Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα λειψυδρία. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα λειψυδρία. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

13 Νοεμβρίου 2026

Ικαρία: Νίκη για τους Ικαριώτες! Τέλος στις 110 ανεμογεννήτριες του Μυτιληναίου στην κορυφογραμμή του νησιού!

🌿 ΙΚΑΡΙΑ: Τέλος στις 110 ανεμογεννήτριες του Μυτιληναίου!

✊
Όταν οι τοπικές κοινωνίες αντιστέκονται, μπορούν να ανατρέψουν ακόμη και τους πιο μεγάλους ενεργειακούς σχεδιασμούς!

Μετά από πολλά χρόνια επίμονου αγώνα, η Επιτροπή Φορέων κατά των ΒΑΠΕ στην Ικαρία ανακοινώνει μια σημαντική εξέλιξη: η άδεια παραγωγής για το γιγαντιαίο αιολικό έργο των 110 ανεμογεννητριών του Ομίλου Μυτιληναίου, συνολικής ισχύος 330 MW, που σχεδιαζόταν στην κορυφογραμμή του νησιού, έπαψε πλέον να ισχύει!

Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας πολύχρονης προσπάθειας των τοπικών φορέων, των κατοίκων και της αυτοδιοίκησης που έδωσαν τη μάχη σε τεχνικό, νομικό και κοινωνικό επίπεδο.

Και ο αγώνας συνεχίζεται στην πράξη. Σε μια ακόμη χαρακτηριστική περίπτωση, η Δημοτική Αρχή, μαζί με δημοτικούς συμβούλους και κατοίκους, εμπόδισε πριν δύο ημέρες την είσοδο συνεργείου της εταιρείας «Αιγαιοηλεκτρική» στην περιοχή Φυρήν Άσπα, όπου επρόκειτο να ξεκινήσουν εργασίες εκσκαφών για την εγκατάσταση ανεμογεννήτριας
. Το Δημοτικό Συμβούλιο είχε απορρίψει ομόφωνα το σχετικό αίτημα της εταιρείας, ενώ ο Δήμος προχώρησε και σε νομικές ενέργειες, με εξώδικο, ασφαλιστικά μέτρα και αίτημα ανάκλησης αδειών. Το συνεργείο τελικά αποχώρησε (σ.σ. διαβάστε σχετικά: Η Δημοτική Αρχή της Ικαρίας μαζί με κατοίκους του νησιού , εμπόδισαν την εγκατάσταση ανεμογεννήτριας).

📢 Η Ικαρία στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα: ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΔΙΑΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ!

Εκεί όπου οι κοινωνίες ενημερώνονται, οργανώνονται, διεκδικούν και αντιστέκονται συλλογικά, μπορούν να αποτρέψουν καταστροφικά σχέδια για το φυσικό περιβάλλον, τον τόπο τους και την ίδια τους τη ζωή.

Οι ανεμογεννήτριες δεν εγκαθίστανται απλώς επειδή κάποια εταιρεία εξασφάλισε μια άδεια. Οι κάτοικοι έχουν λόγο για το μέλλον του τόπου τους. Η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, η συλλογική δράση, η επιμονή και η νομική διεκδίκηση μπορούν να φέρουν αποτελέσματα.

✊ Οι νίκες αυτές δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά. Είναι παραδείγματα που δείχνουν ότι ο συλλογικός αγώνας μπορεί να έχει αποτέλεσμα.

Η εικόνα είναι από την προχθεσινή κινητοποίηση.

#ικαρια #savegreekmountains
 
- ΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ με το δελτίο Τύπου της Επιτροπής Φορέων κατά των ΒΑΠΕ από την Ικαριακή Ραδιοφωνία: 

Ικαρία: Έπαψε να ισχύει η άδεια για 110 ανεμογεννήτριες στην κορυφογραμμή του νησιού

Μια σημαντική εξέλιξη στον πολυετή αγώνα κατά της εγκατάστασης μεγάλων αιολικών πάρκων στην Ικαρία γνωστοποιεί η Επιτροπή Φορέων κατά των Βιομηχανικών Αιολικών Πάρκων (ΒΑΠΕ), καθώς η άδεια παραγωγής για το σχεδιαζόμενο έργο των 110 ανεμογεννητριών, συνολικής ισχύος 330 MW, έχει πλέον παύσει να ισχύει.

Σύμφωνα με δελτίο Τύπου που εξέδωσε σήμερα η Επιτροπή Φορέων, η εξέλιξη αυτή έρχεται έπειτα από περίπου πέντε χρόνια συντονισμένων ενεργειών τοπικών φορέων, συλλογικοτήτων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο την ακύρωση της άδειας για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην κορυφογραμμή της Ικαρίας.

Πρόκειται για το έργο που προέβλεπε την εγκατάσταση 110 ανεμογεννητριών συνολικής ισχύος 330 MW, για το οποίο είχαν εκδοθεί η υπ’ αριθμ. 0875/2011 άδεια παραγωγής και η υπ’ αριθμ. 0542/2021 βεβαίωση παραγωγού ειδικού έργου.

Όπως αναφέρει η Επιτροπή, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), με την υπ’ αριθμ. ΑΔ-02684 απόφαση της 18ης Σεπτεμβρίου 2026, προχώρησε στην αυτοδίκαιη παύση της άδειας παραγωγής.

Η συγκεκριμένη μεταβολή αποτυπώνεται και στον Γεωπληροφοριακό Χάρτη της ΡΑΑΕΥ, όπου για το έργο της εταιρείας «ΙΚΑΡΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Μ.Α.Ε.» εμφανίζεται ως κατάσταση η ένδειξη «ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΗ ΠΑΥΣΗ».

Μια πολυετής προσπάθεια των φορέων της Ικαρίας

Η Επιτροπή χαρακτηρίζει την προσπάθεια που προηγήθηκε πολύχρονη, επίπονη και πολυδιάστατη, επισημαίνοντας ότι περιλάμβανε τεχνικές και νομικές παρεμβάσεις, αλλά και κινητοποιήσεις σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.

31 Οκτωβρίου 2026

Σέριφος: Ομόφωνο «ΟΧΙ» σε νέο ξενοδοχείο 5 αστέρων

 

🌊 ΣΕΡΙΦΟΣ: ΟΜΟΦΩΝΟ «ΟΧΙ» ΣΕ ΝΕΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ 5 ΑΣΤΕΡΩΝ

Ένα ακόμη παράδειγμα των πιέσεων που δέχονται τα νησιά των Κυκλάδων από την ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη έρχεται από τη Σέριφο.

Η Δημοτική Επιτροπή Σερίφου αποφάσισε ομόφωνα, στις 4 Οκτωβρίου 2026, να μη χορηγήσει σύμφωνη γνώμη για την κατασκευή νέου ξενοδοχείου πέντε αστέρων, δυναμικότητας 94 κλινών, στη θέση «Μουριά» του νησιού. 
 
Η αρνητική γνωμοδότηση βασίζεται σε τέσσερις σοβαρούς λόγους:

🔴 Η Δημοτική Επιτροπή επισημαίνει την ύπαρξη πισινών που χαρακτηρίζει παράνομες.

🔴 Η δυναμικότητα των 94 κλινών θεωρείται δυσανάλογη σε σχέση με την κλίμακα και τα χαρακτηριστικά ενός μικρού νησιού όπως η Σέριφος.

🔴 Σε ένα νησί που αντιμετωπίζει προβλήματα επάρκειας νερού, μια νέα ξενοδοχειακή μονάδα υψηλής κατηγορίας συνεπάγεται πρόσθετες ανάγκες υδροδότησης, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο, όταν η ζήτηση κορυφώνεται και οι διαθέσιμοι υδατικοί πόροι βρίσκονται υπό πίεση.

🔴 Η σχεδιαζόμενη επένδυση χωροθετείται εντός περιοχής του ευρωπαϊκού δικτύου προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, εγείροντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στο κυκλαδίτικο τοπίο.

⚠️ Η ομόφωνη αρνητική γνωμοδότηση του Δήμου είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί για να σταματήσει την επένδυση.

Σύμφωνα με την ελληνική νομολογία, οι γνωμοδοτήσεις των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης στο πλαίσιο περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων δεν είναι δεσμευτικές για την αδειοδοτούσα αρχή. Επομένως, η αρμόδια υπηρεσία μπορεί να προχωρήσει στην αδειοδότηση ακόμη και χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Δήμου.

📢 Η δημόσια διαβούλευση για το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη και ολοκληρώνεται στις 11 Νοεμβρίου 2026.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι μέχρι στιγμής δεν έχει κατατεθεί καμία αντίρρηση στη δημόσια διαβούλευση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου. Η προστασία των νησιών δεν μπορεί να εξαντλείται σε αρνητικές αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων και επιτροπών. Χρειάζεται ουσιαστική συμμετοχή των κατοίκων, τεκμηριωμένες παρεμβάσεις με επιχειρήματα στις δημόσιες διαβουλεύσεις και ενεργή υπεράσπιση των φυσικών οικοσυστημάτων.

🔗 Σύνδεσμος για τη διαβούλευση, ΕΔΩ
 
⏳ Προθεσμία υποβολής αντιρρήσεων: 11/11/2026.

#σεριφος #υπερδομηση
 

27 Οκτωβρίου 2026

Data centers: Ποιος πληρώνει το λογαριασμό; - Γράφει ο Αντώνης Μαυρόπουλος*

Data centers: Ποιος πληρώνει το λογαριασμό;

Data centers: Ποιος πληρώνει το λογαριασμό;

 
Αντώνης Μαυρόπουλος*
 
Το πρόβλημα δεν είναι το όποιο data center από μόνο του, αλλά σε ποιο περιβάλλον έρχεται να προστεθεί και εάν η γη, το ρεύμα και το νερό που θα δεσμεύσει θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για άλλες κοινωνικές ανάγκες.

Τι συμβαίνει άραγε με τα data centers και υπάρχουν μαζικές αντιδράσεις εναντίον τους, αντιδράσεις που ξεκινώντας από τις ΗΠΑ δημιουργούν νέα πολιτικά δεδομένα; Και τι είδους «ανάπτυξη» φέρνουν στους τόπους όπου εγκαθίστανται; Πάμε να το δούμε, απαντώντας σε μερικά βασικά ερωτήματα και ξεκινώντας από το τι είναι τα data centers.

Τα data centers είναι βιομηχανικές μονάδες που τροφοδοτούνται με δεδομένα, ενέργεια και νερό και παράγουν προϊόντα του ψηφιακού κόσμου. Είναι γεμάτα servers, συστήματα ψύξης, υποσταθμούς και εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ, περιφρουρούνται όλο το 24ωρο και ελέγχονται από μια χούφτα εταιρείες. Η πρακτική μέχρι σήμερα δείχνει ότι οι τοπικές κοινωνίες βάζουν τη γη, την ενέργεια, τα δίκτυα, το νερό και τους δρόμους. Ο επενδυτής παίρνει την υπολογιστική ισχύ, τους πελάτες, τα δεδομένα και τα κέρδη. Για το τι παίρνουν οι τοπικές κοινωνίες και η χώρα θα επανέλθουμε.

Γιατί έχουμε έκρηξη επενδύσεων;

Data centers υπήρχαν και πριν, χάρη σε αυτά είχαμε όλες τις εφαρμογές του Διαδικτύου. Η τεχνητή νοημοσύνη όμως προϋποθέτει μαζική επεξεργασία πληροφοριών σε αδιανόητη μέχρι πρόσφατα κλίμακα, και αυτό δημιουργεί μια παγκόσμια υστερία για επενδύσεις τρισεκατομμυρίων δολαρίων ως το 2035. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη χρήσιμες εφαρμογές, στην ιατρική, στην επιστήμη ή στη διαχείριση πόρων, ωστόσο είναι η φρενίτιδα για τη λεγόμενη Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη που δικαιολογεί τέτοιας κλίμακας επενδύσεις, με αποτελέσματα δυσανάλογα μικρά σε σχέση με το κόστος τους, στο όνομα μιας τεχνολογικής πανάκειας που θα έρχεται πάντα «δέκα χρόνια αργότερα».

Οι παραδοσιακοί ευρωπαϊκοί κόμβοι επενδύσεων είναι πλέον κορεσμένοι και οι επενδυτές στρέφονται στη ΝΑ Ευρώπη, ενώ η ΕΕ σχεδιάζει να τριπλασιάσει τη δυναμικότητα των data centers μέσα σε πέντε έως επτά χρόνια.

Η μελέτη της PwC για λογαριασμό της κυβέρνησης κατέγραψε, για την περίοδο 2024-2025, επενδυτικό ενδιαφέρον για νέα data centers με εικοσαπλάσια ισχύ σε σχέση με όσα λειτουργούν σήμερα. Την άνοιξη του 2026 εκκρεμούσαν 35 αιτήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο, το 65% εξ αυτών στην Αττική, η οποία, μαζί με την Κρήτη και την Πελοπόννησο, συγκαταλέγεται στις περιοχές με την υψηλότερη επενδυτική ελκυστικότητα και ταυτόχρονα τη χαμηλότερη ενεργειακή διαθεσιμότητα.

Γιατί αντιδρούν οι τοπικές κοινωνίες;

Οι επενδυτές αλλά και πολύ συχνά οι κυβερνήσεις απαξιώνουν τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών αποδίδοντας τες στο περίφημο σύνδρομο NIMBY (Not In My Back Yard - όχι στην πίσω αυλή μου), που χρησιμοποιείται για να χαρακτηριστούν οι αντιδρώντες ως πάσχοντες από κάποιο ψυχολογικό σύνδρομο. Πρόκειται για έκφραση που χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει (απολύτως αποτυχημένα) αντιδράσεις σε χωροθετήσεις χώρων ταφής αποβλήτων, οπότε όσοι το χρησιμοποιούν ως βολική εξήγηση οφείλουν τουλάχιστον να προβληματιστούν για το πως γίνεται οι απλοί άνθρωποι να φοβούνται τα data centers όσο και μία χωματερή. Το επιχείρημα αυτό έχει σαν στόχο να κλείνει γρήγορα και εύκολα κάθε συζήτηση αμφισβήτησης της ανάγκης δημιουργίας νέων data centers, με το πρόσχημα ότι οι αντιδράσεις είναι ακατανόητες ή απλά θέμα ψυχολογικών διαθέσεων, ωστόσο στην πράξη χρησιμεύει για να αποφευχθεί κάθε συζήτηση για τις πραγματικές υλικές επιπτώσεις των data centers σε κάθε συγκεκριμένη περιοχή.

