02 Σεπτεμβρίου 2026

Οι αμερικανονατοϊκές βάσεις στην Ελλάδα και o ρόλος τους στον γεωπολιτικό χάρτη του σήμερα - Tης Μαρίας Ταμιολάκη*

Πηγή εικόνας: Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) 2021

Οι αμερικανονατοϊκές βάσεις στην Ελλάδα και

o ρόλος τους στον γεωπολιτικό χάρτη του σήμερα


ΙΣΤΟΡΙΚΟ


Η πρώτη επίσημη συμφωνία  για την παρουσία αμερικανονατοϊκών βάσεων στην Ελλάδα γίνεται τον Οκτώβριο του 1953

 

Στις προβλέψεις της μεταξύ άλλων υπήρχε η διατύπωση:

 

…«αι ένοπλοι δυνάμεις των ΗΠΑ και το

υπό τον έλεγχο των υλικό δύνανται να εισέρχονται,

εξέρχονται, κυκλοφορούν, υπερίπτανται ελευθέρως

εν Ελλάδα και εις τα χωρικά της ύδατα…

Αι ενέργειαι αύται απαλλάσσονται οιανδήποτε τελών

δικαιωμάτων και φόρων»…

 

Είχαν βέβαια προηγηθεί 

 

α) το δόγμα Τρούμαν το 1947.

 

Προβλεπόταν  γερή οικονομική και στρατιωτική βοήθεια σε Ελλάδα και Τουρκία για αποτροπή κομμουνιστικής επέκτασης από τον Βορρά. Η  Αμερικάνικη Πολεμική Αεροπορία εγκαθίσταται στο Αεροδρόμιο του Ελληνικού και συμμετέχει στους βομβαρδισμούς των δυνάμεων του Δημοκρατικού Στρατού σε Γράμμο και Βίτσι, κρίνοντας έτσι τον ελληνικό εμφυλίου υπέρ του τακτικού στρατού, των δωσίλογων αλλά και των συνεργατών των ναζί και θέτοντας ουσιαστικά τέλος σε αυτόν. Χαρακτηριστικά, εδώ θα ρίξουν οι Αμερικάνοι για πρώτη φορά τις περίφημες βόμβες ναπάλμ που χρησιμοποίησαν κατά κόρον στον πόλεμο του Βιετνάμ σε στρατιωτικούς αλλά και μη στόχους! Και

 

β) η ένταξη της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ το 1952

 

Οι αρχικές τοποθεσίες περιλαμβάνουν τις βάσεις του Ελληνικού και της  Νέας Μάκρης στην  Αττική και τις βάσεις στην Σούδα και στις Γούρνες στην Κρήτη.

 

Είναι αξιοσημείωτο ότι στα χρόνια 1959-1961 εγκαθίστανται σε ελληνικό έδαφος πυρηνικά όπλα ( βάση Αράξου με βόμβες βαρύτητας- Β61)

 

Με την εγκαθίδρυση, δε, της αμερικανοστήριχτης στρατιωτικοφασιστικής δικτατορίας (1967-1974) «ανθεί» η ασύδοτη παρουσία των Αμερικανών στην Ελλάδα. Οι εγκαταστάσεις διαφόρων τομέων και αποστολών είναι διάσπαρτες σε όλη την Ελλάδα, σε στεριά και λιμάνια.



Μεταπολίτευση (1974  μέχρι σήμερα)

 

Παρά το κυρίαρχο λαϊκό αίτημα για το κλείσιμο των βάσεων κατά την δεκαετία ΄70,  οι βάσεις ΔΕΝ φεύγουν και νέες συμφωνίες συνάπτονται μεταξύ των Ελληνικών κυβερνήσεων και τις ΗΠΑ.

 

 Συμφωνία 1976 -77 (κυβέρνηση ΝΔ). Ανανεώνει την παρουσία τους

• 23 Ιανουαρίου 1987 (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ) Έναρξη συζητήσεων από μηδενική βάση. Το ΠΑΣΟΚ προβάλλει την αλλαγή του δόγματος του «κομμουνιστικού κινδύνου» με εκείνο της  «εγγύησης των ανατολικών μας συνόρων»

• Τελικά υπογράφεται τον Απρίλη του 1990 ( κυβέρνηση ΝΔ): Η νέα συμφωνία χαρακτηρίζεται από την διάταξη της κατ’ έτος ανανέωση της ενώ οδηγεί πρακτικά και στην απαρχή της νατοποίησης του Αιγαίου (Νατοϊκό στρατηγείο στην Λάρισα), καθεστώς που σύμφωνα και με ντόπιες στρατιωτικές πηγές είναι πλέον  ολοκληρωτικό. Επίσης, επεκτείνεται η σφαίρα δράσης τους πέρα από την Ευρώπη και την Μεσόγειο (αμυντική θωράκιση)  στην Μ. Ανατολή και τον Περσικό κόλπο (εδώ δεν πρόκειται φυσικά για άμυνα)

  Με τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου, οι Αμερικανοί κλείνουν διαδοχικά τις τρεις από τις τέσσερις κύριες βάσεις τους στην Ελλάδα( Νέα Μάκρη και Ελληνικό στην Αττική και Γούρνες στο Ηράκλειο Κρήτης) ενώ διατηρούν υπερενισχυμένη την βάση της Σούλας (παίρνει αρμοδιότητες και των υπολοίπων)

• Συμφωνία 2001 (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ). Σε αυτήν εξασφαλίζεται γενικευμένη ετεροδικία. Έτσι κάθε Αμερικανός πολίτης μπορεί να «βαφτίζεται» μέλος κάποιας στρατιωτικής αποστολής και να διαφεύγει της ελληνικής δικαιοσύνης για οποιοδήποτε αδίκημα διαπράξει σε ελληνικό έδαφος. Αρχή της MDCA(Mutual Defence Cooperation Agreement)

• Φτάνοντας στο σήμερα, κατά τα έτη 2021-2022 η κυβέρνηση της ΝΔ με  τον Κ. Μητσοτάκη προχωράει στην επέκταση και εμβάθυνση των σχέσεων της Ελλάδας με τις ΗΠΑ, πλήρως εναρμονισμένη με τα δικά τους γεωστρατηγικά συμφέροντα, υπογράφοντας το 1ο και 2ο Πρωτόκολλο τροποποίησης της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής    Συνεργασίας Ελλάδος – ΗΠΑ (ΣΑΑΣ, MDCA - Mutual Defence Cooperation Agreement)

 

Πλέον, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις αποκτούν  μόνιμη παρουσία σε Σούδα, Λάρισα, Βόλο και Αλεξανδρούπολη. Η συμφωνία ψηφίστηκε στο  Κοινοβούλιο κατά πλειοψηφία από ΝΔ και ΠΑΣΟΚ και σε αντίθεση με τις προηγούμενες, που είχαν ετήσια διάρκεια, απέκτησε  αρχικά πενταετή διάρκεια για να μετατραπεί στην συνέχεια σε αορίστου χρόνου. Προβλέπεται  η κάθε πλευρά να έχει την δυνατότητα της καταγγελίας της.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ


  • Σούδα: Είναι η μεγαλύτερη ναυτική βάση των ΗΠΑ (βαθέων υδάτων) στην απόσταση από το Νόρφολκ (ΗΠΑ) μέχρι το Ντουμπάι, ικανή για ελλιμενισμό αεροπλανοφόρων και πυρηνικών υποβρυχίων
  • Αλεξανδρούπολη: Αναβαθμίστηκε  μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία με ικανότητα διακίνησης τεράστιων όγκων στρατιωτικού υλικού οδικώς και μακριά από τον έλεγχο των Στενών του Βόσπορου
  • Λάρισα: (110 Πτέρυγα Μάχης): Βασικός κόμβος πληροφοριών. Εδώ σταθμεύουν τα μη επανδρωμένα αμερικανικά αεροσκάφη MQ-9. Drones επιτηρούν σε πραγματικό χρόνο τις κινήσεις του ιρανικού στόλου και των συμμάχων του. Εδώ επίσης εδρεύει Νατοϊκό στρατηγείο για την επιτήρηση των βαλκανικών χωρών και όχι μόνο
  • Στεφανοβίκειο (Βόλος): Βάση Ελικοπτέρων Apache και Black Hawks
  •  Αεροπορική βάση Αράξου (116 Π.Μ): Αναφέρεται ως τοποθεσία δυνητικής υποστήριξης στον πυρηνικό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ. Υπάρχουν 6 θόλοι τύπου WS3 για ασφαλή αποθήκευση «ειδικών όπλων» σε κατάσταση φύλαξης (caretaker status)
  • Αεροπορική Βάση Ανδραβίδας (117 Π.Μ): Διενεργούνται  κοινές ασκήσεις και στάθμευση στο πλαίσιο διεθνών αποστολών
  • Αεροπορική βάση Άκτιου (Πρέβεζα): Συμμετέχει με επιτήρηση με την στάθμευση ιπτάμενων ραντάρ AWACS

 

Σε συζήτηση είναι η δημιουργία και νέων βάσεων σε Κάρπαθο, Σύρο και Καστελλόριζο, ενώ και  κάθε στρατιωτική ή και μη (!?) υποδομή της χώρας μπορεί να διατεθεί στον αμερικανικό στρατό για τις ανάγκες του

 

Ο ρόλος των ελληνικών βάσεων στον πόλεμο στην Ουκρανία

 

  • Αλεξανδρούπολη: Αποτελεί κύρια βάση υποστήριξης. Είναι ο κεντρικός ευρωπαϊκός κόμβος για την μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού, καυσίμων και ανθρώπινου δυναμικού προς την Ουκρανία. Από την εθνική άμυνα αφαιρέθηκαν και προωθήθηκαν μέσω Αλεξανδρούπολης στην Ουκρανία και ελληνικά οπλικά συστήματα (τάνκς)
  • Σούδα: Χρήσιμη για συλλογή πληροφοριών και επίβλεψη

Επίσης μεταγωγικά αεροσκάφη χρησιμοποιούν τα Ελληνικά Αεροδρόμια (πχ Ελευσίνας) για την αποστολή οπλισμού στην Ουκρανία

  

Ο ρόλος των βάσεων στον πόλεμο και την γενοκτονία που διαπράττει το  Ισραήλ στην Παλαιστίνη

 

  • Σούδα : Είναι για το ΝΑΤΟ και τους Αμερικανούς μία σούπερ βάση καθώς εδώ ελλιμενίζονται αεροπλανοφόρα (Φόρντ, Νίμιτς) που μεταφέρουν και πυρηνικές κεφαλές. Διαθέτει τηλε-συστήματα για κατασκοπεία και κάλυψη των θαλασσίων οδών όπου κινείται το Ισραήλ

 

Η Ελλάδα στον Πόλεμο Ισραήλ-ΗΠΑ κατά του Ιράν

(ως αποτέλεσμα και των δεσμεύσεων της MDCA)

 

 Αποστολή δέκα (!)  πολεμικών πλοίων (με 85 ναυτικούς) στον Περσικό κόλπο

 Αποστολή αντι-αεροπορικών συστημάτων Patriot στην Σαουδική Αραβία

 

Με όλα τα παραπάνω αντιλαμβάνεται κανείς πως η πρόσδεση της χώρας στον αμερικανονατοϊκό παράγοντα και τα δικά του συμφέροντα αποκτάει πλέον πρωτοφανείς διαστάσεις για την πρόσφατη ιστορία της χώρας. Η Ελλάδα , με ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη, μετατρέπεται σε ορμητήριο για τα πολεμικά σχέδια ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και ΕΕ, συγκροτεί συμμαχίες μακριά από τα εθνικά και λαϊκά συμφέροντα, ανέχεται αν όχι ενθαρρύνει το γενοκτόνο κράτος του Ισραήλ για συνέχιση της πολιτικής του κατά του λαού της Παλαιστίνης, ενώ προθυμοποιείται να εμπλέξει την χώρα και σε κάθε μελλοντικό πόλεμο του ΝΑΤΟ , των Αμερικανών αλλά και της ΕΕ. 

 

Σε αυτό το πλαίσιο οι στρατιωτικές δαπάνες για το 2026 προγραμματίζονται στα 7-8 δις, περίπου στο  3,1% του ΑΕΠ,  με την Ελλάδα να βρίσκεται στην 3η θέση «καλύτερη» θέση στην ΕΕ, ενώ προβλέπεται να φτάσουν -μετά από απαίτηση του Τράμπ- στο 5% έως το 2035. Στην ίδια την ΕΕ, εξ άλλου, οι αμυντικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 11% το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και κατά 62,87% σε σύγκριση με το 2020, ακολουθώντας την ίδια πολεμοχαρή και αδιέξοδη πολιτική κατ’ επιταγή των ΗΠΑ,  αλλά και με την συμφωνία φυσικά των πολιτικών της ελίτ. Το 2025 στην ΕΕ εκτιμάται ότι οι δαπάνες για εξοπλισμούς θα ανέλθουν στο 2,1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ στον δρόμο προς το 5% φυσικά.

 

Είναι φανερό πως σε αυτή την πολιτική θα θυσιαστεί η όποια κοινωνική πολιτική αλλά και οι γενικότερες λαϊκές ανάγκες τόσο σε Ελλάδα όσο και σε Ευρώπη. 

 

  ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΜΠΛΟΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΕ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

 

  Η κυβέρνηση της Τεχεράνης έχει δηλώσει : «κάθε κράτος που δανείζει το έδαφος του για επιθέσεις εναντίον της καθίσταται νόμιμος στρατιωτικός στόχος»

  Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η χώρα είναι υπαρκτοί, με αυτούς των λεγόμενων υβριδικών απειλών να είναι οι πιθανότεροι (δολιοφθορές, κυβερνοεπιθέσεις, μοναχικοί λύκοι κλπ).

  Υπάρχει το γεγονός στην Κύπρο, που αν και δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, δέχθηκε επίθεση με στρατιωτικό drone που κατευθυνόταν προς το έδαφος της (βρεττανική βάση) εξορμώμενο από τον Λίβανο (Χεζμπολά?)

  Τέλος, ίσως να μην είναι και μόνο παιχνίδι, σε μοντέλα προσομοίωσης ρωσικών απειλών για αντίποινα, συμπεριλαμβάνονται και ελληνικοί στόχοι, όπως κατέγραψαν σε εργασία τους φοιτητές από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ!

 

 ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

 

Στην ιστοσελίδα του Ελληνικού κοινοβουλίου (Vouliwatch) όπου συχνά αναρτώνται ερωτηματολόγια σφυγμομέτρησης της κοινής γνώμης στο ερώτημα: 

 

Εσείς τι θα ψηφίζατε στο 2ο Πρωτόκολλο Τροποποίησης της MDCA (ΣΑΑΣ) μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ, το αποτέλεσμα ήταν το παρακάτω:

ΝΑΙ 39%

 ΟΧΙ 58%

   ΠΑΡΩΝ 3%

 

Φυσικά, αν και ενδεικτικές του λαϊκού αισθήματος, δεν είναι οι σφυγμο-μετρήσεις που μπορούν να ανατρέψουν αυτές τις  πολιτικές. 

 

Οι κινητοποιήσεις για το κλείσιμο των Βάσεων έχουν ξεκινήσει δυναμικά και μαζικοποιούνται  μέρα με την ημέρα. Χρειάζεται δυνατό λαϊκό κίνημα με κεντρικό στόχο το κλείσιμο των βάσεων (η Σούδα στην αιχμή του δόρατος) και την ανατροπή των πολιτικών στρατηγικών που μετατρέπουν την χώρα σε αμερικανονατοϊκό προγεφύρωμα, υποθηκεύοντας την ευημερία και την ασφάλεια της δικής μας αλλά και των επόμενων γενεών.

 

ΠΗΓΕΣ:

 

 

 https://www.ieidiseis.gr/ellada/712549/poy-vriskontai-oi-amerikanikes-vaseis-stin-ellada-chartis/

 

 https://www.voria.gr/article/oi-amerikanikes-baseis-stin-ellada-aspida-i-stohos-poy-brisketai-ti

 https://www.newsbeast.gr/greece/arthro/8375001/oi-xechasmenes-peripeteies-tis-elladas-me-ta-pyrinika-opla

 https://www.ellinikos-stratos.com/arthra/mdca


* Ομιλία της Μαρίας Ταμιολάκη (αντι-ΝΑΤΟ Δράση) σε εκδηλώσεις στην Γερμανία.

Τις εκδηλώσεις οργάνωσε η Γερμανική Εργατική Ομάδα Αλληλεγγύης στην Ελλάδα σε συνεργασία με άλλες συλλογικότητες (συνδικαλιστικές και κοινωνικές). 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου