Στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας
Μάρτιος 1949: Ο υπουργός Στρατιωτικών, Παν. Κανελλόπουλος απευθυνόμενος στον Αμερικάνο στρατηγό Βαν Φλιτ του απευθύνει το ιστορικό πλέον “λεκτικό μνημείο” υποτέλειας: “Στρατηγέ μου, ιδού ο ο στρατός σας”.
Για πολλά χρόνια, στη συλλογική λαϊκή συνείδηση αυτή η μικρή φρασούλα συνιστούσε τον ορισμό του αμερικανοτσολιαδισμού και υπήρχε η δικαιολογημένη εντύπωση πως άλλη πιο δουλική, πιο υποτακτική, πιο εξευτελιστική παραδοχή δουλικότητας δεν μπορεί να ειπωθεί από χείλη πολιτικού ανδρός.
Μόνο που αυτός ο λαός είχε πολλά ακόμα να δει….
Γενάρης 1996, από το βήμα της Βουλής. Λίγες ώρες μετά τη συντριβή του ελληνικού ελικοπτέρου στη θάλασσα των Ιμίων, το κατέβασμα της ελληνικής σημαίας από τη νησίδα και την αποχώρηση των Ελλήνων στρατιωτών από αυτήν, ο πρωθυπουργός Κ. Σημίτης από το βήμα της Βουλής λέει: “Θέλω να ευχαριστήσω την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών για την πρωτοβουλία και τη βοήθειά τους”. Τότε, αυτή η δήλωση, χαρακτηριζόταν ως “πρωτοφανές” συνώνυμο της ντροπής και του εθνικού εξευτελισμού. Και ήταν έτσι ακριβώς…
Αλλά, τα χειρότερα ήταν μπροστά…
Φτάσαμε στην 3η Ιανουαρίου του 2026 για να ανοίξει το στόμα του το χειρότερο (ως τώρα) είδος των υπηρετών, αυτό που ελλείψει σκελετού διακρίνεται από την εντυπωσιακή ικανότητά του του να μπορεί, καθώς υποκλίνεται, να γλείφει με την μύτη του ως και τα πατώματα. Θεωρεί, δε, πως θα ευνοηθεί για αυτή του την ευλυγισία και μικρόνους καθώς είναι αδυνατεί να δει πως το μόνο μπορεί να του συμβεί είναι να φάει μια κλωτσιά στα πισινά…
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενεργώντας ως μπροστάρης προσκυνητής και τοποτηρητής των συμφερόντων της τάξης του “δόγματος Τρούμαν” και όχι ως πρωθυπουργός χώρας που αυτή η ίδια χρειάζεται τη στήριξη του Διεθνούς Δικαίου – του όποιου τέλος παντων Δικαίου έχει διαμορφωθεί ως τώρα από τον παγκόσμιο συσχετισμό ισχύος – ξεμύτισε αργά το βράδυ για να κάνει μια αδιανόητη, ελεεινή, χυδαία πιρουέτα και μαζί κωλοτούμπα τσίρκου προκειμένου να αποδείξει πόσο πιστό πεκινουά παραμένει κουνώντας την ουρά του στα πόδια που ηγεμόνα, του Τραμπ. Πόσο απελπιστικά προβλέψιμος δούλος είναι των συμμάχων του, πόσο πιστό φερέφωνο των γκάνγκστερ του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.
Ο πολιτικά ολίγιστος τύπος, που μιλάει μόνος του στον αέρα ακολουθώντας τον Τραμπ, που ξεροσταλιάζει ξελιγωμένος μπας και ο πορτοκαλί κλόουν τον αναγνωρίσει μήπως και του απευθύνει καμια κουβέντα (ποιός όμως, αλήθεια, παίρνει στα σοβαρά τέτοιον γλοιώδη υπηρέτη;), ξεπέρασε κάθε προβλέψιμο όριο, όχι μόνο πολιτικής χυδαιότητας, αλλά και ογκώδους πολιτικής αλητείας… πανηγυρίζοντας για την αρπαγή του προέδρου μιας κυρίαρχης χώρας που απάγεται δια της βίας από τους διεθνείς γκάνκγστερ.
Η δήλωση του Μητσοτάκη είναι πραγματική πολιτική αλητεία, καθώς πετάει σαν τρίχα από το ζυμάρι τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου για να λιβανίσει τον αρχι – σερίφη της ανθρωπότητας. Αυτόν, δηλαδή, που διαλαλεί πως στο εξής θα υπερασπιστεί τα συμφέροντα της ολιγαρχίας του πλούτου, με όρους διεθνούς μαφίας και πειρατείας.
Και δεν κατανοεί ο εγχώριος “αυτοκρατορίσκος” και η “άριστη” αυλή του πως οι οπλισμένοι πειρατές της παγκόσμιας ηγεμονίας δεν θα διστάσουν να ποδοπατήσουν ούτε τους υπηρέτες τους. ‘Η μάλλον κυρίως αυτούς.
Η ακραία κυνική και αδιανόητα ελεεινή δήλωση του Κ. Μητσοτάκη, με τη οποία συντάσσεται με τον εσμό της διεθνούς γεωπολιτικής μαφίας, αυτής που καταστρατηγεί σύνορα και εδάφη και πνίγει στο αίμα λαούς, δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ δήλωση στο όνομα του ελληνικού λαού…
Ο λαός την επιστρέφει. Αυτό το γραμμάτιο συνενοχής δεν θα αναγνωριστεί ποτέ.
"Οι ναζιστές είχαν ακριβώς τα ίδια επιχειρήματα": Με επίσημη ανακοίνωση η Βενεζουέλα καταδικάζει τις δηλώσεις Μητσοτάκη
Ανακοίνωση του υπουργείου εξωτερικών της Βενεζουέλας
Είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι ο νυν Πρωθυπουργός της Ελλάδας φαίνεται να μην έχει διδαχθεί τίποτα από την πρόσφατη ευρωπαϊκή ιστορία.
Ο ναζισμός χρησιμοποίησε ακριβώς τα ίδια επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται τώρα εναντίον της Βενεζουέλας: ότι η απόρριψη μιας κυβέρνησης και της ιδεολογίας της μπορεί να δικαιολογήσει δολοφονία, εισβολή και κατάφωρες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
Αυτό το σκεπτικό όχι μόνο αντιβαίνει στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στο διεθνές σύστημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά αναβιώνει και την πιο σκοτεινή λογική που η Ευρώπη ορκίστηκε να μην επαναλάβει ποτέ.
Από τη Βενεζουέλα, συνιστούμε στον Έλληνα Πρωθυπουργό να απόσχει από τα σχόλια για τη χώρα μας και, αντ’ αυτού, να εμβαθύνει τη μελέτη του για το διεθνές δίκαιο και τα ιστορικά διδάγματα που οδήγησαν στην τρέχουσα παγκόσμια έννομη τάξη.
 |
Κυριάκος Μητσοτάκης και Ντόναλντ Τραμπ | ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI |
Η εθνική γραμμή, θυσία στον... βωμό του Τραμπ
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, μια δημόσια δήλωση Ελληνα πρωθυπουργού δεν λειτουργεί απλώς ως ένα ακόμη διπλωματικό σχόλιο για μια μακρινή διεθνή κρίση, αλλά ως σαφές σήμα αλλαγής δόγματος. Η τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη για τα γεγονότα στη Βενεζουέλα –και ειδικότερα η φράση ότι «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών»– δεν μπορεί να εκληφθεί ως μια άτυχη διατύπωση της στιγμής. Συνιστά, εν δυνάμει, σημείο καμπής: την πρώτη ανοιχτή απομάκρυνση από τη διαχρονική εθνική γραμμή που ήθελε την Ελλάδα να προτάσσει, χωρίς αστερίσκους, τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και να τον απαιτεί από όλους, συμμάχους και αντιπάλους.
