
Τι είναι το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας και γιατί πρέπει να στηριχτεί
γράφει ο Χάρης Κωστούλας,
γονέας μέλος του Αντιφασιστικού Δικτύου Παιδείας
Η επανεμφάνιση του φασιστικού ρεύματος στα σχολεία είναι έντονη το τελευταίο διάστημα. Η αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη, το μαχαίρωμα του 32χρονου αντιφασίστα ακτιβιστή στην Ελευσίνα και η πρόσφατη επίθεση σε βάρος 18χρονου Αιγύπτιου μαθητή, ο οποίος κατέληξε βαριά τραυματισμένος στο νοσοκομείο, είναι ενδεικτικά σημάδια μιας επικίνδυνης πραγματικότητας. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά που μπορούμε να αντιμετωπίζουμε ως ασύνδετα μεταξύ τους. Ο φασισμός επιχειρεί να επανέλθει στον δημόσιο χώρο, αξιοποιώντας τον ρατσισμό, τον εθνικισμό, τη βία και τον εκφοβισμό.
Το σχολείο δεν βρίσκεται έξω από αυτή την πραγματικότητα. Αντίθετα, αποτελεί έναν από τους χώρους όπου οι φασιστικές αντιλήψεις επιχειρούν να αποκτήσουν έρεισμα, να κανονικοποιηθούν και να επηρεάσουν τις συνειδήσεις των νέων ανθρώπων. Η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε μεμονωμένες καταγγελίες ή σε περιστασιακές αντιδράσεις. Χρειάζεται συλλογική οργάνωση, συντονισμός και σταθερή παρουσία μέσα και έξω από τις σχολικές κοινότητες.
Τι είναι το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας
Το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας (ΑΔΠ) συγκροτήθηκε στις αρχές της χρονιάς από εκπαιδευτικούς και γονείς που αρνούνται να αντιμετωπίσουν τη φασιστική δράση στα σχολεία ως κάτι φυσιολογικό ή αναπόφευκτο. Έχουμε συγκροτήσει μία πανελλαδική δικτύωση όπου ενημερωνόμαστε για περιστατικά ρατσιστικής και φασιστικής δράσης, και στηρίζουμε κάθε εκπαιδευτικό και γονιό που δεν μένει αδιάφορος και στέκεται απέναντι.
Στο ΑΔΠ συμμετέχουν άνθρωποι από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας και από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, με κοινό στόχο την αντιμετώπιση της δράσης των φασιστών στις σχολικές κοινότητες και τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού, αντιπαραθετικού λόγου απέναντι στην εθνικιστική και ρατσιστική αφήγηση των σύγχρονων νεοναζί.
Αυτός ο πολυσυλλεκτικός χαρακτήρας αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα. Η υπεράσπιση της δημοκρατίας, της ισότητας και της ελευθερίας στη σχολική ζωή δεν μπορεί να είναι υπόθεση ενός μόνο πολιτικού χώρου ή μιας μικρής ομάδας εκπαιδευτικών. Αφορά όλους όσοι θέλουν ένα σχολείο και κατ’ επέκταση μία μορφή κοινωνίας όπου κανένα παιδί δεν θα στοχοποιείται για την καταγωγή του, τη θρησκεία του, την εμφάνισή του ή τις ιδέες του και όπου η βία και ο εκφοβισμός δεν θα γίνονται ανεκτά.
Το ΑΔΠ επιδιώκει να καταγράφει περιστατικά φασιστικής δράσης και ρατσιστικού λόγου, να διευκολύνει την επικοινωνία και τον συντονισμό γονέων και εκπαιδευτικών και να συμβάλλει στη δημόσια ανάδειξη του προβλήματος.
Από την δίκη της Χ.Α. μέχρι την αποφυλάκιση Κασιδιάρη
Η καταδίκη των ηγετικών στελεχών της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής, στις 7 Οκτωβρίου 2020, μετά από μία δίκη που κράτησε 5 χρόνια, έδωσε κάποιον χρόνο στο αντιφασιστικό κίνημα καθώς προκάλεσε την αποδιοργάνωση των ναζί. Της δίκης προηγήθηκε η έντονη μαζική και μαχητική παρουσία του αντιφασιστικού κινήματος στον δρόμο μετά την δολοφονία του Παύλου Φύσσα. Ακολούθησαν οι συλλήψεις της ηγεσίας της Χ.Α., και σε συνδυασμό με ένα ισχυρό πλήγμα της κατάρρευσης του αήττητου στον δρόμο έσπασε την ανοδική φορά των ναζί.
Σήμερα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Στις δυτικές κοινωνίες καταγράφεται εκλογική και δημοσκοπική άνοδο των ακροδεξιών και φασιστικών μορφωμάτων. Τον τόνο δίνουν η ΗΠΑ με τον Τραμπισμό, να γίνεται σημείο ιδεολογικής αναφοράς και πολιτικής συγκρότησης των ακροδεξιών, με την λευκή ανωτερότητα, την αποσιώπηση και δικαιολόγηση του αποικιοκρατικού παρελθόντος της Δύσης, την εμφάνιση της ισλαμοφοβίας, καθώς και το πρόταγμα των κλειστών συνόρων να διαδέχονται τις απειλές γενίκευσης ενός παγκόσμιου πολέμου, με τις πιο σημαντικές φωνές αντίστασης στην ακροδεξιά μεταστροφή του Ευρω-Ατλαντικού Διευθυντηρίου, να βρίσκεται στους εξεγερμένους Παλαιστίνιους και τους σύμμαχους του στην Μέση Ανατολή.
Δεν θα μπορούσε η Ελλάδα να αποτελεί εξαίρεση. Οι δηλώσεις του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη περί «εγκληματογόνων αλλοδαπών» ενισχύουν τον ρατσισμό και τον μετατρέπουν σε κρατική αφήγηση, ολισθαίνοντας σε επικίνδυνα μονοπάτια. Για τον υπουργό προστασίας του Πολίτη οι αλλοδαποί είναι που γεννούν το έγκλημα, και όχι οι συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού. Έχει άραγε και συγκεκριμένη γεωγραφική προέλευση αυτή η γενεσιουργός αιτία εγκλημάτων; Και όσο γράφονται αυτές οι γραμμές διαβάζουμε την είδηση για 12 χαμένες ψυχές μεταναστών στο Αιγαίο ανάμεσα τους και ένα βρέφος. Μήπως και αυτό το βρέφος ήταν εν δυνάμει εγκληματογόνο; Μήπως οι 12 ψυχές ανάμεσα τους και ένα μωρό απειλούσαν να αλλοιώσουν τον πολιτισμό μας;
Και η επόμενη είδηση που διαβάζαμε όσο γράφαμε αυτό το κείμενο αφορούσε τον διαμοιρασμό αμοιβαίων φιλοφρονήσεων ανάμεσα στο ναζιστή Κασιδιάρη και στον επιχειρηματία και πρόεδρο της ΚΑΕ Παναθηναϊκός Δημήτρη Γιαννακόπουλο. Από ότι φαίνεται φασισμός και κεφάλαιο συντονίζουν τον βηματισμό τους και μάλιστα σε δημόσια προβολή (σ.σ. δείτε παρακάτω σχετικό αναλυτικό σχόλιο).
Για να επιστρέφουμε… ο χώρος που βλέπουμε την πιο έντονη ρατσιστική και φασιστική δραστηριότητα είναι δυστυχώς τα σχολεία. Μια σειρά περιστατικά, συνθήματα με μαίανδρους και σβάστικες, ναζιστικοί χαιρετισμοί, προβολή του ναζί Κασιδιάρη σε οθόνες μέσα στα σχολεία, η αποδοχή ως κανονικότητα των μαχαιρωμάτων των πιο ευάλωτων μερίδων συνανθρώπων μας.
Αντίστοιχη ανησυχία προκαλεί και η κατάληψη σχολείου που πραγματοποιήθηκε το 2025, παραμονές της επετείου του Πολυτεχνείου, με αίτημα την ακύρωση της σχολικής γιορτής. Τέτοιες ενέργειες δεν αφορούν απλώς μια διαφωνία γύρω από μια σχολική εκδήλωση. Όταν επιχειρείται να ακυρωθεί η ιστορική μνήμη της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, η αποσιώπηση της επετείου απελευθέρωσης της Αθήνας από τους ναζί κατακτητές και η εξύμνηση του δικτάτορα Μεταξά, με παράλληλη αποσιώπηση της Ιστορίας της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης αναδεικνύεται η ανάγκη να υπερασπιστούμε τον δημοκρατικό και αντιδικτατορικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης απέναντι σε κάθε προσπάθεια αναθεώρησης και υπονόμευσης της ιστορικής ταξικής μνήμης.
Τα πρόσφατα περιστατικά βίας υπενθυμίζουν ότι η φασιστική δράση δεν περιορίζεται σε σύμβολα, συνθήματα και διαδικτυακή προπαγάνδα. Μπορεί να μετατραπεί σε απειλές, οργανωμένο εκφοβισμό και σωματικές επιθέσεις. Γι’ αυτό και η αντιμετώπισή της δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια ανακοίνωση μετά από κάθε περιστατικό.
Γιατί πρέπει να στηριχτεί
Η υπεράσπιση ενός δημοκρατικού σχολείου που θα αποτελεί χώρο συγκρότησης ελεύθερα κριτικά σκεπτόμενων ανθρώπων και όχι πειθήνιων ηλιθίων που θα αποδέχονται άκριτα κάθε μορφή εξουσίας, είτε αυτή του εργοδότη, είτε ενός ναζί λοχία που σπέρνει το μίσος και οργανώνει την βία. Προφανώς κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη μεμονωμένων εκπαιδευτικών που συχνά βρίσκονται μόνοι απέναντι σε πιέσεις και απειλές. Ούτε μπορούν οι γονείς να μένουν χωρίς ενημέρωση και χωρίς δυνατότητα συλλογικής παρέμβασης όταν τα παιδιά τους γίνονται στόχος ρατσιστικών επιθέσεων.
Χρειάζεται ένα δίκτυο που θα συνδέει τις εμπειρίες διαφορετικών σχολείων, θα βοηθά να αναγνωρίζονται κοινά μοτίβα φασιστικής δράσης, θα αναδεικνύει δημόσια τα περιστατικά και θα διεκδικεί ουσιαστική προστασία για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς που στοχοποιούνται. Χρειάζεται, επίσης, να αντιπαρατίθεται πολιτικά και ιδεολογικά στις αντιλήψεις που παρουσιάζουν τον ρατσισμό ως «άποψη», τον εθνικισμό ως πατριωτισμό και τη φασιστική βία ως φυσιολογική αντίδραση απέναντι στο διαφορετικό. Που θα συμβάλει στο ξεδόντιασμα της φασιστικής ιδεολογίας με οργανωμένες εκδηλώσεις που θα προωθούν την συλλογική ιστορική ταξική μνήμη, και την ενεργή παρουσία στους κοινωνικούς και αντιφασιστικούς αγώνες
Η στήριξη του ΑΔΠ σημαίνει συμμετοχή, ενημέρωση, καταγραφή περιστατικών, δημόσιες παρεμβάσεις και συντονισμό με συλλόγους εκπαιδευτικών, ενώσεις γονέων, μαθητικές κοινότητες και κάθε δημοκρατική συλλογικότητα που θέλει να συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια.
Σημαίνει, πάνω απ’ όλα, να μη μένει κανείς μόνος απέναντι στον φασισμό.
Η μεγάλη πλειονότητα της κοινωνίας δεν ασπάζεται τις φασιστικές ιδέες. Αυτό, όμως, δεν αρκεί από μόνο του. Όταν οι δημοκρατικοί άνθρωποι, το εργατικό κίνημα, η αριστερά και η αναρχία, παραμένουν θεατές, η οργανωμένη ακροδεξιά βρίσκει χώρο να εμφανίζεται ισχυρότερη απ’ όσο πραγματικά είναι. Η απάντηση βρίσκεται στη συλλογική δράση, στην αλληλεγγύη και στην έμπρακτη υπεράσπιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων.
Το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας είναι μια προσπάθεια που αξίζει να δυναμώσει. Για ένα σχολείο που δεν θα φοβάται να υπερασπίζεται την ιστορική αλήθεια, την ισότητα και την ελευθερία. Για μία κοινωνία όπου η διαφορετικότητα δεν θα γίνεται αφορμή στοχοποίησης και όπου ο φασισμός δεν θα βρίσκει χώρο να οργανώνεται και να τρομοκρατεί.
Στηρίζουμε το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας. Καταγράφουμε, παρεμβαίνουμε, συντονιζόμαστε, αγωνιζόμαστε και δίνουμε το παρόν στο δρόμο. Δεν αφήνουμε κανένα σχολείο, κανέναν μαθητή και κανέναν εκπαιδευτικό μόνο απέναντι στον φασισμό.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:
Ο Δ.Γιαννακόπουλος, ο ναζί “αντισυστημικός” Κασιδιάρης και η Ιστορία
Πριν λίγους μήνες ο φαρμακοβιομήχανος και πρόεδρος του μπασκετικού Παναθηναικού κ.Δημήτρης Γιαννακόπουλος, δήλωσε:
«Οι απόψεις μου είναι πιο κοντά στις απόψεις του κ. Κασιδιάρη. Βεβαίως και είναι. Αλλά για εμένα… μου ψιλοκεντρίζει λίγο. Εγώ είμαι πιο δεξιός, πολύ πιο δεξιός»…
Τώρα ο φαρμακοβιομήχανος και ιδιοκτήτης του μπασκετικού Παναθηναϊκού δημοσίευσε story με τραγούδι του Σφακιανάκη (γνωστός για τη στήριξη του στους ναζί της Χρυσής Αυγής), αναρτώντας το «πρόγραμμα» του μορφώματος «Συμμαχία Ελλήνων» που έχει δηλώσει ότι στηρίζει ο ναζί Κασιδιάρης, ειδικά όταν αυτός αφορά στο μεγαλύτερο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας, δηλαδή στον ναζισμό, δεδομένου ότι ο Κασιδιάρης είναι ένα τελεσίδικα καταδικασμένο ναζιστόμουτρο, και ακόμα πιο ειδικά όταν βρισκόμαστε σε μια χώρα με τοπωνύμια όπως “Καλάβρυτα”, “Βιάννος”, “Χορτιάτης”, “Δίστομο”, “Καισαριανή”.
Η Ιστορία, λοιπόν, έχει αποφανθεί και για το ασύλληπτο των εγκλημάτων του ναζισμού, αλλά και για τις δυνάμεις που επέτρεψαν να ζήσει η ανθρωπότητα μια τέτοια θηριωδία. Και είναι τραγικά επίκαιρο να μην ξεχνιέται ότι αυτές οι δυνάμεις, που στάθηκαν δίπλα και πίσω από τον Χίτλερ, και δεν κάθισαν ποτέ στο εδώλιο και παρούσες παραμένουν.
- Στο εδώλιο δεν κάθισε ποτέ η «Κρουπ». Η πολυεθνική «Κρουπ», που τροφοδοτούσε όλη την πολεμική μηχανή του Χίτλερ, αλλά η έπαυλη του ιδιοκτήτη της όλως περιέργως έμεινε ανέπαφη όταν οι Αμερικάνοι ισοπέδωναν το Εσσεν. Ο πρόεδρος των Γερμανών βιομηχάνων, ο «κύριος» Κρουπ, έλεγε ότι «ο Εθνικοσοσιαλισμός απελευθέρωσε τον Γερμανό εργάτη από τη μέγγενη ενός δόγματος(σ.σ. του κομμουνιστικού δόγματος)». Ο «κύριος» Κρουπ έλεγε ότι «ο Αδόλφος Χίτλερ μετέτρεψε τον εργάτη σε πειθαρχημένο στρατιώτη της εργασίας και σε σύντροφο των βιομηχάνων». Ο «κύριος» Κρουπ το 1940 παρέλαβε από τα χέρια του Χίτλερ το χρυσό παράσημο του ναζιστικού κράτους. Η σημερινή Κρουπ είναι αυτή στην οποία οι κυβερνήσεις της Ελλάδας έχουν ξεπουλήσει τα ναυπηγεία της χώρας. Μόνο από ένα εργοστάσιο της «Κρουπ», της σημερινής «Κρουπ» με τις 670 θυγατρικές σε όλο τον κόσμο, οι ναζί χρηματοδοτήθηκαν μέχρι το 1945 με το ιλιγγιώδες για την εποχή ποσό των 4,7 εκατ. μάρκων.
- Στο εδώλιο δεν κάθισε η «Ντόιτσε Μπανκ». Η «Ντόιτσε Μπανκ» της Μέρκελ και του Σόιμπλε, που έχει αναλάβει το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας ως σύμβουλος των ελληνικών κυβερνήσεων, είναι η ίδια «Ντόιτσε Μπανκ» που χρηματοδότησε τη δημιουργία και λειτουργία των ναζιστικών φούρνων του Άουσβιτς.
- Στο εδώλιο δεν κάθισε η «Ζήμενς». Η «Ζήμενς», με την οποία έκαναν εξωδικαστικό συμβιβασμό οι ελληνικές κυβερνήσεις για τις μίζες, είναι η ίδια «Ζήμενς» που έλυνε και έδενε επί φασίστα Μεταξά. Με πρόταση και χρηματοδότηση του επικεφαλής της «Ζήμενς» στην Αθήνα, συγκροτήθηκαν τα Τάγματα Ασφαλείας το 1943.
- Στο εδώλιο δεν κάθισαν οι 25 από τους μεγαλύτερους βιομήχανους της Γερμανίας, αυτοί που το 1933 τροφοδότησαν το αποκαλούμενο και «Ταμείο του Χίτλερ» με το αστρονομικό για την εποχή ποσό των 3 εκατ. μάρκων. Ήταν στις εκλογές του ’33 που οι Ναζί πήραν το 44% των ψήφων.
- Στο εδώλιο δεν κάθισε η ελβετική «Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών». Ο πρόεδρός της, ο τραπεζίτης Σαχτ, ήταν ο υπουργός Οικονομικών του Χίτλερ από το 1934.
- Στο εδώλιο δεν κάθισε η «Φάρμπεν». Το τεραστίων διαστάσεων βιομηχανικό συγκρότημα της «Φάρμπεν» κατασκευάστηκε από κρατούμενους του Άουσβιτς . Περισσότεροι από 25.000 άνθρωποι πέθαναν στη διάρκεια της κατασκευής του. Στη «Φάρμπεν» δούλευαν 85.000 κρατούμενοι των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Η «Φάρμπεν» κατασκεύασε το Κυκλώνιο B. Ηταν το αέριο που χρησιμοποιήθηκε για την εξόντωση χιλιάδων ανθρώπων στα κρεματόρια. Ένα από τα ονόματα με τα οποία κυκλοφορεί σήμερα η «Φάρμπεν» είναι το όνομα «Μπάγερ».
- Στο εδώλιο δεν κάθισαν οι 45 από τους μεγαλύτερους Γερμανούς βιομήχανους που στις επιχειρήσεις τους στέλνονταν για καταναγκαστική εργασία οι κρατούμενοι από το Μαουτχάουζεν.
Στο εδώλιο δεν κάθισαν:
- Η αμερικανική πολυεθνική «ΙΒΜ». Η οργάνωση των 78 ναζιστικών στρατοπέδων εξόντωσης έγινε με τεχνολογία της «IBM». Ο πρόεδρος της «IBM», ο T. Watson, τιμήθηκε από το Γ’ Ράιχ με το μετάλλιο του Μεγάλου Σταυρού της Γερμανικής Τάξης του Αετού, το 1937. Ηταν η μεγαλύτερη τιμή που μπορούσε να αποδώσει το ναζιστικό καθεστώς σε μη Γερμανό πολίτη.
- Η αμερικάνικη πολυεθνική «ΙΤΤ». Ηταν αυτή που μεταξύ άλλων οργάνωσε το σύστημα πληροφοριών του γερμανικού στρατού, που συμμετείχε στον σχεδιασμό βομβών και βομβαρδιστικών για λογαριασμό της ναζιστικής αεροπορίας.
- Η «Standard Oil». Η «Standard Oil», των συμφερόντων Ροκφέλερ, στη διάρκεια του πολέμου, εκτός από τους συμμάχους προμήθευε με καύσιμα και τον Άξονα.
- Η «General Motors». Χιλιάδες θωρακισμένα αυτοκίνητα, φορτηγά και τανκς για τον γερμανικό στρατό κατασκευάστηκαν από την «General Motors». Αλλά«ό,τι συμφέρει την General Motors’ συμφέρει την Αμερική», όπως έλεγε κι ο Αϊζενχάουερ. Το αμερικανικό κράτος αποζημίωσε με 33 εκατ. δολάρια την «General Motors» για τις ζημιές που υπέστησαν τα εργοστάσιά της σε Γερμανία και Αυστρία στον πόλεμο. Ήταν τα εργοστάσια που κατασκεύαζαν τανκς για τον Χίτλερ.
- Η «Ford». Το 1/3 των φορτηγών της Βέρμαχτ το κατασκεύασε η αμερικανική πολυεθνική «Ford». Οι μισοί «εργαζόμενοι» της εταιρείας ήταν σκλάβοι από στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ο πρόεδρος της «Ford», ο «κύριος» Ford, το 1938 γιόρτασε τα 75αγενέθλιά του παραλαμβάνοντας από τους Γερμανούς πρόξενους στο Ντιτρόιτ το μετάλλιο του Μεγάλου Σταυρού της Γερμανικής Τάξης του Αετού.
- Η τράπεζα «UBC». Ήταν από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του ναζιστικού καθεστώτος. Πρόεδρός της ήταν ο «κύριος» Πρέσκοτ Μπους. Πατέρας και παππούς δυο κατοπινών αμερικανών προέδρων.
Ο κατάλογος είναι μακρύς. Τα παραπάνω είναι απλώς ενδεικτικά.
Ο φασισμός το 1945 ηττήθηκε. Η ιστορία, όμως, απεφάνθη ότι – δυστυχώς – ο φασισμός δεν αρκεί να νικηθεί. Ο φασισμός πρέπει να ξεριζωθεί. Και η απόδειξη είναι όλη αυτή η κτηνωδία που καταγράφηκε με την είσοδο του Κόκκινου Στρατού στο Άουσβιτς.
Τίποτα, όμως, δεν ξεριζώνεται αν δεν ξεριζωθούν οι ίδιες οι ρίζες του. Γεγονός που πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις: Μήπως, τελικά ο Μπρεχτ είχε δίκιο; Ο Μπρεχτ, κάποιος που γνώρισε όσο λίγοι τον τρόμο και την αθλιότητα του ναζισμού, ισχυριζόταν ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’30 ότι:
«… ο φασισμός δεν μπορεί να πολεμηθεί παρά σαν καπιταλισμός. Ως ο πιο ωμός, ο πιο καταπιεστικός, ο πιο θρασύς κι ο πιο δόλιος καπιταλισμός»
Η κτηνωδία του φασισμού είναι η ίδια η απόδειξη της ανάγκης για τη μέγιστη δυνατή συσπείρωση ενάντιά του. Ενάντια στην ωμότητα, τη δολιότητα, την θρασύτητα, την απανθρωπιά του φασισμού.
Χωρίς άγνοια της ιστορικής εμπειρίας, όπως αναβιώνει μπροστά στα μάτια μας μέσα από τις φιγούρες των Τραμπ, Μασκ, Λεπέν κοκ, και η οποία κραυγάζει:
Ο φασισμός δεν αρκεί να πολεμηθεί. Δεν αρκεί ούτε ακόμα και να νικηθεί. Ο φασισμός πρέπει να ξεριζωθεί. Και θα ξεριζωθεί μόνο έτσι: Ως καπιταλισμός.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου