Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, η σήψη, έξι «τούμπες» και η ΕΕ, του Διονύση Ελευθεράτου

 ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΑΤΟΣ

«Ένας κόσμος ανάποδα»… Αναπόφευκτα τρέχει ο νους στον τίτλο εκείνου του αριστουργηματικού βιβλίου του Εντουάρντο Γκαλεάνο. Οι καταιγιστικές εξελίξεις στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ «έκαναν τον κόσμο τούμπα», για να χρησιμοποιήσουμε την (διάσημη, πλέον) έκφραση του πρώην προέδρου του Οργανισμού, Δ. Μελά. Ποιον κόσμο; Έναν κόσμο μυθευμάτων, οίησης και καθεστωτικών στερεοτύπων. Έναν κόσμο γεμάτο από «δήθεν», ο οποίος τώρα βρίσκεται με το κεφάλι κάτω και τα πόδια ψηλά. Σε όλα τα επίπεδα- και στους συμβολισμούς.

Πρώτη «τούμπα»: Κόμπαζαν επί χρόνια για το «ψηφιακό κράτος». Και τελικά, εκτός από τις τόσες προηγηθείσες επί μέρους εμπλοκές του «ψηφιακού θαύματος», καταφθάνει και η μεγάλη «αποκάλυψη»: Οι… καλές δουλειές γίνονται «χεράτα», ώστε να παρακάμπτονται τα ηλεκτρονικά συστήματα. Οι κομπίνες οι βαρβάτες θέλουν και κινήσεις «χεράτες». Πώς το έλεγαν παλιά οι πεθερές για τις νύφες; «Τι τα θέλεις, άμα δεν βάλει το χέρι της η νοικοκυρά, με τις ηλεκτρικές συσκευές σωστή δουλειά δεν γίνεται…».

Θα πείτε, οι πεθερές μιλούσαν περί καθαριότητας, αλλά εδώ πρόκειται για βρομιά και μπόχα. Λεπτομέρειες. Άλλωστε η διαφθορά χρειάζεται ανθρώπους που «καθαρίζουν» – με την άλλη έννοια. «Καθαρίζουν», δηλαδή ενεργούν όπως πρέπει για να επιτευχθούν… τα δέοντα. Μετά πρέπει να «καθαριστεί» και το έδαφος από τα ίχνη, αλλά αν η δουλειά έχει τέτοια έκταση, αυτό είναι κάπως δύσκολο.

Δεύτερη «τούμπα»: Για όλα – από τα Τέμπη ως τις παράνομες επιδοτήσεις – φόρτωναν το φταίξιμο σε ένα βολικό, ακαθόριστο «βαθύ κράτος». Και το κάνουν ακόμη, αν λάβουμε υπόψη πως στην κυριακάτικη (5 Απριλίου 2026) ανάρτησή του ο πρωθυπουργός, σε ό,τι αφορά το «φαγοπότι» των επιδοτήσεων … προανήγγειλε μία «δυναμικότερη αντιπαράθεση της Πολιτείας με το ‘βαθύ κράτος’». Προμηθευτείτε λοιπόν ποπ κορν, αρχίζει ένας ακόμη γύρος του πυγμαχικού αγώνα: Η κρατική εξουσία και η κομματική ελίτ θα αντιμετωπίσουν τη… βαθιά πλευρά τους. Η δύναμη της συνήθειας, άραγε, τους κάνει να στηρίζονται σε θεωρητικά οικοδομήματα που βρίσκονται ήδη κατάχαμα; Η αμηχανία;

«Βαθύ κράτος», λοιπόν… Δια πάσαν νόσον. Μα ναι, δεν το βλέπουμε στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ; Όσο προχωράει το πράγμα, πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι αιτίες και υπαίτιοι κινούνται σε τόσο «βαθιά» υπόγεια του κομματικού και κρατικού μηχανισμού, ώστε, όντως, θα ήταν ανθρωπίνως αδύνατον να κινηθούν υποψίες… Για κακουργήματα ελέγχονται ο Κώστας Αχ. Καραμανλής και οι Κατερίνα Παπακώστα. Αμφότερα πρόσωπα… της αβύσσου, δηλαδή. Τον γραμματέα και τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο της ΝΔ (Κώστα Σκρέκα και Νότη Μηταράκη αντίστοιχα) ενέπλεξε η μία εκ των δικογραφιών. Αν δεν είναι αυτό… βάθος αμέτρητο και αθέατο, τι είναι;

Αλλά, πάλι, ίσως όντως πρέπει να αναζητηθούν ο φταίχτες σε κάποιο «βάθος». Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι αράδες, δυο εκ των αναφερόμενων στις δικογραφίες (Κ. Τσιάρας, Γιάννης Κεφαλογιάννης) είχαν ρίξει τις ευθύνες σε συνεργάτες τους. Ποιος ξέρει, μπορεί και να ισχύει. Να, ας πούμε στον κινηματογραφικό «Μαυρογιαλούρο» του 1965, ο υπουργός ήταν ανυποψίαστος για όλα και ο στενός συνεργάτης του, ο «Γιωργάκης», κινούσε τα νήματα μαζί με τους «Γκρούεζες»…

Τρίτη «τούμπα»: Να ακούς ξανά και ξανά ότι η κυβέρνηση επιθυμεί «να λάμψει η αλήθεια». Και, μετά τον αναγκαστικό ανασχηματισμό, να λάμπουν τα φωτογραφικά φλας πάνω στο νέο υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Μακάριο Λαζαρίδη, που διατεινόταν ότι δεν υπήρχε καν σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ…

Τέταρτη «τούμπα»: Να «βομβαρδίζεσαι» με όψιμες διαβεβαιώσεις για τους άρτιους ελέγχους που θα διενεργούνται από τούδε και στο εξής και να μαθαίνεις ότι ο Κ. Τσιάρας, μία ημέρα προτού παραιτηθεί, έσπευσε να εξαιρέσει από κυρώσεις μια σειρά παραβάσεων, για το έτος ενίσχυσης 2025. Και να διαβάζεις ότι η εν λόγω κίνηση του πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης (ΦΕΚ 1946, Τεύχος Β΄, 2 Απριλίου 2026), σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων, μεταξύ άλλων «αποδυναμώνει το σύστημα ελέγχων» και «δημιουργεί ζητήματα νομιμότητας» (εδώ).

Η φράση «τέτοιες πελατειακές σχέσεις» και το ταξίδι στον… 5^ο αιώνα

Πέμπτη «τούμπα»: Μας είχαν… πρήξει τα συκώτια επί δεκαετίες οι νεοφιλελεύθεροι με την ανιστόρητη, διάτρητη, ιλαροτραγικά απλοϊκή θεωρία ότι στην Ελλάδα η διαφθορά εκπορευόταν από τον μεταπολιτευτικό «κρατισμό». Ότι η διαφθορά ήταν παιδί του δημόσιου τομέα (άλλον γονέα δεν είχε…), του οποίου η σταδιακή επέκταση επέφερε τον πολλαπλασιασμό των κρουσμάτων της. Και τώρα;

Τι λένε τώρα, έπειτα από 3,5 δεκαετίες ιδιωτικοποιήσεων, αλλά και κυριαρχίας των ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων στις εναπομείνασες κρατικές δομές; Τι διατείνονται τώρα, που «και οι πέτρες» διαπιστώνουν ότι έχει φθάσει σε δυσθεώρητα επίπεδα η πολυποίκιλη και διαφόρων «κυβικών» διαφθορά, η οποία – αν είχαν δίκιο οι «γκουρού» του νεοφιλελευθερισμού – θα έπρεπε να έχει συρρικνωθεί δραστικότατα;

Τι λένε τώρα που το κράτος – μπάτλερ της αγοράς, το επιχειρηματικό κράτος (για περισσότερη… κομψότητα το λένε «επιτελικό»), έχει… καταφέρει τόσα πολλά μαζί; Διότι έχει κατορθώσει να σπάσει ρεκόρ… παραγωγικότητας σε κρούσματα νεποτισμού, αλλά και σε παρανομίες (που ενίοτε γίνονται διότι οι παρανομούντες «δεν γνώριζαν» τους κανόνες), όπως και σε «νόμιμα, άρα ηθικά». Διότι έχει φροντίσει, ώστε να μην καταγράφεται καν στην κατηγορία των σκανδάλων η διαπιστωμένη και από εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου διασπάθιση του δημόσιου χρήματος μέσω των απανωτών απευθείας αναθέσεων (αντιστοιχούν στο 75 – 80% του συνόλου των κρατικών συμβάσεων). Απ’ ευθείας αναθέσεων που κάποτε, μια φορά κι ένα καιρό, αν κρίνονταν επαχθείς προκαλούσαν μεγάλες πολιτικές διαμάχες ή και οδηγούσαν υπουργούς στο εδώλιο – χαρακτηριστική η υπόθεση Χατζηπάνου, το 1951. Διότι πλάι σε όλα αυτά, χρεώνονται οι «επιτελικοί» και εξαγορές συνειδήσεων με επιχειρήσεις τύπου αγροτικών επιδοτήσεων. Δηλαδή με μεθοδεύσεις που, ναι μεν μοιάζουν «παλιομοδίτικες» ή απολύτως παραδοσιακές ως προς το ζητούμενο, αλλά το εύρος τους θα έκανε κάθε βουλευτή «Καλοχαιρέτα» ή υπουργό του παρελθόντος να οικτίρει τον εαυτό του για το «πόσο πίσω» ήταν.

Τι λέγεται, λοιπόν, τώρα; Ε, τώρα έπαψε να καταδεικνύεται ως αφετηρία του κακού η «σοσιαλμανία» (1976) του Κων. Καραμανλή ή ο «κρατισμός» της «παπανδρεϊκής» οκταετίας 1981 – 1989. Τώρα ο Άδωνις Γεωργιάδης αναφέρεται σε ρουσφέτια… του 5^ου π. Χ αιώνα, ο δε Κυριάκος Μητσοτάκης κάνει… μεγάλη ανακάλυψη: «Τέτοιες πελατειακές σχέσεις συνοδεύουν το ελληνικό κράτος από τη σύστασή του» (Δευτέρα, 6 Απριλίου 2026).

Εξηγείται και από τη… Φυσική: Όταν η «μπάλα» σε βρίσκει κατακέφαλα με δύναμη μεγαλύτερη της συνηθισμένης, το «γκελ» της τη στέλνει… πιο μακριά. Εν προκειμένω, στα χρόνια του Καποδίστρια και του Περικλή. Μόνο που τα κουτοπόνηρα σοφίσματα αδυνατούν να κρυφτούν: Ο τεραστίων διαστάσεων και αδιανόητης ξετσιπωσιάς μαζικός εκμαυλισμός που μεθοδεύτηκε μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ ούτε με απλά ρουσφέτια συγκρίνεται, ούτε χωρά στην έκφραση «τέτοιες πελατειακές σχέσεις…».

Αλήθεια, τι θα πει «τέτοιες»; Δηλαδή ως προς τι του φαίνεται του πρωθυπουργού συνηθισμένο «παραστράτημα» η συγκεκριμένη αρπαγή; Ως προς τον αριθμό όσων εμπλέκονται ή ερευνώνται για εμπλοκή; Ως προς τις ιδιότητές τους; Ως προς τα συνολικά ποσά που φαίνεται πως λεηλατήθηκαν; Ως προς τον αριθμό όσων επωφελήθηκαν; Ή μήπως ως προς το πλήθος των αμέτοχων αγροτών που πλήρωσαν «τα σπασμένα» – ή, ακριβέστερα, τα… ξαφρισμένα; Με τι ακριβώς το συγκρίνει αυτό ο Κυρ. Μητσοτάκης και προτάσσει τη λέξη «τέτοιες πελατειακές σχέσεις»; Στην πραγματικότητα, με τίποτα δεν το συγκρίνει. Θέλει απλώς να το απαλύνει…

Αυτονόητο «έτερον εκάτερον», Νο1

Έκτη «τούμπα: Τα ύστερα του κόσμου!… Σκέψου, φανατικοί «μενουμευρώπηδες» διοχετεύουν στον Τύπο τις «υποψίες» τους (βλ. πχ στο «Πρώτο Θέμα, την Κυριακή, 5 Απριλίου 2026) ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παίζει πολιτικά παιχνίδια σε βάρος της ελληνικής κυβέρνησης. Και κατηγορεί ο Άδωνις Γεωργιάδης την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ότι κάνει «ευθεία πολιτική παρέμβαση στη χώρα» (ανάρτηση στο Χ). Επειδή, λέει, προηγούνται «διαρροές» και μετά καταφθάνουν οι δικογραφίες.

Ω, ναι, δεν προλαβαίνουμε να μετράμε πόσους ιδεολογικούς και πολιτικούς λόγους να εχθρεύεται την κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει η «θεσμική Ευρώπη» της κυρίας φον ντερ Λάιεν, της κυρίας Κάλας και του κυρίου Ντομπρόβσκις…

Το πράγμα γίνεται γκροτέσκο… Ως τώρα, όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη ερχόταν αντιμέτωπη με επικρίσεις του διεθνούς Τύπου για διάφορα θέματα (από τα «push back» στο Αιγαίο και τη χειραγώγηση του Τύπου μέχρι τις υποκλοπές), ορισμένα επικοινωνιακά της ερείσματα – αρεσκόμενα σε τερατολογίες – ανακάλυπταν δάκτυλο «του Πούτιν» ή «του Ερντογάν». Εάν επεκτάθηκε τόσο πολύ προς Δυσμάς ο κατάλογος όσων μηχανορραφούν σε βάρος του ελληνικού «γκουβέρνου», ας δοθεί τουλάχιστον κάποια εξήγηση για τα ανομολόγητα κίνητρα αυτών των ύπουλων.

Πρόσφατα, όμως, η βουλευτής του ΚΚΕ Λιάνα Κανέλλη διατύπωσε μια άλλη εκτίμηση για τις προθέσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Είπε επί λέξει (σε εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού «Action24»): «Εντάξει τώρα, δεν ήρθε και το καθαρτήριο πυρ που λέγεται Κοβέσι!… Έρχεται να περικόψει κονδύλια αγροτικά από όλη την Ευρώπη, κυρίως απ’ όπου μπορεί, καλή ώρα εδώ όπου θα την παρουσιάσει σαν μια χώρα που είναι ενδεχομένως ρουσφετολογικοδιεφθαρμένη, για να μαζέψουν κονδύλια να τα ρίξουν στον πόλεμο».

Ας δούμε πρώτα αυτό για το «πετσόκομμα» των αγροτικών δαπανών. Ήδη μεθοδεύονται περικοπές, συνολικά των κοινωνικών δαπανών, για χάρη του «rearm Europe». Ήδη έχει προταθεί η μεταφορά 300 εκατομμυρίων ευρώ από τα ευρωπαϊκά αγροτικά κονδύλια για να γίνει η Ευρώπη «αστακός». Εξυπακούεται ότι χρειάζεται εγρήγορση όλων των αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων (και φυσικά των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα), ώστε ν’ αμφισβητηθούν δυναμικά αυτές οι επιλογές. Και ασφαλώς πρέπει να απορριφθούν τυχόν πονηρές «αιτιολογήσεις» τέτοιων – ή επιπρόσθετων- περικοπών, τις οποίες έχουν ήδη αποφασίσει τα ευρωπαϊκά «διευθυντήρια». Αυτονόητο.

Από πού κι ως πού, όμως, όλα αυτά θα έπρεπε θα μας κάνουν να σωπάσουμε απέναντι σε κυβερνητικές πρακτικές διαφθοράς; Άλλο είναι να δείχνουμε ότι κάτι αποτελεί πρόφαση και να υπερασπιζόμαστε τη συντριπτική πλειονότητα των απασχολούμενων στον αγροτικό τομέα και άλλο να κάνουμε πως δεν βλέπουμε μια καθεστωτική, μαζική επιχείρηση διαφθοράς. Το πρώτο είναι αναγκαίο. Το δεύτερο θα ήταν παραλογισμός και δώρο στην κυβέρνηση Μητσοτάκη (και κάθε άλλο παρά θα ενίσχυε το πρώτο).

Όταν αντιταχθήκαμε στα μνημόνια και αντικρούαμε τα διάφορα «μαζί τα φάγαμε» που αποσκοπούσαν στη συλλογική ενοχοποίησή μας, δεν διανοήθηκε κανείς μας να πάψει να μιλά για τη χρηματιστηριακή φούσκα, για τους εξωφρενικούς πακτωλούς των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, για τα «παιχνίδια» με τη Goldman Sachs, κ.α. Ίσα – ίσα, αποδίδαμε «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι». Κάτι που πάντα επιβάλλεται να γίνεται.

Και ακριβώς επειδή αυτό επιβάλλεται, ας τονιστεί με την ένταση που της αρμόζει η… βλάσφημη (για τους απανταχού μουτζαχεντίν του «ευρωπαϊσμού») αλήθεια: Η ΕΕ έχει σημαντικές ευθύνες για σκάνδαλα τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, λόγω των κανόνων χρηματοδότησης που επέβαλε- εδώ και δεκαετίες. Διότι, προκειμένου να «αποθαρρύνει την υπερπαραγωγή», η ΕΕ καθόρισε ως γνώμονα για τις επιδοτήσεις τις δηλώσεις – εκτάσεων και ζωικού κεφαλαίου. Όχι την εξακριβωμένη παραγωγή. Έτσι, διαμορφώθηκε ένα υπόβαθρο κατάλληλο για… κατά φαντασία εικονικά κοπάδια, ακόμη και για δήθεν «κτηνοτρόφους». Για να μην ξεχνιόμαστε…

Αυτονόητο «έτερον εκάτερον» Νο 2 (και μια αναδρομή)

Υπάρχει και ένα δεύτερο, ευνόητο «έτερον εκάτερον»: Άλλο είναι να διαπιστώνουμε σε ποιο βαθμό ανθεί η διαφθορά μέσα στις δομές και τους θεσμούς της ίδιας ΕΕ και άλλο να κρίνουμε τη σημασία και τη βαρύτητα των συγκεκριμένων ερευνών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις αγροτικές επιδοτήσεις.

Από το 1999, όταν αναγκάστηκε να παραιτηθεί… ολόκληρη η Κομισιόν του Ζακ Σαντέρ διότι αποκαλύφθηκε ότι οι δέκα από τους 19 επιτρόπους εμπλέκονταν σε υποθέσεις ατασθαλιών και κακοδιαχείρισης, μέχρι το «Qatargate» και το «Pfizergate» της φον ντερ Λάιεν (που κράτησε τη θεσούλα της επειδή αρνήθηκε να δώσει στη δημοσιότητα τα επίμαχα SMS), τίποτα δεν δείχνει πως η διαφθορά βαίνει μειούμενη ή πως «βγαίνει στη φόρα» σε όλη της την έκταση. Το αντίθετο. Όταν πάνω από 30.000 λομπίστες εργάζονται πυρετωδώς στις Βρυξέλλες, φυσιολογικά ανθούν οι δοσοληψίες και οι κινήσεις «αμοιβαίου συμφέροντος». Αυτό είναι το «έτερον».

Πάμε στο «εκάτερον»: Εάν δεν υπάρχουν ειδικοί λόγοι για συγκαλύψεις και «κουκουλώματα», όσες φορές εντοπίζονται «κόλπα» που απομυζούν κοινοτικά κονδύλια, τότε οι αντίστοιχοι θεσμοί της ΕΕ ερευνούν εξονυχιστικά. Αυτό κάνει και στην περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Όσα έχουμε δει κι ακούσει ως τώρα (από τις συνεδριάσεις της Εξεταστικής στη Βουλή και τις μαρτυρίες πρώην στελεχών του ΟΠΕΚΕΠΕ έως τα ηχητικά με συνομιλίες) μήπως μας δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εγείρει θέματα… εκ του μη όντος; Μόνο κάποιος αθεράπευτος στρουθοκαμηλισμός θα μπορούσε να οδηγήσει σε τέτοιον ισχυρισμό.

Ότι η «θεσμική Ευρώπη» δραστηριοποιείται άμεσα όταν νιώσει ότι της… πατούν τον κάλο (δηλαδή της αρπάζουν λεφτά) κάποιοι που δεν βρίσκονται «στο απυρόβλητο», το καταλάβαμε στην Ελλάδα από την εποχή της ΕΟΚ – κατοπινής ΕΕ. Από το 1986. Τότε, επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, ξέσπασε το σκάνδαλο με τους 9.000 τόνους γιουγκοσλαβικού καλαμποκιού, που «βαφτίστηκε» με πλαστογραφίες ελληνικό, ώστε να επωφεληθεί το ημέτερο κράτος από την υψηλή τιμή πώλησης και από την καταβολή κοινοτικών επιδοτήσεων.

Η Κομισιόν τότε αγρίεψε και τελικά προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το οποίο καταδίκασε την Ελλάδα (τον Μάιο του 1989). Η απάτη εκείνη κόστισε στο ελληνικό κράτος 600 εκατομμύρια δραχμές, ποσό 3,3 φορές μεγαλύτερο από το άθροισμα των δαπανών των υπουργείων Γεωργίας και Εμπορίου, για το 1989. Οδήγησε επίσης στο Ειδικό Δικαστήριο και κατόπιν στη φυλακή (ποινή 3,5 ετών) το Νίκο Αθανασόπουλο, αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών την εποχή του σκανδάλου. Καταδικάστηκε επίσης ο πρώην πρόεδρος της κρατικής εταιρείας ITCO Σούλης Αποστολόπουλος και – με αναστολή – τέσσερις υπηρεσιακοί παράγοντες, της εποχής κατά την οποία «στήθηκε» το «κόλπο».

Αυτή ήταν η πιο διάσημη υπόθεση παράνομης αρπαγής κοινοτικών κονδυλίων, μέχρι που «έσκασε» το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ανάμεσα στις δυο υποθέσεις, βεβαίως, υπάρχουν σημαντικές διαφορές. Μια από τις πιο θεμελιώδεις είναι ότι η «βάπτιση» του γιουγκοσλαβικού καλαμποκιού σε ελληνικό αποσκοπούσε σε οφέλη «στεγανοποιημένα», όχι διαχεόμενα. Θα ευνοούσε τα ταμεία του ελληνικού κράτους, όχι τα πορτοφόλια και τους τραπεζικούς λογαριασμούς ενός απροσδιόριστου ακόμη – αλλά σίγουρα μεγάλου – αριθμού επιτηδείων και ψηφοφόρων.

Ίσως για αυτό, τότε, τον Ιούλιο του 1989, η ΝΔ πρωτοστάτησε στην παραπομπή της υπόθεσης του καλαμποκιού σε Ειδικό Δικαστήριο. Δεν προσφερόταν, βλέπετε, το «εντάξει τώρα, ρουσφέτια γίνονταν από το 5^ο π.Χ αιώνα»…

ΠΗΓΗ