Η μετατόπιση αυτή δεν αφορά μόνο την εξωτερική πολιτική. Εχει βαθύ εσωτερικό και πολιτικό αποτύπωμα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται πλέον όχι ως ο εκφραστής ενός μετριοπαθούς, φιλελεύθερου ευρωπαϊκού προφίλ, αλλά ως παρακολούθημα της πιο αντιδραστικής πτέρυγας της Νέας Δημοκρατίας, η οποία εδώ και καιρό επιχειρεί να επιβάλει την ιδεολογική και πολιτική της ατζέντα. Δεν είναι τυχαίο ότι η δήλωση για τη Βενεζουέλα χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό ακριβώς από αυτό το εσωκομματικό μπλοκ.
Χαρακτηριστική είναι η δημόσια παρέμβαση του Μάκη Βορίδη, ο οποίος όχι μόνο έδωσε συγχαρητήρια στον πρωθυπουργό, αλλά έσπευσε να εντάξει τη στάση της Ελλάδας σε ένα ευρύτερο, σκληρό ιδεολογικό αφήγημα. «Στον δυτικό κόσμο υπάρχει πλέον ένας ηγέτης που υπερασπίζεται έμπρακτα τα συμφέροντα του δυτικού ημισφαιρίου: ο Ντόναλντ Τραμπ», ανέφερε, υιοθετώντας πλήρως τη λογική της ωμής ισχύος. Στην ίδια δήλωση χαρακτήρισε τον Μαδούρο «κομμουνιστή δικτάτορα» και ειρωνεύτηκε όσους επικαλούνται τη διεθνή νομιμότητα, διερωτώμενος «ποια ακριβώς; Εκείνη που ανέχεται δικτατορίες;».
Ποια νομιμότητα;
Η ρητορική αυτή δεν είναι απλώς αντιδραστική. Είναι αποκαλυπτική. Αντανακλά μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία το διεθνές δίκαιο δεν αποτελεί καθολικό πλαίσιο κανόνων, αλλά ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται ή απορρίπτεται κατά το δοκούν, ανάλογα με το ποιος δρα και ποια ιδεολογική ταυτότητα φέρει. Οταν, όπως λέγεται, «μια χώρα αναλαμβάνει δράση για να προστατεύσει τα εύλογα και νόμιμα συμφέροντά της», τότε οι κανόνες μπορούν να μπαίνουν σε παρένθεση. Και όποιος επιμένει στη νομιμότητα, βαφτίζεται συλλήβδην «φίλος των Μαδούρων».
Το ανησυχητικό είναι ότι αυτή η λογική φαίνεται πλέον να διαπερνά και το πρωθυπουργικό επιτελείο. Η δήλωση Μητσοτάκη για τη Βενεζουέλα εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Μεγάρου Μαξίμου να δηλώσει πλήρη πολιτική και ιδεολογική ευθυγράμμιση με τη νέα τάξη πραγμάτων που επιχειρεί να επιβάλει ο Λευκός Οίκος. Η άνευ όρων προσαρμογή παρουσιάζεται ως ένδειξη «αξιοπιστίας» απέναντι στους ισχυρούς του δυτικού κόσμου. Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για μια απέλπιδα στρατηγική ταύτισης, που αγνοεί τις ιδιαιτερότητες και τα δομικά συμφέροντα της Ελλάδας.
