήξη στις σχέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ. Σύμφωνα με το Pew Research Center, το 60% των Αμερικανών ενηλίκων έχει πλέον αρνητική γνώμη για το Ισραήλ, έναντι 53% έναν χρόνο πριν.
Ο πόλεμος και οι ΗΠΑ
Για να μη χαθούν αυτά τα γεγονότα μέσα στον καθημερινό θόρυβο, πρέπει να καταγραφεί η κλίμακα της πολιτικής παραφροσύνης και της ανευθυνότητας που χαρακτήρισε τις δηλώσεις και τις αποφάσεις του Τραμπ.
Ακολούθησαν δηλώσεις που ισοδυναμούν με δημόσια πρόθεση για εγκλήματα πολέμου: απειλές περί «εξάλειψης» ενός ολόκληρου πολιτισμού 93 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Στις 13 Μαρτίου 2026, ο Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε επίσης:
«Θα συνεχίσουμε να πιέζουμε. Θα συνεχίσουμε να προελαύνουμε. Χωρίς έλεος, χωρίς οίκτο για τους εχθρούς μας.»
Η ρητορική αυτή δεν είναι απλώς κυνική. Είναι επικίνδυνη.
Το κόστος αυτού του πολέμου δεν περνά απαρατήρητο από τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Δημοσκοπήσεις καταγράφουν υψηλά ποσοστά αποδοκιμασίας του Τραμπ, που φτάνουν έως και το 64% σε έρευνα του CNN. Και δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί: αυξάνονται οι τιμές της βενζίνης, του ντίζελ, των λιπασμάτων και διαγράφεται ο κίνδυνος ακριβότερων τροφίμων τους επόμενους μήνες.
Ο πόλεμος και το Ιράν
Η στρατιωτική και πολιτική αποτυχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει ως αποτέλεσμα το Ιράν να κρατά πλέον ισχυρά οικονομικά και γεωπολιτικά χαρτιά. Ανάμεσά τους είναι τα Στενά του Ορμούζ, το πέρασμα του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ που μπορούν να επηρεάσουν οι Χούθι στην Υεμένη, κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή, αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο και η ευαλωτότητα του αμερικανικού στόλου.
Απέναντι σε αυτά, η Ουάσιγκτον και ο σύμμαχός της διαθέτουν κυρίως αποκλεισμούς και βομβαρδισμούς.
Ο πόλεμος και η Κίνα
Η Κίνα δεν εντυπωσιάστηκε από τις αμερικανικές απειλές περί καταστροφής του ιρανικού πολιτισμού. Έτσι, στις 7 Απριλίου, μαζί με τη Ρωσία άσκησε βέτο σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας που προωθούσε το Μπαχρέιν.
Η κινεζική αποστολή στον ΟΗΕ ξεκαθάρισε ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας οφείλει να υπηρετεί την αποκλιμάκωση και όχι να παρέχει νομική κάλυψη σε μη εξουσιοδοτημένες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το οικονομικό αποτέλεσμα
Δεν μπορεί παρά να είναι ζοφερό.
Ο κόσμος βρίσκεται ήδη μπροστά σε μια σοβαρή διεθνή κρίση. Ελλείψεις και άνοδος τιμών πλήττουν πετρέλαιο, ντίζελ, καύσιμα αεροσκαφών, βενζίνη, υγροποιημένο φυσικό αέριο και λιπάσματα — δηλαδή βασικές εισροές της παγκόσμιας οικονομίας.
Εκατομμύρια άνθρωποι σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος στην Αφρική, την Ινδία και τη Λατινική Αμερική θα πληγούν ιδιαίτερα σκληρά.
Η Wall Street Journal αναφέρει ότι το πετρελαϊκό σοκ εξαπλώνεται ήδη στην Ασία, αναγκάζοντας εργοστάσια να περιορίζουν την παραγωγή και αεροπορικές εταιρείες να μειώνουν πτήσεις.
Είναι κρίσιμο να θυμόμαστε ότι η παγκοσμιοποιημένη οικονομία στηρίζεται σε αλυσίδες εφοδιασμού «just in time», σχεδιασμένες για μέγιστη αποδοτικότητα και όχι για ανθεκτικότητα σε κρίσεις ή πολέμους.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν το προνόμιο του παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος. Όμως ο πόλεμος αυτός και η ανικανότητα της ηγεσίας τους διαβρώνουν την εμπιστοσύνη στο δολάριο. Ήδη το Ιράν ζητά πληρωμές σε κινεζικά γουάν, ενώ οι συνομιλίες μεταξύ Κίνας και Σαουδικής Αραβίας για τιμολόγηση πετρελαίου σε γουάν επιταχύνονται.
Όπως η βρετανική αποτυχία στην Καλλίπολη το 1915–16 έπληξε το κύρος της Βρετανίας και σηματοδότησε την αρχή του τέλους της στερλίνας, έτσι και αυτός ο πόλεμος ενδέχεται να διαβρώσει σταδιακά τη διεθνή θέση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στο μεταξύ, το μόνο που μπορούν να κάνουν οι πολίτες του κόσμου είναι να αγνοήσουν την μπλόφα του αποκλεισμού και να προετοιμαστούν για μια παρατεταμένη παγκόσμια ύφεση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου