09 Νοεμβρίου 2026

Παλαιστίνιος ερευνητής αποδομεί τον κατάλογο του Ισραήλ με τους αποκαλούμενους «τρομοκράτες» δημοσιογράφους που σκοτώθηκαν στη Γάζα - Του Stephen Prager (ΕΙΚΟΝΕΣ)

Παλαιστίνιος ερευνητής αποδομεί τον κατάλογο του Ισραήλ με τους αποκαλούμενους «τρομοκράτες» δημοσιογράφους που σκοτώθηκαν στη Γάζα

Ο ερευνητής Μοχάμεντ Σεχάντα εξέτασε και τα 170 ονόματα του καταλόγου του ισραηλινού στρατού, ο οποίος παρουσιάζει δημοσιογράφους ως δήθεν μαχητές, και διαπίστωσε ότι πρόκειται για «την πιο πρόχειρη και ξεδιάντροπη απάτη που θα μπορούσε να υπάρξει»

Του Στίβεν Πρέιγκερ

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ: Common Dreams

Επιδιώκοντας να αμφισβητήσει τις αναφορές για τις πρωτοφανείς δολοφονίες δημοσιογράφων στη Γάζα, ο ισραηλινός στρατός δημοσίευσε την περασμένη εβδομάδα έναν κατάλογο με 170 νεκρούς Παλαιστίνιους, για τους οποίους ισχυρίστηκε ότι δεν ήταν νόμιμοι εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης, αλλά μέλη «τρομοκρατικών οργανώσεων».

Ο παλαιστίνιος πολιτικός αναλυτής Μοχάμεντ Σεχάντα, επισκέπτης ερευνητής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, εξέτασε μία προς μία όλες τις εγγραφές του καταλόγου. Τον χαρακτήρισε «την πιο πρόχειρη και ξεδιάντροπη απάτη που θα μπορούσε να υπάρξει».

Ισραηλινοί αξιωματούχοι και δυτικοί υποστηρικτές του Ισραήλ έχουν προβάλει τον κατάλογο του ισραηλινού στρατού ως απάντηση στα ευρήματα οργανώσεων όπως η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων, η οποία έχει χαρακτηρίσει τον σχεδόν τριετή πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα ως «την πιο θανατηφόρα περίοδο στην ιστορία της δημοσιογραφίας» και έχει καταγράψει τουλάχιστον 240 δημοσιογράφους και εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης που σκοτώθηκαν.

Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF) έχουν εντοπίσει δεκάδες περιπτώσεις στις οποίες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δημοσιογράφοι στοχεύτηκαν σκόπιμα λόγω του δημοσιογραφικού τους έργου και έχουν υποβάλει πολλές καταγγελίες στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), καταγγέλλοντας εγκλήματα πολέμου σε βάρος του Τύπου.

Η βάση δεδομένων, την οποία ο ισραηλινός στρατός αποκαλεί «Φάκελοι του Τύπου», αναφέρει ότι «αυτός ο ισχυρισμός δεν αποκαλύπτει ολόκληρη την εικόνα» και υποστηρίζει ότι «άτομα που παρουσιάζονταν ως αθώοι δημοσιογράφοι ήταν στην πραγματικότητα μαχητές στις στρατιωτικές πτέρυγες της Χαμάς, της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ (PIJ) και άλλων τρομοκρατικών οργανώσεων».

Ο ισραηλινός στρατός ισχυρίζεται ότι ο κατάλογος προέκυψε από μια «σε βάθος έρευνα», η οποία βασίστηκε σε πληροφορίες από ανοιχτές πηγές, έγγραφα που ανακτήθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα, ανακρίσεις φερόμενων ως παλαιστίνιων μαχητών και πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Ωστόσο, όπως εξήγησε ο Σεχάντα σε ανάρτηση που δημοσίευσε την Κυριακή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, «στη συντριπτική πλειονότητα των προσώπων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, ο ισραηλινός στρατός δεν παρουσιάζει ΚΑΝΕΝΑ αξιόπιστο αποδεικτικό στοιχείο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι σελίδες τους είναι κυριολεκτικά κενές».

Καλλιτεχνικό δρώμενο στην πολυσύχναστη πλατεία Τατζρίς της Τεχεράνης απεικονίζει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πίσω από τα κάγκελα.

του Παναγιώτη Παπαδομανωλάκη

Ταπεινωτική ήττα υπέστη ο Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, οι οποίες διεξάγονται κάθε δύο χρόνια, δηλαδή στο μέσο της τετραετούς θητείας του προέδρου, και αφορούν την εκλογή των μελών του Κογκρέσου. Ο Τραμπ έχασε τον έλεγχο της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων, αφού ηττήθηκε ακόμη και σε πολιτείες και κρίσιμες περιφέρειες, που παραδοσιακά αποτελούν προπύργια των Ρεπουμπλικανών.

Είναι ένα συνηθισμένο μοτίβο το κυβερνών κόμμα να ηττάται στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, οι οποίες θεωρούνται παράλληλα ως ψήφος αποδοχής ή απόρριψης της μέχρι τώρα πολιτικής του. Οι περιπτώσεις που εν ενεργεία πρόεδρος έχει νικήσει την «κατάρα της ενδιάμεσης θητείας» είναι ελάχιστες, καθώς οι ψηφοφόροι συνηθίζουν να τιμωρούν τους προέδρους για τη διάψευση των προεκλογικών τους δεσμεύσεων, περιορίζοντας τους μέσω της ψήφου των αντιπάλων τους στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Ο Τραμπ δεν ξέφυγε από αυτή την «κατάρα», δηλαδή να τιμωρηθεί για τα ψέμματα του στους ψηφοφόρους.

Ο Αμερικανός δημοσιογράφος Μπεν Νόρτον, επισημαίνει σε ανάρτησή πως ο μοναδικός λόγος που ο Τραμπ κέρδισε στις εκλογές του 2024, είναι η αντιδημοφιλία της διοίκησης Μπάιντεν-Χάρις, καθώς και οι υποσχέσεις ότι θα μείωνε τις τιμές μετά τον εκρηκτικό πληθωρισμό και ότι θα σταματούσε τους πολέμους. Ωστόσο, επισήμανε σωστά πως τίποτα από αυτά δεν έγινε. Αντίθετα, ο Τραμπ ξεκίνησε έναν πόλεμο εναντίον του Ιράν, τον οποίο και έχασε. Ακόμα, συνέχισε να υποστηρίζει τη γενοκτονία στη Γάζα, βομβάρδισε την Υεμένη, εισέβαλε στη Βενεζουέλα απαγάγοντας τον νόμιμο πρόεδρο της, επέβαλε το πιο σκληρό αποκλεισμό στην Κούβα, απέτυχε να σταματήσει τον πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στην Ουκρανία και διεξήγαγε αδιάκοπο εμπορικό πόλεμο εναντίον φίλων και εχθρών, χάνοντας τον πόλεμο των δασμών κατά της Κίνας.

Μάλιστα, τα παραπάνω, και ιδιαίτερα η ήττα στο Ιράν, επιδείνωσαν την οικονομία των ΗΠΑ. Δεν είναι μόνο το άμεσο κόστος των επιχειρήσεων για τους Αμερικανούς φορολογούμενους έχει ήδη ξεπεράσει τα 47 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία του Πενταγώνου.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Moody’s Analytics, το μέσο κόστος του πολέμου ανέρχεται συνολικά σε 2.147 δολάρια ανά νοικοκυριό. Η σημαντικότερη οικονομική επίπτωση του πολέμου για τους καταναλωτές προέρχεται από την αύξηση των τιμών ενέργειας, εκτινάζοντας το κόστος κατά 1.227 δολάρια ανά νοικοκυριό. Οι τιμές εκτινάχθηκαν ως συνέπεια της ιμπεριαλιστικής πολιτικής των ΗΠΑ, που ώθησε την Τεχεράνη να απαντήσει στους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς με τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, από όπου διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και το 1/3 του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η μείωση της προσφοράς της προϊόντων ενέργειας προκάλεσε αύξηση των τιμών τους, με μεγάλες κερδισμένες τις εταιρείες εξόρυξης σχιστολιθικού πετρελαίου στη λεκάνη Περμιάν των ΗΠΑ, που πουλάνε σε υψηλότερες τιμές αυξάνοντας τα κέρδη τους.

Αντίθετα, χαμένοι από τον πολεμικό τυχοδιωκτισμό είναι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στις πετρομοναρχίες του Κόλπου, που βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στο Στενό για να διοχετεύσουν το πετρέλαιό τους στις αγορές. Αυτό βέβαια επηρεάζει την ίδια τη δομή του πετροδολαρίου, που βασίζεται σε μια γεωπολιτική συμφωνία από τη δεκαετία του 1970, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ παρέχουν στρατιωτική ασφάλεια στις χώρες του Κόλπου με αντάλλαγμα αυτές να τιμολογούν το πετρέλαιο τους αποκλειστικά σε δολάρια, ανακυκλώνοντας τα κέρδη σε αμερικανικά ομόλογα. Όμως η κρίση στο Στενό του Ορμούζ περιορίζει τη ρευστότητα στις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές αγορές των ενεργειακών προϊόντων από τις μοναρχίες του Κόλπου, που είδαν τις αμερικανικές βάσεις στα εδάφη τους να καταστρέφονται από τα ιρανικά χτυπήματα. Παράλληλα, η Τεχεράνη προωθεί τη λύση να επιτρέπεται η διέλευση πετρελαιοφόρων από το Ορμούζ υπό τον όρο οι πληρωμές να γίνονται σε κινεζικό γουάν.