Οι συνέπειες δεν άργησαν να φανούν. Φιλοκυβερνητικά μέσα στην Τουρκία έσπευσαν να εργαλειοποιήσουν τη δήλωση του Ελληνα πρωθυπουργού, συνδέοντάς την με το Αιγαίο και τις ελληνικές καταγγελίες για παραβίαση από την Αγκυρα του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας. Η φράση «δεν είναι η στιγμή να μιλήσουμε για τη νομιμότητα» παρουσιάζεται ήδη στον τουρκικό δημόσιο λόγο ως απόδειξη ότι και η Ελλάδα εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Η εργαλειοποίηση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στα δημοσιεύματα. Αποτυπώνεται πλέον ωμά και από έμπειρους Τούρκους δημοσιογράφους, που συνοψίζουν το νέο αφήγημα με τρόπο αφοπλιστικά ευθύ. «Ο Μητσοτάκης είναι πλέον πλήρως ευθυγραμμισμένος με τη γραμμή Νετανιάχου στην εξωτερική πολιτική. Δεν προσφέρει καν προσχηματικό σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Αντίθετα, το αγνοεί πλήρως. Γιατί, λοιπόν, διαμαρτύρεστε συνεχώς για τις “παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου” από την Τουρκία;», έγραψε χαρακτηριστικά ο Ραγκίπ Σοϊλού. Το ερώτημα αυτό, όσο προκλητικό κι αν ακούγεται, φωτίζει τον πυρήνα του προβλήματος: όταν η Ελλάδα εμφανίζεται να σχετικοποιεί τη νομιμότητα αλλού, αποδυναμώνει η ίδια το βασικό της επιχείρημα παντού.
Αιγαίο και Κυπριακό
Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι βαθύτερο και αφορά τον ίδιο τον πυρήνα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Από τη Μεταπολίτευση και μετά, η Ελλάδα οικοδόμησε τη στρατηγική της πάνω στην επίγνωση ότι δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τους ισχυρούς στο πεδίο της δύναμης. Το διεθνές δίκαιο δεν υπήρξε ποτέ ρητορικό στολίδι. Υπήρξε εργαλείο ασφάλειας και στρατηγικής επιβίωσης. Από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο έως το Κυπριακό, η Αθήνα επένδυσε συστηματικά στη μετατροπή των διαφορών σε νομικά οριοθετημένα ζητήματα, ακριβώς επειδή γνώριζε ότι χωρίς κανόνες απομένει μόνο η αυθαιρεσία.
Η σιωπή ή η σχετικοποίηση της νομιμότητας, ακόμη κι αν γίνεται στο όνομα της «προστασίας του δυτικού κόσμου», υπονομεύει αυτή τη στρατηγική από τα θεμέλιά της. Ούτε οι συμμαχίες ούτε οι εγκάρδιες σχέσεις με τον «λατρεμένο» Μπίμπι μπορούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα απέναντι στις συνέπειες μιας τέτοιας μετατόπισης. Το ίδιο ισχύει και για τον υπό διαμόρφωση αμυντικό άξονα Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ, ο οποίος παρουσιάζεται ως παράγοντας σταθερότητας, αλλά ενδέχεται στην πράξη να επιτείνει την αστάθεια σε μια ήδη εύφλεκτη περιοχή.
Η Ελλάδα επιχειρεί διαχρονικά να δομήσει την αξιοπιστία της στα διεθνή φόρα, όχι επειδή διαθέτει ισχυρούς προστάτες, αλλά επειδή εμφανίζεται συνεπής, προβλέψιμη και αξιόπιστη στην υπεράσπιση των κανόνων. Αν, όμως, η εξωτερική της πολιτική αρχίσει να διαμορφώνεται από τις ιδεοληψίες της πιο σκληρής δεξιάς πτέρυγας της Νέας Δημοκρατίας και από τη λογική ότι «οι ισχυροί έχουν πάντα δίκιο», τότε δεν μιλάμε απλώς για αλλαγή τόνου. Μιλάμε για εγκατάλειψη ενός στρατηγικού δόγματος που, όσο ατελές κι αν ήταν, προσέφερε στη χώρα το μοναδικό της πραγματικό πλεονέκτημα. Και αυτό είναι ένα ρίσκο που η ελληνική ιστορική εμπειρία έχει δείξει ότι πληρώνεται ακριβά.
Αυτός είναι ο Μητσοτάκης
Ο,τι πιο πολιτικά γλοιώδες έχει να επιδείξει ο ντόπιος αμερικανοτσολιαδισμός από την εποχή του Βαν Φλιτ και του Πιουριφόι
– Ο πρόεδρος μιας χώρας απάγεται κι αυτός πανηγυρίζει.
– Ο,τι είχε απομείνει από το κουρελιασμένο Διεθνές Δίκαιο κονιορτοποιείται κι αυτός ποζάρει ως τσιρλίντερ του Τραμπισμού.
– Κάθε κανόνας κυριαρχίας παραβιάζεται κι αυτός δεν έχει το χρόνο (!) να ασχοληθεί με ζητήματα νομιμότητας.
– Κάθε έννοια εθνικής ανεξαρτησίας, εδαφικής ακεραιότητας και αυτοδιάθεσης των λαών βιάζεται, κι αυτός σπεύδει να λερώσει με τα σάλια του τον ελληνικό λαό καθώς γλείφει τον Τραμπ.
Ο Μητσοτάκης ένα πράγμα είχε να προσφέρει και το προσέφερε: Την απόδειξη ότι είναι ό,τι πιο πολιτικά γλοιώδες έχει να επιδείξει ο ντόπιος αμερικανοτσολιαδισμός από την εποχή του Βαν Φλιτ και του Πιουριφόι.
***
Εδώ και σε μετάφραση η δήλωση – μνημείο πολιτικής ελεεινότητας του Μητσοτάκη για την οποία πανηγυρίζουν οι φασίστες της κυβέρνησής του, από τον Βορίδη και τον Γεωργιάδη μέχρι τον Πλεύρη:
«Ο Νικολάς Μαδούρο ήταν επικεφαλής μιας βάναυσης και καταπιεστικής δικτατορίας που προκάλεσε αδιανόητο πόνο στον λαό της Βενεζουέλας. Το τέλος του καθεστώτος του προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα. Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών. Προτεραιότητα αυτή τη στιγμή πρέπει να είναι η διασφάλιση ειρηνικής και ταχείας μετάβασης σε μία νέα, συμπεριληπτική κυβέρνηση που θα έχει πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση. Η Ελλάδα θα δράσει σε συντονισμό με τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Eνωση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για το ζήτημα. Η προσοχή μας παραμένει επικεντρωμένη στη διασφάλιση της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών στη χώρα».
Το νέο America «fuck yeah» κι ο Μητσοτάκης μας που δεν είναι Καραγκιόζης
Ηλίας Γεροντόπουλος
Το έργο χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο είναι το κύριο, το διεθνές, αυτό που μιλάει αγγλικά με νότια προφορά και πάει ντουγρού για Οσκαρ. Το δεύτερο είναι το ντόπιο, μικρού μήκους και μικρότερου αναστήματος (ελάχιστου, εδώ που τα λέμε), το δικό μας. Τίτλοι έναρξης, καουμπόικη μουσική, fade in…
Μοιάζει βγαλμένο από χολιγουντιανό σενάριο της «χρυσής» εποχής του God Bless America. Ο αμερικανικός στρατός με άριστο συντονισμό κι εξαιρετική ακρίβεια συλλαμβάνει (αυτή θα ‘ταν η ορολογία του σεναρίου) τον εγκληματία, το δικτάτορα, τον απονομιμοποιημένο ηγέτη ενός μικρότερου, απελπισμένου γειτονικού κράτους. Μόνο που, ακριβώς επειδή δεν είναι σενάριο, το πλαίσιο δεν τ’ ορίζουν οι γραφιάδες των ΗΠΑ. Το πραγματικό γεγονός λοιπόν έχει ως εξής: ο αμερικανικός στρατός απήγαγε τον ηγέτη ξένου κράτους (μαζί και τη σύζυγό του), χωρίς δικαιοδοσία, με μια θολή πρόφαση και χωρίς πραγματική ανάγκη να αιτιολογήσει την κίνησή του. Κι αυτό δεν είναι ερμηνεία, ούτε δική μου, ούτε κανενός άλλου. Αυτή είναι η αλήθεια που προκύπτει απ’ το διεθνές δίκαιο. Απ’ τη διεθνή διπλωματία όπως αυτή χτίστηκε αιώνες τώρα, κι όπως τη μάθαμε απ’ τα γεννοφάσκια μας. Όμως φαίνεται πως ζούμε τα χρόνια των μεγάλων αλλαγών, κι αυτές οι αλλαγές, o mores, δεν είναι δυστυχώς μονάχα για κοινωνική και ανθρωπιστική απελευθέρωση.
Στην ουσία του πράγματος, το πρωταρχικό ερώτημα (που γεννάει με ρυθμούς κουνέλας τα επόμενα) είν’ ένα και μοναδικό. Ας δεχτούμε κάθε τραμπική υπόθεση. Ο Μαδούρο είναι δικτάτορας. Κι έμπορος ναρκωτικών. Ο λαός της Βενεζουέλας υποφέρει κάτω απ’ το ζυγό του. Ο Ντόναλντ Τραμπ, στο κυνήγι του Νόμπελ Ειρήνης αποφασίζει να προσφέρει δημοκρατία κι απελευθέρωση στους Βενεζουελάνους. Καλά ως εδώ, πάμε τώρα στο ψητό: ακόμα κι υπό αυτές τις συνθήκες, δικαιούται ο στρατός ενός κράτους να μπουκάρει σε ξένη επικράτεια και να “συλλάβει” το δικτάτορα; Ίσως ξαφνιάζει, ίσως ξενίζει, ίσως ενοχλεί μα, όπως και να ‘χει, η απάντηση είναι όχι. Όχι, ακόμα και σε περιπτώσεις πλήρως αναγνωρισμένης δικτατορίας, πόσο μάλλον στην περίπτωση της Βενεζουέλας.
Δεν θα ισχυριστώ γνώσεις αυθεντίας στο διεθνές δίκαιο, όμως με μια πρόχειρη έρευνα, η χρήση βίας προβλέπεται αποκλειστικά και μόνο σε δύο περιπτώσεις: στον αμυντικό πόλεμο και στην ανακοπή θηριωδίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες σε καμία περίπτωση δεν δέχονται πόλεμο, κι οπωσδήποτε ο Μαδούρο δεν διέπραττε καμιά θηριωδία (όπως ο Νετανιάχου, τον οποίο δεν θεώρησε σκόπιμο να ανακόψει η τραμπική ευαισθησία). Ούτως ειπείν, κανένα δικαίωμα δεν είχαν και δεν έχουν οι καουμπόηδες του πλανήτη να μπουκάρουν πουθενά. Κάθε “σύλληψη” σε ξένο έδαφος είναι απαγωγή, και κατά συνέπεια παράνομη. Δεδομένο. Ωστόσο, με τίνος το δίκαιο;
Αυτή είναι η δεύτερη ερώτηση που συμπληρώνει, αλλά ταυτόχρονα διαγράφει παντελώς την ουσία της πρώτης. Απ’ τα χρόνια του Θουκυδίδη, διακρατικά έχεις τόσο δίκιο όσο σου επιτρέπει η ισχύς σου. Μπαίνοντας λοιπόν στη ζυγαριά, όχι της δικαιοσύνης αλλά της δύναμης, η Αμερική έχει όλο το δίκιο με το μέρος της, απλώς και μόνο επειδή μπορεί. Επειδή έτσι. Επειδή God bless America και κανείς δεν θα τολμήσει να της επιβάλλει οτιδήποτε. Αυτό, αν μετά το Βιετνάμ, την Κούβα, τη Γιουγκοσλαβία, τη Μέση Ανατολή, ακόμα μας ξαφνιάζει, ή ανιστόρητοι είμαστε, ή αφελείς στα όρια της ανοησίας. Για την οικονομία της συζήτησης, ας μην είμαστε τίποτα απ’ τα δύο.
Φυσικά, ακόμα κι αν δοκιμάσω να το πάω ένα βήμα παρακάτω, ακόμα κι αν θεωρήσουμε ηθικά σωστή (παρότι παράνομη) την παρέμβαση σε ξένα κράτη για την κατάλυση απολυταρχικών καθεστώτων, η υπόθεση της Βενεζουέλας συνεχίζει να εκθέτει τους Αμερικανούς. Όχι επειδή ο Μαδούρο δεν έχει κάμποσα σκοτεινά σημεία στις εκλογικές του νίκες και στην κυβερνητική του διαδρομή (προφανώς κι έχει!). Αλλά γιατί, παρά την ερντογανική του αντίληψη περί δημοκρατίας, μέχρι χθες ήταν ένας εκλεγμένος πρόεδρος. Ή “εκλεγμένος”. Πάντως ένας αρχηγός κράτους που οπωσδήποτε, ανεξαρτήτα απ’ το τι νομίζω εγώ, εσύ ή ο Ντόναλντ Τραμπ, δεν αποτελούσε δικτάτορα με την οριστική έννοια του όρου. Ούτε όπως ο Κιμ Γιονγκ Ουν, που καθόλου δεν ένιωσε ποτέ την απειλή των ΗΠΑ να του φυσάει το σβέρκο, ούτε όπως οι μουλάδες του δύσμοιρου Ιράν, το οποίο αφού δέχτηκε τόσα χτυπήματα απ’ την αμερικανική “αντιτρομοκρατία”, τώρα μένει εκτός της επιλεκτικής ευαισθησίας του άγριου σερίφη της Δύσης. Ήταν (στη χειρότερη γι’ αυτόν ανάγνωση) ένας Πούτιν λατινοαμερικάνικης κουλτούρας.
Αυτό που προσπαθώ να φωτίσω εδώ, είναι πως, ενώ υπάρχουν δικτάτορες που χωρίς την παραμικρή αμφιβολία και με τη σύμφωνη γνώμη του ΟΗΕ κουμπώνουν στον ορισμό, ο Τραμπ επιλέγει να επιτεθεί σ’ έναν… πρόεδρο αμφισβητούμενης δημοκρατίας. Κι όχι να τον ανατρέψει προσφέροντας βοήθεια σ’ εγχώρια επαναστατικά κινήματα, αλλά να τον απαγάγει χωρίς τη σύμφωνη γνώμη κανενός νομικού οργάνου παρά μόνο του δικού του. Αν λοιπόν σήμερα είναι ο Μαδούρο, γιατί αύριο να μην είναι κι ο πρόεδρος της κάθε χώρας που θα επιλέξει ν’ αμφισβητήσει το Οβάλ Γραφείο; Γιατί να μην είναι ο πρόεδρος της Κύπρου, ή της Ελλάδας, αν η αμφισβήτηση των εκλογών κι η απολυταρχική διακυβέρνηση δεν προκύπτει από μια κοινή, διεθνή συμφωνία, αλλά απ’ την κοπτοραπτική και τα συμφέροντα της Αστερόεσσας; Και γιατί να μείνει απλώς εκεί ο Τραμπ, και να μην επιβάλλει αντίστοιχα μια λύση κοινής ωφέλειας στο κυπριακό ή στα ελληνοτουρκικά, ορίζοντας ως φιλοπόλεμο κι ανελεύθερο όποιον διαφωνεί με τις “ειρηνικές” προτάσεις του;
Ακριβώς εδώ, αρχίζει το δικό μας εργάκι. Η δική μας απάντηση στο χολιγουντιανό πολεμικό δράμα. Η παράσταση ενός θεάτρου σκιών, στο οποίο ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιλέγει σταθερά το λάθος ρόλο.