Ωστόσο τα δεδομένα αρκετών μελετών και πρόσφατων ερευνών κονιορτοποιούν την απόδοση των αντιδράσεων στο σύνδρομο NIMBY. Το 2013, επιστημονικές έρευνες σε δύο ελληνικές περιπτώσεις αιολικών πάρκων έδειξαν ότι ο σημαντικότερος παράγοντας αντίθεσης ήταν η αίσθηση αδικίας στη διαδικασία χωροθέτησης, μαζί με τους κινδύνους και το κόστος για την τοπική κοινωνία. Το ίδιο δείχνει και πρόσφατη πειραματική έρευνα στη Γερμανία, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications. Ένα data center που ανεβάζει κατά 20% τις τοπικές τιμές ρεύματος χάνει περίπου 20% της αρχικής υποστήριξης, η πίεση στο νερό και η απειλή λειψυδρίας κοστίζει 13%, ενώ ακόμα και 250 νέες θέσεις εργασίας (κάτι μάλλον αδιανόητο για τη μεγάλη πλειοψηφία των data centers στην Ελλάδα) προσθέτουν μόλις 10% στην αποδοχή. Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι δεν ζυγίζουν αν είναι υπέρ ή κατά της ψηφιακής οικονομίας γενικά, υπολογίζουν και εκτιμούν τι σημαίνει το κάθε συγκεκριμένο έργο για τον τόπο τους.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται μία πολύ πρόσφατη και μαζική έρευνα στις ΗΠΑ: το 61% των ερωτηθέντων αντιτίθεται σε νέο data center στην περιοχή του (από 49% λίγους μήνες νωρίτερα), χωρίς ωστόσο να μεταβληθούν οι γενικότερες απόψεις των πολιτών για την τεχνητή νοημοσύνη και την ψηφιακή οικονομία. Κάποιοι κάτοικοι που μίλησαν στην Washington Post το είπαν ξεκάθαρα: δεν είμαστε εναντίον της τεχνητής νοημοσύνης, δεν θέλουμε όμως να πληρώσουμε εμείς το κόστος της.

Ποιες είναι όμως οι επιπτώσεις των data centers;

Με βάση την εξαιρετική σύνοψη του Ινστιτούτου Πόρων του Κόσμου (World Resource Institute), οι χειροπιαστές επιπτώσεις των data centers, που δεν αφορούν το μέλλον αλλά καταγράφονται ήδη εμπειρικά, είναι οι ακόλουθες.

1. Ενέργεια: ένα σύγχρονο data center καταναλώνει ενέργεια σχεδόν όσο 100.000 νοικοκυριά, ορισμένα δε καταναλώνουν έως και 20 φορές περισσότερο. Το 2025 οι Αμερικανοί πλήρωσαν σχεδόν 10% ακριβότερο ρεύμα σε σχέση με το 2024, σε σημαντικό βαθμό λόγω της ζήτησης των νέων data centers. Και η επιβάρυνση είναι σαφώς τοπική: σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, σε περιοχές κοντά σε data centers η χονδρική τιμή του ρεύματος αυξήθηκε έως και 267% σε πέντε χρόνια, ενώ πάνω από το 70% των κόμβων όπου καταγράφηκαν αυξήσεις βρίσκονταν σε απόσταση έως 80 χιλιομέτρων από περιοχές με σημαντική συγκέντρωση data centers. Στην Ιρλανδία, τα data centers κατανάλωσαν το 2025 το 23% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, από μόλις 5% το 2015 – για σύγκριση, το σύνολο των νοικοκυριών κατανάλωσε 28%. Η συνέπεια ήταν άμεση: από το 2021 πάγωσαν ουσιαστικά οι νέες συνδέσεις στο δίκτυο γύρω από το Δουβλίνο, ενώ η πρόβλεψη είναι ότι το μερίδιο των data centers στο ηλεκτρικό ρεύμα θα φτάσει το 31% ως το 2034.Είναι πλέον σαφές ότι στα τοπικά ενεργειακά δίκτυα τα data centers λειτουργούν ανταγωνιστικά με άλλες χρήσεις, κάτι που δυστυχώς δεν μελετάται συστηματικά πριν τις χωροθετήσεις, όπως αποκάλυψε σχετική έρευνα της ομάδας Solomon.

2. Νερό: ένα μεσαίου μεγέθους data center χρειάζεται περίπου 1.100 κυβικά μέτρα νερό την ημέρα. Ένα μεγάλο φτάνει τα 19.000 κυβικά, περίπου όσο καταναλώνει μια μικρή πόλη. Σε παγκόσμια κλίμακα, σχετική μελέτη εκτιμά ότι η ζήτηση νερού για τεχνητή νοημοσύνη θα αντιστοιχεί το 2027 σε 4,2 έως 6,6 δισ. κυβικά μέτρα, περισσότερο από τη συνολική ετήσια άντληση τεσσάρων έως έξι χωρών σαν τη Δανία. ΗΠΑ, τα δύο τρίτα όσων data centers χτίστηκαν ή σχεδιάζονται μετά το 2022 βρίσκονται σε περιοχές με λειψυδρία. Αν σας ενδιαφέρει πως εξηγείται αυτό το παράδοξο, δείτε το σημείο 6 που ακολουθεί. Επισημαίνεται ότι το κύριο θέμα δεν είναι το ποσοστό νερού που καταναλώνουν τα data centers σε εθνικό επίπεδο, αλλά το γεγονός ότι σε τοπικό επίπεδο γίνονται ανταγωνιστικά με άλλες χρήσεις νερού. Κάτι τέτοιο επιβεβαιώνεται και από το ότι σε πολλές περιοχές οι περίοικοι βιώνουν σημαντική πτώση πίεσης του δικτύου κατά τις ώρες αιχμής των data centers.

3. Ατμόσφαιρα: οι εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ, που εξασφαλίζουν 24ωρη λειτουργία, εκπέμπουν 200 έως 600 φορές περισσότερα οξείδια του αζώτου από μια μονάδα καύσης φυσικού αερίου. Στη Βιρτζίνια υπολογίστηκε ότι ακόμη και η περιορισμένη χρήση τους μπορεί να κοστίζει περίπου 300 εκατ. δολάρια τον χρόνο σε δημόσια υγεία.

4. Θόρυβος: Ο θόρυβος από τις μεγάλες γεννήτριες πλησιάζει τα 100 ντεσιμπέλ, όσο δηλαδή ένα κομπρεσέρ, αλλά και χωρίς τις γεννήτριες υπάρχουν σοβαρά παράπονα για διαρκή όχληση, ιδιαίτερα σε κοντινά σπίτια.

5. Έδαφος: η μέση έκταση ενός data center έφτασε το 2024 περίπου τα 900 στρέμματα, 144% περισσότερο από ότι ήταν το 2022, και τα μεγαλύτερα συγκροτήματα ξεπερνούν τα 4.000 στρέμματα. Στο Οχάιο, η πρόταση να γίνουν 1.200 στρέμματα αγροτικής γης ζώνη για data center αποσύρθηκε μετά από μαζικές αντιδράσεις.

6. Κοινωνική αδικία: στις ΗΠΑ τα data centers, όπως και οι περισσότερες βιομηχανικές εγκαταστάσεις που προκαλούν όχληση, φτιάχνονται εκεί που οι κάτοικοι έχουν τη λιγότερη δύναμη να αντιδράσουν. Σε ανασκόπηση περίπου 700 data centers, σχεδόν τα μισά βρίσκονταν σε περιοχές με περιβαλλοντική επιβάρυνση αρκετά πάνω από τον μέσο όρο και μεγάλη φτώχεια.

7. Οικονομία: έρευνα σε περισσότερα από 1.200 data centers στις ΗΠΑ έδειξε ότι ακόμη και τα μεγαλύτερα απασχολούν λιγότερους από 150 μόνιμους εργαζόμενους, και κάποια μόλις 25. Οι φοροαπαλλαγές και τα κίνητρα εγκατάστασης απομειώνουν επίσης δραστικά τα όποια τοπικά φορολογικά έσοδα σε σχέση με όσα υπόσχονται αρχικά οι επενδυτές.

18 Σεπτεμβρίου 2026

Χωρίς σχέδιο η Ελλάδα για τα Data Centers -- Αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Solomon (ΕΙΚΟΝΕΣ, ΧΑΡΤΗΣ, ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ & VIDEO)

Χωρίς σχέδιο η Ελλάδα για τα data centers

Το Solomon απέκτησε και εξέτασε την εμπιστευτική μελέτη της PwC για την ανάπτυξη των data centers στην Ελλάδα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οκτώ νέα data centers, συνολικής ισχύος 547,5 MW, είχαν ήδη εξασφαλίσει σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο, ενώ κρίσιμες μελέτες για την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, καθώς και για τις επιπτώσεις στις τιμές του ρεύματος, παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Έρευνα:

Επιμέλεια:

Εικονογράφηση:

Φωτογραφίες:


«Αν οι αυτοκινητόδρομοι […] είναι οι λεωφόροι του παρόντος, τα νέα κέντρα δεδομένων είναι οι λεωφόροι του μέλλοντος», είχε πει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στα εγκαίνια του Athens-3, του data center που κατασκευάστηκε το 2022 στο Athens Data Center Campus στο Κορωπί.

Η δήλωση έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία ένα νέο κύμα επενδύσεων σε data centers αναπτύσσεται στη Μεσόγειο, καθώς οι υπηρεσίες cloud και η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνουν τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ. Η Ελλάδα επιδιώκει να προσελκύσει μέρος αυτών των επενδύσεων, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και το δίκτυο υποθαλάσσιων καλωδίων που συνδέουν τη χώρα με την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Εναέρια άποψη data center στην Αττική, Ιούλιος 2026, © Ιάσονας Αθανασιάδης / Solomon.
Χάρτης υποθαλάσσιων καλωδίων. Πηγή: submarinecablemap.com/

Στις 13 Μαρτίου 2026, παρουσιάζοντας μελέτη για τη χωροθέτηση και την ανάπτυξη data centers στην Ελλάδα, η κυβέρνηση ανέφερε ότι «στόχος δεν είναι η άναρχη ανάπτυξη», αλλά η «ισορροπημένη και ορθολογική» αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της χώρας. Τη μελέτη είχε αναλάβει η συμβουλευτική εταιρεία PwC.

Η PwC εξέτασε, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα του ηλεκτρικού δικτύου να εξυπηρετήσει την ανάπτυξη data centers, τις πιθανές επιπτώσεις της πρόσθετης ζήτησης στις αγορές και στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και το πλαίσιο για την κατανομή της διαθέσιμης ηλεκτρικής ισχύος.

Η πλήρης μελέτη δεν δημοσιεύθηκε. Το Solomon την απέκτησε και εξέτασε τις παραδοχές και τις προϋποθέσεις που θέτει για την ανάπτυξη νέων φορτίων data centers στην Ελλάδα. [Διάβασε ολόκληρη την έκθεση εδώ.]

Από την έκθεση προκύπτει ότι, ενώ η ανάπτυξη των data centers βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη, ορισμένες από τις αναλύσεις που η PwC θεωρεί απαραίτητες για την εκτίμηση των επιπτώσεών της δεν είχαν ακόμη ολοκληρωθεί.

Μέχρι την άνοιξη του 2026, οκτώ έργα data centers, συνολικής ισχύος 547,5 MW, είχαν ήδη εξασφαλίσει σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο, σύμφωνα με απάντηση του ΑΔΜΗΕ στο Solomon.

Οι αποφάσεις για τη σύνδεση των συγκεκριμένων έργων είχαν, επομένως, ληφθεί πριν ολοκληρωθεί η μελέτη επάρκειας ηλεκτροπαραγωγής που η PwC αναφέρει ως απαραίτητη για την επιβεβαίωση των συνολικών περιθωρίων σύνδεσης. Βασικές προϋποθέσεις για την «ορθολογική» ανάπτυξη που υποστηρίζει η κυβέρνηση εξακολουθούν να εκκρεμούν μέχρι και σήμερα. 

Το Solomon απηύθυνε συγκεκριμένα ερωτήματα στα συναρμόδια υπουργεία και στους αρμόδιους φορείς σχετικά με τη διαδικασία αδειοδότησης και σύνδεσης των έργων, τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος και τις μελέτες που προβλέπονταν για την αξιολόγηση των επιπτώσεων. Τα περισσότερα ερωτήματα έμειναν αναπάντητα.

09 Αυγούστου 2026

Νερό: Εκστρατεία παραποίησης της αλήθειας και παραπλάνησης της κοινής γνώμης

nero eydap
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI

Νερό: εκστρατεία παραποίησης της αλήθειας

Η ψήφιση του νομοσχεδίου για την εμπορευματοποίηση και την ιδιωτικοποίηση του νερού στηρίχτηκε σε μια μεγάλη εκστρατεία παραποίησης της αλήθειας και παραπλάνησης της κοινής γνώμης

 Γιάννης Μυλόπουλος

Η ψήφιση του νομοσχεδίου για την εμπορευματοποίηση και την ιδιωτικοποίηση του νερού στηρίχτηκε σε μια μεγάλη εκστρατεία παραποίησης της αλήθειας και παραπλάνησης της κοινής γνώμης. Ο ίδιος ο υπουργός Περιβάλλοντος προσπάθησε να παραπλανήσει, διαβεβαιώνοντας ότι στόχος του νομοθετήματος δεν είναι η εμπορευματοποίηση και η ιδιωτικοποίηση του νερού.

Η μεταφορά, όμως, των αρμοδιοτήτων και της περιουσίας των Δημοτικών Επιχειρήσεων Υδρευσης Αποχέτευσης από τους δήμους σε Ανώνυμες Εταιρείες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο, στην ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, στους μετόχους των οποίων, μάλιστα, συμπεριλαμβάνονται μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι που εποφθαλμιούν τα φαραωνικά έργα που το νομοθέτημα περιγράφει, είναι ο ορισμός της εμπορευματοποίησης και της ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης του νερού.

Αν η κυβέρνηση ήθελε να υλοποιήσει όσα επικοινωνιακά εξαγγέλλει, ότι, δηλαδή, το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, τότε οι αρμοδιότητες και η περιουσία των ΔΕΥΑ έπρεπε να παραμείνουν στους δήμους. Και αν, όπως ειπώθηκε, οι ΔΕΥΑ αδυνατούν να υλοποιήσουν την αποστολή τους, τότε η Πολιτεία όφειλε να τις ενισχύσει με πόρους και προσωπικό και όχι να τις καταργήσει.

Το παράδειγμα της Ευρώπης, άλλωστε, είναι πρόσφατο και διδακτικό. Εκατοντάδες ευρωπαϊκές πόλεις σε Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία κ.λπ. καταγράφεται ότι επανέφεραν την ιδιωτικοποιημένη ύδρευση στην ευθύνη των δήμων, λόγω δραματικής αύξησης των τιμολογίων και μεγάλης επιδείνωσης των υπηρεσιών και της συντήρησης.

Ενα δεύτερο πεδίο παραποίησης της αλήθειας είναι αυτό που αφορά τον επείγοντα χαρακτήρα τής, καθ’ υπέρβαση της νομιμότητας, απευθείας ανάθεσης των έργων που υποτίθεται ότι θα αντιμετωπίσουν τη λειψυδρία.

Θα είχε δίκιο η κυβέρνηση ως προς τις επείγουσες διαδικασίες, αν η λειψυδρία ήταν το αποτέλεσμα ενός εξαιρετικά ακραίου μετεωρολογικού φαινομένου. Ομως η κλιματική αλλαγή στη δική μας περιοχή της Μεσογείου δεν φέρνει μόνο περιόδους ξηρασίας, αλλά αλληλουχία ξηρών και υγρών περιόδων. Οπότε το ζητούμενο δεν είναι μόνο η εκμετάλλευση νέων αποθεμάτων νερού με νέα υδραυλικά έργα, αλλά, αντίθετα, η εκπόνηση μιας βιώσιμης πολιτικής για την προσαρμογή της χώρας στη νέα κλιματική πραγματικότητα. Η οποία μόνο αιφνιδιαστικά δεν ενέσκηψε…

Παραβιάζονται, έτσι, όλες οι αρχές της βιώσιμης διαχείρισης του νερού. Σύμφωνα με τις οποίες:

1. Το πρόβλημα της λειψυδρίας δεν είναι συνέπεια ακραίων φυσικών φαινομένων, αλλά αποτέλεσμα της μακροχρόνιας διατάραξης των ισοζυγίων προσφοράς και ζήτησης του νερού στις λεκάνες απορροής.

2. Τα αρνητικά ισοζύγια δεν αντιμετωπίζονται με μονόπλευρα έργα διαχείρισης της προσφοράς του νερού, αλλά με συνδυασμένες πολιτικές με έμφαση στη διαχείριση της ζήτησης του νερού. Δηλαδή στην εξοικονόμηση ενός φυσικού αγαθού σε ανεπάρκεια.

3. Ο εξαπλασιασμός της ζήτησης του νερού τις τελευταίες δεκαετίες σε ολόκληρο τον κόσμο δεν οφείλεται στην αύξηση του πληθυσμού, ο οποίος, άλλωστε, μόλις διπλασιάστηκε, αλλά στην απουσία βιώσιμων πολιτικών διαχείρισης της ζήτησης του νερού.

Αν, λοιπόν, το νομοθέτημα ήταν ειλικρινές ως προς τις προθέσεις αντιμετώπισης της λειψυδρίας, θα έπρεπε να προβλέπει πολιτικές και έργα εξοικονόμησης νερού κατά προτεραιότητα στον αγροτικό τομέα, όπου καταναλώνεται το 85% του νερού ετησίως.

Ομως η μεγάλη ευκαιρία των 36 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης χάθηκε χωρίς να εκσυγχρονιστεί ο πρωτογενής τομέας με νέα εγγειοβελτιωτικά έργα. Και ακόμη, αν το νομοθέτημα ήταν ειλικρινές, θα έπρεπε να προβλέπει πολιτικές αντιμετώπισης του υπερτουρισμού, προκειμένου να επανέλθει η ζήτηση σε νερό στις τουριστικές περιοχές εντός ορίων φέρουσας ικανότητας των υδατικών αποθεμάτων.

Πόσο σύμπτωση είναι συνεπώς το γεγονός ότι το νομοθέτημα δεν ασχολείται καθόλου με τα μεγάλα ζητήματα της βιώσιμης διαχείρισης του νερού, αλλά εστιάζει στην κατάργηση των ΔΕΥΑ και στην κατασκευή μεγάλων και περιβαλλοντικά καταστροφικών έργων εκτροπής ποταμών από εισηγμένες Α.Ε.;

ΠΗΓΗ 

06 Αυγούστου 2026

Νόμος για το νερό: Ένας νόμος απέναντι στους δήμους και στις τοπικές κοινωνίες – Η κυβέρνηση επέβαλε τις υποχρεωτικές απορροφήσεις από ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, παρά τη σχεδόν καθολική αντίθεση της Αυτοδιοίκησης και όχι μόνο

Ένας νόμος απέναντι στους δήμους και στις τοπικές κοινωνίες – Η κυβέρνηση επέβαλε τις υποχρεωτικές απορροφήσεις από ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, παρά τη σχεδόν καθολική αντίθεση της Αυτοδιοίκησης

Με τις ψήφους αποκλειστικά της Νέας Δημοκρατίας εγκρίθηκε από τη Βουλή ο νόμος 5325/2026 για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Σε σύνολο 288 βουλευτών, 157 ψήφισαν υπέρ και 131 κατά, ενώ το σύνολο της αντιπολίτευσης τον καταψήφισε.

Πέτρος Μπαστέας*

Η κυβέρνηση κέρδισε την κοινοβουλευτική ψηφοφορία, όχι όμως και τη συναίνεση των φορέων που αφορά άμεσα ο νόμος. Δήμοι, δήμαρχοι, ΔΕΥΑ, εργαζόμενοι και κινήσεις πολιτών και περιβαλλοντικές οργανώσεις εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ ζήτησε ομόφωνα την απόσυρσή του.

Η επιβολή μιας τόσο βαθιάς αλλαγής απέναντι στη θέληση σχεδόν του συνόλου της Αυτοδιοίκησης προσδίδει στον νόμο σαφή αντιδημοκρατικό χαρακτήρα. Η κυβέρνηση αφαιρεί αρμοδιότητες, περιουσία και υποδομές από τους δήμους, χωρίς τη συναίνεσή τους και χωρίς να τους παρέχει αποφασιστικό ρόλο στο νέο σύστημα.

Τι αλλάζει

Ο νόμος προβλέπει την απορρόφηση 68 φορέων ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.Η ΕΥΔΑΠ επεκτείνεται σε μεγάλο μέρος της Αττικής, στη Βοιωτία, στη Φωκίδα και στην Εύβοια, ενώ η ΕΥΑΘ στις περιφερειακές ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Μεταφέρονται δραστηριότητες, δίκτυα, περιουσιακά στοιχεία, απαιτήσεις, υποχρεώσεις και προσωπικό.Πρόκειται για υποχρεωτική μεταφορά δημοτικών υποδομών και αρμοδιοτήτων σε δύο ανώνυμες εταιρείες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο. Οι δήμοι περιορίζονται σε συμβουλευτικό ρόλο, ενώ οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από τα κεντρικά εταιρικά όργανα της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ.

Μια προσχηματική διαβούλευση

Το σχέδιο νόμου τέθηκε σε σύντομη θερινή διαβούλευση 10 ημερών και κατατέθηκε στη Βουλή αμέσως μετά την ολοκλήρωσή της. Παρά τις εκτεταμένες αντιδράσεις, ο βασικός πυρήνας των υποχρεωτικών απορροφήσεων παρέμεινε αμετάβλητος.

Ακόμη σοβαρότερο θεσμικό ζήτημα αποτέλεσε ο αποκλεισμός από την κοινοβουλευτική ακρόαση της ΚΕΔΕ, της ΕΔΕΥΑ και της ΠΟΕ-ΔΕΥΑ. Η κυβέρνηση νομοθετούσε για την απορρόφηση δημοτικών επιχειρήσεων, χωρίς να δώσει στους βασικούς εκπροσώπους τους τη δυνατότητα να παρουσιάσουν επισήμως τις θέσεις τους.

Η αποδοχή ορισμένων επιμέρους παρατηρήσεων δεν αναιρεί το βασικό γεγονός: το αίτημα της Αυτοδιοίκησης να μην είναι υποχρεωτικές οι απορροφήσεις απορρίφθηκε. Η επιλογή αυτή έρχεται σε ευθεία αντίφαση με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τον νόμο 5314/2026, ο οποίος είχε ψηφιστεί μόλις έναν μήνα νωρίτερα και προέβλεπε εθελοντικές συνενώσεις των ΔΕΥΑ. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, η ίδια κυβέρνηση εγκατέλειψε την αρχή της εθελοντικής συνεργασίας και επέβαλε την αναγκαστική απορρόφηση δημοτικών επιχειρήσεων από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.

Η θέση της κυβέρνησης

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο κατακερματισμός των παρόχων, η υποστελέχωση, τα χρέη και οι μεγάλες απώλειες νερού καθιστούν αναγκαία τη δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων. Κατά την κυβερνητική επιχειρηματολογία, η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ μπορούν να εξασφαλίσουν τεχνική επάρκεια, οικονομίες κλίμακας, καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και ταχύτερη υλοποίηση έργων. Ο υπουργός Περιβάλλοντος απέρριψε ότι πρόκειται για ιδιωτικοποίηση, επικαλούμενος την πλειοψηφική συμμετοχή του Δημοσίου στις δύο εταιρείες.

Η απάντηση αυτή, όμως, δεν αντιμετωπίζει την ουσία της κριτικής. Δημόσιο νερό δεν σημαίνει απλώς κατοχή του 50% συν μία μετοχή. Σημαίνει κοινωνικό έλεγχο, διαφάνεια, συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και επανεπένδυση των εσόδων στις υποδομές, χωρίς προτεραιότητα στην κερδοφορία και στα μερίσματα των ιδιωτών μετόχων.

«Τι είμαστε εμείς; Χρηματιστηριακός μεζές;»

04 Αυγούστου 2026

Έρευνα της «Εφ.Συν.» για τη λειψυδρία: Το μαρτύριο της σταγόνας στα νησιά – Στη Μύκονο οι μισές πισίνες των Κυκλάδων (ΕΙΚΟΝΕΣ & ΠΙΝΑΚΕΣ)

Έρευνα της «Εφ.Συν.» για τη λειψυδρία: Το μαρτύριο της σταγόνας στα νησιά – Στη Μύκονο οι μισές πισίνες των Κυκλάδων
ΣΕ ΨΗΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΟΥ ΜΟΡΝΟΥ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΚΑΛΛΙΟ ΝΑ ΕΧΕΙ ΒΥΘΙΣΤΕΙ ΠΛΗΡΩΣ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI

Η ΛΕΙΨΥΔΡΙΑ (ΔΕΝ) ΠΑΕΙ ΔΙΑΚΟΠΕΣ

Έρευνα της «Εφ.Συν.» για τη λειψυδρία: Το μαρτύριο της σταγόνας στα νησιά – Στη Μύκονο οι μισές πισίνες των Κυκλάδων

Το μαρτύριο της σταγόνας στα νησιά.



Από τα ταλαιπωρημένα από την ανομβρία νησιά των Κυκλάδων μέχρι τα πλούσια σε βροχοπτώσεις νησιά, όπως η Κρήτη και η Κέρκυρα, ο τουρισμός δημιουργεί αφόρητες πιέσεις στη διαθεσιμότητα του νερού, ιδιαίτερα κατά την επιμηκυμένη πλέον καλοκαιρινή περίοδο και λειτουργεί επιβαρυντικά σε υπάρχουσες πεπαλαιωμένες υποδομές, κακοδιαχειρίσεις και ανολοκλήρωτα έργα.

Ο υπερτουρισμός με την υπερπολλαπλάσια των κατοίκων άφιξη του αριθμού των τουριστών και τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό ξενοδοχειακών καταλυμάτων και πισίνων οδηγεί σε μετατόπιση ποσοτήτων νερού από τις καλλιέργειες και την κτηνοτροφία στις εν γένει τουριστικές δραστηριότητες.

Και επί του παρόντος, το μόνο φως που φαίνεται για τη λύση του προβλήματος είναι οι πανάκριβες και ενεργοβόρες αφαλατώσεις, αντί να εμπλουτίζεται ο υδροφόρος ορίζοντας από μικρά φράγματα στο ορεινό ανάγλυφο.

______________________

Χίος

Αν υπάρχει ένα νησί που η περίπτωσή του αξίζει να γίνει case study για το νερό είναι η Χίος. Μόνο που η έρευνα θα είχε τίτλο «Τι να ΜΗΝ κάνετε για να έχετε νερό».

Αποτυχημένοι σχεδιασμοί δεκαετιών, έργα «φαντάσματα» που κόστισαν εκατομμύρια ξεκίνησαν και δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, αυτοδιοικητικοί ανίκανοι να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν, έφεραν ένα νησί όπου οι βροχοπτώσεις κυμαίνονται στα επίπεδα των 60-90 εκατοστών το έτος να εξαρτάται σε μέγιστο βαθμό από τις κοστοβόρες αφαλατώσεις, υποθηκεύοντας μεταξύ άλλων και το οικονομικό μέλλον της τοπικής ΔΕΥΑ. Η 24ωρη παροχή νερού στα δίκτυα παραμένει όνειρο θερινής νυκτός και τα νοικοκυριά σήμερα, και για επόμενα πολλά χρόνια, είναι υποχρεωμένα να διατηρούν ντεπόζιτα στις ταράτσες, που σημαίνει ότι σε καμία περίπτωση το νερό αυτό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί πόσιμο και ασφαλώς χρησιμεύει μόνο για τις υπόλοιπες χρήσεις.

Αν οι κάτοικοι ειδικά της πόλης θέλουν να αποφύγουν τα εμφιαλωμένα η μόνη εναλλακτική είναι να γεμίσουν μπιτόνια νερό από 5-6 βρύσες που υπάρχουν διάσπαρτες γύρω από την πόλη. Ακριβώς όπως συνέβαινε τη δεκαετία του 1950.

Το πρόβλημα ουσιαστικά ξεκινά από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 όταν το νερό σταμάτησε να είναι πόσιμο κυρίως λόγω βλαβών των γερασμένων δικτύων ύδρευσης. Σε συνδυασμό με τις μειωμένες βροχοπτώσεις κάποιων επόμενων ετών, οι διορισμένοι νομάρχες της εποχής οδηγήθηκαν στην εγκληματική, όπως αποδείχθηκε, απόφαση της συνεχούς εκβάθυνσης των γεωτρήσεων στην οροσειρά του Κορακάρη όπου εντοπίζεται ο κυρίως υδροφόρος ορίζοντας που τροφοδοτεί την πόλη.

Παρά τις έγκαιρες προειδοποιήσεις του πρωτοεμφανιζόμενου οικολογικού κινήματος στη Χίο και ειδικότερα του Συλλόγου Οικολογίας Χίου, η τακτική αυτή συνεχίστηκε για χρόνια με αποτέλεσμα η θάλασσα τελικά να εισβάλλει στον υδροφόρο ορίζοντα και να παρουσιαστεί το φαινόμενο της υφαλμύρωσης.

Ωστόσο, το πρόβλημα έμελλε τελικά να αποδειχθεί πολύ πιο σοβαρό. Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90 εντοπίστηκε στο νερό του δικτύου υδράργυρος σε υψηλές τιμές και αμέσως σήμανε συναγερμός. Ευτυχώς κανείς δεν έπινε από αυτό το νερό και όπως απεδείχθη στη συνέχεια από μελέτη της Εθνικής Σχολής Υγείας, το στοιχείο αυτό δεν πέρασε στην τροφική αλυσίδα μέσω της γεωργικής παραγωγής.

01 Αυγούστου 2026

Μην ξεχνάτε τα βουνά - ΟΧΙ στο σχέδιο «Εύρυτος» - Του Νίκου Μ. Κατσουλάκου*

Screenshot 2026-08-01 131650

Μην ξεχνάτε τα βουνά – ΟΧΙ στο σχέδιο «Εύρυτος»

* Νίκος Μ. Κατσουλάκος, Δρ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, Μέλος της Επιτροπής Αγώνα ενάντια στο σχέδιο «Εύρυτος»

Καταμεσής του θέρους, σύμφωνα με τα συνήθη κοινοβουλευτικά ήθη της χώρας μας, ψηφίστηκε την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026 στην Ολομέλεια της Βουλής ένα σαρωτικό νομοσχέδιο για τη διαχείριση του νερού. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι οι υποχρεωτικές συγχωνεύσεις Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.

Τι σημαίνει αυτό με απλά λόγια; Ύδατα και υποδομές που έως σήμερα αποτελούσαν περιουσία των δήμων – άρα, με την ευρεία έννοια, δημόσια και λαϊκή περιουσία – εντάσσονται σε δύο ανώνυμες εταιρείες εισηγμένες στο χρηματιστήριο. Όσο κι αν προσπαθούν οι κυβερνώντες να μας πείσουν ότι παραμένουν προσηλωμένοι στη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού, η αντίφαση είναι προφανής. Όταν το σημαντικότερο αγαθό για τη ζωή το διαχειρίζονται επιχειρήσεις που λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, μικρή σημασία έχει ότι το κράτος κατέχει – προς το παρόν – το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών τους. Πρόκειται, λοιπόν, για βαθύτερη διείσδυση του μηχανισμού του κέρδους στην ύδρευση. Αυτό το στοιχείο απασχόλησε δικαιολογημένα σε μεγάλο βαθμό τις κοινωνικές αντιδράσεις του τελευταίου διαστήματος. Είναι σημαντικό, όμως, να σταθούμε και σε κάτι ακόμη, το οποίο δεν απασχόλησε τον δημόσιο διάλογο σε βαθμό ανάλογο της βαρύτητάς του.

Στο άρθρο 35 του νέου νόμου εντάχθηκε η εκτροπή δύο ποταμών της Ευρυτανίας. Ο Καρπενησιώτης και ο Κρικελλοπόταμος σχεδιάζεται να τροφοδοτήσουν, μέσω δύο σηράγγων εκτροπής, τον ταμιευτήρα του Ευήνου και, από εκεί, το υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας. Πρόκειται για το σχέδιο «Εύρυτος», το οποίο εξαγγέλθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2025 από την κυβέρνηση, μέσα σε κλίμα «κόκκινου συναγερμού» για τη λειψυδρία. Άλλη μία προσπάθεια απομύζησης φυσικών πόρων από την περιφέρεια για την τροφοδοσία του κέντρου. Μια νέα εκτροπή του Αχελώου, αφού και οι δύο ποταμοί ανήκουν στη λεκάνη απορροής του και τα νερά τους πρόκειται να μεταφερθούν σε άλλη υδατική περιφέρεια.

Ο «Εύρυτος» στην καρδιά της αναδιάρθρωσης

Καθώς, μοιραία, λειτουργούμε αθηνοκεντρικά, λησμονούμε συχνά τι συμβαίνει στην ελληνική επαρχία και ιδιαίτερα στις πιο απομονωμένες περιοχές. Οι κυβερνήσεις, αντίθετα, δεν ξεχνούν τις ορεινές περιοχές. Μπορεί με τις πολιτικές τους να τις οδηγούν σε δημογραφική και παραγωγική συρρίκνωση, θυμούνται όμως πολύ καλά ότι στα βουνά υπάρχουν πολύτιμοι φυσικοί πόροι. Λόγω του πλούσιου αιολικού δυναμικού, σχεδιάζεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών σχεδόν σε κάθε βουνοκορφή της Ελλάδας. Αντίστοιχα, το υδατικό δυναμικό των βουνών γεννά μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον για μικρά υδροηλεκτρικά έργα σχεδόν σε κάθε υδάτινο σώμα με αξιόλογη παροχή. Και τώρα έρχεται ο «Εύρυτος».

Μέσα σε ένα κλίμα καλλιεργημένου πανικού περί «δίψας της Αθήνας», αποφασίστηκε η Ευρυτανία να αποτελέσει ξανά τροφοδότη φυσικών πόρων της πρωτεύουσας. Εξαγγέλθηκε ένα φαραωνικού τύπου σχέδιο, το οποίο θα οδηγεί τα νερά του Καρπενησιώτη και του Κρικελλοπόταμου στον ταμιευτήρα του Ευήνου. Οι κυβερνητικές εξαγγελίες μιλούν για αξιοποίηση της «περίσσειας» ή των «πλημμυρικών ροών» των ποταμών, ώστε να καλλιεργηθεί η εικόνα μιας ήπιας και σχεδόν ανώδυνης παρέμβασης. Το επίσημο δελτίο Τύπου ανέφερε ότι το όνομα του έργου συμβολίζει την «καλή, ανεμπόδιστη ροή» και ότι θα θωρακίσει την Αττική για τα επόμενα τριάντα χρόνια, με στόχο να ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2029, εκατό χρόνια μετά το φράγμα του Μαραθώνα.

Άριστο επικοινωνιακό περιτύλιγμα: αρχαιοπρεπής ονομασία, επετειακές αναφορές, επίκληση μιας επείγουσας ανάγκης και υποσχέσεις «θωράκισης». Πίσω από αυτό, όμως, βρίσκονται έργα υδροληψίας, αναχώματα, δρόμοι πρόσβασης και μεγάλου μήκους σήραγγες σε περιοχές εξαιρετικής φυσικής και αισθητικής αξίας.

Όταν εκδηλώθηκε η άμεση αντίδραση των κατοίκων, το επόμενο στάδιο ήταν η καλλιέργεια συλλογικών ενοχών: «Εσάς στην Ευρυτανία σάς περισσεύει το νερό. Γιατί να μην το δώσετε στην Αθήνα;» και «Τόσοι Ευρυτάνες ζουν στην Αθήνα. Να τους αφήσουμε να διψάσουν;». Καθαρές επικλήσεις στο συναίσθημα, ώστε η εκτροπή να εμφανιστεί ως πράξη αλληλεγγύης. Λες και το ζήτημα είναι μια αντιπαράθεση ανάμεσα στους κατοίκους της Αθήνας και τους κατοίκους της Ευρυτανίας και όχι η διαμόρφωση ενός νέου επιχειρηματικού πεδίου γύρω από το νερό.

Υπάρχει, όμως, ξεκάθαρη απάντηση σε αυτές τις κουτοπονηριές. Το υδροσύστημα της Αθήνας παρουσιάζει αξιοπιστία της τάξης του 99%. Με απλά λόγια, σε 99 από τις 100 περιπτώσεις οι εισροές στους ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ – Εύηνος, Μόρνος, Υλίκη και Μαραθώνας – είναι υπερδιπλάσιες της κατανάλωσης νερού. Τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ δείχνουν ότι, κατά μέσο όρο, οι εισροές στο σύστημα ανέρχονται σε περίπου 825 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ η μέση ετήσια κατανάλωση εδώ και σχεδόν 26 χρόνια κινείται κοντά στα 410 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Υπάρχουν, επιπλέον, πολύ σοβαρές επιφυλάξεις για την ίδια τη λειτουργικότητα του έργου. Όταν έχουμε χρονιές με περιορισμένες βροχοπτώσεις, τα ποτάμια της Ευρυτανίας εμφανίζουν πολύ μειωμένη παροχή. Πώς θα συμβάλουν τότε στο υδροσύστημα της Αθήνας, αφού δεν θα διαθέτουν καν την υποτιθέμενη «περίσσεια» νερού; Από την άλλη πλευρά, ο χειμώνας του 2025–2026 είχε άφθονες βροχοπτώσεις. Τόσες, ώστε να λειτουργήσει για λόγους ασφαλείας ο υπερχειλιστής στο φράγμα του Ευήνου, ενώ ταυτόχρονα μεγάλες ποσότητες νερού διοχετεύονταν προς τον Μόρνο. Σε αυτή την περίπτωση, πού ακριβώς θα χωρούσε η «περίσσεια» των νερών από τους ποταμούς της Ευρυτανίας; Όταν βρέχει πολύ στην Ευρυτανία, βρέχει κατά κανόνα και στις λεκάνες Ευήνου και Μόρνου. Όταν υπάρχει ανομβρία, μειώνονται οι παροχές ολόκληρης της περιοχής.

Μια «ρεζέρβα» νερού και ένας νέος κύκλος κερδών

Γιατί, λοιπόν, επιμένουν στο σχέδιο «Εύρυτος»;

31 Ιουλίου 2026

Καταιγισμός αντιδράσεων απέναντι στο νομοσχέδιο της κυβέρνησης που οδηγεί στην ιδιωτικοποίηση-εμπορευματοποίηση του νερού

Καταιγισμός αντιδράσεων απέναντι στο νομοσχέδιο για το νερό

Στο νομοσχέδιο για την απορρόφηση των δημοτικών φορέων από τις ανώνυμες εταιρείες ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, που ψηφίζεται σήμερα (σ.σ. ψηφίστηκε χθες 30/7/2026), αντιτίθενται επιστήμονες, περιβαλλοντικές οργανώσεις, δημοτικές αρχές και δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης - Οι καθηγητές Κ. Βουδούρης και Γ. Μυλόπουλος και η Θ. Νάντσου από το WWF συμπυκνώνουν στο in τα ερωτήματα που εγείρονται.

 

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ και την απορρόφηση από τις δύο μεγάλες εταιρείες των τοπικών φορέων ύδρευσης, το οποίο ψηφίζεται σήμερα στη Βουλή, έχει προκαλέσει καταιγισμό αντιδράσεων. Ιδιαίτερη ανησυχία στους ειδικούς προκαλεί η απορρόφηση δημοτικών φορέων από δύο ανώνυμες, εισηγμένες στο χρηματιστήριο εταιρείες. Οι Δήμοι, η ΚΕΔΕ (Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος), περιβαλλοντικές οργανώσεις και πλήθος ειδικών επιστημόνων έχουν εκφράσει ισχυρές αντιρρήσεις τόσο για την γεωγραφική επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ όσο και για τις fast-track αναθέσεις έργων με επιχείρημα – ή πρόσχημα – τη λειψυδρία.

Το υπουργείο από την πλευρά του, όπως καταγγέλλουν οι δημοτικοί φορείς, έχει αγνοήσει τις αντιδράσεις αυτές, κατά την ούτως ή άλλως εξαιρετικά εσπευσμένη, εν μέσω καλοκαιριού και λίγο προτού κλείσει η Βουλή, προώθηση του νομοσχεδίου μέσα από τις απαραίτητες διαδικασίες.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, το νομοσχέδιο αποτελεί τμήμα της συνολικής μεταρρύθμισης για το νερό που προωθεί η κυβέρνηση και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την πρώτη «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα», καθώς και ένα ευρύτατο πλέγμα 103 κρίσιμων έργων υποδομής σε 63 Δήμους σε ολόκληρη τη χώρα, αξίας 142 εκατ. ευρώ (όπως έργα αφαλατώσεων, επισκευής και αναβάθμισης παλαιών δικτύων, κατασκευής νέων δικτύων κ.ά.), που έχουν υλοποιηθεί τους τελευταίους 10 μήνες ή έχουν δρομολογηθεί για το αμέσως επόμενο διάστημα.

Η μεταρρύθμιση συνοδεύεται από την οριστική διευθέτηση των χρεών των απορροφούμενων ΔΕΥΑ (Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Άρδευσης) προς τους παρόχους υπηρεσιών ενέργειας, ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία νομοθετήθηκε πρόσφατα.

Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η συνένωση 68 παρόχων υπηρεσιών ύδατος με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.

Η ΕΥΔΑΠ θα απορροφήσει συνολικά 43 φορείς ύδρευσης σε Αττική, Βοιωτία, Φωκίδα και Εύβοια, ενώ η ΕΥΑΘ 25 φορείς της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής. Η περιουσία των σημερινών παρόχων θα περάσει στην ΕΥΔΑΠ και στην ΕΥΑΘ. Στο νομοσχέδιο καθορίζονται τα βήματα της διαδοχής εντός διαστήματος 12 μηνών. Παράλληλα, ανατίθεται για πρώτη φορά στην ΕΥΔΑΠ και η ευθύνη της άρδευσης.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, το νομοσχέδιο έρχεται να θέσει τις βάσεις για την αναμόρφωση του χάρτη ύδρευσης της χώρας, αφού η πολιτική ηγεσία έχει προαναγγείλει ότι η συγκέντρωση 68 δημοτικών υπηρεσιών και ΔΕΥΑ σε δύο μεγάλες εταιρείες αποτελεί πιλότο για το μέλλον.

Στο σκεπτικό της συνένωσης αναφέρεται ότι αξιοποιείται η τεχνογνωσία της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, σε συνδυασμό με τη γνώση που διαθέτουν οι τοπικοί φορείς για τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Η συνένωση αυτή φιλοδοξεί να συνδυάσει την εμπειρία μεγάλων οργανισμών με την τοπική γνώση, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό μοντέλο διοίκησης.

Κατά την αιτιολογική έκθεση του ΥΠΕΝ, επιδιώκεται η αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών που δημιουργεί το σημερινό κατακερματισμένο τοπίο, με πάνω από 735 φορείς ύδρευσης και αποχέτευσης σε όλη τη χώρα, αλλά και με μεγάλες ελλείψεις και προβλήματα σε δίκτυα και υποδομές.

Το υπουργείο υποστηρίζει πως μέσα από μεγαλύτερους φορείς,  δημιουργούνται προϋποθέσεις για οικονομίες κλίμακας, ευελιξία στις προσλήψεις, καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών.

Όμως, ο αποκλεισμός της ΚΕΔΕ και της ΕΔΕΥΑ (Ένωσης Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Άρδευσης) από τη διαδικασία ακρόασης των φορέων κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, αν και αμφότεροι οι φορείς βρίσκονται στον πυρήνα των διατάξεων, δημιούργησε πολύ αρνητικό κλίμα, ενώ οι δήμαρχοι έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι θα προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Πάλι σύμφωνα με το υπουργείο, η ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων) θα αναλάβει την εποπτεία των παρόχων και τον έλεγχο των κανόνων τιμολόγησης, οι οποίοι περιλαμβάνουν κλιμακωτές χρεώσεις και ειδικά τιμολόγια για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Το εντυπωσιακό, όμως, είναι πως ούτε η ΡΑΑΕΥ συμμετείχε στη διαβούλευση.

Απουσία διαβούλευσης καταγγέλλουν ΚΕΔΕ και ΕΔΕΥΑ

Ένα από τα πιο προβληματικά σημεία του νομοσχεδίου είναι η απουσία οικονομοτεχνικής μελέτης και διαβούλευσης με τους εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, την ΚΕΔΕ και την ΕΔΕΥΑ για τη βιωσιμότητα της συγχώνευσης των ΔΕΥΑ με τις ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ.

«Το σχέδιο τίθεται σε διαβούλευση με μεγάλη καθυστέρηση, μέσα στη θερινή περίοδο, χωρίς να αποσαφηνίζεται επαρκώς από το ίδιο το κείμενο ποια ομάδα το συνέταξε, με ποια μεθοδολογία, με ποιες πηγές δεδομένων και με ποια διαδικασία συμμετοχής των εμπλεκόμενων φορέων» τονίζει μιλώντας στο in ο καθηγητής υδρογεωλογίας στο ΑΠΘ, Κωνσταντίνος Βουδούρης.

Η αδυναμία αυτή δεν είναι, όπως τονίζει ο κ. Βουδούρης, μια τυπική λεπτομέρεια.