Με άλλα λόγια, για να ικανοποιήσει τους ντόπιους πετρελαιάδες και το αμερικανοϊσραηλινό λόμπι, ο Τραμπ βλάπτει την πρωτοκαθεδρία του δολαρίου, ενώ αντιδράσεις έχουν ξεσπάσει από μερίδα του κατεστημένου των ΗΠΑ για το γεγονός πως ο πόλεμος κατά του Ιράν έχει μειώσει τα αποθέματα πυρομαχικών, δυσχεραίνοντας την ικανότητα παρέμβασης τους σε άλλα μέρη του κόσμου, ιδιαίτερα στην Ανατολική Ασία. Παράλληλα, η αύξηση στο ενεργειακό κόστος επιβραδύνει τη βιομηχανική δραστηριότητα και την οικονομική μεγέθυνση υπέρ της Κίνας, διαψεύδοντας τις υποσχέσεις του Τραμπ για επαναβιομηχάνιση και να «κάνει ξανά την Αμερική μεγάλη». Οι τιμές της ενέργειας συμπαρασύρουν επίσης το κόστος των μεταφορών και τροφίμων, με την άνοδο του πληθωρισμού να προκαλεί τη μείωση των πραγματικών μισθών των εργαζομένων, που έχουν κάθε λόγο να είναι εξοργισμένοι.

Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας

Η Ρητορική του μίσους στα σχολεία και πώς (δεν) αντιμετωπίζεται.

* Της ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπεύτριας Maria Schiza

Η διάψευση, ο φόβος της σύγκρουσης και η ατιμωρησία

Εύκολα μιλά σήμερα κανείς για το μίσος, δύσκολα όμως το αναγνωρίζει όταν το συναντά είτε μέσα του είτε στην εξωτερική πραγματικότητα.

Τι είναι αυτό που κάνει την αναγνώρισή του τόσο δυσάρεστη, ίσως και ανυπόφορη, ώστε συχνά να μεταφράζεται σε κάτι άλλο, πιο ανεκτό για τον ψυχισμό; Και γιατί ακόμη και άνθρωποι που ασχολούνται συστηματικά με αυτά τα ζητήματα, που αγωνίζονται ενάντια στην βία, τον ρατσισμό και τον φασισμό, που υπερασπίζονται τα δικαιώματα των πιο ευάλωτων και την αλληλεγγύη, δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν και να αναμετρηθούν με το μίσος ως διάσταση του ανθρώπινου ψυχισμού;

Τα ερωτήματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερο βάρος σήμερα καθώς βρισκόμαστε ξανά αντιμέτωποι με περιστατικά βίας και μίσους στα σχολεία και στις γειτονιές, που συχνά μάλιστα έχουν ακροδεξιά και φασιστικά χαρακτηριστικά. Ξυλοδαρμοί, οργανωμένες πράξεις εκφοβισμού, απειλές και ρατσιστικές εξυβρίσεις στρέφονται εναντίον μαθητών που στοχοποιούνται λόγω της καταγωγής, της ταυτότητας ή της διαφορετικότητάς τους. Οι εκδηλώσεις αυτές δεν αποτελούν πάντα έκφραση μιας συγκροτημένης ιδεολογικής τοποθέτησης. Μπορεί, ωστόσο, να λειτουργούν ως πράξεις ταπείνωσης και αποκλεισμού, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη σωματική βία και την υιοθέτηση πρακτικών οργανωμένων φασιστικών ομάδων. Η πρόσφατη επίθεση σε μαθητή αιγυπτιακής καταγωγής από ομάδα ανηλίκων επιβεβαιώνει αυτόν τον κίνδυνο και μας υπενθυμίζει ότι η απουσία ουσιαστικής θεσμικής παρέμβασης επιτρέπει σε αυτά τα φαινόμενα να μεγαλώνουν ακόμα παραπάνω μέσα σε περιβάλλοντα ανοχής.

Γιατί, όμως, υπάρχει τόσος δισταγμός από τους εκπαιδευτικούς και, πρωτίστως, από τους γονείς να βάλουν όρια στην βία, να επιβάλουν συνέπειες και τιμωρίες -μια λέξη πια σχεδόν απαγορευμένη;

Η ψυχανάλυση (βλ. Φερέντσι) έχει αναδείξει τη σημασία της διάψευσης της τραυματικής εμπειρίας από το περιβάλλον κι έτσι μας να σκεφτούμε τις συνέπειες που μπορεί να έχει για το θύμα όχι μόνο η ίδια η βία, αλλά και η άρνηση των άλλων να αναγνωρίσουν την πραγματικότητά της. Ο ψυχαναλυτής Ντ. Γουίνικοτ, μέσα από τη σκέψη του για την αντικοινωνική τάση και τη σημασία του περιβάλλοντος επεσήμανε ότι η φροντίδα δεν αντιτίθεται στην ανάγκη για όρια. “Η δυνατότητα ενός περιβάλλοντος να αντέχει την επιθετικότητα δεν σημαίνει ότι οφείλει να την αφήνει χωρίς συνέπειες”.

Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε ότι ένας από τους λόγους που οι περισσότερες παρεμβάσεις για το μίσος και τη βία στη σχολική κοινότητα αποφεύγονται η αποτυγχάνουν , είναι επειδή οι τόσο βίαιες πράξεις, όπως εκείνες των ακροδεξιών συμμοριών, φέρνουν το υποκείμενο αντιμέτωπο με κάτι που δεν θέλει να γνωρίζει: Ότι η επιθυμία του ανθρώπου να πληγώσει, να ταπεινώσει ή ακόμη και να εξοντώσει τον άλλον δεν αποτελεί ένα ξένο, παθολογικό στοιχείο, το οποίο μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε ορισμένα «διαταραγμένα» άτομα. Η επιθετικότητα και η καταστροφικότητα αποτελούν διαστάσεις της ανθρώπινης ψυχικής ζωής, τις οποίες ο πολιτισμός καλείται διαρκώς να περιορίζει και να μετασχηματίζει.

Η αναγνώριση αυτή δεν είναι εύκολη. Προϋποθέτει την εγκατάλειψη μιας εξιδανικευμένης αντίληψης για τον άνθρωπο, αλλά και για τον ίδιο τον εαυτό. Την αποδοχή ότι η αγάπη δεν εξαλείφει το μίσος, ότι η κατανόηση δεν οδηγεί αναγκαστικά στην αλλαγή και ότι η γνώση των αιτίων μιας πράξης δεν συνεπάγεται την αναστολή της.

Θα μπορούσε μάλιστα να υποτεθεί ότι η επίμονη επίκληση της αγάπης και της συμφιλίωσης αποτελεί ορισμένες φορές μια άμυνα απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα. Μια προσπάθεια να διατηρηθεί η πεποίθηση ότι η καλή πρόθεση, η διαθεσιμότητα για ακρόαση και κατανόηση, μπορούν να μετασχηματίσουν την επιθετικότητα του άλλου. Σαν να υπάρχει εδώ μια παντοδύναμη φαντασίωση, ότι η καταστροφικότητα μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς σύγκρουση, ότι η αγάπη μπορεί να τα καταφέρει εκεί όπου το όριο, η απαγόρευση και ο νόμος μοιάζει να αποτυγχάνουν.

Η παραδοχή του αντίθετου συνιστά ενδεχομένως ένα ναρκισσιστικό πλήγμα. Απαιτεί την αναγνώριση όχι μόνο του μίσους του άλλου, αλλά και των ορίων της δυνατότητάς μας να το μετασχηματίσουμε.

Στιγμιότυπο από βίντεο που δημοσίευσε ο πατέρας του Βασίλη Μάγγου

Η τελευταία πορεία του Βασίλη Μάγγου συνεχίζεται

Με συντροφιά τον πατέρα του, κατακτά και μετά θάνατον μία μία τις κορφές στη δύσκολη ανάβαση του βουνού των αντιξοοτήτων προς μια ελάχιστη και στοιχειώδη δικαίωση.

Λουκάς Σταμέλλος

The Case

Ο Βασίλης Μάγγος κατέκτησε πρώτα τη μεγαλύτερη κορυφή που μπορούσε. Κατάφερε από το 2018 να αφήσει πίσω του την εξάρτηση, να ανέβει στη βουνοκορφή της ζωής και να την αντικρίσει στην ολότητά της.

Από εκεί, έγινε κομμάτι των αγώνων της τοπικής κοινωνίας του Βόλου ενάντια στην καύση σκουπιδιών για παραγωγή ενέργειας στο εργοστάσιο της ΑΓΕΤ. Καθώς κορυφώνονταν αυτοί οι αγώνες, η αστυνομία του Βόλου τον έβαλε στο στόχαστρο. Όταν έπεσε στα χέρια της, στις 14 Ιουνίου 2020, ένας αστυνομικός της ασφάλειας τον υπέδειξε και τέσσερις της ΟΠΚΕ τον χτύπησαν άγρια έξω από τα δικαστήρια Βόλου, τον πήραν «προσαγωγή» συνεχίζοντας να τον χτυπάνε και να τον βρίζουν στο αυτοκίνητο και τον κράτησαν τουλάχιστον μιάμιση ώρα στο αστυνομικό τμήμα όπου τον βασάνισαν.

Το σοκ του βασανισμού του, το μέγεθος του σωματικού πόνου, το χτύπημα στην αξιοπρέπειά του ήταν τόσο βαριά που τον κλόνισαν ανεπανόρθωτα. Ένα μήνα μετά, στις 13 Ιουλίου 2020, ηττήθηκε από τα αποτελέσματα της βίας που υπέστη από τους αστυνομικούς.

Όλο το τελευταίο διάστημα που ήταν σε εξέλιξη η δίκη των αστυνομικών για τον βασανισμό του, ο πατέρας του, Γιάννης Μάγγος, μοιραζόταν στον λογαριασμό του στο Facebook εικόνες. Φωτογραφίες και βίντεο με τον Βασίλη να ανεβαίνει βουνά. Κυριολεκτικά. Ήταν από την περίοδο που άπλωνε τα φτερά του, πετούσε από βουνοκορφή σε βουνοκορφή.

[Από το Facebook του Γιάννη Μάγγου] «28-4-2020. Ο Βασίλειος ήταν σε άριστη φυσική κατάσταση. Η τελευταία πορεία μας ήταν στον καταρράκτη Μέγα Ρέμα, στη Μακρυνίτσα Πηλίου. Μία διαδρομή με υψηλό βαθμό δυσκολίας, που απαιτεί ορειβατική εμπειρία και μεγάλα αποθέματα αντοχής και δύναμης. Ενάμισι μήνα μετά τον χτύπησαν, τον βασάνισαν και τον έστειλαν στο θάνατο, όπως αποδείχτηκε και από την ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη. Και οι κατηγορίες είναι μόνο βασανιστήρια…»

Τα δικαστήρια στην Ελλάδα – και αλλού, βέβαια, στον κόσμο, δεν θέλω να ισχυριστώ κάποια «ελληνική ιδιαιτερότητα» – μοιάζουν πολύ με βουνά. Ένας αστυνομικός μπορεί να τα παίζει στα δάχτυλα, ένας απλός πολίτης όμως πρέπει να σκαρφαλώσει μια κακοτράχαλη πλαγιά για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός δικαστικού αγώνα*.

Η ανηφόρα των μαρτύρων

Κατ’ αρχάς πρέπει να βρεθούν μάρτυρες. Για τη συγκεκριμένη περίπτωση, στο μυαλό των αστυνομικών και των υπερασπιστών τους, όπως ακούσαμε, ήταν όλα πολύ απλά: όλοι απέναντί τους στον Βόλο είναι μία, ενιαία, κάθετα οργανωμένη «συλλογικότητα που ονομάζεται Συντονισμός Συλλογικοτήτων Βόλου Ενάντια στην Καύση Σκουπιδιών», με αρχηγούς κάποιους καθηγητές πανεπιστημίου που διόρισαν μέλη του στενού πυρήνα της οργάνωσης, σαν κομάντα, και τους ανέθεσαν την αποστολή να καταθέσουν μια καλοστημένη ιστορία στο δικαστήριο. Ίσως οι ίδιοι να τα κάνουν πράγματι έτσι, οπότε και θεωρούν λογικό να υποθέσουν κάτι τέτοιο για αυτούς που έχουν απέναντί τους.

Στην πραγματικότητα, πολλοί από τους ανθρώπους που κατέθεσαν στη δίκη και υπέστησαν τις χυδαίες λεκτικές επιθέσεις των δικηγόρων, δήλωσαν ευθαρσώς ότι δεν είχαν καμμιά εμπιστοσύνη στη δικαστική εξουσία και με μεγάλο δισταγμό και πολλές επιφυλάξεις δέχτηκαν να καταθέσουν. Ήταν χαρακτηριστική η στιγμή που μία μάρτυρας, αφού δέχτηκε την ερώτηση «Εσείς δεχτήκατε ποτέ βίαιη συμπεριφορά από αστυνομικούς;» και απάντησε «Ναι», όταν ρωτήθηκε «Και γιατί δεν καταγγείλατε αυτήν την αστυνομική βία;» απάντησε, αφοπλιστικά, «Για να μη ζήσω αυτό», εννοώντας τις εξαντλητικά ανούσιες και προσωπικές ερωτήσεις που υπέβαλαν με χυδαίο τρόπο οι συνήγοροι.

Τα βράχια του νόμου

Μια άλλη δύσβατη πλαγιά αυτού του άμορφου και άσχημου όρους είναι οι διαδικασίες που πρέπει να τρέξεις για να φτάσεις κάποτε, ίσως, σε δίκη. Οι γονείς του Βασίλη Μάγγου έπρεπε να βρουν έγγραφα, γιατί δικαστήριο χωρίς χαρτιά δεν γίνεται. Αποδείξεις για τους ισχυρισμούς του παιδιού τους. Περαιτέρω, έπρεπε να κάνουν μια σειρά από ενέργειες ενώπιον αρμόδιων κρατικών αρχών. Οι συνήγοροι των αστυνομικών ξεστόμισαν πολλές φορές με χαρακτηριστική ευκολία «γιατί δεν πήγε την άλλη μέρα στον εισαγγελέα;», είτε για τον Βασίλη είτε για τον Γιάννη Μάγγο, λες και κάθε πολίτης ξέρει πού να πάει για να βρει εισαγγελέα και τι να κάνει και τι να του πει για να βρει το δίκιο του. Μπορεί «στα χαρτιά» να έχουμε όλες κι όλοι αυτά τα δικαιώματα, στην πράξη όμως απαιτείται τουλάχιστον νομική συμβουλή πριν τα ασκήσεις, αν όχι και εκπροσώπηση από δικηγόρο για να γίνουν αυτές οι ενέργειες με τον σωστό τρόπο, ώστε να έχεις τουλάχιστον κάποιες πιθανότητες να βρεις το δίκιο σου.

Οι Αλβανοί μετανάστες έχτισαν την Ελλάδα μα τώρα τους δίνουν σύνταξη που δεν φτάνει ούτε για νοίκι

Χρήστος Αβραμίδης

Οι μετανάστες που εργάστηκαν για δεκαετίες στην Ελλάδα φτάνουν σε ηλικία συνταξιοδότησης, αλλά το κράτος μειώνει την εθνική τους σύνταξη επειδή δεν συμπληρώνουν 40 χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής. Ρωτήσαμε επανειλημμένα τον κυβερνητικό εκπρόσωπο αν η κυβέρνηση σκοπεύει να αλλάξει τον νόμο. Τελικά, το Υπουργείο Εργασίας μάς εξήγησε τι προβλέπει ένας άλλος νόμος, τον οποίο είχαμε ήδη επικαλεστεί στην πρώτη ερώτηση.

Οι Αλβανοί μετανάστες δούλεψαν για δεκαετίες στην Ελλάδα. Τώρα που γερνούν και φτάνουν σε ηλικία συνταξιοδότησης, το ελληνικό κράτος τους στερεί μια κανονική εθνική σύνταξη επειδή δεν συμπληρώνουν 40 χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής.

Μιλάμε για ανθρώπους που δούλεψαν σκληρά σε αυτή τη χώρα. Η κοινωνία, το ελληνικό κράτος και η ελληνική οικονομία τούς χρωστούν πολλά.

Μάζεψαν τα φρούτα μας, δούλεψαν στα χωράφια, καθάρισαν τα σπίτια μας, φρόντισαν τους ηλικιωμένους μας, έχτισαν τις πολυκατοικίες μας.

Και να το πούμε καθαρά: χωρίς τους μετανάστες, δεν θα μπορούσαμε να κατασκευάσουμε τα ολυμπιακά έργα του 2004 με τον τρόπο και στους χρόνους που κατασκευάστηκαν. Δούλεψαν μαζικά στα εργοτάξια και θρήνησαν ακόμα και νεκρούς.

Σήμερα, όμως, αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν νόμο που απαιτεί 40 χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα για να λάβουν ολόκληρη την εθνική σύνταξη. Ακόμη και αν έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα χρόνια ασφάλισης, το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται για κάθε έτος διαμονής που υπολείπεται από τα 40.

Μόνο που υπάρχει μια τεράστια αντίφαση.

Όταν ήρθαν στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990, το ίδιο το ελληνικό κράτος δεν τους έδινε τη δυνατότητα να νομιμοποιηθούν και να εργαστούν ασφαλισμένοι. Δηλαδή το κράτος ζητά σήμερα να αποδείξουν χρόνια νόμιμης διαμονής που το ίδιο δεν τους επέτρεπε τότε να αποκτήσουν. Και όταν άρχισε να τους δίνει αυτή τη δυνατότητα, πολλοί Έλληνες εργοδότες συνέχισαν να τους στερούν τα ένσημα που δικαιούνταν. Η αντίφαση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν αναλογιστούμε ότι η ίδια η κυβέρνηση Μητσοτάκη αναγνώρισε το πρόβλημα το 2022.

Με το άρθρο 73 του νόμου 4915/2022 θέσπισε ειδική μεταβατική ρύθμιση για ομογενείς με αλβανική ιθαγένεια και για ομογενείς από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Για αυτές τις κατηγορίες προβλέφθηκε ευνοϊκότερος υπολογισμός της μείωσης της εθνικής σύνταξης, με βάση τα 30 χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής, με σταδιακή μετάβαση στον γενικό κανόνα έως το 2032.

Όμως η κυβέρνηση δεν έλυσε αντίστοιχα το πρόβλημα για τους υπόλοιπους μετανάστες που ήρθαν στην Ελλάδα την ίδια περίοδο, εργάστηκαν επί δεκαετίες και σήμερα αντιμετωπίζουν την ίδια αδικία.

Οι Αλβανοί μετανάστες έχτισαν την Ελλάδα. Τώρα τους στερούν μια κανονική σύνταξη. Ρωτήσαμε τέσσερις φορές την κυβέρνηση. Τι απάντησε;

των Άκη Ζαρκαδούλα και Σωκράτη Μπέκου-Ρόκου, Πολιτικών Μηχανικών, εκλεγμένων στην Αντιπροσωπεία του ΤΕΕ με το ΑΡΑΓέΣ

Εισαγωγή

Όταν σχεδιάζεται μια μεγάλη συγκοινωνιακή υποδομή, το βασικό ερώτημα θα έπρεπε να είναι απλό: ποιον εξυπηρετεί και ποιες πραγματικές ανάγκες καλύπτει; Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, με την «κληρονομιά» των μνημονιακών πολιτικών, οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονται χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών. Τα έργα παρουσιάζονται ως αυτονόητη «ανάπτυξη», ακόμη κι όταν δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κατοίκων. Τεράστια ποσά δημόσιου χρήματος κατευθύνονται σε οδικές υποδομές που στη συνέχεια παραδίδονται σε ιδιώτες, ενώ ο σιδηρόδρομος απαξιώνεται συστηματικά.

Η γενικότερη εικόνα του σιδηροδρόμου στη χώρα είναι αποκαλυπτική. Τη στιγμή που γράφεται το άρθρο, στο βασικό σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη πραγματοποιούνται μόλις δύο ζεύγη δρομολογίων τη μέρα, τα οποία, εξαιτίας των καθυστερήσεων, μπορεί να διαρκέσουν ακόμη και έξι ώρες. Πρόκειται για χρόνο πολύ μεγαλύτερο από εκείνον που απαιτούνταν πριν από αρκετά χρόνια, όταν δεν είχαν ακόμη επενδυθεί δισεκατομμύρια ευρώ στην υποτιθέμενη αναβάθμιση του δικτύου. Πριν τεμαχιστεί ο ΟΣΕ, καθ’ υπόδειξη της Ε.Ε. και πριν πουληθεί το μεταφορικό αντικείμενο στην Hellenic Train. Κρίσιμα συστήματα ασφαλείας, όπως το ETCS, που θα μπορούσαν να είχαν συμβάλει στην αποτροπή της σύγκρουσης των Τεμπών, εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται πλήρως. Τα σιδηροδρομικά έργα προχωρούν με ρυθμούς χελώνας: η σύνδεση Αθήνας–Πάτρας παραμένει μετέωρη, ενώ ακόμη και σχεδόν ολοκληρωμένα έργα, όπως η ηλεκτροκίνηση έως το Ξυλόκαστρο, καθυστερούν να παραδοθούν.

Δεν πρόκειται για μεμονωμένες αστοχίες, αλλά για μια συνειδητή πολιτική επιλογή: τη μη ανάπτυξη του σιδηροδρόμου ως μέσου μαζικής υπεραστικής μεταφοράς και τη διατήρηση της μονοκρατορίας του αυτοκινήτου, προς όφελος των εργολαβικών ομίλων και των διυλιστηρίων που κερδίζουν από τη διαρκή εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα.

Τα παραδείγματα αυτής της πολιτικής είναι πολλά. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τέσσερις χαρακτηριστικές περιπτώσεις, από διαφορετικές γωνιές της χώρας, ίσως λιγότερο γνωστές στο ευρύ κοινό. Μαζί με τη γενικότερη εικόνα του σιδηροδρόμου, αποκαλύπτουν ένα μοντέλο μεταφορών που βάζει την ιδιωτική κερδοφορία πάνω από τις κοινωνικές ανάγκες.

Παράδειγμα 1 – Ήπειρος: Η ιδιωτικοποίηση της Εγνατίας, ένα τεράστιο κοινωνικό έγκλημα

Η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού στην ΤΕΡΝΑ φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος πληρώνει για τις μεγάλες δημόσιες υποδομές και ποιος τελικά ωφελείται από αυτές;

Οι κάτοικοι της Ηπείρου και των υπόλοιπων περιοχών από τις οποίες διέρχεται η Εγνατία καλούνται να επωμιστούν σημαντικά αυξημένο κόστος μετακίνησης, καθώς με την έναρξη της παραχώρησης εφαρμόστηκαν νέες, πολύ υψηλότερες τιμές διοδίων. Παράλληλα, ο παραχωρησιούχος επικαλείται προβλήματα πιστοποίησης των σηράγγων, με αποτέλεσμα αρκετές από αυτές να λειτουργούν με μονή λωρίδα και να αυξάνεται σημαντικά ο χρόνος μετακίνησης, δημιουργώντας πρόσθετη ταλαιπωρία για τους οδηγούς. Η συζήτηση για νέες αυξήσεις διοδίων και για την κατάργηση των μέχρι σήμερα δωρεάν διελεύσεων των κατοίκων συμπληρώνει την εικόνα μιας παραχώρησης που μετατρέπει μια δημόσια υποδομή σε πεδίο ιδιωτικής κερδοφορίας [1], [2].

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση αν αναλογιστούμε ότι η χώρα εξακολουθεί να στερείται, με σαφή πολιτική ευθύνη, μια «σιδηροδρομική Εγνατία». Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, αμέσως μετά το έγκλημα των Τεμπών, χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Μια δήλωση που αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την κυβερνητική αντίληψη για τις δημόσιες μεταφορές: ένας σύγχρονος σιδηρόδρομος που θα συνέδεε τις περιοχές της Βόρειας Ελλάδας θεωρείται ουτοπία, ενώ η επέκταση και η ιδιωτική εκμετάλλευση των αυτοκινητοδρόμων θεωρούνται αυτονόητη προτεραιότητα.

Αξίζει, λοιπόν, να αναρωτηθούμε: ποιο είναι τελικά το όφελος της παραχώρησης της Εγνατίας, όταν οι πολίτες αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος και μεγαλύτερη ταλαιπωρία, ενώ το Δημόσιο καλείται να χρηματοδοτήσει ακόμη και εργασίες συντήρησης που ο ίδιος ο παραχωρησιούχος κρίνει αναγκαίες; Πρόκειται για μια ιδιωτικοποίηση που: α) μειώνει την ποιότητα εξυπηρέτησης των μετακινήσεων, β) αυξάνει υπερβολικά το κόστος της μετακίνησης, γ) επιβαρύνει οικονομικά το Δημόσιο και δ) εξασφαλίζει νέα πεδία κερδοφορίας για τους εργολαβικούς ομίλους. Τι πιο σύνηθες θα έλεγε κανείς…

Παράδειγμα 2 – Μεσσηνία-Πελοπόννησος: Αυτοκινητόδρομοι για ξενοδόχους και εργολάβους, σιδηροδρομική υποβάθμιση για τους κατοίκους

Η Gen Z στο βασίλειο του τζόγου

Αν ανησυχείτε για το μέλλον των τρυφερών βλαστών σας, αυτών της λεγόμενης γενιάς Ζ που έχει αγριέψει με όλους τους δυνατούς τρόπους, ίσως πρέπει να ξανασκεφτείτε τις επιλογές προς τις οποίες τις/τους χειραγωγείτε. Εντάξει, οι 16ρηδες που κάποτε, πριν ο μακαρίτης Σαββόπουλος πάθει Μητσοτάκη, «μας γαμούσαν τα Λύκεια», ξέρουν ήδη ότι στη διάρκεια της μακράς εργασιακής ζωής τους, που τείνει προς την 60ετία, θα αλλάξουν πολλές δουλειές, ειδικότητες, επαγγέλματα, πόστα, πόλεις, χώρες, και γι’ αυτό τώρα στο Παρίσι ή στο Τορίνο, «μας γαμούν τις βιτρίνες του Gucci, της Prada και των Burberry’s». Αλλά απέναντι σε αυτή τη χαοτική και εκρηκτική τους απόγνωση η απάντηση υμών (και ημών) των γονέων, των παπούδων, των συγγενών και φίλων - των boomers και ολίγον μεταγενέστερων- δεν μπορεί να είναι ακόμη το «γίνε γιατρός, γίνε μηχανικός, γίνε πληροφορικάριος, γίνε φροντιστής, ψυχολόγος, περιβαλλοντολόγος, ηλεκτρομηχανολόγος, ποντιστής καλωδίων ηλεκτρικής διασύνδεσης, κρυπτορύχος (σ.σ. ειδικός της εξόρυξης κρυπτονομισμάτων) ή, στη χειρίστη περίπτωση, κουρέας προβάτων, που παραμένει από τις πιο καλοπληρωμένες δουλειές στον κόσμο, όσο τουλάχιστον γιδοπρόβατα.

Ολα τα προαναφερόμενα κι όσα κατά καιρούς φιγουράρουν σε λίστες επαγγελμάτων του μέλλοντος, έστω του εγγύς, επηρεάζονται πολύ από τους οικονομικούς και τεχνολογικούς κύκλους, έχουν τα πάνω τους και τα κάτω τους, ενω κατά τους ειδικούς η Τεχνητή Νοημοσύνη θα καταστήσει αρκετά από αυτά περιττά ή θα μειώσει δραστικά τη ζήτηση και την αξία τους.

«Επαγγέλματα με μέλλον» στην πραγματικότητα είναι όσα αντέχουν στον χρόνο και στις τεχνολογικές ανατροπές. Για παράδειγμα, οι οιωνοσκόποι, τα μέντιουμ, οι αστρολόγοι και οι χαρτορίχτρες δεν πρόκειται να εκλείψουν ποτέ, μόνο θα προσαρμοστούν στο ψηφιακό περιβάλλον. Γενικώς, πολλά επαγγέλματα που εξαρτώνται από την τύχη, την πλάνη και την απάτη θα ευδοκιμούν εις τους αιώνας των αιώνων, μαζί με την ακατανίκητη ακόμη και από την AI ανθρώπινη βλακεία. Και τι πιο ανθεκτικό απέναντι στον χρόνο και στον ορθολογισμό από τον τζόγο; Αμφιβάλλω αν υπάρχει ταχύτερα αναπτυσσόμενος κλάδος στη μεταμνημονιακή μητσοτάκεια Ελλάδα από τον τζόγο. Κι αν βρίσκεται κάπως υποτιμητικό για τα παιδιά σας, με ένα βουνό πτυχίων, μεταπτυχιακών, γλωσσών και πιστοποιημένων δεξιοτήτων να γίνουν γκρουπιέρηδες σε ιντερνετικά καζίνα, δείτε την εικονιζόμενη πρόσκληση ενδιαφέροντος της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ) για τη στελέχωση του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων της με προσωπικό μόνιμο ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου: 40 θέσεις αποφοίτων πανεπιστημιακής και τεχνολογικής εκπαίδευσης (οικονομολόγοι, νομικοί, διοικητικοί, λογιστές, πληροφορικάριοι (Λεπτομέρειες στο https://hgc.gov.gr/). Το μόνο προβληματάκι με την εν λόγω πρόσκληση είναι ότι προϋποθέτει 5μηνη προϋπηρεσία στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.

Και γιατί η ΕΕΕΠ χρειάζεται τόσο πολύ εξειδικευμένο προσωπικό; Η απάντηση βρίσκεται μπροστά στα μάτια σας, καθημερινά, κάθε φορά που αυτά είναι προσηλωμένα σε μια οθόνη- της τηλεόρασης, του κινητού, του υπολογιστή, του λάπτοπ-, για ενημέρωση, ψυχαγωγία ή απλώς χάζεμα. Πόσες φορές και για πόσα λεπτά την ώρα η περιπλάνησή σας στο διαδίκτυο ή η παρακολούθηση μιας σειράς διακόπτεται για να διαφημίσει στοιχηματικές εταιρείες, με χαζοχαρούμενους, ολογέλαστους νέους, ώριμους, μεσήλικες να χοροπηδάνε σαν τα κατσίκια- ή σαν τον Αδωνι φωνασκούντα «και αααα και ουυυυ και ΔΑΠ ΝΔΦΚ»-; Υπολογίζω τουλάχιστον 5 λεπτά την ώρα. Οι πλατφόρμες ιντερνετικού τζόγου- μαζί και με τον πρώην κρατικό ΟΠΑΠ που έγινε Allwyn, την Stoiximan, τον ιππόδρομο (που έκλεισε από τον «επενδυτή» για να μείνει αποκλειστικά ως τζόγος σε ιπποδρομίες στα πέρατα του κόσμου), το πρώην κρατικά καζίνο - δαπανούν σχεδόν 150 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, λίγο λιγότερα από τις κραταιές τράπεζες, μόνο για να θυμίζουν την ύπαρξή τους. Και η δαπάνη τους αυτή, στα όρια της εξαγοράς και στράτευσης των ΜΜΕ στον μαζικό εκμαυλισμό της κοινωνίας σε μια επικίνδυνη, αντικοινωνική, συχνά καταστροφική δραστηριότητα, αξίζει τον κόπο, και μάλιστα πολύ: τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ ήταν ο καθαρός τζίρος των εταιρειών τζόγου πέρσι (2025), 17 δις. ευρώ ήταν τα πονταρίσματα σε κάθε λογής παιχνίδι, που αντιστοιχούν σε σχεδόν 2000 ευρώ τον χρόνο ανά ενήλικο κάτοικο της χώρας!

Εξώσεις ηλικιωμένων: Ο Μαρινάκης επικαλείται τον νόμο που κατακρίνει!

Χρήστος Αβραμίδης

Ρωτήσαμε τι θα κάνει η κυβέρνηση ώστε τρεις χαμηλοσυνταξιούχοι με βαριά προβλήματα υγείας να μη χάσουν τα σπίτια τους. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε άγνοια για τις υποθέσεις, κατηγόρησε την προηγούμενη κυβέρνηση για το νομοθετικό πλαίσιο και, όταν ζητήσαμε να το αλλάξει, μας παρέδωσε μαθήματα εφαρμογής του νόμου.

Στην Τούμπα, δύο χαμηλοσυνταξιούχοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την έξωση από το σπίτι τους. Ο 77χρονος είναι καρκινοπαθής, έχει άνοια και υπέστη πρόσφατα εγκεφαλικό. Στην Ηλιούπολη Θεσσαλονίκης, μια 92χρονη με αναπηρία 87% κινδύνευσε επίσης να ξεσπιτωθεί. Και στις δύο περιπτώσεις, σωματεία και γείτονες παρενέβησαν και απέτρεψαν τις εξώσεις.

Αυτές τις υποθέσεις θέσαμε στον Παύλο Μαρινάκη κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών. Το ερώτημα ήταν συγκεκριμένο:

«Τι θα κάνει συγκεκριμένα η Κυβέρνησή σας για να εξασφαλίσει ότι αυτοί οι άνθρωποι θα μπορούν να ζήσουν στα σπίτια τους χωρίς να χρειάζεται η γειτονιά να κάνει βάρδιες για να εμποδίζει την έξωσή τους;»

Η πρώτη γραμμή άμυνας ήταν η άγνοια. «Δεν είναι δυνατόν να μπορώ να γνωρίζω κάθε περίπτωση», απάντησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Επρόκειτο για υποθέσεις που είχαν ήδη αναδείξει τηλεοπτικά μέσα και κοινοβουλευτικά κόμματα. Η ενημέρωση, όμως, δεν είχε φτάσει στον εκπρόσωπο της κυβέρνησης.

Η δεύτερη γραμμή άμυνας ήταν η «περιπτωσιολογία». «Ούτε είμαστε εδώ για να αξιολογούμε περιπτωσιολογικά κάτι όπως αυτό το οποίο μου περιγράφετε», είπε.

Στη συνέχεια, βέβαια, παρουσίασε γενικούς αριθμούς για τις ρυθμίσεις οφειλών και τη μείωση των κόκκινων δανείων, προκειμένου να υποστηρίξει ότι η κυβέρνηση προστατεύει τους ευάλωτους δανειολήπτες. Όταν, όμως, επιχειρούμε να ελέγξουμε τι σημαίνει αυτή η προστασία στις ζωές πραγματικών ανθρώπων, η συζήτηση βαφτίζεται «περιπτωσιολογία». Να ακούμε τα νούμερα, αρκεί να μην κοιτάμε τους ανθρώπους.

Ο νόμος των προηγούμενων γίνεται ιερός

Η τρίτη γραμμή άμυνας ήταν η μεταφορά της ευθύνης στον ΣΥΡΙΖΑ και τους ΑΝΕΛ. Ο κ. Μαρινάκης υποστήριξε ότι η προηγούμενη κυβέρνηση ήρε την προστασία της πρώτης κατοικίας και νομοθέτησε τη μεταφορά δανείων στα funds και τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.

Ξαναρωτήσαμε:

«Μα αφού έχετε τόσες διαφορές με την προηγούμενη κυβέρνηση, γιατί δεν αλλάζετε το νομικό πλαίσιο να προστατεύσετε την πρώτη κατοικία;»

Συγκεκριμένη απάντηση για την επαναφορά της προστασίας δεν δόθηκε. Αντί γι’ αυτήν, ο εκπρόσωπος παρουσίασε το αίτημα να μη βρεθούν οι ηλικιωμένοι στον δρόμο ως απαίτηση να μην εφαρμοστεί ο νόμος.

«Μάλλον ζείτε κάπου αλλού, όχι σε μια δημοκρατική χώρα που έχει κανόνες τους οποίους οι πολίτες οφείλουν να εφαρμόζουν», μας είπε.

Κάπου εκεί, η καταγγελία της προηγούμενης κυβέρνησης μετατράπηκε σε ντροπαλή υπόκλιση στον νόμο της. Όταν μοιράζει ευθύνες, ο νόμος είναι του ΣΥΡΙΖΑ. Όταν ζητάμε να τον αλλάξει, γίνεται περίπου ιερός.

Μαθήματα οικονομικής ευθύνης στους ηλικιωμένους

Ο κ. Μαρινάκης επανήλθε περισσότερες από μία φορές σε «εκείνους οι οποίοι πληρώνουν» και τηρούν τις υποχρεώσεις τους. Απέναντι σε ένα ερώτημα για ηλικιωμένους με βαριά προβλήματα υγείας, επέλεξε να αντιπαραβάλει τους συνεπείς οφειλέτες.

Λες και στους ανθρώπους που απειλούνται με έξωση έλειπε και ένα μάθημα οικονομικής ευθύνης. Ειδικά από τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης ενός κόμματος που χρωστά πάνω από μισό δισεκατομμύριο ευρώ: ήδη στον ισολογισμό του 2024, οι συνολικές υποχρεώσεις της ΝΔ ξεπερνούσαν τα 541 εκατομμύρια.

Συνταγματική αναθεώρηση για ποιόν; - Του Κώστα Παπαδάκη*

Συνταγματική αναθεώρηση για ποιόν; Του Κώστα Παπαδάκη

ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ*

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΠΟΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ» ΤΩΝ ΑΚΡΙΤΑ ΚΑΪΔΑΤΖΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΚΟΥΡΟΥΝΔΗ (ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΛΙΣ 2026), ΠΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΘΗΚΕ ΣΤΑ ΠΕΤΡΑΛΩΝΑ ΣΤΙΣ 20.9.2026 ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ «ΑΜΟΝΙ»

Ξεκινώ με το ερώτημα αν έχει νόημα μια συζήτηση για τη Συνταγματική αναθεώρηση όχι σε ένα ακαδημαϊκό ακροατήριο, αλλά σε μια γειτονιά της Αθήνας. Και απαντώ ανεπιφύλακτα ναι διότι το Σύνταγμα ορίζει πολλές βασικές πλευρές που εξαρτούν την καθημερινή μας ζωή. Ο κόσμος που κυκλοφορεί, η στέγη, το ρεύμα, το περιβάλλον, η υγεία, η αστυνομία κ.α. αποτελούν καθημερινούς παράγοντες της ζωής μας. Αρα στις γειτονιές κυρίως βρίσκεται το πεδίο συζήτησης και εκεί πρέπει να επανέλθει.

Η ελληνική ιστορία δεν διαθέτει πολλές περιόδους που κάποια συνταγματική αναθεώρηση επιβλήθηκε μετά από κινηματικές διεκδικήσεις. Εκτός από την ιστορική εξέγερση της 3^ηςΣεπτεμβρίου 1843, που οδήγησε στην κατάργηση της «ελέω Θεού μοναρχίας» και στη θέσπιση του πρώτου ελληνικού Συντάγματος του 1844, όλες οι μετέπειτα αναθεωρήσεις υπήρξαν προϊόν πολιτικών σκοπιμοτήτων, στην καλύτερη περίπτωση αστικού εκσυγχρονισμού και στην χειρότερη επέλασης του κεφαλαίου στο εποικοδόμημα, με εξαίρεση ίσως το Σύνταγμα του 1975 που, παρότι δεν αποτέλεσε, ή ορθότερα δεν πρόλαβε να αποτελέσει, άμεσο αντικείμενο κινηματικών διεκδικήσεων, κατοχύρωνε δικαιώματα και ελευθερίες που αποτύπωναν καρπούς αγώνων πολλών δεκαετιών πριν.

Με τα δεδομένα αυτά, σε συνδυασμό με την συνολικότερη κατάσταση του κινήματος σήμερα, δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η, ευτυχώς αποτυχημένη μέχρι στιγμής, απόπειρα νέας συνταγματικής αναθεώρησης από την κυβέρνηση Ν.Δ. συζητήθηκε ελάχιστα και μόνο σε κύκλους ακαδημαϊκών, συνταγματολόγων και πολιτικών των συστημικών κομμάτων και όχι σε ευρύτερα ακροατήρια. Έτσι και αλλιώς, το κίνημα βρίσκεται σε αμυντική φάση, προσπαθώντας να σώσει δικαιώματα, ελευθερίες και οικονομικά δεδομένα της ζωής του τα οποία απειλούνται από τις καθημερινές επαναλαμβανόμενες και πολύπλοκες επιθέσεις του κεφαλαίου, του κράτους και της κυβέρνησης. Η διατύπωση επιθετικών στόχων και μάλιστα τέτοιων, που να αλλάζουν τους κανόνες εξουσίας στο κορυφαίο επίπεδο, φαίνεται να είναι μακριά. Όχι ωστόσο και οι ανάγκες για κάτι τέτοιο. Το κίνημα διεκδίκησε πριν από είκοσι χρόνια και πέτυχε την ματαίωση της κατάργησης του άρθρου 16 Σ, που θα επέτρεπε τη νόμιμη ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων. Το κίνημα διεκδίκησε και εξακολουθεί να διεκδικεί και έχει επιτρέψει μέχρι τώρα την κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Ενώ στην δεκαετία 1960 ένα συνταγματικό άρθρο, το τότε ακροτελεύτιο 114 και σήμερα 120, έγινε σύνθημα που αποτύπωνε τις διεκδικήσεις μιας ολόκληρης γενιάς, της γενιάς του «1-1-4» ως έσχατο μέσο επίκλησης θεσμικής και πολιτικής αντίστασης στις επιχειρούμενες συνεχείς πραξικοπηματικές παρεμβάσεις, τις εκλογές βίας και νοθείας, την αποστασία, την δολοφονική δράση του παρακράτους κλπ.

Και όμως υπάρχουν πολλά που θα μπορούσε και θα έπρεπε να διεκδικηθούν. Είναι εύκολο να τα αποτυπώσει κανείς, ακόμη και αν ρίξει μια ματιά στο Σύνταγμα. Η ανάγκη αντίστασης στον θεσμικό μετασχηματισμό υπέρ των λίγων και την πρόταξη του κοινωνικού μετασχηματισμού υπέρ των πολλών προϋποθέτει τον αγώνα για δραστικό περιορισμό των δικαιωμάτων του μεγάλου πλούτου και εγκατάσταση με συγκεκριμένη σηματοδότηση, επιτέλους, στο Σύνταγμα, βασικών προτεραιοτήτων αξιοπρέπειας της σημερινής ανθρώπινης διαβίωσης και συνύπαρξης.

Ενδεικτικά :

Το ελληνικό Σύνταγμα δεν έχει πουθενά διάταξη η οποία να απαγορεύει το ρατσισμό ή έστω να τον αποδοκιμάζει και να επιβάλλει την αλληλεγγύη στους μετανάστες και στους πρόσφυγες.

Δεν έχει πουθενά διάταξη που να κατοχυρώνει την ισότητα και την απαγόρευση διακρίσεων εξαιτίας σεξουαλικού προσανατολισμού, κατοχυρώνοντας τα δικαιώματα των Λ.Ο.Α.Τ.Κ.Ι.

Δεν έχει καν διάταξη που να επιβάλλει στο κράτος την παροχή δημόσιας δωρεάν υγείας και όχι απλά και γενικά να μεριμνά για την υγεία των πολιτών (άρθ. 21 παρ. 3 Σ.).

Το Σύνταγμα δεν διαθέτει άρθρο το οποίο να κατοχυρώνει την σχολική στέγη, ίσως γιατί οι συντάκτες του αδυνατούσαν να διανοηθούν ότι θα έρθει μέρα που τα ντουβάρια στα σχολεία θα πέφτουν και οι εγκαταστάσεις θέρμανσης θα θέτουν υπό διακινδύνευση τα σχολικά κτήρια επειδή η χρηματοδότηση για τη συντήρηση και την επισκευή τους είναι περιορισμένη και οι Ο.Τ.Α. έχουν φορτωθεί αρμοδιότητες, αλλά όχι και κονδύλια.

Το Σύνταγμα δεν έχει διάταξη η οποία να κατοχυρώνει την πρώτη κατοικία και γενικά την λαϊκή στέγη, σε μια περίοδο εξώσεων, πλειστηριασμών, επιδρομής funds και servicers ενάντια στην πρώτη κατοικία και πανευρωπαϊκών κινητοποιήσεων για το δικαίωμα της στέγης, το οποίο πλήττεται από την εκτόξευση των τουριστικών προτεραιοτήτων και την απορρόφηση των διαθέσιμων κατοικιών σε χρήσεις βραχυχρονίων μισθώσεων που εκτοξεύουν στα ύψη τα μισθώματα και στερούν από την προσφορά διαθέσιμες κατοικίες.

Το Σύνταγμα δεν διαθέτει εξειδικευμένη διάταξη στο άρθρο 24 η οποία να προστατεύει την ποιότητα ζωής από την κυκλοφορία και την ρύπανση που προκαλεί, την ηχορρύπανση των Κ.Υ.Ε. και την πολλαπλή υποβάθμιση της ποιότητας ζωής από τις οχλήσεις των εμπορευματικών δραστηριοτήτων.

Ωστόσο, το Σύνταγμα έχει και πολλά άλλα ενδιαφέροντα :

1) Το Σύνταγμα έχει άρθρα τα οποία κατακτήθηκαν και έμειναν και χρήζουν υπεράσπισης. Τέτοια είναι ενδεικτικά :

– Το άρθρο 16, που εξακολουθεί να απαγορεύει τα ιδιωτικά Α.Ε.Ι., και δεν έχει τροποποιοηθεί χάρις στους αγώνες του φοιτητικού κινήματος και όχι μόνο κυρίως την περίοδο 2006 – 2007 ασχέτως αν προσπαθεί να το καταργήσει στην πράξη ο ν. 5094/2024 της ΝΔ, και η απόφαση της Ολομέλειας ΣτΕ 1918/2025.

– Το άρθρο 6, που καθιερώνει ως ανώτατα όρια προσωρινής κράτησης το πενθήμερο από την αρχική σύλληψη μέχρι την απολογία και το δεκαοκτάμηνο μέχρι την δίκη. Και αυτό επιχειρήθηκε να καταστρατηγηθεί με διαδοχικές προφυλακίσεις, αλλά με μικρή επιτυχία. Να σημειωθεί ότι αυτά τα όρια η Ελλάδα είναι από τις ελάχιστες χώρες που τα διατηρεί, σε αντίθεση με τις Η.Π.Α. και τις περισσότερες δυτικοευρωπαϊκές χώρες, που δεν διαθέτουν ανώτατο όριο προσωρινής κράτησης.

2) Το Σύνταγμα έχει άρθρα τα οποία ευημερούν, αλλά παραβιάζονται. Τέτοια είναι ενδεικτικά :

– Το άρθρο 5 παρ. 2 απαγορεύει την έκδοση αλλοδαπών που διώκονται για τη δράση υπέρ της ελευθερίας, αλλά η χώρα μας, όπως και πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης, κάνουν ό,τι μπορούν για να παραβιάζουν την διάταξη αυτή και στην ουσία φυλακίζουν τους αλλοδαπούς σε δήθεν δομές φιλοξενίας.

(AP Photo/Alex Brandon)

Ηχηρό χτύπημα

Η επιθετικότητα των ΗΠΑ ανά τον κόσμο θα συνεχιστεί. Ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα αλλάξει την πολιτική του ούτε το ύφος της

Δημήτρης Καλτσώνης*

Ηχηρό χτύπημα δέχτηκε ο πρόεδρος Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές. Η οργή των εργαζομένων για την ακρίβεια, την αυξανόμενη φτώχεια, τα αντιδημοκρατικά έκτροπα, τις κραυγαλέες ανισότητες και τους πολέμους οδήγησε σε αύξηση της συμμετοχής στις εκλογές και σε μεταστροφή του εκλογικού σώματος.

Tο αποτέλεσμα αντιμετωπίζεται από αρκετούς, όχι άδικα, σαν μιαν ανάσα ανακούφισης. Ομως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Οι ΗΠΑ έχουν προεδρικό σύστημα, οπότε ο πρόεδρος είναι αυτός που κυβερνά και που μπορεί να ασκεί βέτο στα νομοθετήματα του Κογκρέσου αλλά και να προσπερνά το βέτο του Κογκρέσου σε αρκετές αποφάσεις του. Επιπλέον, τις τελευταίες δεκαετίες όλοι οι πρόεδροι διαμόρφωσαν μια αντισυνταγματική πρακτική de facto διεύρυνσης των εξουσιών τους.

Το δεύτερο είναι ότι σε στρατηγικής σημασίας ζητήματα για την εξωτερική πολιτική αλλά κατά βάση και για την οικονομία υπάρχει κοινή κατεύθυνση ανάμεσα σε Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς και πάντως υπάρχει πεδίο αναζήτησης συναίνεσης. Παρά τις διαφορές στην ένταση, οι πολιτικές λιτότητας εφαρμόστηκαν και από τους Δημοκρατικούς και γι’ αυτό οι ψηφοφόροι τους είχαν αποστασιοποιηθεί επιλέγοντας ιδίως την αποχή. Παρά την ενθαρρυντική εκλογή διάφορων εκπροσώπων από τον χώρο των Δημοκρατικών που έχουν σχετικά πιο προοδευτικό προφίλ, δεν είναι αυτοί που δίνουν τον τόνο και καθορίζουν τη στρατηγική του κόμματος.

Η εκλογή τους δείχνει περισσότερο μια υποφώσκουσα διάθεση ριζοσπαστικοποίησης του λαού.

Αλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι ΗΠΑ είναι μια ολοφάνερα πλουτοκρατική Δημοκρατία, όπου 40 έως 100 ολιγάρχες χρηματοδοτούν τα δύο κόμματα και καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα.

Το εκλογικό σύστημα είναι αντιδημοκρατικό και επιβάλλει τον δικομματισμό χωρίς να αφήνει χώρο για άλλες αναζητήσεις και επιλογές. Οπως και να έχει, η επιθετικότητα των ΗΠΑ ανά τον κόσμο θα συνεχιστεί. Ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα αλλάξει την πολιτική του ούτε το ύφος της. Κάποιοι εκτιμούν ότι μπορεί να γίνει και πιο ακραίος.

Ετσι κι αλλιώς οι ΗΠΑ ωθούνται σε αυτήν την επιθετικότητα εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και της συνακόλουθης όξυνσης των αντιπαραθέσεων για την αναδιανομή των σφαιρών επιρροής.

Η πτωτική πορεία της οικονομικής ισχύος τους και η ανάδυση της Κίνας τις σπρώχνουν σε πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς με στόχο την ανάσχεση της καθοδικής πορείας.

Η λαϊκή δυσαρέσκεια και η μεταβολή των συσχετισμών δύναμης σε Κογκρέσο και Γερουσία θα επιδράσουν ίσως στους ρυθμούς και στα μέσα αλλά δεν αλλάζουν την κατεύθυνση. Το ίδιο απαράλλαχτη θα μείνει η στρατηγική προτίμηση των ΗΠΑ για την Τουρκία. Για τους λόγους αυτούς, η πρόσδεση της Ελλάδας στο άρμα των ΗΠΑ μόνο κινδύνους και συμφορές εγκυμονεί: για την ειρήνη, την εθνική κυριαρχία και το βιοτικό επίπεδο του ελληνικού λαού.

*Καθηγητής Θεωρίας Κράτους και Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

ΠΗΓΗ

Ένα σχόλιο για τα γεγονότα της Τρίτης, 3 Νοεμβρίου 2026, στη Σύρο με το κρουαζιερόπλοιο Crown Iris

🙈 Άλλοι δείχνουν τ’ αχαμνά τους, άλλοι τη δουλικότητά τους…

💭 Φανταστείτε το για λίγο… Φανταστείτε ότι κάποιοι μετανάστες, μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα, δείχνουν τα γεννητικά τους όργανα σε δασκάλους, γονείς και μικρούς μαθητές κι επιπλέον ουρούν στον κοινό χώρο στάθμευσης ενός Παιδικού Σταθμού και μιας εκκλησίας. Μπορείτε να υποθέσετε τι θα ακολουθούσε;

📣 Φαντάζεστε πόσοι «ισλαμοφάγοι» θα ζητούσαν την έκτακτη λήψη μέτρων και πόσες… ιδέες (ακόμη και για επιβολή «συλλογικής τιμωρίας») θα διατυπώνονταν; Φαντάζεστε τι θα ακούγαμε από το στόμα του Βελόπουλου, της Λατινοπούλου και του Πλεύρη; Φαντάζεστε τι είδους αναρτήσεις θα έκανε ο Άδωνις Γεωργιάδης και πόση προβολή θα είχε το συμβάν στα τηλεοπτικά κανάλια; Δεν είναι δύσκολο να το φανταστείτε…

📍 Έλα όμως που δεν πρόκειται για υποθετικό, αλλά για πραγματικό συμβάν. Έγινε στη Σύρο. Με θλιβερούς πρωταγωνιστές αυτών των χυδαιοτήτων Ισραηλινούς «επισκέπτες» του κρουαζιερόπλοιου Crown Iris (ποιος ξέρει πόσα «καλόπαιδα» των IDF, τα οποία ταξιδεύουν αναπολώντας τα παιδικά κεφάλια και στήθη που πυροβόλησαν στη Γάζα, να βρίσκονται ανάμεσά τους). Οπότε…

⭕Οπότε, άκρα του τάφου σιωπή! «Κιχ» δεν έβγαλαν οι συνήθεις υπερασπιστές του χριστιανισμού (που δεν είναι απαραιτήτως και κήρυκες του σεβασμού σε κάθε θρησκεία) και των «χρηστών ηθών».

Φανταστείτε το κι αυτό…

📰 «Όλως τυχαίως», έπειτα από το συμβάν… κυκλοφόρησε η φήμη για πιθανή τοποθέτηση εκρηκτικού μηχανισμού στο κρουαζιερόπλοιο. Με προφανή σκοπό να αλλάξει η περί Σύρου «ατζέντα», προτού καν αρχίσει να συζητείται το συμβάν με τη συμπεριφορά των «τουριστών». Συμβάν πλήρως εξακριβωμένο, λεπτομερώς περιγραφόμενο και στην καταγγελία του Αρχιερατικού Επιτρόπου Σύρου.

⚡ Συμπεριφέρονται σαν έποικοι, με τη νοοτροπία των «ψωνισμένων» που θεωρούν ότι ο θεός τους έχει ανακηρύξει «εκλεκτούς» και «περιούσιους». Συμπεριφέρονται σαν έποικοι, με το θράσος τους μεγεθυμένο από τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης – και όχι μόνον αυτής, για να είμαστε ακριβείς. Έρχονται ξανά και ξανά σε μέρη όπου η παρουσία τους έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ακριβώς για να δείξουν πως μπορούν να κάνουν ό,τι γουστάρουν. Ακόμη και να δείχνουν τα γεννητικά τους όργανα σε μικρά παιδιά.

🔇 Τα δουλικά της ελληνικής πολιτικής ελίτ κατάπιαν τη γλώσσα τους. Ας φανταστούμε λοιπόν, τώρα στον επίλογο, κάτι ακόμη. Ότι κάποιος γονιός, θυμωμένος με τους «περιούσιους» που έδειχναν τα αχαμνά τους στο παιδί του και στον ίδιο, πλησίαζε κάποιον από αυτούς και του έδινε ένα χαστούκι. Ε, ρε, μάνα μου πόσες οιμωγές περί «αντισημιτισμού» θα ακούγονταν για καμιά εικοσαριά μέρες… Να δείτε πόσο γρήγορα θα ξανάβρισκαν τη μιλιά τους τα δουλικά…

ΠΗΓΗ

Σβάστικες στα θρανία: Πώς μιλάμε στα παιδιά για τον νεοναζισμό; (ΕΙΚΟΝΕΣ & VIDEO)

8ο Λύκειο Αμαρουσίου. [Φωτογραφία αντλημένη από ομάδα κατοίκων στα κοινωνικά δίκτυα]

Σβάστικες στα θρανία: Πώς μιλάμε στα παιδιά για τον νεοναζισμό;

Σβάστικες ζωγραφίζονται σε τοίχους σχολείων, παιδιά και έφηβοι μιλούν για έναν καταδικασμένο ναζιστή με το μικρό του όνομα, μαθητές διεκδικούν την ψήφο των συμμαθητών τους δηλώνοντας ακροδεξιοί. Τι επιτρέπει στην ακροδεξιά να απλώνει τα πλοκάμια της μέσα στα σχολεία και τι μπορούν να κάνουν εκπαιδευτικοί και γονείς;

Το άρθρο αυτό σας το προσφέρει ο συνδρομητής, Ραφαέλλα Μανέλη.*

ΠΗΓΗ: insidestory.gr μέσω Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας

«Είστε προκατειλημμένη». Αυτό είπε ο μαθητής του Λυκείου στην καθηγήτριά του, όταν εκείνη με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου προσπάθησε να μιλήσει στην τάξη για τα εγκλήματα του ναζισμού και του φασισμού στην Ελλάδα κι έπειτα για την αιματηρή δράση της Χρυσής Αυγής στο όνομα της ναζιστικής ιδεολογίας. Λίγες μέρες νωρίτερα, σε ένα σχολείο στο Μαρούσι οι τοίχοι είχαν γεμίσει σβάστικες που συνοδεύονταν από τη φράση : «Το πρόβλημα στην Καισαριανή: ήταν μόνο 200» και «Heil Hitler».

Την ίδια ώρα τα κοινωνικά δίκτυα βρίθουν με ανοιχτά νεοναζιστιστικό περιεχόμενο: «Ζήσαμε τον απόηχο της αποφυλάκισης Κασιδιάρη μέσω Tik Tok», σχολιάζει ο Κωστής Παπαϊωάννου | Ίδρυμα Ωνάση, εκπαιδευτικός, διευθυντής του Σημείου για τη Μελέτη και Αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς και πρόεδρος της Τεχνόπολης του Δήμου Αθηναίων. «Υπήρχε ένα βουητό στα δικά τους κοινωνικά δίκτυα που μπορεί να μην έφτανε τόσο στα δικά μας αυτιά, αλλά καταλάβαινα ότι στον δικό τους μικρόκοσμο, ήταν ένα συμβάν που είχε ενδιαφέρον. Δεν θα πω ότι υπήρχε θετική αποδοχή από πολλά παιδιά ή από κάποια παιδιά, αλλά ήταν κάτι που τάραξε τη νιρβάνα τους για τα υπόλοιπα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα» .

Άλλωστε, αυτόν τον καιρό που γίνονται οι φοιτητικές εκλογές για την ανάδειξη των δεκαπενταμελών στα σχολεία, υπάρχουν καθηγητές που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για μαθητές που δηλώνουν ακροδεξιοί και φιλικά προσκείμενοι στον καταδικασμένο για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, Ηλία Κασιδιάρη.

Παρά την οργανωτική διάλυση της Χρυσής Αυγής και την τελεσίδικη καταδίκη της ηγεσίας της και παρότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και την κοινή διαπίστωση όλων των συνταγματολόγων, δεν είναι δυνατή η συμμετοχή στις εκλογές ενός κόμματος με φανερό ή κρυφό αρχηγό τον καταδικασμένο υπαρχηγό της, Ηλία Κασιδιάρη, δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει τις τάσεις αναζωπύρωσης του φασιστικού φαινομένου, όπως μας τις περιγράφουν εκπαιδευτικοί με βάση την καθημερινή εμπειρία τους στις σχολικές αίθουσες.

Το έχουμε ξαναζήσει: «Το 2018, όταν η Χρυσή Αυγή ήταν ακόμα στη Βουλή, είχαμε και τότε μαθητικές εκλογές. Ένας μαθητής της Β’ Γυμνασίου σηκώθηκε και είπε “γεια σας, είμαι εκπρόσωπος της Χρυσής Αυγής”, θυμάται σύμβουλος εκπαίδευσης σε επαρχιακή πόλη της βόρειας Ελλάδας. «Ήταν μια στιγμή αμηχανίας, δυσκολευόμασταν να το διαχειριστούμε ως σύλλογος διδασκόντων. Δεν είπαμε τίποτα. Γνωρίζαμε τότε και γνωρίζουμε ακόμα και σήμερα δηλαδή, ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμοι. Μπορεί να πεις δυο πράγματα στο παιδί, να μεταφέρει άλλα πράγματα στον γονιό και μετά να έχεις φασαρίες με τους γονείς που συχνά είναι κι αυτοί ακραία στοιχεία».

Σήμερα οι εκπαιδευτικοί καλούνται ξανά να διαχειριστούν παρόμοια φαινόμενα, συνοδευόμενα από τη άνοδο της ακροδεξιάς διεθνώς. Το ίδιο και οι γονείς. Συχνά δεν έχουν τις λέξεις, τον τρόπο, την εκπαίδευση ή και την ψυχική προετοιμασία που απαιτεί μια τέτοια συζήτηση.

Προσπαθήσαμε να αναζητήσουμε τους τρόπους με τους οποίους αυτό μπορεί να γίνει ουσιαστικά.

Το υπέδαφος

Ένας συνδυασμός κοινωνικών και προσωπικών παραγόντων μπορούν να στρώσουν το χαλί, ώστε ένα παιδί –συνηθέστερα ένας έφηβος– να αναζητήσει την πολιτική του έκφραση στον φασισμό και τον νεοναζισμό. «Έρευνες για τον νεοναζισμό στην Ελλάδα και στη Γαλλία, δείχνουν, συνοπτικά, ως κυρίαρχο παράγοντα επίδρασης την οικονομική κρίση που ενισχύει την ανασφάλεια και τη δυσαρέσκεια. Αλλά από μόνη της δεν αρκεί για να εξηγήσει την άνοδο νεοναζιστικών ιδεών» σχολιάζει ο Στέλιος Στυλιανίδης, ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής, ψυχαναλυτής, ιδρυτής της Εταιρείας Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ) και επιστημονικός επόπτης του προγράμματος It's Up to You(th) | Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας, που παρέχει δωρεάν υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και στοχεύει στην πρόληψη, αλλά και στην αντιμετώπιση φαινομένων εφηβικής και νεανικής βίας και παραβατικότητας.

«Οι σημερινοί έφηβοι ζουν μέσα σε πολυκρίσεις, χωρίς να έχουν πολιτική έκφραση», παρατηρεί ο ίδιος. «Ο έφηβος αναζητά απαντήσεις στα ερωτήματα: ποιος είμαι, πού ανήκω, ποιος με αναγνωρίζει. Σε συνθήκες κοινωνικής ανασφάλειας, ματαίωσης, αποδυνάμωσης των κοινωνικών δεσμών, λοιπόν, μια αυταρχική ομάδα μπορεί να προσφέρει εύκολες απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα και κατά συνέπεια μια φαινομενικά συμπαγή ταυτότητα. Δηλαδή, έναν εύκολο διαχωρισμό ανάμεσα στο εμείς και τους άλλους. Να δώσει στον έφηβο ταυτόχρονα συντρόφους και αντιπάλους. Παράλληλα, η απώλεια εμπιστοσύνης στους θεσμούς διευκολύνει τη διάχυση της ρητορικής μίσους που ψευδώς παρουσιάζεται ως αντισυστημικός λόγος, ο οποίος εύκολα και ανώνυμα συχνά διακινείται στο διαδίκτυο. Ενώ η αναζήτηση αυταρχικών λύσεων έρχεται να μειώσει την αίσθηση απειλής και απώλειας ελέγχου που μπορεί να προκύπτει από την κοινωνική ανασφάλεια συνδυαστικά με οικογενειακά προβλήματα».

Σελίδες