Στη διπλωματία, στις διαπραγματεύσεις, στο διαρκές παίγνιο της σκακιέρας του πλανήτη, αν είσαι μικρός παίκτης οφείλεις να είσαι καλός παίκτης. Τα λάθη έχουν δύσκολη διαχείριση. Πρέπει να θυμάσαι το μπόι σου, να ξέρεις ως που φτάνουν τα πόδια σου, όμως να μην ξεχνάς ποτέ και την αξιοπρέπειά σου. Θέλει πονηριά, θέλει και τιμιότητα. Θέλει γαλιφιά, θέλει κι αξιοπρέπεια. Πάνω απ’ όλα θέλει ευφυΐα. Ισορροπίες. Και να μην ξεχνάς ποτέ τον κανόνα: ο καλός σύμμαχος απολαμβάνει προστασία, ο μόνιμος χειροκροτητής θυσιάζεται πρώτος.
Οι δύο κυρίαρχες φιγούρες του θεάτρου σκιών προσφέρουν τ’ αρχετυπικά παραδείγματα. Ο Καραγκιόζης απ’ τη μια, φτωχός μα ξύπνιος, παλικάρι, καταφερτζής, υπήκοος μεν, αλλά με πονηριά κι αξιοπρέπεια που τον βγάζουν σταθερά νικητή και ψηλά στην εκτίμηση του Πασά. Από την άλλη ο Χατζηαβάτης, ο αυλοκόλακας, ο γλείφτης του ισχυρού που ποτέ του δεν κερδίζει, ποτέ του δεν χαίρει εκτίμησης και, το κυριότερο, ποτέ του δεν νιώθει ασφαλής. Γιατί ξέρει ότι, ακριβώς επειδή είναι υποταγμένος, ταγμένος κι απόλυτα συντεταγμένος με τα θέλω του αφέντη, δεν έχει καθόλου χαρτιά στα χέρια του, δεν θα μπορέσει ποτέ του να παίξει (όσα κι αν του πάρουν), κι άρα δεν κοστίζει τίποτα να τον θυσιάσεις στην πρώτη στραβή. Πάλι εκεί θα είναι, να γλείψει τα κόκαλα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης λοιπόν, το ‘γραψε πεντακάθαρα στην ανάρτησή του (σημειωτέον, σε άπταιστα αγγλικά):Εφόσον ο Μαδούρο δικτάτορας – η νομιμότητα της διαδικασίας δεν είναι της παρούσης να κριθεί, προέχουν άλλα. Ο πρωθυπουργός μιας χώρας που κρέμεται με νύχια και δόντια απ’ το διεθνές δίκαιο για ν’ αποτρέψει τις σταθερές διεκδικήσεις του γείτονα, σπεύδει να δηλώσει πως το διεθνές δίκαιο είναι δευτερεύον μπροστά στην πράξη (και τα θέλω) του Πασά. Σπεύδει, ενώ μπορεί, αν όχι να καταδικάσει, αν όχι να πάρει αποστάσεις, τουλάχιστον να σιωπήσει. Να εκφράσει μιαν ανώδυνη γενικότητα. Όμως, ζώντας με μόνιμο το φόβο μη και βρεθεί έστω και λίγο εκτεθειμένος στη συνείδηση του ισχυρού παίκτη που επέλεξε ν’ ακολουθεί, μυωπικά αδυνατεί να δει το κακό που κάνει στη δική του χώρα. Το δυνητικό κακό στα δικά του συμφέροντα. Ακόμα και στη δική του παράταξη, που αλίμονο, πέρα απ’ τις κορόνες περί ισχυρής θωράκισης, τι άλλο της έχει απομείνει;
Είπαμε. Ο φόβος να μη σταθείς στα πόδια σου. Να μην εκφράσεις γνώμη διαφορετική απ’ του μεγάλου. Να μην μπεις στο μάτι, να μην αρθρώσεις προσωπικό λίγο, έστω για μια φορά. Ο φόβος μη και πεις όχι, εσύ που έκανες τα πάντα με το ναι. Γιατί ο Χατζηαβάτης, δεν μπορεί ν’ αλλάξει τρόπο. Ο χαμένος παίκτης δεν μπορεί ν’ αλλάξει στάση. Μπορεί απλώς να ελπίζει πως, γι’ άλλη μια μέρα, δεν θα ‘χει συμφέρον το αφεντικό να τον πετάξει.
Μέχρι να έχει…
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου