ΝΑΖΑ: Δικαιολογημένα η ταινία αναστατώνει το Ισραήλ, του Διονύση Ελευθεράτου
Αν στη Βενετία απέσπασε βραβείο και θερμό χειροκρότημα (standing ovation) πρωτοφανούς διάρκειας, στο ίδιο το Ισραήλ προκαλεί μεγάλη αναταραχή το ντοκιμαντέρ «ΝΑΖΑ», του Γιουβάλ Άμπραχαμ και της Ρέιτσελ Σορ. «Πολιτικός σεισμός» είναι ένας από τους όρους, με τους οποίους διεθνή ΜΜΕ «συνόψισαν» όσα επέφερε η ταινία εντός της χώρας των δημιουργών της (προτού καν προβληθεί, εκτός Βενετίας). Ας δούμε όμως, εν τάχει, τι έχει συμβεί ως την ώρα που γράφονταν αυτές οι αράδες.
Στις 10 Σεπτεμβρίου έκανε πρεμιέρα στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας το εν λόγω ντοκιμαντέρ, που πραγματεύεται τη μαζική εξολόθρευση αμάχων στη Λωρίδα της Γάζας. Η ταινία εστιάζει στη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης για την επιλογή στόχων. Ο ίδιος ο τίτλος του ντοκιμαντέρ, το οποίο περιλαμβάνει μαρτυρίες 24 (φυσικά ανώνυμων) στελεχών των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών και του στρατού, είναι ακρωνύμιο που παραπέμπει στον εκτιμώμενο αριθμό «παράπλευρων απωλειών». Δηλαδή αμάχων που αναμενόταν να χάσουν τη ζωή τους, λόγω συγκεκριμένων πληγμάτων. Η έρευνα στηρίχτηκε στη δουλειά που έκαναν δημοσιογράφοι της βρετανικής εφημερίδας Guardian.
Στο «δια ταύτα»: Το ντοκιμαντέρ του Άμπραχαμ και της Σορ (ειρήσθω εν παρόδω, είναι οι δυο από τους τέσσερις δημιουργούς του πολυβραβευμένου «No Other Land» του 2024, που αναφερόταν στις ισραηλινές πρακτικές ξεσπιτωμάτων και εθνοκάθαρσης στη Δυτική Όχθη) φωτίζει κάποιους από τους τρόπους, με τους οποίους στη Γάζα συντελέστηκε μαζική εξόντωση «βιομηχανικής κλίμακας». Γενοκτονία, για την οποία ουδείς νουνεχής άνθρωπος πάνω στον πλανήτη αμφιβάλλει.
Όταν ολοκληρώθηκε η προβολή στο Φεστιβάλ της Βενετίας, συγκλονισμένο και όρθιο το κοινό χάρισε στο «ΝΑΖΑ» χειροκρότημα 25 λεπτών, κάτι που δεν είχε συμβεί ποτέ, ως τότε. Δύο ημέρες αργότερα (12/9/2026), η ταινία έλαβε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής του Φεστιβάλ. Και αμέσως άρχισε ένα αχαλίνωτο – αν και καθόλου απροσδόκητο- «φεστιβάλ» υστερίας εντός του Ισραήλ, στις τάξεις των εκπροσώπων της πολιτικής εξουσίας και «ακολούθων» της σιωνιστικής μισαλλοδοξίας.
«Να του δείξουμε τι σημαίνει ‘παράπλευρη απώλεια’»…
Ο πρωθυπουργός Μπ. Νετανιάχου ανέφερε (στην πλατφόρμα Telegram) πως είναι «αφόρητο» να συμμετέχουν δυο Ισραηλινοί σκηνοθέτες στην «παγκόσμια αντισημιτική υποκίνηση». Κατά πολύ οξύτερος, ο διαβόητος υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Μπεν-Γκβιρ έγραψε στο Χ για τον Άμπραχαμ και τη Σορ: «Είστε ντροπή για ολόκληρο τον λαό του Ισραήλ. Φύγετε! Είμαι βέβαιος ότι οι φίλοι σας, δηλαδή οι εχθροί μας, η Χαμάς στη Γάζα, θα σας υποδεχθούν με ανοιχτές αγκάλες».
Ο υπουργός Πολιτισμού, Μίκι Ζοχάρ, ανακοίνωσε ότι θα κινηθεί άμεσα, ώστε να αφαιρεθεί η ισραηλινή ιθαγένεια «από αυτούς τους ποταπούς δημιουργούς» της «αισχρής» ταινίας. Τους χαρακτήρισε δε «προδότες του κράτους» που είναι «διατεθειμένοι να βλάψουν την πατρίδα τους μόνο και μόνο για να αποσπάσουν το χειροκρότημα αντισημιτών σε όλο τον κόσμο».
Από τον «χορό» δεν θα μπορούσε να απουσιάσει η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων (των IDF). Δυο εντολές έδωσε ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ. Η πρώτη, προς τον γενικό στρατιωτικό εισαγγελέα υποστράτηγο Ιτάι Οφίρ, ήταν: Να «εξετάσει και να προωθήσει πιθανές νομικές ενέργειες σχετικά με την ταινία και όσους εμπλέκονται σε αυτήν, λόγω της διάδοσης ψευδών ισχυρισμών εναντίον στρατιωτών των IDF και των πιθανών επιπτώσεών τους στην προσωπική τους ασφάλεια και την ασφάλεια του κράτους». Η δεύτερη εντολή του ήταν να συσταθεί στρατιωτική «διυπηρεσιακή και διεπιστημονική ομάδα», η οποία θα αναλάβει να «διαμορφώσει τρόπους δράσης και εργαλεία», μπας και κατορθώσει να «φτιάξει» τη διεθνή εικόνα των IDF.
Ο Ζαμίρ προανήγγειλε και έρευνα, ώστε να διαπιστωθεί πώς και εξ αιτίας ποιών προσώπων έγινε «διαρροή απόρρητου υλικού» που χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή της – κατά τα άλλα «συκοφαντικής» – ταινίας. Την οποία ο Ζαμίρ έκρινε έτσι με βάση τα αποσπάσματα που αναρτήθηκαν στο Διαδίκτυο (διότι ολόκληρη δεν την είχε δει, όταν έκανε τις κατηγορηματικές δηλώσεις του).
Μέσα σε αυτό το κλίμα, δεν έλειψαν οι έμμεσες ή ευθείες απειλές για τη σωματική ακεραιότητα των δυο σκηνοθετών. Ένας ακροδεξιός influencer, μάλιστα, κάλεσε τους ομοϊδεάτες του να θέσουν στο στόχαστρο και την οικογένεια του Άμπραχαμ, ώστε να του δείξουν «τι σημαίνει ‘παράπλευρη απώλεια’». Κοινοποιήθηκε μάλιστα ευρύτατα και η φωτογραφία της μητέρας του Άμπραχαμ, ίσως για να καταδειχθεί πόσο κοντά στα ήθη των μαφιόζων κινούνται τα αντίστοιχα του «πατριωτικού» σιωνισμού.
Haaretz: Ας αντιμετωπίσουμε το μαύρο στίγμα μας