 |
Πηγή: Lighthouse Reports
Νέα έρευνα του Lighhouse Reports σε συνεργασία με τους Financial Times αποκαλύπτει τη συστηματική καταστροφή κατοικιών, σχολείων, δρόμων, δομών υγείας, καλλιεργήσιμων εκτάσεων και δασών στον κατεχόμενο νότιο Λίβανο.
Από την έναρξη του πολέμου, στις 2 Μαρτίου, περισσότεροι από 4.300 άνθρωποι και περισσότεροι από 30 Ισραηλινοί στρατιώτες και άμαχοι έχουν σκοτωθεί, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί, ενώ ολόκληρα χωριά και πόλεις έχουν ισοπεδωθεί.
H έρευνα των Lighthouse Reports και Financial Times, η οποία βασίστηκε σε ανάλυση δορυφορικών εικόνων, δεδομένων από ανοικτές πηγές και επαληθευμένο οπτικοακουστικό υλικό, εντόπισε στοιχεία συστηματικής καταστροφής σε ολόκληρη την περιοχή του νότιου Λιβάνου που βρίσκεται υπό ισραηλινή κατοχή. Η καταστροφή αφορά δεκάδες χιλιάδες κατοικίες, σχολεία, καλλιεργήσιμες εκτάσεις και δάση.
Η ανάλυση δείχνει ότι μεγάλο μέρος των καταστροφών σημειώθηκε αφότου οι ισραηλινές δυνάμεις απέκτησαν τον έλεγχο εκκενωμένων χωριών στα μέσα Απριλίου. Μεγάλες εκτάσεις έχουν καταστεί μη κατοικήσιμες, καθώς έχουν καταστραφεί υποδομές απαραίτητες για τη ζωή του άμαχου πληθυσμού – από τα δίκτυα ύδρευσης και ενέργειας έως τις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι η τακτική αυτή αποσκοπεί στην παρεμπόδιση της επιστροφής των κατοίκων. «Δεν βλέπουμε τίποτε άλλο παρά καταστροφή, το χρώμα της στάχτης», λέει η Φάντια Μπάζι, η οποία κατάγεται από το Μπιντ Τζμπέιλ, μία από τις πόλεις κοντά στη de facto συνοριακή γραμμή μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ. Η πόλη έχει μετατραπεί σε ερείπια και έχει αδειάσει από τους περίπου 30.000 κατοίκους της.
Το μεγαλύτερο μέρος της καταστροφής, που κατέγραψαν τo Lighthouse Reports και οι Financial Times, σημειώθηκε μετά την αρχική κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, στις 16 Απριλίου.
Σε ενδιαφέρει
Από τις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ισραήλ έχει καταλάβει περίπου 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδαφών στο Λίβανο, στη Συρία και στη Γάζα, εκτοπίζοντας πληθυσμούς και μετατρέποντας εκτεταμένες περιοχές στις λεγόμενες «ζώνες ασφαλείας», δηλαδή σε ερημοποιημένες εκτάσεις.
Το Εθνικό Συμβούλιο Επιστημονικής Έρευνας του Λιβάνου (CNRS), δημόσιος ερευνητικός φορέας της χώρας, εκτιμά ότι σχεδόν 85.000 κατοικίες στον νότο έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί. Ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος, καθώς τουλάχιστον το 20% έως 30% των κτιρίων δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί εξαιτίας των συνεχιζόμενων ισραηλινών επιθέσεων.
«Πρόκειται για μια εκτεταμένη, μακροχρόνια και οργανωμένη επίθεση εναντίον του πληθυσμού του νότιου Λιβάνου», δήλωσε η Κριστίν Μπέκερλε, αναπληρώτρια διευθύντρια της Διεθνούς Αμνηστίας. «Όταν ισοπεδώνεις τα πάντα – τις κρίσιμες υποδομές, τις υπηρεσίες υγείας -, όταν εφαρμόζεις μια πολιτική καμένης γης, δημιουργείς στην πράξη ερημοποιημένες περιοχές που δεν μπορούν να κατοικηθούν και καθιστάς εξαιρετικά δύσκολη την επιστροφή των ανθρώπων στο νότιο Λίβανο».
Καθιστώντας το νότιο Λίβανο μη κατοικήσιμο
Η ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το Κιάμ, την Τάιμπε, το Μπιντ Τζμπέιλ και τη Χαντάθα κατέγραψε εκτεταμένες καταστροφές που δεν περιορίζονται σε μεμονωμένα κτίρια ή στα κέντρα των οικισμών, αλλά καλύπτουν σχεδόν ολόκληρες περιοχές. Σε ορισμένα σημεία, η καταστροφή φαίνεται να εξαπλώνεται σταδιακά από το κέντρο προς την περιφέρεια.
Η έρευνα εντόπισε στοιχεία για ελεγχόμενες εκρήξεις και κατεδαφίσεις από ισραηλινές δυνάμεις και ιδιώτες εργολάβους σε δεκάδες παραμεθόριες κοινότητες. Στο Λίβανο, η καταστροφή εκτείνεται πολύ πέρα από τις ζημιές που μπορούν να αποδοθούν στις μάχες ή από τις τοποθεσίες που το Ισραήλ χαρακτηρίζει υποδομές της Χεζμπολάχ. καθώς περιλαμβάνει την εκτεταμένη ισοπέδωση χωριών που βρίσκονται υπό τον ουσιαστικό έλεγχο του Ισραήλ.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε τμήμα της κατεχόμενης περιοχής στα τέλη Απριλίου, οι Financial Times αντίκρισαν ολόκληρα χωριά στα οποία ελάχιστα κτίρια είχαν απομείνει όρθια. Ιστορικές αγορές, πλατείες και δαιδαλώδεις δρόμοι είχαν μετατραπεί σε μια απέραντη έκταση από σκυρόδεμα και ερείπια. Εκρήξεις, οι οποίες φαίνεται ότι προέρχονταν από κατεδαφίσεις κτιρίων, ακούγονταν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Η ισραηλινή εκστρατεία ισοπέδωσης βασίζεται σε μεθόδους που είχαν χρησιμοποιηθεί και παλιότερα κατά τον προηγούμενο πόλεμο με τη Χεζμπολάχ, το 2024, όταν οι ισραηλινές δυνάμεις συνέχισαν τις αεροπορικές επιδρομές και τις ελεγχόμενες κατεδαφίσεις παρά την κατάπαυση του πυρός που τυπικά είχε θέσει τέλος στη σύγκρουση.
Καταστροφή των υποδομών ύδρευσης
Σύμφωνα με στοιχεία των τοπικών αρχών και του CNRS, έχουν καταστραφεί τουλάχιστον 2.500 χιλιόμετρα υποδομών που χρησιμοποιούνται για τη συλλογή, την αποθήκευση και τη μεταφορά νερού σε κατοικίες και επιχειρήσεις – από αγωγούς έως γεωτρήσεις.
«Το νερό είναι το σημαντικότερο στοιχείο για να μπορέσει να επιστρέψει η ζωή στον νότιο Λίβανο», δήλωσε η Σόνια Μπεν Σάλεμ της Action Against Hunger, η οποία έχει επαληθεύσει μέσω δορυφορικών εικόνων τις ζημιές σε εκατοντάδες εγκαταστάσεις. «Χωρίς νερό, δεν μπορούμε να περιμένουμε μαζική επιστροφή του πληθυσμού σε αυτές τις περιοχές».
Η περιβαλλοντική καταστροφή
Οι αιωνόβιοι ελαιώνες της χώρας συγκαταλέγονται στις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο, σύμφωνα με Λιβανέζους αξιωματούχους. Οι ελιές αποτελούν εδώ και γενιές αναπόσπαστο μέρος τόσο της ταυτότητας όσο και της οικονομίας του νότιου Λιβάνου, ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου το 40% της συνολικής παραγωγής ελιάς της χώρας. Δεκάδες χιλιάδες ελαιόδεντρα θα χρειαστεί να φυτευτούν εκ νέου.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος του Λιβάνου και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταγράψει εκτεταμένη χρήση λευκού φωσφόρου από το Ισραήλ – μιας εμπρηστικής χημικής ουσίας που προκαλεί πυρκαγιές και μπορεί να αφήσει κατάλοιπα στο έδαφος και στο νερό – τόσο σε κατοικημένες όσο και σε γεωργικές περιοχές. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι χρησιμοποιεί τον λευκό φώσφορο σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, για την απομάκρυνση βλάστησης και τη δημιουργία προπετασμάτων καπνού. Ωστόσο, η χρήση του πάνω από κατοικημένες περιοχές παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει επίσης κατηγορήσει το Ισραήλ ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών ετών της σύγκρουσης, ψέκασε ζιζανιοκτόνα σε περισσότερα από 2.000 εκτάρια γεωργικής γης. Η καταγγελία βασίζεται σε δείγματα εδάφους που συλλέχθηκαν σε παραμεθόριες περιοχές. Το υπουργείο χαρακτηρίζει τις ενέργειες αυτές «οικοκτονία».
Επιθέσεις σε υγειονομικές εγκαταστάσεις και προσωπικό
Η καταστροφή έχει επίσης αποδυναμώσει δραματικά το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Δεκάδες υγειονομικές εγκαταστάσεις έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί από αεροπορικές επιδρομές. Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου αναφέρει ότι 135 επαγγελματίες υγείας έχουν σκοτωθεί εν ώρα υπηρεσίας. Πολλοί από αυτούς έχασαν τη ζωή τους σε επιθέσεις με διαδοχικά πλήγματα – τις λεγόμενες επιθέσεις «double tap», «triple tap» και «quadruple tap».
Σε αυτές τις επιθέσεις, το ίδιο σημείο πλήττεται ξανά λίγα λεπτά ή ώρες μετά το πρώτο χτύπημα, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν διασώστες, υγειονομικοί και άμαχοι που έχουν φτάσει στο σημείο για να βοηθήσουν τα θύματα. Η Insecurity Insight, η οποία καταγράφει σε παγκόσμιο επίπεδο επιθέσεις εναντίον της υγειονομικής περίθαλψης, έχει καταγράψει περισσότερα από 30 τέτοια περιστατικά.
Τα Lighthouse Reports επαλήθευσαν και εντόπισαν οπτικό υλικό από δέκα από αυτά.
Η τηλεπισκόπηση ως μέθοδος της έρευνας
Για τη χαρτογράφηση της καταστροφής των χωριών στον νότιο Λίβανο αναλύθηκαν δορυφορικές εικόνες Sentinel-2, που ελήφθησαν από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο του 2026 και καλύπτουν την κατεχόμενη περιοχή, την οποία ο ισραηλινός στρατός έχει χαρακτηρίσει «ζώνη ασφαλείας».
Στη συνέχεια, δημιουργήθηκε μια αυτοματοποιημένη διαδικασία ανίχνευσης στο Google Earth Engine, η οποία παρακολουθεί την απώλεια χρώματος σε σύνθετες δορυφορικές εικόνες ψευδοχρωμάτων. Τα άθικτα χωριά, όπου συνυπάρχουν βλάστηση, στέγες και διαφορετικές επιφάνειες, εμφανίζονται με χαρακτηριστικές αποχρώσεις του ματζέντα ή με μεικτούς γκρι και ροζ τόνους. Αντίθετα, οι περιοχές που έχουν εκκαθαριστεί, κατεδαφιστεί ή καλυφθεί από ερείπια τείνουν να εμφανίζονται με ομοιόμορφες γκρι και λευκές αποχρώσεις.
Οι δορυφορικές εικόνες οργανώθηκαν σε δεκαπενθήμερα σύνολα και κάθε σύνολο συγκρίθηκε με την αμέσως προηγούμενη περίοδο. Με αυτόν τον τρόπο κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί όχι μόνο πού είχαν καταστραφεί κτίρια, αλλά και περίπου πότε σημειώθηκε η καταστροφή – με χρονική ακρίβεια περίπου δύο εβδομάδων.
Τα αποτελέσματα ελέγχθηκαν οικισμό προς οικισμό, με εξέταση των δορυφορικών εικόνων σε χρονολογική σειρά, ώστε να επιβεβαιωθούν τόσο το μοτίβο όσο και ο χρόνος της καταστροφής. Τα κτίρια που υπέστησαν ζημιές ομαδοποιήθηκαν ανάλογα με το πότε εντοπίστηκε για πρώτη φορά η καταστροφή τους σε σχέση με την κατάπαυση του πυρός της 16ης Απριλίου 2026. Έτσι κατέστη δυνατή η σύγκριση της κλίμακας των καταστροφών πριν και μετά την κατάπαυση του πυρός. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το μεγαλύτερο μέρος της καταστροφής σημειώθηκε μετά την κατάπαυση του πυρός: το 65% των ενδείξεων καταστροφής καταγράφηκε μετά τις 16 Απριλίου, έναντι περίπου του ενός τρίτου πριν από αυτήν.
Καταγραφή των μοτίβων
Η έρευνα εξέτασε βάση δεδομένων της Insecurity Insight με καταγεγραμμένα περιστατικά στα οποία στοχοποιήθηκαν εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας. Από αυτά απομονώθηκαν οι περιπτώσεις στις οποίες υπήρχαν ενδείξεις ότι υγειονομικοί και διασώστες στοχοποιήθηκαν με διαδοχικές αεροπορικές επιδρομές την ώρα που εκτελούσαν το έργο τους.
Για κάθε περιστατικό συγκεντρώθηκε όσο το δυνατόν περισσότερο οπτικό υλικό και πληροφορίες. Τα στοιχεία που εξετάστηκαν περιλάμβαναν δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης, αναρτήσεις για τους διασώστες που σκοτώθηκαν, καθώς και οπτικό υλικό από τις αεροπορικές επιδρομές, το οποίο είχε καταγραφεί είτε από κατοίκους της περιοχής είτε από τους ίδιους τους διασώστες. Όπου ήταν δυνατόν, πραγματοποιήθηκε γεωεντοπισμός του σημείου της αεροπορικής επιδρομής και χρησιμοποιήθηκαν δορυφορικές εικόνες Sentinel-2 πριν και μετά το περιστατικό, προκειμένου να επιβεβαιωθούν οι ζημιές στην αντίστοιχη περιοχή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου